https://anandamakaranda.in/index.php?action=history&feed=atom&title=Kathalakshanam%2FMoola
Kathalakshanam/Moola - Revision history
2026-05-01T18:32:16Z
Revision history for this page on the wiki
MediaWiki 1.44.5
https://anandamakaranda.in/index.php?title=Kathalakshanam/Moola&diff=5487&oldid=prev
Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
2026-04-29T20:31:34Z
<p>Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="en">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 20:31, 29 April 2026</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Line 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">Line 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">__NOTOC__</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><div class="gr-doc-title" data-moola="1">कथालक्षणम् — मूलम्</div></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><div class="gr-doc-title" data-moola="1">कथालक्षणम् — मूलम्</div></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><div class="gr-page-nav">← [[Kathalakshanam|Kathalakshanam]]</div></div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><div class="gr-page-nav">← [[Kathalakshanam|Kathalakshanam]]</div></div></td></tr>
</table>
Chandrashekars
https://anandamakaranda.in/index.php?title=Kathalakshanam/Moola&diff=5155&oldid=prev
Chandrashekars: Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
2026-04-28T17:24:24Z
<p>Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)</p>
<p><b>New page</b></p><div>__NOTOC__<br />
<div class="gr-doc-title" data-moola="1">कथालक्षणम् — मूलम्</div><br />
<div class="gr-page-nav">← [[Kathalakshanam|Kathalakshanam]]</div><br />
<br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V01"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">नरसिंहमखिलाज्ञानतिमिराशिशिरद्युतिम् ।</span><br />
<span class="shloka-line">सम्प्रणम्य प्रवक्ष्यामि कथालक्षणमञ्जसा ॥1॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V02"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">वादो जल्पो वितण्डेति त्रिविधा विदुषां कथा ।</span><br />
<span class="shloka-line">तत्त्वनिर्णयमुद्दिश्य केवलं गुरुशिष्ययोः ॥2॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V03"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">कथाऽन्येषामपि सतां वादो वा समितेः शुभा ।</span><br />
<span class="shloka-line">ख्यात्याद्यर्थं स्पर्धया वा सतां जल्प इतीर्यते ॥3॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V04"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">वितण्डा तु सतामन्यैस्तत्त्वमेषु निगूहितम् ।</span><br />
<span class="shloka-line">स्वयं वा प्राश्निकैर्वादे चिन्तयेत् तत्त्वनिर्णयम् ॥4॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V05"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">रागद्वेषविहीनास्तु सर्वविद्याविशारदाः ।</span><br />
<span class="shloka-line">प्राश्निका इति सम्प्रोक्ता विषमा एक एव वा ॥5॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V06"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">अशेषसंशयच्छेत्ता निःसंशय उदारधीः ।</span><br />
<span class="shloka-line">एकश्चेत् प्राश्निको ज्ञेयः सर्वदोषविवर्जितः ॥6॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V07"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">एको वा बहवो वा स्युर्विष्णुभक्तिपरास्सदा ।</span><br />
<span class="shloka-line">विष्णुभक्तिर्हि सर्वेषां सद्गुणानां स्वलक्षणम् ॥7॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V08"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">पृष्टेनागम एवादौ वक्तव्यः साध्यसिद्धये ।</span><br />
<span class="shloka-line">नैषा तर्केणापनेया मतिरित्याह हि श्रुतिः ।</span><br />
<span class="shloka-line">अन्यार्थ एवागमस्य वक्तव्यः प्रतिवादिना ॥8॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V09"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">ऋग्यजुःसामाथर्वाश्च भारतं पञ्चरात्रकम् ।</span><br />
<span class="shloka-line">मूलरामायणं चैव सम्प्रोच्यन्ते सदागमाः ॥9॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V10"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">अनुकूला य एतेषां ते च प्रोक्तास्सदागमाः ।</span><br />
