Bruhadaranyaka/C3/S8 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:45:37Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:05:44Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:05, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== अक्षरब्राह्मणम् ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:43:44Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:43, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
			__TOC__
			<div class="gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:03:28Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:03, 10 April 2026
Line 12:		Line 12:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V01		\| verse_id = BR_C03_S08_V01
	\| id = BR_C03_S08_V01_B1		\| id = BR_C03_S08_V01_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	पूर्वं गार्ग्या जीवानामुत्तरोत्तराश्रयत्वं सर्वेषां भगवदाश्रयत्वं च श्रुतम् । न तु मूलप्रकृतेराधारत्वमाधेयत्वं वा । अतः पुनः पृच्छति । विजिगीषुकथात्वाद् ब्राह्मणानुज्ञया । स्वभर्तुर्विद्याबलं जानन्त्यपि युष्माकमयं जेतुं न शक्य इति ज्ञापयित्वा तेषामुपकारार्थं च पप्रच्छ । न च युक्त्या पूर्वमुपरता । भार्यात्वाद् भगवतोऽन्याधारत्वं नाशंक्यमित्युक्ते भीत्यैवोपरता । भगवतोऽन्याधारत्वं च सर्वाधारमूलप्रकृतेरपि भगवानेवाधार इत्युक्ते युक्तित एव निवारितं भवति । नान्यदतोऽस्ति द्रष्ट्रित्यादियुक्तिभिश्च । अस्थूलत्वादियुक्तिभिश्च ॥		पूर्वं गार्ग्या जीवानामुत्तरोत्तराश्रयत्वं सर्वेषां भगवदाश्रयत्वं च श्रुतम् । न तु मूलप्रकृतेराधारत्वमाधेयत्वं वा । अतः पुनः पृच्छति । विजिगीषुकथात्वाद् ब्राह्मणानुज्ञया । स्वभर्तुर्विद्याबलं जानन्त्यपि युष्माकमयं जेतुं न शक्य इति ज्ञापयित्वा तेषामुपकारार्थं च पप्रच्छ । न च युक्त्या पूर्वमुपरता । भार्यात्वाद् भगवतोऽन्याधारत्वं नाशंक्यमित्युक्ते भीत्यैवोपरता । भगवतोऽन्याधारत्वं च सर्वाधारमूलप्रकृतेरपि भगवानेवाधार इत्युक्ते युक्तित एव निवारितं भवति । नान्यदतोऽस्ति द्रष्ट्रित्यादियुक्तिभिश्च । अस्थूलत्वादियुक्तिभिश्च ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V01		\| verse_id = BR_C03_S08_V01
	\| id = BR_C03_S08_V01_B1		\| id = BR_C03_S08_V01_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	वादो जल्पो वितंडेति त्रिविधा विदुषां कथा ।		वादो जल्पो वितंडेति त्रिविधा विदुषां कथा ।
Line 110:		Line 108:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V02		\| verse_id = BR_C03_S08_V02
	\| id = BR_C03_S08_V02_B1		\| id = BR_C03_S08_V02_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	बाणस्त्वयोमयः प्रोक्तः शरो नालोऽस्य कीर्तितः इत्यभिधानम् ॥		बाणस्त्वयोमयः प्रोक्तः शरो नालोऽस्य कीर्तितः इत्यभिधानम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V02		\| verse_id = BR_C03_S08_V02
	\| id = BR_C03_S08_V02_B1		\| id = BR_C03_S08_V02_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	कर्मारस्तु तदा बाणं तीक्ष्णमंजलिकाभिधम् ।		कर्मारस्तु तदा बाणं तीक्ष्णमंजलिकाभिधम् ।
Line 144:		Line 140:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V04		\| verse_id = BR_C03_S08_V04
	\| id = BR_C03_S08_V04_B1		\| id = BR_C03_S08_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	दीप्तेराकाशशब्दोक्ता श्रीर्हि सर्वाश्रया मता ।		दीप्तेराकाशशब्दोक्ता श्रीर्हि सर्वाश्रया मता ।
Line 178:		Line 173:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V07		\| verse_id = BR_C03_S08_V07
