Padyamala: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| (3 intermediate revisions by the same user not shown) | |||
| Line 1: | Line 1: | ||
<div class="gr-doc-title">पद्यमाला</div> | <div class="gr-doc-title" data-has-moola="1">पद्यमाला</div> | ||
__TOC__ | __TOC__ | ||
| Line 8: | Line 8: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse" id="PM_C01_V01" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्रणम्य श्रीपतिं सर्वान् गुरूंश्चाथ प्रवच्म्यहम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">यथामति हरेः पूजाविधिं वैष्णवसम्मतम् ॥ १ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V02" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आदौ देवगृहे न्यस्य कलशान् सप्त पञ्च वा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">आहरेत्तुलसीं दूर्वां पुष्पाण्यद्यतनानि च ॥ २ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V03" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">यथाकालोपपन्नानि स्वारामवनजान्यपि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अक्रीतान्यप्रदत्तानि चौर्याल्लब्धानि यानि च ॥ ३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V04" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">शूद्राहृतानि वा भूमौ पतितानि तथैव च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">एरण्डार्कजपत्रेषु चाहृतानि करे तथा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पटाहृतानि यानि स्युर्वर्जयेत्तानि यत्नतः ॥ ४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V06" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अर्घ्यपाद्यादिसम्भारान् यथाशक्ति विधाय च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्रक्षाल्य पाणी पादौ चाप्याचम्य हरिवेश्मनः ॥ ६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V07" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पूर्वे नमो जयायाथ विजयायाथ दक्षिणे ।</span> | |||
<span class="shloka-line">श्रियै बलाय प्रबलायाथ प्रत्यक् श्रियैः नमः ॥ ७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V08" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नन्दायाथ सुनन्दाय श्रियै च कुमुदाय च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">कुमुदाक्षायोत्तरे च द्वारपालांश्च पूजयेत् ॥ ८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V09" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">तदनुज्ञामवाप्याथ ‘वायवायाहि दर्शत’ ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अनेन वायुमन्त्रेण समुद्घाट्य कवाटकम् ॥ ९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V10" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">कृत्वा तालत्रयं द्वारे देहलीमस्पृशन्विशेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दक्षिणाङ्घ्रिं पुरस्कृत्य ‘ह्यग्निनाग्निः समिध्यते’ ॥ १० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V011" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अनेन वह्निमन्त्रेण दीपानुद्दीपयेत्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ईक्षया पुष्पक्षेपेण पार्ष्णिघातत्रयेण च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दिव्यन्तरिक्षभूमिष्ठान्विघ्नानुच्चाटयेत्सुधीः ॥ ११ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V12" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘अपसर्पन्तु ये भूता’ इति मन्त्रं पठन्नपि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">भूतानुच्चाट्य नाराचमुद्रया बन्धयेद्दिशम् ॥ १२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V13" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अपैवेत्यादि येभ्यश्च एवापित्र ऋचौ पठेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">निवार्य मानुषं गन्धमेभिर्मन्त्रैस्तु पूजकः ॥ १३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V14" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">कल्पयित्वा जवनिकां देवमात्मानमन्तरा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">आरुह्य वेदिकां पश्चाद् ब्रह्मपारस्तवं पठेत् ॥ १४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V15" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘आगमार्थं तु देवानां गमनार्थं तु रक्षसाम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">कुरु घण्टारवं तत्र देवताह्वानलाञ्छनम्’ ॥ १५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V16" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपि कांस्यघण्टां न वादयेत् ॥ १६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V17" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">राक्षसानां पिशाचानां तद्देशे वसतिर्भवत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तस्मात्सर्वप्रयत्नेन घण्टामावादयेत्ततः ॥ १७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V18" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततो जवनिकां त्यक्त्वा निर्माल्यं विसृजेत्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">स्नानपात्रं तथा पीठं यथास्थानं निधाय च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सौवर्णं मण्टपं ध्यायेद्धेमरत्नोपमण्डितम् ॥ १८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V19" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अध्यासितासने स्वस्थोऽपक्रामन्त्विति पूर्वकान् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मन्त्रानुदीर्य भूतानि मुद्रया छोटिकाख्यया ॥ १९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V20" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">उत्साद्यासनमन्त्रेण पृथिवीं प्रार्थयेत्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">आसने मण्डले चेन्दोः कूर्मस्कन्धेऽहमास्थितः ॥ २० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V21" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">कल्पयित्वेत्थमासीनो व्याहरेत् भूर्भुवःस्वरोम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">इत्यासनमुपस्पृश्य मण्डूकाय नमस्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">कूर्मायाथ वराहाय शेषयाथ नमस्ततः ॥ २१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V22" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नमः कालाग्निरुद्राय वज्राय च नमो नमः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सानुस्वारं चादिवर्णं प्रणवादिमुदीर्य च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नमोऽन्तमिति चैतेषु षट्कं चैव जपेद्बुधः ॥ २२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V23" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">उक्तेषु वक्ष्यमाणेषु स्थानेष्वन्येषु सर्वशः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पूजाविधौ च देवानां पीठावरणयोर्वदेत् ॥ २३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V24" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">तत्तन्नाम चतुर्थ्यन्तं प्रणवादि नमोऽन्तकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नमोऽस्त्राय फडित्युक्त्वा दिशो बध्वेषुमुद्रया ॥ २४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V25" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्राकारावस्थितं वह्निं ध्यात्वा मुद्रां सुदर्शनीम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दर्शयेदथ चेन्द्रादिदिक्षु बघ्नामि चाष्टसु ॥ २५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V26" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नमश्चक्राय स्वाहेति मन्त्रमेनमुदीरयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततस्तिथ्यादि सङ्कीर्त्य स्थितं देशं च संस्मरन् ॥ २६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V27" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘अनन्तकल्याणगुणैकसिन्धुश्रीविष्णुना प्रेरितमानसोऽहम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तस्यैव वीर्येण बलेन तेजसा सञ्जीवितस्वान्तवपुश्चिदिन्द्रियः ॥ २७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V28" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्रीत्यर्थमस्यैव करोमि पूजाविधिं प्रदिष्टं खलु तन्त्रसारे ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ब्रह्माण्डसाहस्रपतेर्दयालोर्भक्त्या यथाशक्ति यथैव सम्पत्’॥ २८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V29" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">वाय्वग्निवरुणानां च बीजानि यरवाः क्रमात् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्रत्येकं सम्पुटीकृत्य प्रणवेन च विन्दुना ॥२९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V30" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">एभिः कार्यं क्रमात्षोढा करसन्धिषु शोधनम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततः सर्वान् गुरुन्नत्वा हृत्पद्माधिष्ठितं प्रभुम् ॥ ३० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V31" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सुषुम्नामार्गतो नीत्वा विनिदध्यात्स्वमूर्धनि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततश्च ब्रह्महत्येति ध्यायेत्स्वं पापपूरुषम् ॥ ३१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V32" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आनीय नाभिदेशेतं वायुबीजेन शोषयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">हृद्यग्निबीजतो दग्ध्वा भस्म वामनसा त्यजेत् ॥ ३२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V33" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">वारुणेनाथ बीजेन शिरस्थामृतधारया ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्लावयेत्सर्वगात्राणि कृत्वाऽऽत्मानं ततो हृदि ॥ ३३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V34" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्राणायामं ततः कृत्वा तत्त्वन्यासांस्ततः परम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मातृकान्यासकान्कृत्वा प्राणानायम्य मूलतः ॥ ३४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V35" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अष्टाक्षरन्यासपूर्वं ध्यात्वो१३द्यद्भास्वदित्यथ ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पूजाङ्गमिति मूलं च जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V36" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पुनश्चाक्षरविन्यासं कृत्वा ध्यायेद्धरिं पुनः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा निषुसीदेत्यृचं पठेत् ॥ ३६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V37" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘आराध्यसे प्राणभृतां प्रणेत्रा प्राणाधिनाथेन समीरणेन ।</span> | |||
<span class="shloka-line">नारायण ज्ञानसुखैकपूर्ण स्वामिन्मम श्रीरमण प्रसीद ॥ ३७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V38" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">बिम्बोऽसि प्रतिबिम्बोऽस्मि तव यद्यपि चान्तरम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">स्वामिन् निर्दोष मद्दोषं विरे(वे)चय नमोऽस्तु ते ॥ ३८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V39" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">भगवन्यन्मया कर्म शुभं कारयसि प्रभो ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तत्सर्वं विष्णुपूजाऽऽस्तु तव देवप्रसादतः’ ॥ ३९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V40" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सम्प्रार्थ्यैवं स्वबिम्बस्थं मुद्रया प्रार्थनाख्यया ।</span> | |||
<span class="shloka-line">कलशं पूजयेत् पश्चादाह्वयेद्देवताशतम् ॥ ४० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V41" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">मातृका एकपञ्चशच्चतुर्विंशतिमूर्तयः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">केशवाद्यस्तथा विश्वतैजसप्राज्ञतुर्यकाः ॥ ४१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V42" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आत्मान्तरात्मपरमज्ञानात्मा वासुदेवकः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सङ्कर्षणश्च प्रद्युम्नोऽनिरुद्धो मत्स्यकच्छपौ ॥ ४२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V43" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">क्रोडो नृसिंहः सवटू जामदग्न्यरघूद्वहौ ।</span> | |||
