Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:10:59Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:10, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== इन्द्रियाधिकरणम् ==

<section begin="BS_C02_S04_V18_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">‘अथेन्द्रियाणि प्राणा वा इन्द्रियाणि प्राणा हीदं द्रवन्ति’ इति सयुक्तिकपौत्रायणश्रुतिः सामान्येन प्राणानामिन्द्रियत्वं वक्ति ।</div>
<section end="BS_C02_S04_V18_I01" />

<section begin="BS_C02_S04_V18" />
'''ॐ त इन्द्रियाण् तद्व्यपदेशादन्यत्र श्रेष्ठात् ॐ ॥ 18-289 ॥'''
<section end="BS_C02_S04_V18" />

<section begin="BS_C02_S04_V18_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">मुख्यप्राणमृते त एवेन्द्रियाणि ।</div>
<section end="BS_C02_S04_V18_B1" />

<section begin="BS_C02_S04_V18_B2" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Poutrayana|‘द्वादशैवेन्द्रियाण्याहुः प्राणो मुख्यस्त्वनिन्द्रियम् ।<br/>द्रवतां हीन्द्रियाणां तु नियन्ता प्राण एकराट्’]]</blockquote> इति पौत्रायणश्रुतिः ।</div>
<section end="BS_C02_S04_V18_B2" />

<section begin="BS_C02_S04_V18_B4" />
<div class="bs-bhashya-text">‘श्रोत्रादीनि तु पञ्चैव तथा वागादिपञ्चकम् ।

मनोबुद्धिसहायानि द्वादशैवेन्द्रियाणि तु ।</div>
<section end="BS_C02_S04_V18_B4" />

<section begin="BS_C02_S04_V18_B6" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Bruhath|विषयद्रवणात् तेषामिन्द्रियत्वमुदाहृतम् ।<br/>तेषां नियामकः प्राणः स्थित एवाखिलप्रभुः’]]</blockquote>इति बृहत्संहितायाम् ॥18॥</div>
<section end="BS_C02_S04_V18_B6" />

<section begin="BS_C02_S04_V19" />
'''ॐ भेदश्रुतेः ॐ ॥ 19-290 ॥'''
<section end="BS_C02_S04_V19" />

<section begin="BS_C02_S04_V19_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘स्थित एव हीदं मुख्यप्राणः करोति कारयति बलति बालयति धत्ते धारयति प्रभुं वा एनमाहुरथेन्द्रियाणि न स्थितानि न कुर्वन्ति न कारयन्ति न बलन्ति न बालयन्ति न दधते न धारयन्ति तानि ह वा एतान्यबलानि तस्मादाहुरिन्द्रियाणि करणानि’ इति पौत्रायणश्रुतेः ॥ 19 ॥</div>
<section end="BS_C02_S04_V19_B1" />

<section begin="BS_C02_S04_V20" />
'''ॐ वैलक्षण्याच्च ॐ ॥ 20-291 ॥'''
<section end="BS_C02_S04_V20" />

<section begin="BS_C02_S04_V20_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">पुरुषापेक्षया प्रवृत्तिरिन्द्रियाणां दृष्यते न मुख्यस्य । ‘प्राणाग्नय एवैतस्मिन् पुरे जाग्रति’ इति च श्रुतेः ॥ 20 ॥</div>
<section end="BS_C02_S04_V20_B1" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C02/S04/A053 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import