Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:59Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== कर्तृत्वाधिकरणम् ==

<section begin="BS_C02_S03_V33_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">ईश्वरस्यैव कर्तृत्वमुक्तम् । ’यत् कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते’ इति जीवस्याप्युपलभ्यते । अत आह-</div>
<section end="BS_C02_S03_V33_I01" />

<section begin="BS_C02_S03_V33" />
'''ॐ कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ॐ ॥ 33-251 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V33" />

<section begin="BS_C02_S03_V33_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">जीवस्य कर्तृत्वाभावे शास्त्रस्याप्रयोजकत्वप्राप्तेर्जीवोऽपि कर्ता ॥ 33 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V33_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V34" />
'''ॐ विहारोपदेशात् ॐ ॥ 34-252 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V34" />

<section begin="BS_C02_S03_V34_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘स्त्रीभिर्वा यानैर्वा ज्ञातिभिर्वाऽज्ञातिभिर्वा’ इत्यादिना मोक्षेऽपि ॥ 34 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V34_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V35" />
'''ॐ उपादानात् ॐ ॥ 35-253 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V35" />

<section begin="BS_C02_S03_V35_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">साधनाद्युपादानप्रतीतेश्च ॥ 35 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V35_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V36" />
'''ॐ व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ॐ ॥ 36-254 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V36" />

<section begin="BS_C02_S03_V36_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘आत्मानमेव लोकमुपासीत’ इति क्रियायां व्यपदेशाच्च । अन्यथाऽऽत्मैव लोकमिति निर्देशः स्यात् ॥ 36 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V36_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V36_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">तर्हि कथमीश्वरस्यैव कर्तृत्वमित्यतो वक्ति –</div>
<section end="BS_C02_S03_V36_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V37" />
'''ॐ उपलब्धिवदनियमः ॐ ॥ 37-255 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V37" />

<section begin="BS_C02_S03_V37_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">यथा ज्ञान इदं ज्ञास्यामीत्यनियमः प्रतीयते एवं कर्मण्यपि जीवस्य । ‘य आत्मानमन्तरो यमयति’ इति च श्रुतिः ॥ 37 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V37_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V38_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">कुतः ? –</div>
<section end="BS_C02_S03_V38_I01" />

<section begin="BS_C02_S03_V38" />
'''ॐ शक्तिविपर्ययात् ॐ ॥ 38-256 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V38" />

<section begin="BS_C02_S03_V38_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">अल्पशक्तित्वाज्जीवस्य ॥ 38 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V38_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V39" />
'''ॐ समाध्यभावाच्च ॐ ॥ 39-257॥'''
<section end="BS_C02_S03_V39" />

<section begin="BS_C02_S03_V39_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">समाधानाभावाच्चास्वातन्त्र्यं प्रतीयते ॥ 39 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V39_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V40" />
'''ॐ यथा च तक्षोभयथा ॐ ॥ 40-258 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V40" />

<section begin="BS_C02_S03_V40_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">यथा तक्ष्णः कारयितृनियतत्वं कर्तृत्वं च विद्यते एवं जीवस्यापि ॥ 40 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V40_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V41" />
'''ॐ परात् तु तच्छ्रुतेः ॐ ॥ 41-259 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V41" />

<section begin="BS_C02_S03_V41_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">सा च कर्तृत्वशक्तिः परादेव ।</div>
<section end="BS_C02_S03_V41_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V41_B2" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Paingishruthi|‘कर्तृत्वं करणत्वं च स्वभावश्चेतना धृतिः ।<br/>यत्प्रसादादिमे सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया’ ]]</blockquote>इति हि पैङ्गि श्रुतिः ॥ 41 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V41_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V42" />
'''ॐ कृतप्रयत्नापेक्षस्तुविहितप्रतिषेधावैयर्थ्यादिभ्यः ॐ ॥ 42-260 ॥'''
<section end="BS_C02_S03_V42" />

<section begin="BS_C02_S03_V42_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">ततोऽप्रयोजकत्वं शास्त्रस्य नापद्यते । कृतप्रयत्नापेक्षत्वात् तत्प्रेरकत्वस्य । आदिशब्देनावैषम्यादि ।</div>
<section end="BS_C02_S03_V42_B1" />

<section begin="BS_C02_S03_V42_B2" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Bhavishyath|‘पूर्वकर्म प्रयत्नं च संस्कारं चाप्यपेक्ष्यतु ।<br/>ईश्वरः कारयेत् सर्वं तच्चेश्वरकृतं स्वयम् ॥<br/>अनादित्वाददोषश्च पूर्णशक्तित्वतो हरेः’]]</blockquote> इति भविष्यत्पर्वणि ।</div>
<section end="BS_C02_S03_V42_B2" />

<section begin="BS_C02_S03_V42_B5" />
<div class="bs-bhashya-text">‘एतदेवं न चाप्येवमेतदस्ति च नास्ति च’ इति च मोक्षधर्मे ॥ 42 ॥</div>
<section end="BS_C02_S03_V42_B5" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S03/A040 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import