<span class="shloka-line">वासिष्ठयादवौ कृष्णावात्रेयो बुद्धकल्किनौ ॥ ४३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V44" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">शिंशुमारश्चेति शतं मूलमूर्त्या समन्वितम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">आहूय पूजयेदेताः स्नानीयकलशे बुधः ॥ ४४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V45" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नैवेद्यप्रोक्षणार्थं च पञ्चपात्रप्रपूरणे ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पानीयार्थं पृथक्चैकं कलशत्रितयं भवेत् ॥ ४५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V46" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पञ्चैते कलशाः प्रोक्ता गन्धार्थं द्वौ पुनः पृथक् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सम्भवे सप्त कलशाः पञ्च वाथ त्रयो द्वयम् ॥ ४६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V47" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">असम्भवे च सर्वेषां भिन्नपात्राणि कारयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">एकस्माद्वाऽपि पश्चात्तं कलशं पूजयेद् बुधः ॥ ४७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V48" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">इमं मे चाथ गङ्गे चेत्यादिमन्त्रानुदीरयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सर्वक्षेत्रेति मन्त्रेण कलशं प्रार्थयेत्ततः ॥ ४८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V49" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">शङ्खचक्रगदापद्मधेनुतार्क्ष्यादिमुद्रिकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्रदर्श्य मूलमन्त्रं च द्विषड्वारं जपेत्ततः ॥ ४९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V50" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">कलशोदकपूर्णं तु ततः शङ्खं प्रपूजयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">त्वं पुरेत्यादिकान् मन्त्रान् पठित्वा प्रार्थयेत्ततः ५० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V51" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">जपेत्त्रिः शङ्खगायत्रीं पुनः शङ्खादिमुद्रिकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दर्शयित्वाऽष्टवारं च मूलमन्त्रं जपेत्ततः ॥ ५१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V52" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पात्राण्यासादयेत्पूर्वं पञ्च पूजाविधौ सदा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अर्घ्यं वायुपदे प्रोक्तं नैर्ऋत्यां पाद्यमेव च ॥ ५२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V53" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ईशे त्वाचमनीयं च स्नानीयं चाग्निकोणके ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मध्ये द्वे सर्वपात्राणां शुद्धतोयेन पूरयेत् ॥ ५३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V54" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">एकं स्यान्मधुपर्केऽन्यत्पुनराचमने तथा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">निक्षिपेन्द्गन्धतुलसीपुष्पादीनि यथाविधि ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V55" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">तुलसीदलयुक्तेन शङ्खतोयेन पूजकः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पूजाद्रव्याणि सर्वाणि प्रोक्ष्य पीठं प्रपूजयेत् ॥ ५५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V56" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पूज्यश्च भगवान्नित्यमित्यध्याये यथाक्रमम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">श्रीमध्वगुरुणा प्रोक्तं पीठावरणपूजनम् ॥ ५६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V57" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सूत्रत्वात्तस्य बोधार्थं क्वचिद्वक्ष्यामि विस्तरम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पीठपूजां विधायाथ २२तत्रावाह्येति सूत्रतः ॥ ५७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V58" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">हरिमावाहयेद्भक्त्या तद्विधिः प्रोच्यतेऽधुना ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अधोमुखं हृत्कमलं वायुबीजेन चोन्मुखम् ॥ ५८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V59" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">कुर्यात्ततोऽस्य मुकुलं ज्ञानार्केण विकासयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तत्कर्णिकास्थितं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ ५९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V60" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">उद्यद्भास्वदिति ध्यात्वा सपुष्पतुलसीकरः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">कृताञ्जालिपुटो भूत्वा आत्मेत्येकामृचं पठेत् ॥ ६० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V61" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">मूलमन्त्रं ततो जप्त्वा यद्यात्मार्थं प्रपूजयेत् ॥ ६१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V62" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘एह्येहि मम हृत्पद्मस्थितश्रीपुरुषोत्तम ।</span> | |||
<span class="shloka-line">आवाहयामि पीठे त्वां प्रतिमायां रमापते’ ॥ ६२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V63" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">द्विरुच्चार्यैवमावाह्य तमावाहनमुद्रया ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततस्तु प्रार्थनामुद्रां विधाय प्रार्थयेद्धरिम् ॥ ६३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V64" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘यागावसानपर्यन्तमत्र स्थित्वा जनार्दन ।</span> | |||
