Bruhadaranyaka/C3/S1 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:45:30Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:05:36Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:05, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== आश्वलब्राह्मणम् ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:43:31Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:43, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
			__TOC__
			<div class="gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:03:21Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:03, 10 April 2026
Line 52:		Line 52:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V06		\| verse_id = BR_C03_S01_V06
	\| id = BR_C03_S01_V06_B1		\| id = BR_C03_S01_V06_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	होतर्यग्नौ वाचि चैव यो विष्णुं मुक्तिदं स्मरेत् ।		होतर्यग्नौ वाचि चैव यो विष्णुं मुक्तिदं स्मरेत् ।
Line 85:		Line 84:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V07		\| verse_id = BR_C03_S01_V07
	\| id = BR_C03_S01_V07_B1		\| id = BR_C03_S01_V07_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	याज्याशस्यापुरोवाक्यासंस्थितं यो हरिं स्मरेत् ॥		याज्याशस्यापुरोवाक्यासंस्थितं यो हरिं स्मरेत् ॥
Line 103:		Line 101:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V08		\| verse_id = BR_C03_S01_V08
	\| id = BR_C03_S01_V08_B1		\| id = BR_C03_S01_V08_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	उज्ज्वलच्छब्दवद्द्राविष्वेकमेव हरिं स्मरेत् ॥		उज्ज्वलच्छब्दवद्द्राविष्वेकमेव हरिं स्मरेत् ॥
Line 121:		Line 118:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V09		\| verse_id = BR_C03_S01_V09
	\| id = BR_C03_S01_V09_B1		\| id = BR_C03_S01_V09_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	मनसो देवता ब्रह्मा सर्वदेवेषु संस्थितः ॥		मनसो देवता ब्रह्मा सर्वदेवेषु संस्थितः ॥
Line 142:		Line 138:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V10		\| verse_id = BR_C03_S01_V10
	\| id = BR_C03_S01_V10_author-note		\| id = BR_C03_S01_V10_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इत्याश्वलब्राह्मणम् ॥		॥ इत्याश्वलब्राह्मणम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V10		\| verse_id = BR_C03_S01_V10
	\| id = BR_C03_S01_V10_author-note		\| id = BR_C03_S01_V10_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इति आश्वलब्राह्मणम् ॥		॥ इति आश्वलब्राह्मणम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S01_V10		\| verse_id = BR_C03_S01_V10
	\| id = BR_C03_S01_V10_B1		\| id = BR_C03_S01_V10_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	पुरोवाक्यादिषु प्राणादिषूपासां करोति यः ।		पुरोवाक्यादिषु प्राणादिषूपासां करोति यः ।

