Bruhadaranyaka/C4/S5 - Revision history

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-13T06:45:42Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T19:05:51Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 19:05, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
	~~__TOC__~~		== मैत्रेयीब्राह्मणम् ==
	~~<div class~~=~~"gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>~~
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:43:51Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:43, 10 April 2026
Line 1:		Line 1:
			__TOC__
			<div class="gr-page-nav">[[Bruhadaranyaka\|बृहदारण्यकोपनिषत्]] · [[Bruhadaranyaka/Toc\|अनुक्रमणिका]]</div>
	{{Adhyaya		{{Adhyaya
	\| document_id = BR		\| document_id = BR

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-10T09:03:38Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 09:03, 10 April 2026
Line 44:		Line 44:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V05		\| verse_id = BR_C04_S05_V05
	\| id = BR_C04_S05_V05_B1		\| id = BR_C04_S05_V05_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	प्रियां वाचमवर्धयद्भवती ॥		प्रियां वाचमवर्धयद्भवती ॥
Line 109:		Line 108:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V12		\| verse_id = BR_C04_S05_V12
	\| id = BR_C04_S05_V12_B1		\| id = BR_C04_S05_V12_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	बाह्याभ्यन्तरविशेषाभावेन सर्वत्र लवणरसघन एव ।		बाह्याभ्यन्तरविशेषाभावेन सर्वत्र लवणरसघन एव ।
Line 126:		Line 124:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V13		\| verse_id = BR_C04_S05_V13
	\| id = BR_C04_S05_V13_B1		\| id = BR_C04_S05_V13_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	न वा अहमिमं विजानातीति । ओयमिमं परमात्मानं जीवो न विजानातीत्यत्रैव भगवान् मोहान्तं मोहाख्यं नाशमापीपिपत् प्रापयामास । अतोऽहं ब्रह्मास्मीत्यादिष्वप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाचीति सिद्धम् । अन्यथा कथमहं विजानातीति युज्येत ।		न वा अहमिमं विजानातीति । ओयमिमं परमात्मानं जीवो न विजानातीत्यत्रैव भगवान् मोहान्तं मोहाख्यं नाशमापीपिपत् प्रापयामास । अतोऽहं ब्रह्मास्मीत्यादिष्वप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाचीति सिद्धम् । अन्यथा कथमहं विजानातीति युज्येत ।
Line 143:		Line 140:
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V14		\| verse_id = BR_C04_S05_V14
	\| id = BR_C04_S05_V14_author-note		\| id = BR_C04_S05_V14_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इति मैत्रेयी ब्राह्मणम् ॥		॥ इति मैत्रेयी ब्राह्मणम् ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V14		\| verse_id = BR_C04_S05_V14
	\| id = BR_C04_S05_V14_author-note		\| id = BR_C04_S05_V14_author-note
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	॥ इति मैत्रेयीब्राह्मणम् ॥ ६५ ॥		॥ इति मैत्रेयीब्राह्मणम् ॥ ६५ ॥
	}}		}}

	{{~~Commentary~~		{{Bhashyam
	\| verse_id = BR_C04_S05_V14		\| verse_id = BR_C04_S05_V14
	\| id = BR_C04_S05_V14_B1		\| id = BR_C04_S05_V14_B1
	~~\| name = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	एतावद्विज्ञातुः परमात्मनो विज्ञानादिकमेव ह्यमृतत्वं मोक्षः ।		एतावद्विज्ञातुः परमात्मनो विज्ञानादिकमेव ह्यमृतत्वं मोक्षः ।