<span class="shloka-line">भक्तस्य मम पूजां त्वं गृहीत्वा पाहि मां विभो’ ॥ ६४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V65" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सम्प्रार्थ्यैवं स्वबिम्बख्यं मुद्रा आवाहनादिकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">षण्मूलमन्त्रपूर्वं तु तं तमर्थमुदीरयेत् ॥ ६५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V66" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आवाहनं स्थापनं च सान्निध्यं सन्निरोधनम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">संमुखीकरणं चैव ह्यवगुण्ठनमेव च ॥ ६६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V67" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्रदर्श्यैताश्च षण्मुद्राः स्नानार्थं प्रार्थयेत्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">परार्थं यदि पूजा स्यात्सूर्याग्न्यन्तर्गतं हरिम् ॥ ६७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V68" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आवाह्य पूर्ववत्कार्यं सर्वमावाहनाकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">एहि श्रीभगवन्विष्णो स्नानार्थं मज्जनालयम् ॥६८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V69" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सम्प्रार्थ्यैवमिदं विष्णुरित्यृचा पादुकार्पणम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">स्नानालयं समायान्तं ध्यात्वा नारायणं प्रभुम् ॥६९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V70" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">स्थापयेत्स्नानपीठे तं भद्रं कर्णेभिरित्यृचा ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पुनस्तत्रापि षण्मुद्राः कुर्यादावाहनादिकाः ॥ ७० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V71" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततोऽर्घ्यं मूलमन्त्रेण पाद्यमाचमनीयकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मधुपर्कं ततो दद्यात्पुनराचमनं ततः ॥ ७१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V72" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आप्यायस्व दधिक्राव्णो घृतं मिमिक्ष इत्यृचः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मधुवाता तथा स्वादुरिति मन्त्रान्समूलकान् ॥ ७२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V73" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">क्रमेणैतान्पठन्पञ्चामृतेन स्नापयेद्धरिम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पयो दधि घृतं क्षौद्रं शर्करा पञ्चमामृतम् ॥ ७३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V74" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततः शुद्धोदकस्नानं कारयेत्परमात्मनः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पौरुषं वैष्णवं घार्मं पवस्वेति त्रिवर्गकम् ॥ ७४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V75" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">य इन्द्रोरेकवर्गश्च समुद्रादूर्मिरेव च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">जितन्त इति च स्तोत्रं पठन्संस्नापयेद्धरिम् ॥ ७५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V76" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततोऽङ्गमार्जनं वस्त्रं पीतं च परिधानकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततः सर्वाङ्गभूषाश्च नूपुराद्याः किरीटकम् ॥ ७६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V77" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ध्यात्वैव भूषणं किञ्चिन्नवमप्यर्पयेत्सुधीः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">यज्ञोपवीतं दत्वा तमासने चोपवेशयेत् ॥ ७७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V78" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अभिषेकात्पुरा वाऽपि पश्चाद्वा परमात्मनि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तत्त्वन्यासादि ध्यानान्तं कृत्वा पूजां समारभेत् ॥ ७८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V79" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आसनस्थं हरिं स्पृष्ट्वा मूलद्वादशकं जपेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अर्पयेद्गन्धपुष्पाणि मूलेन तुलसीं तथा ॥ ७९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V80" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततश्चक्रायुधादीनि पूजयेत्क्रमशो दश ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दुर्गा चक्राधिदेवी स्याच्छ्रीश्च शङ्खाधिदेवता ॥ ८० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V81" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">वायुर्गदाधिदेवः स्याद्भूमिः पद्माभिमानिनी ।</span> | |||
<span class="shloka-line">दुर्गैव खड्गदेवी स्याच्छार्ङ्गं चैव सरस्वती ॥ ८१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V82" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पञ्च प्राणाः पञ्च बाणा विरिञ्चः कौस्तुभात्मकः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">श्रीरेव वनमालायां लक्ष्मीः श्रीवत्ससंस्थिता ॥ ८२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V83" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अथावरणपूजायां लक्ष्मीं वामे हरेर्यजेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">धरां तु पश्चिमे पार्श्वे ततः पूर्वादिदिक्षु च ॥ ८३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V84" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">क्रुद्धोल्काय महोल्काय वीरोल्काय नमस्ततः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">द्यूल्काय च नमस्कुर्यादुदीच्यां दिशि च क्रमात् ॥ ८४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V85" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सहस्रोल्कायेति चतुर्नम अग्न्यादिकोणतः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पुनः पूर्वादिकाष्ठासु वासुदेवादिकान्यजेत् ॥ ८५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V86" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">मायां जयां कृतिं शान्तिं यजेत्कोणेषु च क्रमात् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">केशवाद्यास्ततो मूर्तीर्द्वादश क्रमतो यजेत् ॥ ८३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V87" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">दिशि द्वे द्वे कोण एक ईशे दामोदरो भवेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सङ्कर्षणादिकृष्णान्ता मूर्तयो द्वादश क्रमात् ॥ ८७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V88" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">मत्स्यादिमूर्तयोऽप्येवं द्वादशान्तं क्रमाद्यजेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ऐशान्यां विश्वरूपः स्यात्क्रमेणानेन पूजयेत् ॥ ८८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V89" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सर्वदिक्षु पुरश्चापि ह्यनन्तादीन् सभार्यकान् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">इन्द्रादींश्च सपत्नीकान् परिग्रहयुतानपि ॥ ८९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V90" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पूजयेत्क्रमशो धीमान् स्वासु दिक्षु स्थितान् बहिः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पश्चात्पुरस्ताच्छेषं च विधिं चैव सभार्यकम् ॥ ९० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V91" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पूजयित्वा ततः पूज्या द्वादशद्वारपालकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्रथमो वज्रनाभश्च हरीशश्च ततः परम् ॥ ९१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V92" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">तृतीयो गाङ्गतनयस्ततः शङ्खनिधीश्वरः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">जयश्च विजयः पश्चाद्धाता सप्तमको मतः ॥ ९२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V93" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">विधाता च ततो भद्रः सुभद्रोऽथामृतेश्वरः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">विरूपाक्षोऽन्तिमश्चैव नमश्शब्देन पूजयेत् ॥ ९३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V94" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">वनस्पत्युद्भवेत्यादिमन्त्रैर्मूलपुरस्सरैः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">धूपं दत्वा ततो दीपं दद्यान्मूलमुदीरयेत् ॥ ९४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V95" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">साज्यं त्रिवर्तिमन्त्रेण ततो नैवेद्यमर्पयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">देवस्याग्रे शुभं शोध्य श्रीबीजं तत्र संलिखेत् ॥ ९५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V96" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नैवेद्यमुपरिस्थाप्य शुद्धतोयेन प्रोक्षयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">सौवर्णैरिति मन्त्रेण मूलमन्त्रेण मन्त्रयेत् ॥ ९६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V97" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">अमृतस्राविणीं धेनुं नैवेद्योपरि चिन्तयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">धेनुमुद्रां प्रदर्श्योच्चां सुरभ्यै नम इत्यपि ॥ ९७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V98" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">हुंफडन्तं सह स्वाहेत्युक्त्वा मुद्रां सुदर्शनीम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">गारुडीं चाथ सन्दर्श्य गृहीत्वाऽथ करे जलम् ॥ ९८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V99" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">परिषिञ्चामि सत्यं त्वर्तेनेति च क्रमाद्वदेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">परितः सिञ्चयेत्तोयं तत आपोशनं क्षिपेत् ॥ ९९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V100" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘सुधारसं सुविपुलमापोशनमिदं तव ।</span> | |||
<span class="shloka-line">गृहाण कलशानीतं यथेष्टमुपभुज्यताम् ॥ १०० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V101" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">इति मन्त्रमुदीर्याथ देवदक्षिणहस्तके ।</span> | |||
<span class="shloka-line">लक्ष्म्या प्रदीयमानं च सुधारसमयं शुभम् ॥ १०१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V102" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आपोशनमिदं ध्यात्वाऽमृतोपस्तरणमसि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">इत्युक्त्वाऽऽपोशनोच्छिष्टं जलं पात्रान्तरे क्षिपेत् ॥ १०२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V103" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">ततः प्राणात्मने पूर्वमुक्त्वा नारायणाय च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">स्वाहान्तमिति पञ्चैता आहुतिः क्रमशो वदन् ॥ १०३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V104" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">शङ्खतोयं क्षिपेत्पात्रे प्रत्याहुत्येकपात्रकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मधुवाता तथा स्वादु भोजं त्वेति पठेदृचः ॥ १०४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V105" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पानीयमर्पयेत्पश्चात्ततो जवनिकां क्षिपेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">भुञ्जानं चिन्तयन्मूलं जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ १०५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V106" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">उत्तरापोशनं पश्चादमृतापिधानमसि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">इत्युक्त्वाऽपोशनोच्छिष्टजलं पात्रान्तरे क्षिपेत् ॥ १०६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V107" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">वामे गण्डूषपात्रं स्यात्तत्र गण्डूषमर्पयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">हस्तप्रक्षालनं दत्वा पश्चादाचमनं क्षिपेत् ॥ १०७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V108" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">मूलेन पुष्पत्रितयमर्पयित्वा ततो वदेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">‘पूगीफलं सखदिरचूर्णकर्पूरसंयुतम् ॥ १०८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V109" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">नागवल्लीदलैर्युक्तं ताम्बूलं गृह्यतां विभो’ ।</span> | |||
