Tattvasankhyanam: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) Tag: Removed redirect |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| (13 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
= तत्त्वसङ्ख्यानम् = | <div class="gr-doc-title" data-has-moola="1">तत्त्वसङ्ख्यानम्</div> | ||
__TOC__ | |||
<div class="gr-doc-teekas"> | |||
* [[Tattvasankhyanam/Vyakhya/Tattvasankhyanam-tika|तत्वसङ्ख्यानविवरणम्]] — श्रीजयतीर्थः | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V01" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">स्वतन्त्रमस्वतन्त्रं च द्विविधं तत्त्वमिष्यते ।</span> | |||
<span class="shloka-line">स्वतन्त्रो भगवान् विष्णुः भावाभावौ द्विधेतरत् ॥1॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V02" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्राक्प्रध्वंससदात्वेन त्रिविधोऽभाव इष्यते ।</span> | |||
<span class="shloka-line">चेतनाचेतनत्वेन भावोऽपि द्विविधो मतः ॥2॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V03" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">दुःखस्पृष्टं तदस्पृष्टमिति द्वेधैव चेतनम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नित्यादुःखा रमाऽन्ये तु स्पृष्टदुःखास्समस्तशः ॥3॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V04" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">स्पृष्टदुःखा विमुक्ताश्च दुःखसंस्था इति द्विधा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दुःखसंस्था मुक्तियोग्या अयोग्या इति च द्विधा ॥4॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V05" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">देवर्षिपितृपनरा इति मुक्तास्तु पञ्चधा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">एवं विमुक्तियोग्याश्च तमोगाः सृतिसंस्थिताः ॥5॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V06" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">इति द्विधा मुक्त्ययोग्या दैत्यरक्षपिशाचकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मर्त्याधमाश्चतुर्धैव तमोयोग्याः प्रकीर्तिताः ॥6॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V07" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ते च प्राप्तान्धतमसः सृतिसंस्था इति द्विधा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नित्यानित्यविभागेन त्रिधैवाचेतनं मतम् ॥7॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V08" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नित्या वेदाः पुराणाद्याः कालः प्रकृतिरेव च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नित्यानित्यं त्रिधा प्रोक्तमनित्यं द्विविधं स्मृतम् ॥8॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V09" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">असंसृष्टं च संसृष्टमसंसृष्टं महानहम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">बुद्धिर्मनःखानि दश मात्रा भूतानि पञ्च च ॥9॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V10" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">संसृष्टमण्डं तद्गं च समस्तं सम्प्रकीर्तितम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सृष्टिः स्थितिः संहृतिश्च नियमोऽज्ञानबोधने ॥10॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="TSK_C01_V11" type="shloka" data-doc="TSK"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">बन्धो मोक्षः सुखं दुःखमावृत्तिर्ज्योतिरेव च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">विष्णुनास्य समस्तस्य समासव्यासयोगतः ॥11॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितं तत्त्वसङ्ख्यानम् ॥</div> | |||
[[Category:Sanskrit Documents]] | [[Category:Sanskrit Documents]] | ||
[[Category:Tattvasankhyanam]] | [[Category:Tattvasankhyanam]] | ||
Latest revision as of 20:49, 29 April 2026
तत्त्वसङ्ख्यानम्
- तत्वसङ्ख्यानविवरणम् — श्रीजयतीर्थः
स्वतन्त्रमस्वतन्त्रं च द्विविधं तत्त्वमिष्यते । स्वतन्त्रो भगवान् विष्णुः भावाभावौ द्विधेतरत् ॥1॥
प्राक्प्रध्वंससदात्वेन त्रिविधोऽभाव इष्यते । चेतनाचेतनत्वेन भावोऽपि द्विविधो मतः ॥2॥
दुःखस्पृष्टं तदस्पृष्टमिति द्वेधैव चेतनम् । नित्यादुःखा रमाऽन्ये तु स्पृष्टदुःखास्समस्तशः ॥3॥
स्पृष्टदुःखा विमुक्ताश्च दुःखसंस्था इति द्विधा । दुःखसंस्था मुक्तियोग्या अयोग्या इति च द्विधा ॥4॥
देवर्षिपितृपनरा इति मुक्तास्तु पञ्चधा । एवं विमुक्तियोग्याश्च तमोगाः सृतिसंस्थिताः ॥5॥
इति द्विधा मुक्त्ययोग्या दैत्यरक्षपिशाचकाः । मर्त्याधमाश्चतुर्धैव तमोयोग्याः प्रकीर्तिताः ॥6॥
ते च प्राप्तान्धतमसः सृतिसंस्था इति द्विधा । नित्यानित्यविभागेन त्रिधैवाचेतनं मतम् ॥7॥
नित्या वेदाः पुराणाद्याः कालः प्रकृतिरेव च । नित्यानित्यं त्रिधा प्रोक्तमनित्यं द्विविधं स्मृतम् ॥8॥
असंसृष्टं च संसृष्टमसंसृष्टं महानहम् । बुद्धिर्मनःखानि दश मात्रा भूतानि पञ्च च ॥9॥
संसृष्टमण्डं तद्गं च समस्तं सम्प्रकीर्तितम् । सृष्टिः स्थितिः संहृतिश्च नियमोऽज्ञानबोधने ॥10॥
बन्धो मोक्षः सुखं दुःखमावृत्तिर्ज्योतिरेव च । विष्णुनास्य समस्तस्य समासव्यासयोगतः ॥11॥