Anandamakaranda

Bhagavatatatparyanirnaya/Moola: Difference between revisions

← Older edit
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Line 4: Line 4:
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमः स्कन्धः"></span>
<span id="gr-C1" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="प्रथमः स्कन्धः"></span>
== प्रथमः स्कन्धः ==
== प्रथमः स्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C01
<div class="verse-block" id="BTN_C01_S01_V01" data-block-id="BTN_C01_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्</span><span class="shloka-line">तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यं सूरयः ।</span><span class="shloka-line">तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गो मृषा</span><span class="shloka-line">धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C01_S01_V01
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C01|verse_id=BTN_C01_S01_V01|verse_type=shloka|verse_text=जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्|verse_lines=जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्¦तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यं सूरयः ।¦तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गो मृषा¦धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ १ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C01_S01_V02" data-block-id="BTN_C01_S01_V02" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धर्मः प्रेज्झितकैतवोऽत्र परमो निर्मत्सराणां
| verse_text  = जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्
| verse_lines  = जन्माद्यस्य यतोऽन्वायादितरतश्चार्थेष्वभिज्ञः स्वराट्¦तेने ब्रह्म हृदा य आदिकवये मुह्यन्ति यं सूरयः ।¦तेजोवारिमृदां यथा विनिमयो यत्र त्रिसर्गो मृषा¦धाम्ना स्वेन सदा निरस्तकुहकं सत्यं परं धीमहि ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = धर्मः प्रेज्झितकैतवोऽत्र परमो निर्मत्सराणां सतां
| verse_lines  = धर्मः प्रेज्झितकैतवोऽत्र परमो निर्मत्सराणां सतां¦वेद्यं वास्तवमत्र वस्तु शिवदं तापत्रयोन्मूलनम् ।¦श्रीमद्भागवते महामुनिकृते किं वा परैरीश्वरः¦सद्यो हृद्यवरुध्यतेऽत्र कृतिभिः शुश्रूषुभिस्तत्क्षणात् ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = निगमकल्पतरोर्गलितं फलं
| verse_lines  = निगमकल्पतरोर्गलितं फलं¦शुकमुखादमृतद्रवसंयुतम् ।¦पिबत भागवतं रसमालयं¦मुहुरहो रसिका भुवि भावुकाः ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नैमिषेऽनिमिषक्षेत्रे ऋषयः शौनकादयः
| verse_lines  = नैमिषेऽनिमिषक्षेत्रे ऋषयः शौनकादयः¦सत्रं स्वर्गाय लोकाय सहस्त्रसममासत ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V08
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यानि वेदविदां श्रेष्ठो भगवान् बादरायणः ।
| verse_lines  = यानि वेदविदां श्रेष्ठो भगवान् बादरायणः ।¦अन्ये च मुनयः सूत परावरविदो विदुः ॥ ७ ॥¦वेत्थ त्वं सौम्य तत्सर्वं तत्त्वतस्तदनुग्रहात् ।¦ब्रूयुः स्निग्धस्य शिष्यस्य गुरवो गुह्यमप्युत ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आपन्नः संसृतिं घोरां यन्नाम विवशो गृणन् ।
| verse_lines  = आपन्नः संसृतिं घोरां यन्नाम विवशो गृणन् ।¦ततः सद्यो विमुच्येत यं बिभेति स्वयं भवः ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S01_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अथाऽख्याहि हरेर्धीमन्नवतारकथाः शुभाः ।
| verse_lines  = अथाऽख्याहि हरेर्धीमन्नवतारकथाः शुभाः ।¦लीला विदधतः स्वैरमीश्वरस्यात्ममायया ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सूत उवाच–
| verse_lines  = सूत उवाच–¦यं प्रव्रजन्तमनुपेतमपेतकृत्यं¦द्वैपायनो विरहकातर आजुहाव ।¦पुत्रेति तन्मयतया तरवोऽपि नेदु-¦स्तं सर्वभूतहृदयं मुनिमानतोऽस्मि ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यः स्वानुभावमखिलश्रुतिसारमेक-
| verse_lines  = यः स्वानुभावमखिलश्रुतिसारमेक-¦मध्यात्मदीपमतितीर्षतां तमोऽन्धम् ।¦संसारिणां करुणयाऽऽह पुराणगुह्यं¦तं व्याससूनुमुपयामि गुरुं मुनीनाम् ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = वदन्ति तत्तत्वविदस्तत्वं यज्ज्ञानमद्वयम् ।