<span class="shloka-line">अन्ये दुरागमा नाम तैर्न साध्यं हि साध्यते ॥10॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V11"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">स्वपक्ष आगमश्चैव वक्तव्यः प्रतिवादिना ।</span><br />
<span class="shloka-line">तस्याप्यन्यार्थता साध्या वादिना स्वार्थसिद्धये ॥11॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V12"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">अन्यार्थता निराकार्या स्वागमस्य विनिश्चयम् ।</span><br />
<span class="shloka-line">उपपत्त्यवकाशोऽत्र ह्यागमार्थविनिर्णये ॥12॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V13"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">वाद्यागमार्थे निर्णीत आगमार्थः परस्य तु ।</span><br />
<span class="shloka-line">निर्णेयः सहितैः पश्चात्ततो निश्शेषनिर्णयः ॥13॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V14"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">प्रत्यक्षसिद्धेष्वर्थेषु प्रश्ने मामक्षजं वदेत् ।</span><br />
<span class="shloka-line">ज्ञानं वा ज्ञानसिद्धेषु नानुमां प्रथमं वदेत् ॥14॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V15"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">परतुष्टिकरं वाक्यं वदेतां यदि वादिनी ।</span><br />
<span class="shloka-line">स एवात्रागमो ज्ञेयः परतुष्टिर्हि तत्फलम् ॥15॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V16"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">एवं निर्णयपर्यन्तं वादे सुबहवोऽपि हि ।</span><br />
<span class="shloka-line">घटेयुश्चिरकालं च जल्पे यावत्परो जितः ॥16॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V17"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">तत्त्वनिर्णयवैलोम्यं वादे साक्षात्पराजयः ।</span><br />
<span class="shloka-line">संवादे श्लाघ्यतैव स्याद् गुरुत्वमितरस्य च ॥17॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V18"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">तत्त्वनिर्णयवैलोम्ये निन्द्यो दण्ड्योऽथवा भवेत् ।</span><br />
<span class="shloka-line">विरोधासङ्गतिन्यूनतूष्णीम्भावादिकैर्जितः ॥18॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V19"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">भवेज्जल्पे वितण्डायां न्यायो जल्पवदीरितः ।</span><br />
<span class="shloka-line">संवादे दण्ड्यतां न स्याद् वितण्डाजल्पयोरपि ॥19॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V20"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">पराजितत्वमात्रं स्यान्निन्द्यो दण्ड्योऽपि वाऽन्यथा ।</span><br />
<span class="shloka-line">अनुवादादिराहित्यं नैव जल्पेऽपि दूषणम् ॥20॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V21"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">विद्याहीनत्वलिङ्गेऽपि वादिनोः स्यात् पराजयः ।</span><br />
<span class="shloka-line">तदभावान्नैव षट्कादन्यो निग्रह इष्यते ॥21॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V22"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">अन्तर्भावादिहान्येषां निग्रहाणामिति स्म ह ।</span><br />
<span class="shloka-line">विद्यापरीक्षापूर्वैव वृत्तिर्जल्पवितण्डयोः ॥22॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V23"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">स्खलितात्वादिमात्रेण न तत्रापि पराजयः ।</span><br />
<span class="shloka-line">वादजल्पवितण्डानामिति शुद्धं स्वलक्षणम् ॥23॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V24"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">आनन्दतीर्थमुनिना ब्रह्मतर्कानुसारतः ।</span><br />
<span class="shloka-line">कथालक्षणमित्युक्तं प्रीत्यर्थं शार्ङ्गधन्वनः ॥24॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<div class="verse-block" data-type="shloka"><span id="KL_C01_V25"></span><br />
<div class="shloka-block"><br />
<span class="shloka-line">सदोदितामितज्ञानपूरवारितहृत्तमाः ।</span><br />
<span class="shloka-line">नरसिंहः प्रियतमः प्रीयतां पुरुषोत्तमः ॥25॥</span><br />
</div><br />
</div><br />
<br />
[[Category:Kathalakshanam]]<br />
[[Category:Moola]]</div>
Chandrashekars