<span class="shloka-line">इति ताम्बूलकं दद्यान्नाकस्येति च दक्षिणाम् ॥ १०९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V110" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">जयत्यादि पठन्मन्त्रान्पुनर्धूपं समर्पयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अर्चतेत्यादिकानन्मन्त्रान्पठन्नीराजयेद्धरिम् ॥ ११० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V101" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पुष्पाण्यष्टौ समार्प्याथ मूलमन्लेण वैष्णवः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">वेदमन्त्रैश्च पौरणैरर्पयेत्कुसुमाञ्जलिम् ॥ १११ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V112" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">चामरं दर्पणं छत्रं वाहनादि निवेदयेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">महाराजोपचारांश्च गीतवादित्रनृत्यकान् ॥ ११२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V113" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">सर्वं निवेदयेद्भक्त्या मूलमन्त्रेण साधकः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततः शुद्धेन तोयेन शङ्खमापूर्य मुद्रिकाः ॥ ११३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V114" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">धेन्वादीः सम्पदर्श्याथ तोयं शङ्खगतं स्पृशेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अष्टवारं जपेन्मूलं भ्रामयेत्त्रिः प्रदक्षिणम् ॥ ११४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V115" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">शङ्खोदकं तु तत्पात्रे स्थापयित्वा पृथक् सुधीः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">प्रदक्षिणनमस्कारान्सूक्तपाठं ततश्चरेत् ॥ ११५ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V116" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">आरुह्य वेदिकां पश्चात्पूजासाद्गुण्यकारकम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">मूलमन्त्रं हरिं ध्यायन् जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ११६ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V117" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">रमाब्रह्मादिदेवानां दत्वा तीर्थादिकं बलिम् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तत्त्वन्यासान् मातृकाश्च पुनर्मूर्तौ समाचरेत् ॥ ११७ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V117" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पुनर्ध्यात्वा हरिं देवमात्मा देवेत्यृचं पठेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तत आवाहनीं मुद्रां व्युत्क्रमेण विधाय च ॥११८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V118" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">एह्येहीति पुनः प्रोच्य पुनरावहयेद्धृदि ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तथैव परपूजायां रव्यादौ तं निधापयेत् ॥ ११८ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V119" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">‘याचेऽहं त्वां हृषीकेश नमामि पुरुषोत्तम ।</span> | |||
<span class="shloka-line">हृदि मे कुरु संवासं श्रिया सह जगत्पते ॥११९ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V120" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">इति प्रार्थ्य हरिं पश्चाद्विदध्यात्तत्त्वमातृकाः ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ध्यात्वा समर्पयेद्विष्णुं यस्य स्मृत्येति मन्त्रतः ॥ १२० ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V121" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">तीर्थप्रसादगन्धादीन् दत्वा विष्णुपराय च ।</span> | |||
<span class="shloka-line">ततः स्वयं तु गृह्णीयाद्भक्त्या नत्वा हरिं स्मरन् ॥ १२१ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V122" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">पद्यपाठे मनुष्याणां श्रमो नातिभवेदिति ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तन्त्रसारोक्तपूजायां पद्यमालोयमीरिता ।</span> | |||
<span class="shloka-line">अनेन भगवान् विष्णुः प्रीतो भवतु सर्वदा ॥ १२२ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V123" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">प्रमादतो निरोधाद्वा हरेः पूजा भवेन्न चेत् ।</span> | |||
<span class="shloka-line">पठनात्पद्यमालायाः नरः पूजाफलं लभेत् ॥ १२३ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="verse" id="PM_C01_V124" type="shloka" data-doc="PM"> | |||
<div class="verse-text"> | |||
<div class="shloka"> | |||
<span class="shloka-line">इति श्रीजयतीर्थार्यभिक्षुणा रचिता सती ।</span> | |||
<span class="shloka-line">तन्त्रसारोक्तपूजानुसारिणी पद्यमालिका ॥ १२४ ॥</span> | |||
</div> | |||
</div> | |||
</div> | |||
<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमज्जयतीर्थश्रीचरणविरचिता पद्यमाला समाप्ता॥</div> | |||
[[Category:Sanskrit Documents]] | [[Category:Sanskrit Documents]] | ||
[[Category:Padyamala]] | [[Category:Padyamala]] | ||
Latest revision as of 20:51, 29 April 2026
- भावदीपिका — श्रीराघवेन्द्रतीर्थः
- भावप्रकाशः — श्रीनिवासतीर्थः
- भावविवरणम् — उमर्जी कृष्णाचार्यः
प्रणम्य श्रीपतिं सर्वान् गुरूंश्चाथ प्रवच्म्यहम् । यथामति हरेः पूजाविधिं वैष्णवसम्मतम् ॥ १ ॥
आदौ देवगृहे न्यस्य कलशान् सप्त पञ्च वा । आहरेत्तुलसीं दूर्वां पुष्पाण्यद्यतनानि च ॥ २ ॥
यथाकालोपपन्नानि स्वारामवनजान्यपि । अक्रीतान्यप्रदत्तानि चौर्याल्लब्धानि यानि च ॥ ३ ॥
शूद्राहृतानि वा भूमौ पतितानि तथैव च । एरण्डार्कजपत्रेषु चाहृतानि करे तथा । पटाहृतानि यानि स्युर्वर्जयेत्तानि यत्नतः ॥ ४ ॥
अर्घ्यपाद्यादिसम्भारान् यथाशक्ति विधाय च । प्रक्षाल्य पाणी पादौ चाप्याचम्य हरिवेश्मनः ॥ ६ ॥
पूर्वे नमो जयायाथ विजयायाथ दक्षिणे । श्रियै बलाय प्रबलायाथ प्रत्यक् श्रियैः नमः ॥ ७ ॥
नन्दायाथ सुनन्दाय श्रियै च कुमुदाय च । कुमुदाक्षायोत्तरे च द्वारपालांश्च पूजयेत् ॥ ८ ॥
तदनुज्ञामवाप्याथ ‘वायवायाहि दर्शत’ । अनेन वायुमन्त्रेण समुद्घाट्य कवाटकम् ॥ ९ ॥