| verse_lines  = वदन्ति तत्तत्वविदस्तत्वं यज्ज्ञानमद्वयम् ।¦ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्तामात्रं तु यत्किञ्चित्सदसच्चाविशेषणम् ।
| verse_lines  = सत्तामात्रं तु यत्किञ्चित्सदसच्चाविशेषणम् ।¦उभाभ्यां भाष्यते साक्षाद्भगवान् केवलः स्मृतः ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तच्छ्रद्दधाना मुनयो ज्ञानवैराग्ययुक्तया ।
| verse_lines  = तच्छ्रद्दधाना मुनयो ज्ञानवैराग्ययुक्तया ।¦पश्यन्त्यात्मनि चात्मानं भक्त्या श्रुतिगृहीतया ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भिद्यते हृदयग्रन्थिः छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।
| verse_lines  = भिद्यते हृदयग्रन्थिः छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।¦क्षीयन्ते चास्य कर्माणि दृष्ट एवात्मनीश्वरे ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्गुणास्तै-
| verse_lines  = सत्त्वं रजस्तम इति प्रकृतेर्गुणास्तै-¦र्युक्तः परः पुरुष एव इहास्य धत्ते ।¦स्थित्यादये हरिविरिञ्चहरेति सञ्ज्ञाः¦श्रेयांसि तत्र खलु सत्त्वतनौ नृणां स्युः ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पार्थिवाद्दारुणो धूमस्तस्मादग्निस्त्रयीमयः ।
| verse_lines  = पार्थिवाद्दारुणो धूमस्तस्मादग्निस्त्रयीमयः ।¦तमसस्तु रजस्तस्मात् सत्त्वं यद् ब्रह्मदर्शनम् ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भेजिरे मुनयोऽथाग्रे भगवन्तमधोक्षजम् ।
| verse_lines  = भेजिरे मुनयोऽथाग्रे भगवन्तमधोक्षजम् ।¦सत्वं विशुद्धं क्षेमाय कल्पते नेतराविह ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = रजस्तमःप्रकृतयः समशीलान् भजन्ति वै ।
| verse_lines  = रजस्तमःप्रकृतयः समशीलान् भजन्ति वै ।¦पितृभूतप्रजेशादीन् श्रियैश्वर्यप्रजेप्सवः ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V31
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स एवेदं ससर्जाग्रे भगवानात्ममायया ।
| verse_lines  = स एवेदं ससर्जाग्रे भगवानात्ममायया ।¦सदसद्रूपया चासौ गुणमय्याऽगुणो विभुः ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V32
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तया विलसितेष्वेषु गुणेषु गुणवानिव ।
| verse_lines  = तया विलसितेष्वेषु गुणेषु गुणवानिव ।¦अन्तःप्रविष्ट आभाति विज्ञानेन विजृम्भितः ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C01
| verse_id    = BTN_C01_S02_V34
| verse_type  = shloka
| verse_text  = असौ गुणमयैर्भावैर्भूतसूक्ष्मेन्द्रियात्मभिः ।
| verse_lines  = असौ गुणमयैर्भावैर्भूतसूक्ष्मेन्द्रियात्मभिः ।¦स्वनिर्मितेषु निर्विष्टो भुङ्क्ते भूतेषु तद्गुणान् ॥ ३४ ॥
}}
{
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C2" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वितीयस्कन्धः"></span>
== द्वितीयस्कन्धः ==
== द्वितीयस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C2-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C02
<div class="verse-block" id="BTN_C02_S01_V01" data-block-id="BTN_C02_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच—</span><span class="shloka-line">वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।</span><span class="shloka-line">आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C02_S01_V01
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C02|verse_id=BTN_C02_S01_V01|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच—|verse_lines=श्रीशुक उवाच—¦वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।¦आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C02_S01_V02" data-block-id="BTN_C02_S01_V02" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।</span><span class="shloka-line">अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_text  = श्रीशुक उवाच—
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C02|verse_id=BTN_C02_S01_V02|verse_type=shloka|verse_text=श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।|verse_lines=श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।¦अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥}}<!--store only-
