Jump to content

Tattvodyota/Ullekha

From Anandamakaranda
Revision as of 08:24, 30 April 2026 by Chandrashekars (talk | contribs) (Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3))
तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः
  1. ‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदा विद्वान् पुण्……
  2. ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥ एतां……
  3. ‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः । सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम्……
  4. अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् । सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न त……
  5. ‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईश……
  6. ‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत.उ.६.८)
  7. ‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि । एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यप……
  8. एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥
  9. वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना । इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’
  10. ‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।
  11. अचिन्त्यं तत एवैतद्
  12. अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥
  13. ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः……
  14. असत्तदशुभत्वतः ।
  15. असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥
  16. नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।
  17. विश्वं सत्यं
  18. वशे विष्णोः
  19. नित्यमेव
  20. प्रवाहतः ॥
  21. न क्वाप्यनीदृशं विश्वं
  22. तत्तत्कालानुसारतः ।
  23. असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा
  24. स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’
  25. ‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)
  26. ‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)
  27. ‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)
  28. ‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)
  29. ‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)
  30. ‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)
  31. ‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ।
  32. सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥
  33. विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं
  34. व्यवहारपदञ्च यत् ॥’
  35. ‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । शून्यं तत्त्वम्
  36. अविज्ञेयं
  37. मनोवाचामगोचरम् ॥
  38. जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।
  39. नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥
  40. भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।
  41. विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’
  42. ‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’
  43. ‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम्……
  44. ‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं……
  45. ‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षय……
  46. ‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष……
  47. ‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)
  48. ‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)
  49. ‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)
  50. ‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्……
  51. ‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी ४.५)
  52. ‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥ अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन……
  53. ‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः……
  54. ‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्त……
  55. ‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे । यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’……
  56. ‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरी……
  57. ‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । मूर्तामूर्तेतरद्ब्रह्म न सत्तन्ना……
  58. ‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’