कृत्वा तालत्रयं द्वारे देहलीमस्पृशन्विशेत् । दक्षिणाङ्घ्रिं पुरस्कृत्य ‘ह्यग्निनाग्निः समिध्यते’ ॥ १० ॥
अनेन वह्निमन्त्रेण दीपानुद्दीपयेत्ततः । ईक्षया पुष्पक्षेपेण पार्ष्णिघातत्रयेण च । दिव्यन्तरिक्षभूमिष्ठान्विघ्नानुच्चाटयेत्सुधीः ॥ ११ ॥
‘अपसर्पन्तु ये भूता’ इति मन्त्रं पठन्नपि । भूतानुच्चाट्य नाराचमुद्रया बन्धयेद्दिशम् ॥ १२ ॥
अपैवेत्यादि येभ्यश्च एवापित्र ऋचौ पठेत् । निवार्य मानुषं गन्धमेभिर्मन्त्रैस्तु पूजकः ॥ १३ ॥
कल्पयित्वा जवनिकां देवमात्मानमन्तरा । आरुह्य वेदिकां पश्चाद् ब्रह्मपारस्तवं पठेत् ॥ १४ ॥
‘आगमार्थं तु देवानां गमनार्थं तु रक्षसाम् । कुरु घण्टारवं तत्र देवताह्वानलाञ्छनम्’ ॥ १५ ॥
अज्ञानाज्ज्ञानतो वाऽपि कांस्यघण्टां न वादयेत् ॥ १६ ॥
राक्षसानां पिशाचानां तद्देशे वसतिर्भवत् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन घण्टामावादयेत्ततः ॥ १७ ॥
ततो जवनिकां त्यक्त्वा निर्माल्यं विसृजेत्ततः । स्नानपात्रं तथा पीठं यथास्थानं निधाय च । सौवर्णं मण्टपं ध्यायेद्धेमरत्नोपमण्डितम् ॥ १८ ॥
अध्यासितासने स्वस्थोऽपक्रामन्त्विति पूर्वकान् । मन्त्रानुदीर्य भूतानि मुद्रया छोटिकाख्यया ॥ १९ ॥
उत्साद्यासनमन्त्रेण पृथिवीं प्रार्थयेत्ततः । आसने मण्डले चेन्दोः कूर्मस्कन्धेऽहमास्थितः ॥ २० ॥
कल्पयित्वेत्थमासीनो व्याहरेत् भूर्भुवःस्वरोम् । इत्यासनमुपस्पृश्य मण्डूकाय नमस्ततः । कूर्मायाथ वराहाय शेषयाथ नमस्ततः ॥ २१ ॥
नमः कालाग्निरुद्राय वज्राय च नमो नमः । सानुस्वारं चादिवर्णं प्रणवादिमुदीर्य च । नमोऽन्तमिति चैतेषु षट्कं चैव जपेद्बुधः ॥ २२ ॥
उक्तेषु वक्ष्यमाणेषु स्थानेष्वन्येषु सर्वशः । पूजाविधौ च देवानां पीठावरणयोर्वदेत् ॥ २३ ॥
तत्तन्नाम चतुर्थ्यन्तं प्रणवादि नमोऽन्तकम् । नमोऽस्त्राय फडित्युक्त्वा दिशो बध्वेषुमुद्रया ॥ २४ ॥
प्राकारावस्थितं वह्निं ध्यात्वा मुद्रां सुदर्शनीम् । दर्शयेदथ चेन्द्रादिदिक्षु बघ्नामि चाष्टसु ॥ २५ ॥
नमश्चक्राय स्वाहेति मन्त्रमेनमुदीरयेत् । ततस्तिथ्यादि सङ्कीर्त्य स्थितं देशं च संस्मरन् ॥ २६ ॥
‘अनन्तकल्याणगुणैकसिन्धुश्रीविष्णुना प्रेरितमानसोऽहम् । तस्यैव वीर्येण बलेन तेजसा सञ्जीवितस्वान्तवपुश्चिदिन्द्रियः ॥ २७ ॥
प्रीत्यर्थमस्यैव करोमि पूजाविधिं प्रदिष्टं खलु तन्त्रसारे । ब्रह्माण्डसाहस्रपतेर्दयालोर्भक्त्या यथाशक्ति यथैव सम्पत्’॥ २८ ॥
वाय्वग्निवरुणानां च बीजानि यरवाः क्रमात् । प्रत्येकं सम्पुटीकृत्य प्रणवेन च विन्दुना ॥२९ ॥
एभिः कार्यं क्रमात्षोढा करसन्धिषु शोधनम् । ततः सर्वान् गुरुन्नत्वा हृत्पद्माधिष्ठितं प्रभुम् ॥ ३० ॥
सुषुम्नामार्गतो नीत्वा विनिदध्यात्स्वमूर्धनि । ततश्च ब्रह्महत्येति ध्यायेत्स्वं पापपूरुषम् ॥ ३१ ॥
आनीय नाभिदेशेतं वायुबीजेन शोषयेत् । हृद्यग्निबीजतो दग्ध्वा भस्म वामनसा त्यजेत् ॥ ३२ ॥
वारुणेनाथ बीजेन शिरस्थामृतधारया । प्लावयेत्सर्वगात्राणि कृत्वाऽऽत्मानं ततो हृदि ॥ ३३ ॥
प्राणायामं ततः कृत्वा तत्त्वन्यासांस्ततः परम् । मातृकान्यासकान्कृत्वा प्राणानायम्य मूलतः ॥ ३४ ॥
अष्टाक्षरन्यासपूर्वं ध्यात्वो१३द्यद्भास्वदित्यथ । पूजाङ्गमिति मूलं च जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ३५ ॥
पुनश्चाक्षरविन्यासं कृत्वा ध्यायेद्धरिं पुनः । ततः कृताञ्जलिर्भूत्वा निषुसीदेत्यृचं पठेत् ॥ ३६ ॥
‘आराध्यसे प्राणभृतां प्रणेत्रा प्राणाधिनाथेन समीरणेन । नारायण ज्ञानसुखैकपूर्ण स्वामिन्मम श्रीरमण प्रसीद ॥ ३७ ॥
बिम्बोऽसि प्रतिबिम्बोऽस्मि तव यद्यपि चान्तरम् । स्वामिन् निर्दोष मद्दोषं विरे(वे)चय नमोऽस्तु ते ॥ ३८ ॥
भगवन्यन्मया कर्म शुभं कारयसि प्रभो । तत्सर्वं विष्णुपूजाऽऽस्तु तव देवप्रसादतः’ ॥ ३९ ॥
सम्प्रार्थ्यैवं स्वबिम्बस्थं मुद्रया प्रार्थनाख्यया । कलशं पूजयेत् पश्चादाह्वयेद्देवताशतम् ॥ ४० ॥
मातृका एकपञ्चशच्चतुर्विंशतिमूर्तयः । केशवाद्यस्तथा विश्वतैजसप्राज्ञतुर्यकाः ॥ ४१ ॥
आत्मान्तरात्मपरमज्ञानात्मा वासुदेवकः । सङ्कर्षणश्च प्रद्युम्नोऽनिरुद्धो मत्स्यकच्छपौ ॥ ४२ ॥
क्रोडो नृसिंहः सवटू जामदग्न्यरघूद्वहौ । वासिष्ठयादवौ कृष्णावात्रेयो बुद्धकल्किनौ ॥ ४३ ॥
शिंशुमारश्चेति शतं मूलमूर्त्या समन्वितम् । आहूय पूजयेदेताः स्नानीयकलशे बुधः ॥ ४४ ॥
नैवेद्यप्रोक्षणार्थं च पञ्चपात्रप्रपूरणे । पानीयार्थं पृथक्चैकं कलशत्रितयं भवेत् ॥ ४५ ॥
पञ्चैते कलशाः प्रोक्ता गन्धार्थं द्वौ पुनः पृथक् । सम्भवे सप्त कलशाः पञ्च वाथ त्रयो द्वयम् ॥ ४६ ॥
असम्भवे च सर्वेषां भिन्नपात्राणि कारयेत् । एकस्माद्वाऽपि पश्चात्तं कलशं पूजयेद् बुधः ॥ ४७ ॥
इमं मे चाथ गङ्गे चेत्यादिमन्त्रानुदीरयेत् । सर्वक्षेत्रेति मन्त्रेण कलशं प्रार्थयेत्ततः ॥ ४८ ॥
शङ्खचक्रगदापद्मधेनुतार्क्ष्यादिमुद्रिकाः । प्रदर्श्य मूलमन्त्रं च द्विषड्वारं जपेत्ततः ॥ ४९ ॥
कलशोदकपूर्णं तु ततः शङ्खं प्रपूजयेत् । त्वं पुरेत्यादिकान् मन्त्रान् पठित्वा प्रार्थयेत्ततः ५० ॥
जपेत्त्रिः शङ्खगायत्रीं पुनः शङ्खादिमुद्रिकाः । दर्शयित्वाऽष्टवारं च मूलमन्त्रं जपेत्ततः ॥ ५१ ॥
पात्राण्यासादयेत्पूर्वं पञ्च पूजाविधौ सदा । अर्घ्यं वायुपदे प्रोक्तं नैर्ऋत्यां पाद्यमेव च ॥ ५२ ॥
ईशे त्वाचमनीयं च स्नानीयं चाग्निकोणके । मध्ये द्वे सर्वपात्राणां शुद्धतोयेन पूरयेत् ॥ ५३ ॥
एकं स्यान्मधुपर्केऽन्यत्पुनराचमने तथा । निक्षिपेन्द्गन्धतुलसीपुष्पादीनि यथाविधि ॥
तुलसीदलयुक्तेन शङ्खतोयेन पूजकः । पूजाद्रव्याणि सर्वाणि प्रोक्ष्य पीठं प्रपूजयेत् ॥ ५५ ॥
पूज्यश्च भगवान्नित्यमित्यध्याये यथाक्रमम् । श्रीमध्वगुरुणा प्रोक्तं पीठावरणपूजनम् ॥ ५६ ॥
सूत्रत्वात्तस्य बोधार्थं क्वचिद्वक्ष्यामि विस्तरम् । पीठपूजां विधायाथ २२तत्रावाह्येति सूत्रतः ॥ ५७ ॥
हरिमावाहयेद्भक्त्या तद्विधिः प्रोच्यतेऽधुना । अधोमुखं हृत्कमलं वायुबीजेन चोन्मुखम् ॥ ५८ ॥
कुर्यात्ततोऽस्य मुकुलं ज्ञानार्केण विकासयेत् । तत्कर्णिकास्थितं देवं नारायणमजं विभुम् ॥ ५९ ॥
उद्यद्भास्वदिति ध्यात्वा सपुष्पतुलसीकरः । कृताञ्जालिपुटो भूत्वा आत्मेत्येकामृचं पठेत् ॥ ६० ॥
मूलमन्त्रं ततो जप्त्वा यद्यात्मार्थं प्रपूजयेत् ॥ ६१ ॥
‘एह्येहि मम हृत्पद्मस्थितश्रीपुरुषोत्तम । आवाहयामि पीठे त्वां प्रतिमायां रमापते’ ॥ ६२ ॥
द्विरुच्चार्यैवमावाह्य तमावाहनमुद्रया । ततस्तु प्रार्थनामुद्रां विधाय प्रार्थयेद्धरिम् ॥ ६३ ॥
‘यागावसानपर्यन्तमत्र स्थित्वा जनार्दन । भक्तस्य मम पूजां त्वं गृहीत्वा पाहि मां विभो’ ॥ ६४ ॥
सम्प्रार्थ्यैवं स्वबिम्बख्यं मुद्रा आवाहनादिकाः । षण्मूलमन्त्रपूर्वं तु तं तमर्थमुदीरयेत् ॥ ६५ ॥
आवाहनं स्थापनं च सान्निध्यं सन्निरोधनम् । संमुखीकरणं चैव ह्यवगुण्ठनमेव च ॥ ६६ ॥