| verse_lines  = श्रीशुक उवाच—¦वरीयानेष ते प्रश्नः कृतो लोकहितं नृप ।¦आत्मवित्सम्मतः पुंसां श्रोतव्यादिषु यः परः ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।
| verse_lines  = श्रोतव्यानीह राजेन्द्र नृणां सन्ति सहस्रशः ।¦अपश्यतामात्मतत्वं गृहेषु गृहमेधिनाम् ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = निद्रया ह्रियते नक्तं व्यवायेन नवं वयः ।
| verse_lines  = निद्रया ह्रियते नक्तं व्यवायेन नवं वयः ।¦दिवा चार्थेहया राजन् कुटुम्बभरणेन वा ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = देहापत्यकलत्रादिष्वात्मदैन्येष्वसत्स्वपि ।
| verse_lines  = देहापत्यकलत्रादिष्वात्मदैन्येष्वसत्स्वपि ।¦तेषु प्रसक्तो निधनं पश्यन्नपि न पश्यति ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिनिषेधतः ।
| verse_lines  = प्रायेण मुनयो राजन्निवृत्ता विधिनिषेधतः ।¦नैर्गुण्यस्था रमन्ते स्म गुणानुकथने हरेः ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V08
| verse_type  = shloka
| verse_text  = इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ।
| verse_lines  = इदं भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ।¦अधीतवान् द्वापरादौ पितुर्द्वैपायनादहम् ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V09
| verse_type  = shloka
| verse_text  = परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया ।
| verse_lines  = परिनिष्ठितोऽपि नैर्गुण्य उत्तमश्लोकलीलया ।¦गृहीतचेता राजर्षे आख्यानं यदधीतवान् ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथिः ।
| verse_lines  = नियच्छेद्विषयेभ्योऽक्षान्मनसा बुद्धिसारथिः ।¦मनः कर्मभिराक्षिप्तं शुभार्थे धारयेद्धिया ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तत्रैकावयवं ध्यायेदव्युच्छिन्नेन चेतसा ।
| verse_lines  = तत्रैकावयवं ध्यायेदव्युच्छिन्नेन चेतसा ।¦मनो निर्विषयं युंक्त्वा ततः किञ्चिन्न संस्मरेत् ।¦पदं तत्परमं विष्णोर्मनो यत्र प्रसीदति ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः ।
| verse_lines  = यस्यां सन्धार्यमाणायां योगिनो भक्तिलक्षणः ।¦आशु सम्पद्यते योग आश्रयं भद्रमीक्षतः ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = राजोवाच—
| verse_lines  = राजोवाच—¦यथा सन्धार्यते ब्रह्मन् धारणा यत्र सम्मता ।¦यादृशी वा हरेदाशु पुरुषस्य मनोमलम् ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = श्रीशुक उवाच—
| verse_lines  = श्रीशुक उवाच—¦जितासनो जितश्वासो जितसङ्गो जितेन्द्रियः ।¦स्थूले भगवतो रूपे मनः सन्धारयेद्धिया ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् ।
| verse_lines  = विशेषस्तस्य देहोऽयं स्थविष्ठश्च स्थवीयसाम् ।¦यत्रेदं दृश्यते विश्वं भूतं भव्यं भवच्च यत् ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आण्डकोशे शरीरेऽस्मिन्सप्तावरणसंयुते ।
| verse_lines  = आण्डकोशे शरीरेऽस्मिन्सप्तावरणसंयुते ।¦वैराजः पुरुषो योऽसौ भगवान्धारणाश्रयः ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् ।
| verse_lines  = पातालमेतस्य हि पादमूलं पठन्ति पार्ष्णिप्रपदे रसातलम् ।¦महातलं विश्वसृजस्सुगुल्फौ तलातलं वै पुरुषस्य जङ्घे ॥२६॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S01_V31
| verse_type  = shloka
| verse_text  = छन्दांस्यनन्तस्य गिरो गृणन्ति दंष्ट्राऽर्यमेन्दूडुगणा द्विजानि ।
| verse_lines  = छन्दांस्यनन्तस्य गिरो गृणन्ति दंष्ट्राऽर्यमेन्दूडुगणा द्विजानि ।¦हासो जनोन्मादकरी च माया दुरन्तसर्गो यदपाङ्गमोक्षः ॥३१॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शब्दस्य हि ब्रह्मण एष पन्था यन्नामभिर्ध्यायति धीरपार्थैः ।
| verse_lines  = शब्दस्य हि ब्रह्मण एष पन्था यन्नामभिर्ध्यायति धीरपार्थैः ।¦परिभ्रमंस्तत्र न विन्दतेऽर्थान् मायामये वासनया शयानः ॥२॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अतः कविर्नामसु यावदर्थः स्यादप्रमत्तो व्यवसायबुद्धिः ।
| verse_lines  = अतः कविर्नामसु यावदर्थः स्यादप्रमत्तो व्यवसायबुद्धिः ।¦सिद्धेऽन्यथार्थे न यतेत तत्तत् परिश्रमं तत्र समीक्षमाणः ॥३॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं स्वचित्ते स्वत एव सिद्ध आत्माप््रिायोऽर्थो भगवाननन्तः ।
