Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-29T20:27:02Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 20:27, 29 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__NOTOC__~~
	<div class="gr-doc-title" data-moola="1">ब्रह्मसूत्राणुभाष्यम् — मूलम्</div>		<div class="gr-doc-title" data-moola="1">ब्रह्मसूत्राणुभाष्यम् — मूलम्</div>
	<div class="gr-page-nav">← [[Anubhashya\|Anubhashya]]</div>		<div class="gr-page-nav">← [[Anubhashya\|Anubhashya]]</div>

			<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमोध्यायः"></span>
	== प्रथमोध्यायः ==		== प्रथमोध्यायः ==
	<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V01"></span>		<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V01"></span>
Line 47:		Line 47:
	</div>		</div>
	</div>		</div>
			<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयोऽध्यायः॥"></span>
	== द्वितीयोऽध्यायः॥ ==		== द्वितीयोऽध्यायः॥ ==
	<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V01"></span>		<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V01"></span>
Line 96:		Line 97:
	</div>		</div>
	</div>		</div>
			<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयोऽध्यायः॥"></span>
	== तृतीयोऽध्यायः॥ ==		== तृतीयोऽध्यायः॥ ==
	<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V01"></span>		<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V01"></span>
Line 139:		Line 141:
	</div>		</div>
	</div>		</div>
			<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थोऽध्यायः॥"></span>
	== चतुर्थोऽध्यायः॥ ==		== चतुर्थोऽध्यायः॥ ==
	<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V01"></span>		<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V01"></span>

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-28T17:18:39Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

__NOTOC__
<div class="gr-doc-title" data-moola="1">ब्रह्मसूत्राणुभाष्यम् — मूलम्</div>
<div class="gr-page-nav">← [[Anubhashya|Anubhashya]]</div>