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T16:49:30Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 16:49, 9 April 2026
Line 3:		Line 3:
	\| chapter_num = 4		\| chapter_num = 4
	\| title = मैत्रेयीब्राह्मणम्		\| title = मैत्रेयीब्राह्मणम्
	}}		}}{{VerseBlock
	{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C04_S05_V01		\| verse_id = BR_C04_S05_V01
	\| document_id = BR		\| document_id = BR
Line 49:		Line 48:
	\| id = BR_C04_S05_V05_B1		\| id = BR_C04_S05_V05_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	प्रियां वाचमवर्धयद्भवती ॥		प्रियां वाचमवर्धयद्भवती ॥
Line 115:		Line 113:
	\| id = BR_C04_S05_V12_B1		\| id = BR_C04_S05_V12_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	बाह्याभ्यन्तरविशेषाभावेन सर्वत्र लवणरसघन एव ।		बाह्याभ्यन्तरविशेषाभावेन सर्वत्र लवणरसघन एव ।
Line 133:		Line 130:
	\| id = BR_C04_S05_V13_B1		\| id = BR_C04_S05_V13_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	न वा अहमिमं विजानातीति । ओयमिमं परमात्मानं जीवो न विजानातीत्यत्रैव भगवान् मोहान्तं मोहाख्यं नाशमापीपिपत् प्रापयामास । अतोऽहं ब्रह्मास्मीत्यादिष्वप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाचीति सिद्धम् । अन्यथा कथमहं विजानातीति युज्येत ।		न वा अहमिमं विजानातीति । ओयमिमं परमात्मानं जीवो न विजानातीत्यत्रैव भगवान् मोहान्तं मोहाख्यं नाशमापीपिपत् प्रापयामास । अतोऽहं ब्रह्मास्मीत्यादिष्वप्यहंशब्दोऽहेयत्ववाचीति सिद्धम् । अन्यथा कथमहं विजानातीति युज्येत ।
Line 167:		Line 163:
	\| id = BR_C04_S05_V14_B1		\| id = BR_C04_S05_V14_B1
	\| name = Bhashyam		\| name = Bhashyam
	~~\| label = Bhashyam~~
	\| text =		\| text =
	एतावद्विज्ञातुः परमात्मनो विज्ञानादिकमेव ह्यमृतत्वं मोक्षः ।		एतावद्विज्ञातुः परमात्मनो विज्ञानादिकमेव ह्यमृतत्वं मोक्षः ।
	विष्णोर्ज्ञानादिकं मोक्षस्तदभावे कुतः सुखम् ।		विष्णोर्ज्ञानादिकं मोक्षस्तदभावे कुतः सुखम् ।
	ज्ञेयाभावान्न हि ज्ञानं ज्ञानाभावे हि शून्यता ।		ज्ञेयाभावान्न हि ज्ञानं ज्ञानाभावे हि शून्यता ।
	तस्माज्ज्ञेययुतो मोक्षः सुखरूपत्वतः सदा ॥ इति ब्रह्मतर्के ॥		तस्माज्ज्ञेययुतो मोक्षः सुखरूपत्वतः सदा ॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
	}}		}}


	[[Category:Bruhadaranyaka]]		[[Category:Bruhadaranyaka]]

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T07:05:45Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

← Older revision		Revision as of 07:05, 9 April 2026
Line 4:		Line 4:
	\| title = मैत्रेयीब्राह्मणम्		\| title = मैत्रेयीब्राह्मणम्
	}}		}}
	~~== मैत्रेयीब्राह्मणम् ==~~