| verse_lines  = एवं स्वचित्ते स्वत एव सिद्ध आत्माप््रिायोऽर्थो भगवाननन्तः ।¦तं निर्वृतो नियतार्थो भजेत संसारहेतूपरमश्च यत्र ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स सर्वविद्हृद्यनुभूश्च सर्व आत्मा यथा सुप्तजनेक्षितैकः ।
| verse_lines  = स सर्वविद्हृद्यनुभूश्च सर्व आत्मा यथा सुप्तजनेक्षितैकः ।¦तं सत्यमानन्दनिधिं भजेत सर्वात्मनाऽतोऽन्यत आत्मघातः ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अदीनलीलाहसितेक्षणोल्लसद्भ्रूभङ्गसंसूचितभूर्यनुग्रहम् ।
| verse_lines  = अदीनलीलाहसितेक्षणोल्लसद्भ्रूभङ्गसंसूचितभूर्यनुग्रहम् ।¦ईक्षेत चिन्तामयमेनमीश्वरं यावन्मनो धारणयाऽवतिष्ठते ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V15
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यावन्न जायेत परावरेऽस्मिन् विश्वेश्वरे द्रष्टरि भक्तियोगः ।
| verse_lines  = यावन्न जायेत परावरेऽस्मिन् विश्वेश्वरे द्रष्टरि भक्तियोगः ।¦तावत्स्थवीयः पुरुषस्य रूपं क्रियावसाने प्रयतः स्मरेत ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स्थिरं सुखञ्चासनमास्थितो यतिः
| verse_lines  = स्थिरं सुखञ्चासनमास्थितो यतिः¦यदा जिहासुरिममङ्ग लोकम् ।¦काले च देशे च मनो न सज्जेत्¦प्राणान्नियच्छेन्मनसा जितासुः ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V17
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मनश्च बुध्याऽमलया नियम्य
| verse_lines  = मनश्च बुध्याऽमलया नियम्य¦क्षेत्रज्ञ एतां निनयेत्तमात्मनि ।¦आत्मानमात्मन्यवरुध्य धीरो¦लब्धोपशान्तिर्विरमेत कृत्यात् ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C02
| verse_id    = BTN_C02_S02_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न यत्र कालोऽनिमिषां परः प्रभुः
| verse_lines  = न यत्र कालोऽनिमिषां परः प्रभुः¦कुतो नु देवा जगतां य ईशिरे ।¦न यत्र सत्वं न रजस्तमश्च¦न
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयः स्कन्धः"></span>
<span id="gr-C3" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="तृतीयः स्कन्धः"></span>
== तृतीयः स्कन्धः ==
== तृतीयः स्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C3-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C03
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V01" data-block-id="BTN_C03_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।</span><span class="shloka-line">क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C03_S01_V01
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C03|verse_id=BTN_C03_S01_V01|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच–|verse_lines=श्रीशुक उवाच–¦एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।¦क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V02" data-block-id="BTN_C03_S01_V02" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥</span></span></div>
| verse_text  = श्रीशुक उवाच–
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C03|verse_id=BTN_C03_S01_V02|verse_type=shloka|verse_text=यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥|verse_lines=यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = श्रीशुक उवाच–¦एवमेतत् पुरा पृष्टो मैत्रेयो भगवान् किल ।¦क्षत्त्रा वनं प्रविष्टेन त्यक्त्वा स्वगृहमृद्धिमत् ॥ १ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V06" data-block-id="BTN_C03_S01_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्</span><span class="shloka-line">पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टिः ।</span><span class="shloka-line">भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून्</span><span class="shloka-line">प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C03|verse_id=BTN_C03_S01_V06|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच–|verse_lines=श्रीशुक उवाच–¦यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्¦पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टिः ।¦भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून्¦प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V07" data-block-id="BTN_C03_S01_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः</span><span class="shloka-line">केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् ।