	\| id = BR_C03_S08_V04_B1		\| id = BR_C03_S08_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	पुनः प्रश्नः सर्वाधारा प्रकृतिरित्यनुपचरितत्वेनावधारणार्थम् । आकाश एवेत्यवधारणात् ।		पुनः प्रश्नः सर्वाधारा प्रकृतिरित्यनुपचरितत्वेनावधारणार्थम् । आकाश एवेत्यवधारणात् ।
Line 191:		Line 185:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V07		\| verse_id = BR_C03_S08_V07
	\| id = BR_C03_S08_V04_B1		\| id = BR_C03_S08_V04_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	अतस्तत्त्वनिर्णयविरोधिपुनरुक्त्यादीनि निग्रहः ।		अतस्तत्त्वनिर्णयविरोधिपुनरुक्त्यादीनि निग्रहः ।
Line 208:		Line 201:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V08		\| verse_id = BR_C03_S08_V08
	\| id = BR_C03_S08_V08_B1		\| id = BR_C03_S08_V08_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	प्रसिद्धस्थूलसूक्ष्मादिवैलक्षण्याज्जनार्दनः ।		प्रसिद्धस्थूलसूक्ष्मादिवैलक्षण्याज्जनार्दनः ।
Line 250:		Line 242:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V12		\| verse_id = BR_C03_S08_V12
	\| id = BR_C03_S08_V12_author-note		\| id = BR_C03_S08_V12_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इत्यक्षरब्राह्मणम् ॥		॥ इत्यक्षरब्राह्मणम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V12		\| verse_id = BR_C03_S08_V12
	\| id = BR_C03_S08_V12_author-note		\| id = BR_C03_S08_V12_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इति अक्षरब्राह्मणम् ॥		॥ इति अक्षरब्राह्मणम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V12		\| verse_id = BR_C03_S08_V12
	\| id = BR_C03_S08_V12_B1		\| id = BR_C03_S08_V12_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	द्यावापृथिव्यौ श्रीभूमी केशौ सूर्यविधू मतौ ॥		द्यावापृथिव्यौ श्रीभूमी केशौ सूर्यविधू मतौ ॥
Line 278:		Line 267:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V12		\| verse_id = BR_C03_S08_V12
	\| id = BR_C03_S08_V12_B1		\| id = BR_C03_S08_V12_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	न तस्य प्राकृता मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसम्भवा ।		न तस्य प्राकृता मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसम्भवा ।
Line 287:		Line 275:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C03_S08_V12		\| verse_id = BR_C03_S08_V12
	\| id = BR_C03_S08_V12_B1		\| id = BR_C03_S08_V12_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	आदित्यवर्णं तमसस्तु पारे इत्यादेश्च । न सत्तन्नासदुच्यते अदुःखमसुखं समम् न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् इत्यादि च ॥		आदित्यवर्णं तमसस्तु पारे इत्यादेश्च । न सत्तन्नासदुच्यते अदुःखमसुखं समम् न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् इत्यादि च ॥

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T16:49:22Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T07:05:38Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 07:05, 9 April 2026
Line 4:		Line 4:
	\| title = अक्षरब्राह्मणम्		\| title = अक्षरब्राह्मणम्
	}}		}}
	~~== अक्षरब्राह्मणम् ==~~

	{{VerseBlock		{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C03_S08_V01		\| verse_id = BR_C03_S08_V01
