Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:57Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== दहराधिकरणम् ==

<section begin="BS_C01_S03_V14_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">चन्द्रादित्याद्याधारत्वं विष्णोरुक्तम् । तच्च’अथ यदिदमस्मिन् ब्रह्म पुरे दहरं पुण्डरीकं वेश्म दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’……’ किं तदत्र विद्यते…..’</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_I01" />

<section begin="BS_C01_S03_V14" />
'''ॐ दहर उत्तरेभ्यः ॐ ॥ 14-77 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V14" />

<section begin="BS_C01_S03_V14_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘य आत्माऽपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर्विशोकोऽविजिघत्सोऽपिपासः सत्यकामः सत्यसङ्कल्पः सोऽन्वेष्टव्य स विजिज्ञासितव्यः’ इत्यादिभ्य उत्तरेभ्यो गुणेभ्यो दहरे विष्णुरेव ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V14_B3" />
<div class="bs-bhashya-text">‘योऽशनायापिपासे शोकं मोहं जरां मृत्युमत्येति’

‘स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदितः’

इत्यादिना विष्णोरेव हि ते गुणाः ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_B3" />

<section begin="BS_C01_S03_V14_B6" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Padma|‘नित्यतीर्णाशनायादिरेक एव हरिः स्वतः ।<br/>अशनायादिकानन्ये तत्प्रसादात् तरन्ति हि’]]</blockquote> इति पाद्मे ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_B6" />

<section begin="BS_C01_S03_V14_B8" />
<div class="bs-bhashya-text">सापेक्षनिरपेक्षयोश्च निरपेक्षं स्वीकर्तव्यम् ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_B8" />

<section begin="BS_C01_S03_V14_B9" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Skanda|‘सत्यकामोऽअपरो नास्ति तमृते विष्णुमव्ययम् ।<br/> सत्यकामत्वमन्येषां भवेत् तत्काम्यकामिता’]]</blockquote> इति च स्कान्दे ॥ 14 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V14_B9" />

<section begin="BS_C01_S03_V15" />
'''ॐ गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ॐ ॥ 15-78 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V15" />

<section begin="BS_C01_S03_V15_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">अहरहर्गच्छन्त्य एतं ब्रह्मलोकं न विन्दन्ति’ इति सुप्तस्य तद्गतिर्ब्रह्मशब्दश्चोच्यते ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V15_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V15_B3" />
<div class="bs-bhashya-text">‘सता सोम्य तदा सम्पन्नो भवति’ इति श्रुतेस्तं हि सुप्तो गच्छति । ‘अरश्च ह वैण्यश्चार्णवौ ब्रह्मलोके’ इति लिङ्गं च तथा दृष्टम् ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V15_B3" />

<section begin="BS_C01_S03_V15_B5" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अरश्च वै ण्यश्च सासमुद्रौ तत्रैव सर्वाभिमतप्रदौ द्वौ’ इत्यादिना तस्यैव हि तल्लक्षणत्वेनोच्यते ॥ 15 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V15_B5" />

<section begin="BS_C01_S03_V16" />
'''ॐ धृतेश्च महिम्नोऽस्यास्मिन्नुपलब्धेः ॐ ॥ 16-79 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V16" />

<section begin="BS_C01_S03_V16_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘एष सेतुर्विधृतिः’ इति धृतेः’एष भूताधिपतिरेण भूतपालः’इत्याद्यस्य महिम्नोऽस्मिन्नुपलब्धेः ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V16_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V16_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘एतस्मिन्नु खल्वक्षरे गार्ग्याकाश ओतश्च प्रोतश्च’

‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि’

‘स हि सर्वाधिपतिः स हि सर्वकालः स ईशः स विष्णुः’

‘पतिं विश्वस्यात्मेश्वरम्’ इत्यादिश्रुतिभ्यस्तस्य ह्येष महिमा ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V16_B2" />

<section begin="BS_C01_S03_V16_B7" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Skanda|‘सर्वेशो विष्णुरेवैको नान्योऽस्ति जगतः पतिः’]]</blockquote> इति स्कान्दे ॥16॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V16_B7" />

<section begin="BS_C01_S03_V17" />
'''ॐ प्रसिद्धेश्च ॐ ॥ 17-80 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V17" />

<section begin="BS_C01_S03_V17_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘तत्रापि दह्रं गगनं विशोकस्तस्मिन् यदन्तस्तुदुपासितव्यम्’ इति प्रसिद्धेश्च । तदन्तस्थापेक्षत्वान्न सुषिरश्रुतिविरोधः ॥17॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V17_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V18" />
'''ॐ इतरपरामर्शात् स इति चेन्नासम्भवात् ॐ ॥ 18-81 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V18" />

<section begin="BS_C01_S03_V18_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘परञ्ज्योतिरुपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्टद्यते’ ‘एष आत्मेति होवाच’ इति जीवपरामर्शात् स इति चेन्न ।</div>
<section end="BS_C01_S03_V18_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V18_B3" />
<div class="bs-bhashya-text">तस्य स्वतोऽपहतपाप्मत्वाद्यसम्भवात् ॥ 18 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V18_B3" />

<section begin="BS_C01_S03_V19" />
'''ॐ उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु ॐ ॥ 19-82 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V19" />

<section begin="BS_C01_S03_V19_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘स तत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः’ इत्यादुत्तरवचनाज्जीव एवेति चेन्न । तत्र हि परमेश्वरप्रसादादाविर्भूतस्वरूपो मुक्त उच्यते।यत्प्रसादात् स मुक्तो भवति स भगवान् पूर्वोक्तः॥19 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V19_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V20" />
'''ॐ अन्यार्थश्च परामर्शः ॐ ॥ 20-83 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V20" />

<section begin="BS_C01_S03_V20_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘यं प्राप्य स्वेन रूपेण जीवोऽभिनिष्पद्यते स एष आत्मा’ इति परमात्मार्थश्च परामर्शः ॥ 20 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V20_B1" />

<section begin="BS_C01_S03_V21" />
'''ॐ अल्पश्रुतेरिति चेत् तदुक्तम् ॐ ॥ 21-84 ॥'''
<section end="BS_C01_S03_V21" />

<section begin="BS_C01_S03_V21_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘दहर’ इत्यल्पश्रुतेर्नेति चेन्न ।’निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च’ इत्युक्व्तात् ‘एष म आत्माऽन्तर्हृदये ज्यायन्’ इति श्रुत्युक्तत्वाच्च ॥ 21 ॥</div>
<section end="BS_C01_S03_V21_B1" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C01/S03/A023 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import