</span><span class="shloka-line">न वारयामास नृपः स्नुषाया</span><span class="shloka-line">और्हरन्त्याः कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C03|verse_id=BTN_C03_S01_V07|verse_type=shloka|verse_text=यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः|verse_lines=यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः¦केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् ।¦न वारयामास नृपः स्नुषाया¦और्हरन्त्याः कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C03
<div class="verse-block" id="BTN_C03_S01_V20" data-block-id="BTN_C03_S01_V20" data-doc="
| verse_id    = BTN_C03_S01_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥
| verse_lines  = यदा त्वयं मन्त्रकृद् वो भगवानखिलेश्वरः । पौरवेन्द्रपुरं हित्वा प्रविवेशात्मसात्कृतम् ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = श्रीशुक उवाच–
| verse_lines  = श्रीशुक उवाच–¦यदा तु राजा स्वसुतानसाधून्¦पुष्णन्नधर्मेण विनष्टदृष्टिः ।¦भ्रातुर्यविष्ठस्य सुतान् विबन्धून्¦प्रवेश्य लाक्षाभवने ददाह ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः
| verse_lines  = यदा सभायां कुरुदेवदेव्याः¦केशाभिमर्शं सुतकर्म गर्ह्यम् ।¦न वारयामास नृपः स्नुषाया¦और्हरन्त्याः कुचकुङ्कुमानि ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षं
| verse_lines  = इत्थं व्रजन् भारतमेव वर्षं¦कालेन यावद् गतवान् प्रभासम् ।¦तावच्छशास क्षितिमेकचक्रा-¦मेकातपत्रामजितेन पार्थः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं
| verse_lines  = तत्राथ शुश्राव सुहृद्विनष्टिं¦वनं यथा वेणुजवह्निनाऽऽश्रयम् ।¦संस्पर्धया दग्धमथानुशोचन्¦सरस्वतीं प्रत्यगियाय तूष्णीम् ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अन्यानि चेह द्विजदेवदेवैः
| verse_lines  = अन्यानि चेह द्विजदेवदेवैः¦कृतानि नानायतनानि विष्णोः ।¦प्रत्यङ्कमुख्याङ्कितमन्दिराणि¦यद्दर्शनात् कृष्णमनुस्मरन्ति ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कच्चित् पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य-
| verse_lines  = कच्चित् पुराणौ पुरुषौ स्वनाभ्य-¦पद्मानुवृत्त्येह कलावतीर्णौ ।¦आसात उर्व्याः कुशलं विधाय¦कृतक्षणौ कुशलं शूरगेहे ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कच्चित् कुरूणां परमः सुहृन्नो
| verse_lines  = कच्चित् कुरूणां परमः सुहृन्नो¦भामः स आस्ते सुखमङ्ग शौरिः ।¦यो वै स्वसॄणां पितृवद् ददाति¦वरान् वदान्यो वरतर्पणेन ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कच्चित् सुखं सात्वतवृष्णिभोज-
| verse_lines  = कच्चित् सुखं सात्वतवृष्णिभोज-¦दाशार्हकाणामधिपः सः आस्ते ।¦यमभ्यषिञ्चच्छतपत्रनेत्रो¦नृपासनाधिं परिहृत्य दूरात् ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V37
| verse_type  = shloka
| verse_text  = किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षी
| verse_lines  = किं वा कृताघेष्वघमत्यमर्षी¦भीमोऽहिवद् दीर्घतमं व्यमुञ्चत् ।¦यस्याङ्घ्रिपातं रणभूर्न सेहे¦मार्गं गदायाश्चरतो विचित्रम् ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S01_V44
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय
| verse_lines  = अजस्य जन्मोत्पथनाशनाय¦कर्माण्यकर्तुर्ग्रहणाय पुंसाम् ।¦न त्वन्यथा कोऽर्हति देहयोगं¦परो गुणानामुत कर्मतन्त्रम् ॥ ४४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S02_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये
| verse_lines  = यद्धर्मसूनोर्बत राजसूये¦निरीक्ष्य दृक्स्वस्त्ययनं त्रिलोकः ।¦कार्त्स्न्येन चात्रोपगतं विधातु-¦रर्वाक् सृतौ कौशलमित्यमन्यत ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S02_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे
| verse_lines  = मन्येऽसुरान् भागवतांस्त्र्यधीशे¦संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् ।¦ये संयुगेऽचक्षत तार्क्षपुत्र-¦स्यांसे सुनाभायुधमापतन्तम् ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = समाहुता भीष्मककन्यया ये