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T16:49:14Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 16:49, 9 April 2026
Line 3:		Line 3:
	\| chapter_num = 3		\| chapter_num = 3
	\| title = आश्वलब्राह्मणम्		\| title = आश्वलब्राह्मणम्
	}}		}}{{VerseBlock
	{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C03_S01_V01		\| verse_id = BR_C03_S01_V01
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
Line 57:		Line 56:
	\| id = BR_C03_S01_V06_B1		\| id = BR_C03_S01_V06_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	होतर्यग्नौ वाचि चैव यो विष्णुं मुक्तिदं स्मरेत् ।		होतर्यग्नौ वाचि चैव यो विष्णुं मुक्तिदं स्मरेत् ।
	नित्यं स मुच्यतेऽध्वर्युसूर्यचक्षुष्षु यः स्मरेत् ॥		नित्यं स मुच्यतेऽध्वर्युसूर्यचक्षुष्षु यः स्मरेत् ॥
	अधिकः प्रकाश एवास्य मुक्तावन्येभ्यः इष्यते ।		अधिकः प्रकाश एवास्य मुक्तावन्येभ्यः इष्यते ।
	मुक्तेभ्योऽपि तथोद्गातृवायुप्राणेषु यः स्मरेत् ॥		मुक्तेभ्योऽपि तथोद्गातृवायुप्राणेषु यः स्मरेत् ॥
	पूर्णचंद्रं सदा पश्येदधिकाह्लादसंयुतः ।		पूर्णचंद्रं सदा पश्येदधिकाह्लादसंयुतः ।
	मनोब्रह्मनिशेशेषु यो विष्णुं सर्वदा स्मरेत् ॥		मनोब्रह्मनिशेशेषु यो विष्णुं सर्वदा स्मरेत् ॥
	अप्रयत्नेन लोकं स विष्णोर्याति न संशयः ।		अप्रयत्नेन लोकं स विष्णोर्याति न संशयः ।
	होत्रग्न्यादीनि नामानि विष्णोः सर्वाणि मुख्यतः ॥		होत्रग्न्यादीनि नामानि विष्णोः सर्वाणि मुख्यतः ॥
	तत्सम्बन्धात् तदन्येषां स वै होत्रादिकर्मकृत् ।		तत्सम्बन्धात् तदन्येषां स वै होत्रादिकर्मकृत् ।
	तस्माद्धोत्राग्निवागादेरैक्यं श्रुतिषु चोच्यते ॥		तस्माद्धोत्राग्निवागादेरैक्यं श्रुतिषु चोच्यते ॥
	होत्रादिषु चतुर्ष्वेष वासुदेवादिरूपधृक् ।		होत्रादिषु चतुर्ष्वेष वासुदेवादिरूपधृक् ।
	व्यवस्थितो हि तज्ज्ञानादचिरान्मुक्तिमेष्यति ॥		व्यवस्थितो हि तज्ज्ञानादचिरान्मुक्तिमेष्यति ॥
	मुक्तिनामा स भगवान् मोक्षदत्वात् प्रकीर्तितः ।		मुक्तिनामा स भगवान् मोक्षदत्वात् प्रकीर्तितः ।
	मनुष्येभ्योऽधिकसुखं देवेभ्यो यत्प्रयच्छति ॥		मनुष्येभ्योऽधिकसुखं देवेभ्यो यत्प्रयच्छति ॥
	मुक्तावप्यतिमोक्षः स तेन देवः प्रकीर्तितः ।		मुक्तावप्यतिमोक्षः स तेन देवः प्रकीर्तितः ।
	एता ह्युपासना नित्यं नैव योग्या नृणां श्रुताः ॥		एता ह्युपासना नित्यं नैव योग्या नृणां श्रुताः ॥
	अतिमुक्तिप्रदा यस्माद्देवाद्यास्तासु योगिनः ॥		अतिमुक्तिप्रदा यस्माद्देवाद्यास्तासु योगिनः ॥
	}}		}}

Line 91:		Line 89:
	\| id = BR_C03_S01_V07_B1		\| id = BR_C03_S01_V07_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	याज्याशस्यापुरोवाक्यासंस्थितं यो हरिं स्मरेत् ॥		याज्याशस्यापुरोवाक्यासंस्थितं यो हरिं स्मरेत् ॥
	सर्वप्राणभृतामीशः स भवेन्नात्र संशयः ॥		सर्वप्राणभृतामीशः स भवेन्नात्र संशयः ॥
	}}		}}

Line 110:		Line 107:
	\| id = BR_C03_S01_V08_B1		\| id = BR_C03_S01_V08_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	उज्ज्वलच्छब्दवद्द्राविष्वेकमेव हरिं स्मरेत् ॥		उज्ज्वलच्छब्दवद्द्राविष्वेकमेव हरिं स्मरेत् ॥
	सर्वलोकाधिपत्यं स लभते पुरुषोत्तमात् ॥		सर्वलोकाधिपत्यं स लभते पुरुषोत्तमात् ॥
	}}		}}