	{{VerseBlock		{{VerseBlock
	\| verse_id = BR_C04_S05_V01		\| verse_id = BR_C04_S05_V01
Line 44:		Line 42:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = स होवाच याज्ञवल्क्यः प्रिया वै खलु नो भवती सती प्रियामवृद्धं तर्हि भवत्येतद् व्याख्यास्यामि ते व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति ॥ ५ ॥		\| verse_line1 = स होवाच याज्ञवल्क्यः प्रिया वै खलु नो भवती सती प्रियामवृद्धं तर्हि भवत्येतद् व्याख्यास्यामि ते व्याचक्षाणस्य तु मे निदिध्यासस्वेति ॥ ५ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 109:		Line 108:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = स यथा सर्वासामपां समुद्र एकायतनमेवं सर्वेषां स्पर्शानां त्वगेकायनमेवं सर्वेषां रसानां जिह्वैकायनमेवं सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनमेवं सर्वेषां रूपाणां चक्षुरेकायनमेवं सर्वेषां शब्दानां श्रोत्रमेकायनमेवं सर्वेषां संकल्पानां मन एकायनमेवं सर्वासां विद्यानां हृदयमेकायनमेवं सर्वेषां कर्मणां हस्तमेकायनमेवं सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनमेवं सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनमेवं सर्वेषामध्वानां पादावेकायनमेवं सर्वेषां वेदानां वागेकायनमेवम् । स यथा सैन्धवघनोऽनन्तरो बाह्यः कृत्स्नो रसघन एवैवं वा ओऽयमात्माऽनन्तरो बाह्यः कृत्स्नः प्रज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति न प्रेत्य संज्ञाऽस्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः ॥ १२ ॥		\| verse_line1 = स यथा सर्वासामपां समुद्र एकायतनमेवं सर्वेषां स्पर्शानां त्वगेकायनमेवं सर्वेषां रसानां जिह्वैकायनमेवं सर्वेषां गन्धानां नासिकैकायनमेवं सर्वेषां रूपाणां चक्षुरेकायनमेवं सर्वेषां शब्दानां श्रोत्रमेकायनमेवं सर्वेषां संकल्पानां मन एकायनमेवं सर्वासां विद्यानां हृदयमेकायनमेवं सर्वेषां कर्मणां हस्तमेकायनमेवं सर्वेषामानन्दानामुपस्थ एकायनमेवं सर्वेषां विसर्गाणां पायुरेकायनमेवं सर्वेषामध्वानां पादावेकायनमेवं सर्वेषां वेदानां वागेकायनमेवम् । स यथा सैन्धवघनोऽनन्तरो बाह्यः कृत्स्नो रसघन एवैवं वा ओऽयमात्माऽनन्तरो बाह्यः कृत्स्नः प्रज्ञानघन एवैतेभ्यो भूतेभ्यः समुत्थाय तान्येवानुविनश्यति न प्रेत्य संज्ञाऽस्तीत्यरे ब्रवीमीति होवाच याज्ञवल्क्यः ॥ १२ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 126:		Line 126:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = सा होवाच मैत्रेय्यत्रैव मा भगवान् मोहान्तमापीपिपन् न वा अहमिमं विजानातीति स होवाच न वा ओ अहं मोहं ब्रवीम्यविनाशी वा ओऽयमात्माऽनुच्छित्तिधर्मा ॥ १३ ॥		\| verse_line1 = सा होवाच मैत्रेय्यत्रैव मा भगवान् मोहान्तमापीपिपन् न वा अहमिमं विजानातीति स होवाच न वा ओ अहं मोहं ब्रवीम्यविनाशी वा ओऽयमात्माऽनुच्छित्तिधर्मा ॥ १३ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Line 143:		Line 144:
	\| verse_type = mantra		\| verse_type = mantra
	\| verse_line1 = यत्र हि द्वैतमिव भवति तदितर इतरं पश्यति तदितर इतरं जिघ्रति तदितर इतरं रसयते तदितर इतरमभिवदति तदितर इतरं शृणोति तदितर इतरं मनुते तदितर इतरं स्पृशति तदितर इतरं विजानाति यत्र त्वस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत्केन कं पश्येत् केन कं जिघ्रेत् केन कं रसयेत् तत् केन कमभिवदेत् तत् केन कं शृणुयात् तत् केन कं मन्वीत तत् केन कं स्पृशेत् तत् केन कं विजानीयाद्येनेदं सर्वं विजानाति तं केन विजानीयात् स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो न हि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्जते असितो न व्यथते न रिष्यति विज्ञातारमरे केन विजानीयादित्युक्तानुशासनाऽसि मैत्रेय्येतावदरे खल्वमृतत्वमिति होक्त्वा याज्ञवल्क्यो विजहार ॥ १४ ॥		\| verse_line1 = यत्र हि द्वैतमिव भवति तदितर इतरं पश्यति तदितर इतरं जिघ्रति तदितर इतरं रसयते तदितर इतरमभिवदति तदितर इतरं शृणोति तदितर इतरं मनुते तदितर इतरं स्पृशति तदितर इतरं विजानाति यत्र त्वस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत्केन कं पश्येत् केन कं जिघ्रेत् केन कं रसयेत् तत् केन कमभिवदेत् तत् केन कं शृणुयात् तत् केन कं मन्वीत तत् केन कं स्पृशेत् तत् केन कं विजानीयाद्येनेदं सर्वं विजानाति तं केन विजानीयात् स एष नेति नेत्यात्माऽगृह्यो न हि गृह्यते अशीर्यो न हि शीर्यते असंगो न हि सज्जते असितो न व्यथते न रिष्यति विज्ञातारमरे केन विजानीयादित्युक्तानुशासनाऽसि मैत्रेय्येतावदरे खल्वमृतत्वमिति होक्त्वा याज्ञवल्क्यो विजहार ॥ १४ ॥
			\| commentary1 = bruhadaranyaka
	}}		}}

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-09T04:44:23Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T05:36:46Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

Show changes

Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

2026-04-08T04:18:47Z

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)

New page

{{Adhyaya
| document_id = BR
| chapter_id = BR_C04
| chapter_num = 4
| chapter_name = षष्ठोऽध्यायः
| section_id = BR_C04_S05
| section_num = 5
| title = मैत्रेयीब्राह्मणम्
}}
== मैत्रेयीब्राह्मणम् ==

[[Category:Bruhadaranyaka]]