| verse_lines  = समाहुता भीष्मककन्यया ये¦श्रियः सवर्णेन जिहीर्षयैषाम् ।¦गान्धर्ववृत्त्या मिषतां स्वभागं¦जह्रे पदं मूधर्ि्न दधत् सुपर्णः ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V09
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तास्वपत्यान्यजनयदात्मतुल्यानि सर्वतः ।
| verse_lines  = तास्वपत्यान्यजनयदात्मतुल्यानि सर्वतः ।¦एकैकस्यां दश दश प्रकृतेर्विबुभूषया ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भगवानपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।
| verse_lines  = भगवानपि विश्वात्मा लोकवेदपथानुगः ।¦कामान् सिषेवे द्वार्वत्यामसक्तः साङ्ख्यमास्थितः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्येत्थं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।
| verse_lines  = तस्येत्थं रममाणस्य संवत्सरगणान् बहून् ।¦गृहमेधेषु योगेषु विरागः समजायत ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।
| verse_lines  = दैवाधीनेषु कामेषु दैवाधीनः स्वयं पुमान् ।¦को विश्रंभेत योगेन योगेश्वरमनुव्रतः ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततः कतिपयैर्मासैर्वृष्णिभोजान्धकादयः ।
| verse_lines  = ततः कतिपयैर्मासैर्वृष्णिभोजान्धकादयः ।¦ययुः प्रभासं संहृष्टा रथैर्दैवविमोहिताः ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।
| verse_lines  = तत्र स्नात्वा पितॄन् देवान् ऋषींश्चैव तदम्भसा ।¦तर्पयित्वाऽथ विप््रोभ्यो गावो बहुगुणा ददुः ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = हिरण्यं रजतं शय्यां वासांस्यजिनकम्बलान् ।
| verse_lines  = हिरण्यं रजतं शय्यां वासांस्यजिनकम्बलान् ।¦हयान् रथानिभान् कन्यां धरां वृत्तिकरीमपि ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S03_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अन्नं चोरुरसं तेभ्यो दत्वा भगवदर्पणम् ।
| verse_lines  = अन्नं चोरुरसं तेभ्यो दत्वा भगवदर्पणम् ।¦गोविप्रार्थासवः शूराः प्रणेमुर्भुवि मूर्धभिः ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = उद्धव उवाच–
| verse_lines  = उद्धव उवाच–¦भगवानात्ममायाया गतिं तामवलोक्य सः ।¦सरस्वतीमुपस्पृश्य वृक्षमूलमुपाविशत् ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अहं चोक्तो भगवता प्रपन्नार्तिहरेण ह ।
| verse_lines  = अहं चोक्तो भगवता प्रपन्नार्तिहरेण ह ।¦बदरीं त्वं प्रयाहीति स्वकुलं सञ्जिहीर्षुणा ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V05
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अथापि तदभिप््रोतं जानन्नहमरिंदम ।
| verse_lines  = अथापि तदभिप््रोतं जानन्नहमरिंदम ।¦पृष्ठतोऽन्वगमं भर्तुः पादविश्लेषणाक्षमः ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = राजोवाच–
| verse_lines  = राजोवाच–¦निधनमुपगतेषु वृष्णिभोजे-¦ष्वधिरथयूथपयूथपेषु मुख्यः ।¦स तु कथमवशिष्ट उद्धवो यद्¦हरिरपि तत्यज आकृतिं त्र्यधीशः ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शुक उवाच–
| verse_lines  = शुक उवाच–¦ब्रह्मशापापदेशेन कालेनामोघवाञ्छितः ।¦संहृत्य स्वकुलं नूनं त्यक्ष्यन् देहमचिन्तयत् ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S04_V31
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नोद्धवोऽण्वपि मन्न्यूनो यद्गुणैर्निर्जितः प्रभुः ।
| verse_lines  = नोद्धवोऽण्वपि मन्न्यूनो यद्गुणैर्निर्जितः प्रभुः ।¦अतो मद्वत् पुनर्लोकं ग्राहयन्निह तिष्ठतु ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S05_V10
| verse_type  = shloka
| verse_text  = परावरेषां भगवन् कृतानि
| verse_lines  = परावरेषां भगवन् कृतानि¦श्रुतानि मे व्यासमुखादभीक्ष्णम् ।¦न तृप्नुमः कर्णसुखावहानां¦तेषामृते कृष्णकथामृतौघात् ॥ १० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S05_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मुनिर्विवक्षुर्भगवद्गुणानां
| verse_lines  = मुनिर्विवक्षुर्भगवद्गुणानां¦सखाऽपि ते भारतमाह कृष्णः ।¦यस्मिन् नृणां ग्राम्यसुखानुवादै¦र्मतिर्गृहीता न हरेः कथायाम् ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S05_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सा श्रद्धधानस्य विवर्धमाना
| verse_lines  = सा श्रद्धधानस्य विवर्धमाना¦विरक्तिमन्यत्र करोति पुंसः ।¦हरेः सदाऽनुस्मृतिनिर्वृतस्य¦समस्तदुःखाप्ययमाशु धत्ते ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V01