Line 129:		Line 125:
	\| id = BR_C03_S01_V09_B1		\| id = BR_C03_S01_V09_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	मनसो देवता ब्रह्मा सर्वदेवेषु संस्थितः ॥		मनसो देवता ब्रह्मा सर्वदेवेषु संस्थितः ॥
	देवब्रह्ममनस्स्वेकं यो विष्णुं सर्वदा स्मरेत् ।		देवब्रह्ममनस्स्वेकं यो विष्णुं सर्वदा स्मरेत् ।
	अनन्तनामकं तेन तल्लोकं नित्यमश्नुते ॥		अनन्तनामकं तेन तल्लोकं नित्यमश्नुते ॥
	निश्चयेन विमोक्ष्यत्वाद्विश्वे देवा अनन्तकाः ।		निश्चयेन विमोक्ष्यत्वाद्विश्वे देवा अनन्तकाः ।
	अनन्तनामकं विष्णुमुपास्यापि ह्यनन्तकाः ॥		अनन्तनामकं विष्णुमुपास्यापि ह्यनन्तकाः ॥
	}}		}}

Line 167:		Line 162:
	\| id = BR_C03_S01_V10_B1		\| id = BR_C03_S01_V10_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	पुरोवाक्यादिषु प्राणादिषूपासां करोति यः ।		पुरोवाक्यादिषु प्राणादिषूपासां करोति यः ।
	एकमेव हरिं लोकव्याप्तिमेव लभेदसौ ॥		एकमेव हरिं लोकव्याप्तिमेव लभेदसौ ॥
	अत्रापि वासुदेवाद्याश्चत्वारो देवताः स्मृताः ।		अत्रापि वासुदेवाद्याश्चत्वारो देवताः स्मृताः ।
	देवानां पदहेतुत्वात् सम्पन्नाम्न्य उपासनाः ॥		देवानां पदहेतुत्वात् सम्पन्नाम्न्य उपासनाः ॥
	मुक्तौ भोगविशेषस्य हेतुत्वाच्च प्रकीर्तिताः ।		मुक्तौ भोगविशेषस्य हेतुत्वाच्च प्रकीर्तिताः ।
	एताश्च देवतायोग्या न मनुष्येषु कुत्रचित् ॥		एताश्च देवतायोग्या न मनुष्येषु कुत्रचित् ॥
	मनुष्याणां ज्ञानमात्राद् गुणाधिक्यं भविष्यति ॥इति परमश्रुतौ ॥		मनुष्याणां ज्ञानमात्राद् गुणाधिक्यं भविष्यति ॥इति परमश्रुतौ ॥
	}}		}}


	[[Category:Bruhadaranyaka]]		[[Category:Bruhadaranyaka]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T07:05:31Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 07:05, 9 April 2026
Line 4:		Line 4:
	\| title = आश्वलब्राह्मणम्		\| title = आश्वलब्राह्मणम्
	}}		}}
	~~== आश्वलब्राह्मणम् ==~~

