Chandrashekars: 1 revision imported

2026-03-02T10:11:04Z

1 revision imported

← Older revision	Revision as of 10:11, 2 March 2026
(No difference)

BS>ImportBot: Initial import

2026-03-01T00:00:00Z

Initial import

New page

== समनाधिकरणम् ==

<section begin="BS_C04_S02_V07" />
'''ॐ समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ॐ ॥ 07-510 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V07" />

<section begin="BS_C04_S02_V07_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">देशतः कालतश्च व्याप्त्या समो ना परमपुरुषो यस्याः सा समना । संसारानुपक्रमात् स्वतः एवामृतत्वं तस्याः । बृहच्छ्रुतिश्च –</div>
<section end="BS_C04_S02_V07_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V07_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘द्वौवाव सृत्यनुपक्रमौ प्रकृतिश्च परमश्च द्वावेतौ नित्यमुक्तौ नित्यौ च सर्वगतौ चैतौ ज्ञात्वा विमुच्यते’ इति । नैतावता साम्यम् ॥ 07 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V07_B2" />

<section begin="BS_C04_S02_V08" />
'''ॐ तदपीतेः संसारव्यपदेशात् ॐ ॥ 08-511 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V08" />

<section begin="BS_C04_S02_V08_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘समावेतौ प्रकृतिश्च परमश्च नित्यौ सर्वगतौ नित्यमुक्तावसमावेतौ प्रकृतिश्च परमश्च विलीनो हि प्रकृतौ संसारमेति विलीनः परमे ह्यमृतत्वमेति’ इति सौपर्णश्रुतेः ॥ 08 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V08_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V09" />
'''ॐ सूक्ष्मं प्रमाणतश्च तथोपलब्देः ॐ ॥ 09-512 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V09" />

<section begin="BS_C04_S02_V09_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">सूक्ष्मत्वं चाधिकं ब्रह्मणः प्रकृतेः । ज्ञानानन्दैश्वर्यादिप्रमाणाधिक्यं च ।</div>
<section end="BS_C04_S02_V09_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V09_B2" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/ThuraShruthi|‘सर्वतः प्रकृतिः सूक्ष्मा प्रकृतेः परमेश्वरः ।<br/>ज्ञानानन्दौ तथैश्वर्यं गुणाश्चान्येऽधिकाः प्रभोः’]]</blockquote> इति च तुरश्रुतिः ॥ 09॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V09_B2" />

<section begin="BS_C04_S02_V10" />
'''ॐ नोपमर्देनातः ॐ ॥ 10-513 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V10" />

<section begin="BS_C04_S02_V10_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">अतस्तस्ये यो विशेषगुणास्तेषामनुपमर्देनैव साम्यम् ।</div>
<section end="BS_C04_S02_V10_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V10_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">‘देशतः कालतश्चैव समा प्रकृतिरीश्वरे ।

उभयोरप्यबद्धत्वं तदबन्धः परात्मनः ।

स्वत एव परेशस्य सा चोपास्ते सदा हरिम् ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V10_B2" />

<section begin="BS_C04_S02_V10_B5" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Bhavishyath|प्रकृतेः प्राकृतस्यापि ये गुणास्ते तु विष्णुना ।<br/>नियता नैव केनापि नियता हि हरेर्गुणाः’]]</blockquote>प् इति भविष्यत्पर्वणि ॥ 10 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V10_B5" />

<section begin="BS_C04_S02_V11" />
'''ॐ अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ॐ ॥ 11-514 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V11" />

<section begin="BS_C04_S02_V11_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘द्विधा हीदमवदृष्यते ऊष्मावदनूष्मावच्च । तत्रोष्मावत्परं ब्रह्म यन्न जिघ्रन्ति न पश्यन्ति न शृण्वन्ति न विजानन्ति । अथानूष्मावत्प्रकृतिश्च प्राकृतं च यन्न जिघ्रन्ति जिघ्रन्ति च यन्न पश्यन्ति पश्यन्ति च यन्न शृण्वन्ति शृण्वन्ति च यन्न जानन्ति जानन्ति च’ इति सौपर्णश्रुतेः किञ्चित्साम्योपपत्ते ॥ 11 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V11_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V12" />
'''ॐ प्रतिषेधादिति चेन्न शारीरात् ॐ ॥ 12-515 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V12" />

<section begin="BS_C04_S02_V12_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘असमो वा एष परो न हि कश्चिदेवं दृश्यते सर्वे ह्येतेऽणवो जायन्ते च म्रियन्ते च छिद्रा ह्येते भवन्ति । अथ परो न जायते न म्रियते पूर्णश्चैष भवति’ इति चतुर्वेदशिखायां साम्यप्रतिषेधान्नेति चेन्न । शरीराद्धि साम्यं प्रतिषिध्यते ॥ 12 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V12_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V13_I01" />
<div class="bs-leading-bhashya">कुतः ? –</div>
<section end="BS_C04_S02_V13_I01" />

<section begin="BS_C04_S02_V13" />
'''ॐ स्पष्टो ह्येकेषाम् ॐ ॥ 13-516 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V13" />

<section begin="BS_C04_S02_V13_B1" />
<div class="bs-bhashya-text">‘अथातः समाश्चासमाश्चाभिधीयन्ते समासमाश्चाथ समानि ब्रह्मणो रूपाणि यैरुत्पत्तिः स्थितिर्लयो नियतिरायतिश्चैकं ह्येवैतद्भवत्यथासमा ब्रह्मेन्द्रो रुद्रः प्रजापतिर्बृहस्पतिर्ये के च देवा गन्धर्वा मनुष्याः पितरोऽसुरा यत्किञ्चेदं चरमचरं चाथ समाऽसमा प्रकृतिर्वाव समाऽसमैषा हि नित्याऽजरा तद्वशा च’</div>
<section end="BS_C04_S02_V13_B1" />

<section begin="BS_C04_S02_V13_B2" />
<div class="bs-bhashya-text">इति स्पष्टो हि माध्यन्दिनायानानां समाधिवादः ॥ 13 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V13_B2" />

<section begin="BS_C04_S02_V14" />
'''ॐ स्मर्यते च ॐ ॥ 14-517 ॥'''
<section end="BS_C04_S02_V14" />

<section begin="BS_C04_S02_V14_B1" />
<div class="bs-bhashya-text"><blockquote>[[ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/Source/Varaha|‘मत्स्यकूर्मवाराहाद्याः समा विष्णोरभेदतः ।<br/>ब्रह्माद्यास्त्वमाः प्रोक्ताः प्रकृतिश्च समासमा’]]</blockquote> इति च वाराहे ॥ 14 ॥</div>
<section end="BS_C04_S02_V14_B1" />

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C04/S02/A014 - Revision history

Chandrashekars: 1 revision imported

BS>ImportBot: Initial import