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मैत्रेय उवाच–
| verse_lines  = मैत्रेय उवाच–¦भगवानेक आसेदमग्र आत्मात्मनां विभुः ।¦आत्मेच्छानुगतो ह्यात्मा नानाशक्त्युपलक्षितः ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स वा एष तदा द्रष्टा नापश्यद् विश्वमेकराट् ।
| verse_lines  = स वा एष तदा द्रष्टा नापश्यद् विश्वमेकराट् ।¦मेनेऽसन्तमिवात्मानं सुप्तशक्तिरसुप्तदृक् ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सोऽप्यंशगुणकालात्मा भगवद्दृष्टिगोचरः ।
| verse_lines  = सोऽप्यंशगुणकालात्मा भगवद्दृष्टिगोचरः ।¦आत्मानं व्यकरोदात्मा विश्वस्यास्य सिसृक्षया ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कालमायांशयोगेन भगवद्वीक्षितं नभः ।
| verse_lines  = कालमायांशयोगेन भगवद्वीक्षितं नभः ।¦तामसानुसृतं स्पर्शं विकुर्वन् निर्ममेऽनिलम् ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अनिलोऽपि विकुर्वाणो नभसोरुबलान्वितः ।
| verse_lines  = अनिलोऽपि विकुर्वाणो नभसोरुबलान्वितः ।¦ससर्ज रूपतन्मात्रां ज्योतिर्लोकस्य लोचनम् ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अनिलेनान्वितं ज्योतिर्विकुर्वत् परवीक्षितम् ।
| verse_lines  = अनिलेनान्वितं ज्योतिर्विकुर्वत् परवीक्षितम् ।¦आधत्ताम्भो रसमयं कालमायांशयोगतः ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ज्योतिषाऽम्भोऽनुसंसृष्टं विकुर्वत् परवीक्षितम् ।
| verse_lines  = ज्योतिषाऽम्भोऽनुसंसृष्टं विकुर्वत् परवीक्षितम् ।¦महीं गन्धगुणामाधात् कालमायांशयोगतः ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एते देवाः कला विष्णोः कालमायांशलिङ्गिनः ।
| verse_lines  = एते देवाः कला विष्णोः कालमायांशलिङ्गिनः ।¦नानात्वात् स्वक्रियानीशाः प्रचुः प्रञ्जलयो विभुम् ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ऋते यदस्मिन् भव ईश जीवा-
| verse_lines  = ऋते यदस्मिन् भव ईश जीवा-¦स्तापत्रयेणाभिहता न शर्म ।¦आत्मल्लभन्ते भगवंस्तवाङ्घ्रि-¦च्छायांशविद्यामत आश्रयेम ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मार्गन्ति यत् ते मुखपद्मनीडै-
| verse_lines  = मार्गन्ति यत् ते मुखपद्मनीडै-¦श्छन्दःसुपर्णैर्ऋषयो विविक्ते ।¦यच्चाघमर्षो द्युसरिद्धरायाः¦परं पदं तीर्थपदः प्रपन्नाः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तथापरे त्वात्मसमाधियोग-
| verse_lines  = तथापरे त्वात्मसमाधियोग-¦बलेन जित्वा प्रकृतिं बलिष्ठाम् ।¦त्वामेव धीराः पुरुषं विशन्ति¦तेषां श्रमः स्यान्न तु सेवया ते ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तत् ते वयं लोकसिसृक्षयाऽद्य
| verse_lines  = तत् ते वयं लोकसिसृक्षयाऽद्य¦त्वया विसृष्टास्त्रिभिरात्मभिर्ये ।¦सर्वे वियुक्ताः स्वविहारतन्त्रं¦न शक्नुमस्तत् प्रतिकर्तवे ते ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S06_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे
| verse_lines  = ततो वयं सत्प्रमुखा यदर्थे¦बभूविमात्मन् करवाम किं ते ।¦त्वं नः स चक्षुः परिदेहि शक्ता¦देव क्रियार्थे यदनुग्रहेण ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V01
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ऋषिरुवाच–
| verse_lines  = ऋषिरुवाच–¦इति तासां स्वशक्तीनामसतीनां समेत्य सः ।¦प्रसुप्तलोकतन्त्राणां निशम्य गिरमीश्वरः ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कालसंज्ञां तदा देवीं बिभ्रच्छक्तिमुरुक्रमः ।
| verse_lines  = कालसंज्ञां तदा देवीं बिभ्रच्छक्तिमुरुक्रमः ।¦त्रयोविंशतितत्त्वानां गणं युगपदाविशत् ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सोऽनुप्रविष्टो भगवान् चेष्टारूपेण तं गणम् ।
| verse_lines  = सोऽनुप्रविष्टो भगवान् चेष्टारूपेण तं गणम् ।¦भिन्नं संयोजयामास सुप्तं कर्म प्रबोधयन् ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = प्रबुद्धकर्मा दैवेन त्रयोविंशतिको गणः ।
| verse_lines  = प्रबुद्धकर्मा दैवेन त्रयोविंशतिको गणः ।¦प््रोरितोऽजनयत् स्वाभिर्मात्राभिरधिपूरुषम् ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स वै विश्वसृजां गर्भो दैवकर्मात्मशक्तिमान् ।
| verse_lines  = स वै विश्वसृजां गर्भो दैवकर्मात्मशक्तिमान् ।¦विबभाजाऽत्मनाऽत्मानमेकधा दशधा त्रिधा ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S08_V08