== प्रथमोध्यायः ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विष्णुरेव विजिज्ञास्यः सर्वकर्ताऽगमोदितः।</span>
<span class="shloka-line">समन्वयादीक्षतेश्च पूर्णानन्दोऽन्तरः खवत्‌॥ १॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रणेता ज्योतिरित्याद्यैः प्रसिद्धैरन्यवस्तुषु।</span>
<span class="shloka-line">उच्यते विष्णुरेवैकः सर्वैः सर्वगुणत्वतः॥ २॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वगोऽत्ता नियन्ता च दृश्यत्वाद्युज्झितः सदा।</span>
<span class="shloka-line">विश्वजीवान्तरत्वाद्यैर्लिङ्गैः सर्वैर्युतः स हि॥ ३॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वाश्रयः पूर्णगुणः सोऽक्षरः सन्‌ हृदब्जगः।</span>
<span class="shloka-line">सूर्यादिभासकः प्राणप्रेरको दैवतैरपि॥ ४॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">ज्ञेयो न वेदैः शूद्रादैः कम्पकोऽन्यश्च जीवतः।</span>
<span class="shloka-line">पतित्वादिगुणैर्युक्तः तदन्यत्र च वाचकैः॥ ५॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मुख्यतः सर्वशब्दैश्च वाच्य एको जनार्दनः।</span>
<span class="shloka-line">अव्यक्तः कर्मवाच्यैश्च वाच्य एकोऽमितात्मकः॥ ६॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C01_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अवान्तरं कारणं च प्रकृतिः शून्यमेव च।</span>
<span class="shloka-line">इत्याद्यन्यत्र नियतैरपि मुख्यतयोदितः।</span>
<span class="shloka-line">शब्दैरतोऽनन्तगुणो यच्छब्दा योगवृत्तयः॥ ७॥</span>
</div>
</div>
== द्वितीयोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">श्रौतस्मृतिविरुद्धत्वात्‌ स्मृतयो न गुणान् हरेः।</span>
<span class="shloka-line">निषेद्धुं शक्नुयुर्वेदा नित्यत्वान्मानमुत्तमम्‌॥ १॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">देवतावचनादापो वदन्तीत्यादिकं वचः ।</span>
<span class="shloka-line">नायुक्तवाद्यसन्नैव कारणं दृश्यते क्वचित् ॥ २॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">असज्जीवप्रधानादिशब्दा ब्रह्मैव नापरम्‌।</span>
<span class="shloka-line">वदन्ति कारणत्वेन क्वापि पूर्णगुणो हरिः॥ ३॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">स्वातन्त्र्यात् सर्वकर्तृत्वान्नायुक्तं तद्वदेच्छ्रुतिः।</span>
<span class="shloka-line">भ्रान्तिमूलतया सर्वसमयानामयुक्तितः॥४॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">न तद्विरोधाद्वचनं वैदिकं शङ्क्यतां व्रजेत्‌।</span>
<span class="shloka-line">आकाशादिसमस्तं च तज्जं तेनैव लीयते॥ ५ ॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सोऽनुत्पत्तिलयः कर्ता जीवः तद्वशगः सदा।</span>
<span class="shloka-line">तदाभासो हरिः सर्वरूपेष्वपि समः सदा॥ .६॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">मुख्यप्राणश्चेन्द्रियाणि देहश्चैव तदुद्भवः।</span>
<span class="shloka-line">मुख्यप्राणवशे सर्वं स विष्णोर्वशगः सदा॥ ७॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C02_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वदोषोज्झितः तस्माद्‌ भगवान्‌ पुरुषोत्तमः।</span>
<span class="shloka-line">उक्ता गुणाश्चाविरुद्धास्तस्य वेदेषु सर्वशः॥ ८॥</span>
</div>
</div>
== तृतीयोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">शुभेन कर्मणा स्वर्गं निरयं च विकर्मणा।</span>
<span class="shloka-line">मिथ्याज्ञानेन च तमो ज्ञानेनैव परं पदम्‌॥ १॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">याति तस्माद्विरक्तः सन्‌ ज्ञानमेव समाश्रयेत्‌।</span>
<span class="shloka-line">सर्वावस्थाप्रेरकश्च सर्वरूपेष्वभेदवान्‌॥ २॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वदेशेषु कालेषु स एकः परमेश्वरः।</span>
<span class="shloka-line">तद्भक्तितारतम्येन तारतम्यं विमुक्तिगम्‌॥ ३॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सच्चिदानन्द आत्मेति मानुषैस्तु सुरेश्वरैः।</span>
<span class="shloka-line">यथाक्रमं बहुगुणैर्ब्रह्मणा त्वखिलैर्गुणैः॥ ४॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">उपास्यः सर्वदेवैश्च सर्वैरपि यथा बलम्‌।</span>
<span class="shloka-line">ज्ञेयो विष्णुर्विशेषस्तु ज्ञाने स्यादुत्तरोत्तरम्॥ ५॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">सर्वेऽपि पुरुषार्थास्युः ज्ञानादेव न संशयः।</span>
<span class="shloka-line">न लिप्यते ज्ञानावांश्च सर्वदोषैरपि क्वचित्‌॥ ६॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C03_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">गुणदोषैः सुखस्यापि वृद्धिह्रासौ विमुक्तिगौ।</span>
<span class="shloka-line">नृणां सुराणां मुक्तौ तु सुखं क्लृप्तं यथाक्रमम्‌॥ ७॥</span>
</div>
</div>
== चतुर्थोऽध्यायः॥ ==
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V01"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">विष्णुर्ब्रह्म तथाऽदातेत्येवं नित्यमुपासनम्‌।</span>
<span class="shloka-line">कार्यमापद्यपि ब्रह्म तेन यात्यपरोक्षताम्‌॥ १॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V02"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">प्रारब्धकर्मणोऽन्यस्य ज्ञानादेव परिक्षयः।</span>
<span class="shloka-line">अनिष्टस्योभयस्यापि सर्वस्यान्यस्य भोगतः॥ २॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V03"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">उत्तरेषूत्तरेष्वेवं यावद्वायुं विमुक्तिगाः।</span>
<span class="shloka-line">प्रविश्य भुञ्जते भोगांस्तदन्तर्बहिरेव वा॥ ३॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V04"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">वायुर्विष्णुं प्रविश्यैव भोगांश्चैवोत्तरोत्तरम्‌।</span>
<span class="shloka-line">उत्क्रम्य मानुषा मुक्तिं यान्ति देहक्षयात् सुराः॥४॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V05"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">अर्चिरादिपथा वायुं प्राप्य तेन जनार्दनम्‌।</span>
<span class="shloka-line">यान्त्युत्तमा नरोच्चाद्या ब्रह्मलोकात् सहाऽमुना॥ ५॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V06"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यथासङ्कल्पभोगाश्च चिदानन्दशरीरिणः।</span>
<span class="shloka-line">जगत्सृष्ट्यादिविषये महासामर्थ्यमप्यृते॥ ६॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V07"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">यथेष्टशक्तिमन्तश्च विना स्वाभाविकोत्तमान्‌।</span>
<span class="shloka-line">अनन्यवशगाश्चैव वृद्धिह्रासविवर्जिताः।</span>
<span class="shloka-line">दुःखादिरहितं नित्यं मोदन्तेऽविरतं सुखम्‌॥ ७॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V08"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">पूर्णप्रज्ञेन मुनिना सर्वशास्त्रार्थसङ्ग्रहः।</span>
<span class="shloka-line">कृतोऽयं प्रीयतां तेन परमात्मा रमापतिः॥ ८॥</span>
</div>
</div>
<div class="verse-block" data-type="mantra"><span id="BSAB_C04_V09"></span>
<div class="shloka-block">
<span class="shloka-line">नमो नमोऽशेषदोषदूरपूर्णगुणात्मने।</span>
<span class="shloka-line">विरिञ्चिशर्वपूर्वेड्‌यवन्द्याय श्रीवराय ते॥ ९॥</span>
</div>
</div>

[[Category:Anubhashya]]
[[Category:Moola]]

Anubhashya/Moola - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)