	{{VerseBlock		{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C03_S01_V01		\| verse_id = BR_C03_S01_V01
Line 52:		Line 50:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । यदिदमन्तरिक्षमनारम्भणमिव केनाक्रमेण यजमानः स्वर्गं लोकमाक्रमत इति ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चंद्रेण मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा तद्यदिदं मनः सोऽसौ चंद्रः स ब्रह्मा स मुक्तिः साऽतिमुक्तिरित्यतिमोक्षाः ॥ ६ ॥		\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । यदिदमन्तरिक्षमनारम्भणमिव केनाक्रमेण यजमानः स्वर्गं लोकमाक्रमत इति ब्रह्मणर्त्विजा मनसा चंद्रेण मनो वै यज्ञस्य ब्रह्मा तद्यदिदं मनः सोऽसौ चंद्रः स ब्रह्मा स मुक्तिः साऽतिमुक्तिरित्यतिमोक्षाः ॥ ६ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 85:		Line 84:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = अथ सम्पदः याज्ञवल्क्येति होवाच । कतिभिरयमद्यर्ग्भिर्होता अस्मिन् यज्ञे करिष्यतीति तिसृभिरिति कतमास्तास्तिस्रः इति पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया किं ताभिर्यजतीति यत्किञ्चेदं प्राणभृदिति ॥ ७ ॥		\| verse_line1 = अथ सम्पदः याज्ञवल्क्येति होवाच । कतिभिरयमद्यर्ग्भिर्होता अस्मिन् यज्ञे करिष्यतीति तिसृभिरिति कतमास्तास्तिस्रः इति पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया किं ताभिर्यजतीति यत्किञ्चेदं प्राणभृदिति ॥ ७ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 103:		Line 103:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कत्ययमद्याध्वर्युरस्मिन् यज्ञे आहुतीर्होष्यतीति तिस्र इति कतमास्तास्तिस्र इति या हुता उज्जवलन्ति या हुता अतिनेदन्ते या हुता अतिशेरते किं ताभिर्जयतीति या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकमेव ताभिर्जयति दीप्यत इव हि देवलोको या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकमेव ताभिर्जयत्यतीव हि पितृलोको या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकमेव ताभिर्जयत्यध इव हि मनुष्यलोकः ॥ ८ ॥		\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कत्ययमद्याध्वर्युरस्मिन् यज्ञे आहुतीर्होष्यतीति तिस्र इति कतमास्तास्तिस्र इति या हुता उज्जवलन्ति या हुता अतिनेदन्ते या हुता अतिशेरते किं ताभिर्जयतीति या हुता उज्ज्वलन्ति देवलोकमेव ताभिर्जयति दीप्यत इव हि देवलोको या हुता अतिनेदन्ते पितृलोकमेव ताभिर्जयत्यतीव हि पितृलोको या हुता अधिशेरते मनुष्यलोकमेव ताभिर्जयत्यध इव हि मनुष्यलोकः ॥ ८ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 121:		Line 122:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कतिभिरयमद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर्गोपायतीत्येकयेति कतमा सैकेति मन एवेत्यनन्तं वै मनोऽनन्ता विश्वे देवा अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ९ ॥		\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कतिभिरयमद्य ब्रह्मा यज्ञं दक्षिणतो देवताभिर्गोपायतीत्येकयेति कतमा सैकेति मन एवेत्यनन्तं वै मनोऽनन्ता विश्वे देवा अनन्तमेव स तेन लोकं जयति ॥ ९ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 142:		Line 144:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कत्ययमद्योद्गाताऽस्मिन् यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति तिस्र इति कतमास्तास्तिस्र इति पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया कतमास्ता या अध्यात्ममिति प्राण एव पुरोनुवाक्या अपानो याज्या व्यानः शस्या किं ताभिर्जयतीति पृथिवीलोकमेव पुरोनुवाक्यया जयत्यन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकं शस्यया ततो ह होता आश्वल उपरराम ॥ १० ॥		\| verse_line1 = याज्ञवल्क्येति होवाच । कत्ययमद्योद्गाताऽस्मिन् यज्ञे स्तोत्रियाः स्तोष्यतीति तिस्र इति कतमास्तास्तिस्र इति पुरोनुवाक्या च याज्या च शस्यैव तृतीया कतमास्ता या अध्यात्ममिति प्राण एव पुरोनुवाक्या अपानो याज्या व्यानः शस्या किं ताभिर्जयतीति पृथिवीलोकमेव पुरोनुवाक्यया जयत्यन्तरिक्षलोकं याज्यया द्युलोकं शस्यया ततो ह होता आश्वल उपरराम ॥ १० ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T04:44:10Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T05:36:32Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T04:18:37Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

{{Adhyaya
| document_id = BR
| chapter_id = BR_C03
| chapter_num = 3
| chapter_name = पञ्चमोऽध्यायः
| section_id = BR_C03_S01
| section_num = 1
| title = आश्वलब्राह्मणम्
}}
== आश्वलब्राह्मणम् ==

[[Category:Bruhadaranyaka]]