प्रदर्श्यैताश्च षण्मुद्राः स्नानार्थं प्रार्थयेत्ततः । परार्थं यदि पूजा स्यात्सूर्याग्न्यन्तर्गतं हरिम् ॥ ६७ ॥
आवाह्य पूर्ववत्कार्यं सर्वमावाहनाकम् । एहि श्रीभगवन्विष्णो स्नानार्थं मज्जनालयम् ॥६८ ॥
सम्प्रार्थ्यैवमिदं विष्णुरित्यृचा पादुकार्पणम् । स्नानालयं समायान्तं ध्यात्वा नारायणं प्रभुम् ॥६९ ॥
स्थापयेत्स्नानपीठे तं भद्रं कर्णेभिरित्यृचा । पुनस्तत्रापि षण्मुद्राः कुर्यादावाहनादिकाः ॥ ७० ॥
ततोऽर्घ्यं मूलमन्त्रेण पाद्यमाचमनीयकम् । मधुपर्कं ततो दद्यात्पुनराचमनं ततः ॥ ७१ ॥
आप्यायस्व दधिक्राव्णो घृतं मिमिक्ष इत्यृचः । मधुवाता तथा स्वादुरिति मन्त्रान्समूलकान् ॥ ७२ ॥
क्रमेणैतान्पठन्पञ्चामृतेन स्नापयेद्धरिम् । पयो दधि घृतं क्षौद्रं शर्करा पञ्चमामृतम् ॥ ७३ ॥
ततः शुद्धोदकस्नानं कारयेत्परमात्मनः । पौरुषं वैष्णवं घार्मं पवस्वेति त्रिवर्गकम् ॥ ७४ ॥
य इन्द्रोरेकवर्गश्च समुद्रादूर्मिरेव च । जितन्त इति च स्तोत्रं पठन्संस्नापयेद्धरिम् ॥ ७५ ॥
ततोऽङ्गमार्जनं वस्त्रं पीतं च परिधानकम् । ततः सर्वाङ्गभूषाश्च नूपुराद्याः किरीटकम् ॥ ७६ ॥
ध्यात्वैव भूषणं किञ्चिन्नवमप्यर्पयेत्सुधीः । यज्ञोपवीतं दत्वा तमासने चोपवेशयेत् ॥ ७७ ॥
अभिषेकात्पुरा वाऽपि पश्चाद्वा परमात्मनि । तत्त्वन्यासादि ध्यानान्तं कृत्वा पूजां समारभेत् ॥ ७८ ॥
आसनस्थं हरिं स्पृष्ट्वा मूलद्वादशकं जपेत् । अर्पयेद्गन्धपुष्पाणि मूलेन तुलसीं तथा ॥ ७९ ॥
ततश्चक्रायुधादीनि पूजयेत्क्रमशो दश । दुर्गा चक्राधिदेवी स्याच्छ्रीश्च शङ्खाधिदेवता ॥ ८० ॥
वायुर्गदाधिदेवः स्याद्भूमिः पद्माभिमानिनी । दुर्गैव खड्गदेवी स्याच्छार्ङ्गं चैव सरस्वती ॥ ८१ ॥
पञ्च प्राणाः पञ्च बाणा विरिञ्चः कौस्तुभात्मकः । श्रीरेव वनमालायां लक्ष्मीः श्रीवत्ससंस्थिता ॥ ८२ ॥
अथावरणपूजायां लक्ष्मीं वामे हरेर्यजेत् । धरां तु पश्चिमे पार्श्वे ततः पूर्वादिदिक्षु च ॥ ८३ ॥
क्रुद्धोल्काय महोल्काय वीरोल्काय नमस्ततः । द्यूल्काय च नमस्कुर्यादुदीच्यां दिशि च क्रमात् ॥ ८४ ॥
सहस्रोल्कायेति चतुर्नम अग्न्यादिकोणतः । पुनः पूर्वादिकाष्ठासु वासुदेवादिकान्यजेत् ॥ ८५ ॥
मायां जयां कृतिं शान्तिं यजेत्कोणेषु च क्रमात् । केशवाद्यास्ततो मूर्तीर्द्वादश क्रमतो यजेत् ॥ ८३ ॥
दिशि द्वे द्वे कोण एक ईशे दामोदरो भवेत् । सङ्कर्षणादिकृष्णान्ता मूर्तयो द्वादश क्रमात् ॥ ८७ ॥
मत्स्यादिमूर्तयोऽप्येवं द्वादशान्तं क्रमाद्यजेत् । ऐशान्यां विश्वरूपः स्यात्क्रमेणानेन पूजयेत् ॥ ८८ ॥
सर्वदिक्षु पुरश्चापि ह्यनन्तादीन् सभार्यकान् । इन्द्रादींश्च सपत्नीकान् परिग्रहयुतानपि ॥ ८९ ॥
पूजयेत्क्रमशो धीमान् स्वासु दिक्षु स्थितान् बहिः । पश्चात्पुरस्ताच्छेषं च विधिं चैव सभार्यकम् ॥ ९० ॥
पूजयित्वा ततः पूज्या द्वादशद्वारपालकाः । प्रथमो वज्रनाभश्च हरीशश्च ततः परम् ॥ ९१ ॥
तृतीयो गाङ्गतनयस्ततः शङ्खनिधीश्वरः । जयश्च विजयः पश्चाद्धाता सप्तमको मतः ॥ ९२ ॥
विधाता च ततो भद्रः सुभद्रोऽथामृतेश्वरः । विरूपाक्षोऽन्तिमश्चैव नमश्शब्देन पूजयेत् ॥ ९३ ॥
वनस्पत्युद्भवेत्यादिमन्त्रैर्मूलपुरस्सरैः । धूपं दत्वा ततो दीपं दद्यान्मूलमुदीरयेत् ॥ ९४ ॥
साज्यं त्रिवर्तिमन्त्रेण ततो नैवेद्यमर्पयेत् । देवस्याग्रे शुभं शोध्य श्रीबीजं तत्र संलिखेत् ॥ ९५ ॥
नैवेद्यमुपरिस्थाप्य शुद्धतोयेन प्रोक्षयेत् । सौवर्णैरिति मन्त्रेण मूलमन्त्रेण मन्त्रयेत् ॥ ९६ ॥
अमृतस्राविणीं धेनुं नैवेद्योपरि चिन्तयेत् । धेनुमुद्रां प्रदर्श्योच्चां सुरभ्यै नम इत्यपि ॥ ९७ ॥
हुंफडन्तं सह स्वाहेत्युक्त्वा मुद्रां सुदर्शनीम् । गारुडीं चाथ सन्दर्श्य गृहीत्वाऽथ करे जलम् ॥ ९८ ॥
परिषिञ्चामि सत्यं त्वर्तेनेति च क्रमाद्वदेत् । परितः सिञ्चयेत्तोयं तत आपोशनं क्षिपेत् ॥ ९९ ॥
‘सुधारसं सुविपुलमापोशनमिदं तव । गृहाण कलशानीतं यथेष्टमुपभुज्यताम् ॥ १०० ॥
इति मन्त्रमुदीर्याथ देवदक्षिणहस्तके । लक्ष्म्या प्रदीयमानं च सुधारसमयं शुभम् ॥ १०१ ॥
आपोशनमिदं ध्यात्वाऽमृतोपस्तरणमसि । इत्युक्त्वाऽऽपोशनोच्छिष्टं जलं पात्रान्तरे क्षिपेत् ॥ १०२ ॥
ततः प्राणात्मने पूर्वमुक्त्वा नारायणाय च । स्वाहान्तमिति पञ्चैता आहुतिः क्रमशो वदन् ॥ १०३ ॥
शङ्खतोयं क्षिपेत्पात्रे प्रत्याहुत्येकपात्रकम् । मधुवाता तथा स्वादु भोजं त्वेति पठेदृचः ॥ १०४ ॥
पानीयमर्पयेत्पश्चात्ततो जवनिकां क्षिपेत् । भुञ्जानं चिन्तयन्मूलं जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ १०५ ॥
उत्तरापोशनं पश्चादमृतापिधानमसि । इत्युक्त्वाऽपोशनोच्छिष्टजलं पात्रान्तरे क्षिपेत् ॥ १०६ ॥
वामे गण्डूषपात्रं स्यात्तत्र गण्डूषमर्पयेत् । हस्तप्रक्षालनं दत्वा पश्चादाचमनं क्षिपेत् ॥ १०७ ॥
मूलेन पुष्पत्रितयमर्पयित्वा ततो वदेत् । ‘पूगीफलं सखदिरचूर्णकर्पूरसंयुतम् ॥ १०८ ॥
नागवल्लीदलैर्युक्तं ताम्बूलं गृह्यतां विभो’ । इति ताम्बूलकं दद्यान्नाकस्येति च दक्षिणाम् ॥ १०९ ॥
जयत्यादि पठन्मन्त्रान्पुनर्धूपं समर्पयेत् । अर्चतेत्यादिकानन्मन्त्रान्पठन्नीराजयेद्धरिम् ॥ ११० ॥
पुष्पाण्यष्टौ समार्प्याथ मूलमन्लेण वैष्णवः । वेदमन्त्रैश्च पौरणैरर्पयेत्कुसुमाञ्जलिम् ॥ १११ ॥
चामरं दर्पणं छत्रं वाहनादि निवेदयेत् । महाराजोपचारांश्च गीतवादित्रनृत्यकान् ॥ ११२ ॥
सर्वं निवेदयेद्भक्त्या मूलमन्त्रेण साधकः । ततः शुद्धेन तोयेन शङ्खमापूर्य मुद्रिकाः ॥ ११३ ॥
धेन्वादीः सम्पदर्श्याथ तोयं शङ्खगतं स्पृशेत् । अष्टवारं जपेन्मूलं भ्रामयेत्त्रिः प्रदक्षिणम् ॥ ११४ ॥
शङ्खोदकं तु तत्पात्रे स्थापयित्वा पृथक् सुधीः । प्रदक्षिणनमस्कारान्सूक्तपाठं ततश्चरेत् ॥ ११५ ॥
आरुह्य वेदिकां पश्चात्पूजासाद्गुण्यकारकम् । मूलमन्त्रं हरिं ध्यायन् जपेदष्टोत्तरं शतम् ॥ ११६ ॥
रमाब्रह्मादिदेवानां दत्वा तीर्थादिकं बलिम् । तत्त्वन्यासान् मातृकाश्च पुनर्मूर्तौ समाचरेत् ॥ ११७ ॥
पुनर्ध्यात्वा हरिं देवमात्मा देवेत्यृचं पठेत् । तत आवाहनीं मुद्रां व्युत्क्रमेण विधाय च ॥११८ ॥
एह्येहीति पुनः प्रोच्य पुनरावहयेद्धृदि । तथैव परपूजायां रव्यादौ तं निधापयेत् ॥ ११८ ॥
‘याचेऽहं त्वां हृषीकेश नमामि पुरुषोत्तम । हृदि मे कुरु संवासं श्रिया सह जगत्पते ॥११९ ॥
इति प्रार्थ्य हरिं पश्चाद्विदध्यात्तत्त्वमातृकाः । ध्यात्वा समर्पयेद्विष्णुं यस्य स्मृत्येति मन्त्रतः ॥ १२० ॥
तीर्थप्रसादगन्धादीन् दत्वा विष्णुपराय च । ततः स्वयं तु गृह्णीयाद्भक्त्या नत्वा हरिं स्मरन् ॥ १२१ ॥
पद्यपाठे मनुष्याणां श्रमो नातिभवेदिति । तन्त्रसारोक्तपूजायां पद्यमालोयमीरिता । अनेन भगवान् विष्णुः प्रीतो भवतु सर्वदा ॥ १२२ ॥
प्रमादतो निरोधाद्वा हरेः पूजा भवेन्न चेत् । पठनात्पद्यमालायाः नरः पूजाफलं लभेत् ॥ १२३ ॥
इति श्रीजयतीर्थार्यभिक्षुणा रचिता सती । तन्त्रसारोक्तपूजानुसारिणी पद्यमालिका ॥ १२४ ॥