Line 12:		Line 10:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = अथ ह वाचक्नव्युवाच ब्राह्मणा भगवन्तो हन्ताहमिमं द्वौ प्रश्नौ प्रक्ष्यामि तौ चेन्मे वक्ष्यति न वै जातु युष्माकमिमं कश्चित् ब्रह्मोद्यं जेतेति पृच्छ गार्गीति ॥ १ ॥		\| verse_line1 = अथ ह वाचक्नव्युवाच ब्राह्मणा भगवन्तो हन्ताहमिमं द्वौ प्रश्नौ प्रक्ष्यामि तौ चेन्मे वक्ष्यति न वै जातु युष्माकमिमं कश्चित् ब्रह्मोद्यं जेतेति पृच्छ गार्गीति ॥ १ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 111:		Line 110:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = सा होवाचाहं वै त्वा याज्ञवल्क्य यथा काश्यो वा वैदेहो वोग्रपुत्र उज्ज्यं धनुरधिज्यं कृत्वा द्वौ बाणवन्तौ सपत्नातिव्याधिनौ हस्ते कृत्वोपोत्तिष्ठेदेवमेवाहं त्वा द्वाभ्यां प्रश्नाभ्यामुपोदस्थां तौ मे ब्रूहीति पृच्छ गार्गीति ॥ २ ॥		\| verse_line1 = सा होवाचाहं वै त्वा याज्ञवल्क्य यथा काश्यो वा वैदेहो वोग्रपुत्र उज्ज्यं धनुरधिज्यं कृत्वा द्वौ बाणवन्तौ सपत्नातिव्याधिनौ हस्ते कृत्वोपोत्तिष्ठेदेवमेवाहं त्वा द्वाभ्यां प्रश्नाभ्यामुपोदस्थां तौ मे ब्रूहीति पृच्छ गार्गीति ॥ २ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 146:		Line 146:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदर्वाक् पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ४ ॥		\| verse_line1 = स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदर्वाक् पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आकाशे तदोतं च प्रोतं चेति ॥ ४ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 180:		Line 181:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदर्वाक् पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आकाश तदोतं च प्रोतं चेति कस्मिन्नु खलु आकाश ओतश्च प्रोतश्चेति ॥ ७ ॥		\| verse_line1 = स होवाच यदूर्ध्वं गार्गि दिवो यदर्वाक् पृथिव्या यदन्तरा द्यावापृथिवी इमे यद्भूतं च भवच्च भविष्यच्चेत्याचक्षते आकाश तदोतं च प्रोतं चेति कस्मिन्नु खलु आकाश ओतश्च प्रोतश्चेति ॥ ७ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 211:		Line 213:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = स होवाचैतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति अस्थूलं अनणु अह्रस्वं अदीर्घं अलोहितं ओहं अच्छायं अतमो अवायु अनाकाशं असंगं अरसं अगन्धं अचक्षुष्कं अश्रोत्रं अवाक् अमनो अतेजस्कं अप्राणं अमुखं अमात्रं अगोत्रं अजरं अभयं अमृतं अरजो अशब्दं अविवृतं असंवृतं अपूर्वं अनपरं अनन्तरं अबाह्यं न तदश्नाति किञ्चन न तदश्नाति कश्चन ॥ ८ ॥		\| verse_line1 = स होवाचैतद्वै तदक्षरं गार्गि ब्राह्मणा अभिवदन्ति अस्थूलं अनणु अह्रस्वं अदीर्घं अलोहितं ओहं अच्छायं अतमो अवायु अनाकाशं असंगं अरसं अगन्धं अचक्षुष्कं अश्रोत्रं अवाक् अमनो अतेजस्कं अप्राणं अमुखं अमात्रं अगोत्रं अजरं अभयं अमृतं अरजो अशब्दं अविवृतं असंवृतं अपूर्वं अनपरं अनन्तरं अबाह्यं न तदश्नाति किञ्चन न तदश्नाति कश्चन ॥ ८ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 253:		Line 256:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = सा होवाच ब्राह्मणा भगवन्तस्तदेव बहु मन्यध्वं यदस्मान्नमस्कारेण मुच्यध्वं न वै जातु युष्माकमिमं कश्चित् ब्रह्मोद्यं जेतेति ततो ह वाचक्नव्युपरराम ॥ १२ ॥		\| verse_line1 = सा होवाच ब्राह्मणा भगवन्तस्तदेव बहु मन्यध्वं यदस्मान्नमस्कारेण मुच्यध्वं न वै जातु युष्माकमिमं कश्चित् ब्रह्मोद्यं जेतेति ततो ह वाचक्नव्युपरराम ॥ १२ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T04:44:17Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T05:36:39Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T04:18:42Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

{{Adhyaya
| document_id = BR
| chapter_id = BR_C03
| chapter_num = 3
| chapter_name = पञ्चमोऽध्यायः
| section_id = BR_C03_S08
| section_num = 8
| title = अक्षरब्राह्मणम्
}}
== अक्षरब्राह्मणम् ==

[[Category:Bruhadaranyaka]]