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एष ह्यशेषसत्त्वानामात्मांशः परमात्मनः ।
| verse_lines  = एष ह्यशेषसत्त्वानामात्मांशः परमात्मनः ।¦आद्योऽवतारो यत्रासौ भूतग्रामो विभाव्यते ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C03
| verse_id    = BTN_C03_S07_V09
| verse_type  = shloka
 
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C4" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="चतुर्थस्कन्धः"></span>
== चतुर्थस्कन्धः ==
== चतुर्थस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C4-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C04
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S01_V01" data-block-id="BTN_C04_S01_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मैत्रेय उवाच–</span><span class="shloka-line">मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।</span><span class="shloka-line">आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C04_S01_V01
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C04|verse_id=BTN_C04_S01_V01|verse_type=shloka|verse_text=मैत्रेय उवाच–|verse_lines=मैत्रेय उवाच–¦मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।¦आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S01_V20" data-block-id="BTN_C04_S01_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।</span><span class="shloka-line">प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥</span></span></div>
| verse_text  = मैत्रेय उवाच–
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C04|verse_id=BTN_C04_S01_V20|verse_type=shloka|verse_text=शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।|verse_lines=शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।¦प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = मैत्रेय उवाच–¦मनोस्तु शतरूपायां तिस्रः कन्याश्च जज्ञिरे ।¦आकूतिर्देवहूतिश्च प्रसूतिरिति विश्रुताः ॥ १ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S01_V21" data-block-id="BTN_C04_S01_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधिताग्निना ।</span><span class="shloka-line">निर्गतेन मुनेर्मूघ्नः समीक्ष्य प्रभवस्त्रयः ॥ २१ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।
| verse_lines  = शरणं तं प्रपद्येऽहं य एव जगदीश्वरः ।¦प्रजामात्मसमां मह्यं प्रयच्छत्विति चिन्तयन् ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधिताग्निना ।
| verse_lines  = तप्यमानं त्रिभुवनं प्राणायामैधिताग्निना ।¦निर्गतेन मुनेर्मूघ्नः समीक्ष्य प्रभवस्त्रयः ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अप्सरोमुनिगन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगैः ।
| verse_lines  = अप्सरोमुनिगन्धर्वसिद्धविद्याधरोरगैः ।¦वितायमानयशसो मुदाऽऽश्रमपदं ययुः ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V30
| verse_type  = shloka
| verse_text  = देवा ऊचुः–
| verse_lines  = देवा ऊचुः–¦यथा कृतस्ते संकल्पो भाव्यं तेनैव नान्यथा ।¦तत्संकल्पस्य ते ब्रह्मन् यद् वै ध्यायसि ते वयम् ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V33
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सोमोऽभूद् ब्रह्मणोंऽशेन दत्तो विष्णोस्तु योगवित् ।
| verse_lines  = सोमोऽभूद् ब्रह्मणोंऽशेन दत्तो विष्णोस्तु योगवित् ।¦दुर्वासाः शङ्करस्यांशो निबोधाङ्गिरसः प्रजाः ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V52
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्रीः प्रश्रयं सुतम् ।
| verse_lines  = मेधा स्मृतिं तितिक्षा तु क्षेमं ह्रीः प्रश्रयं सुतम् ।¦मूर्तिः सर्वगुणोत्पत्ती नरनारायणावृषी ॥ ५२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V55
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नृत्यन्ति स्म स्त्रियो देव्य आसीत् परममङ्गलम् ।
| verse_lines  = नृत्यन्ति स्म स्त्रियो देव्य आसीत् परममङ्गलम् ।¦देवा ब्रह्मादयः सर्वे उपतस्थुरभिष्टवैः ॥ ५५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V56
| verse_type  = shloka
| verse_text  = देवा ऊचुः–
| verse_lines  = देवा ऊचुः–¦यो मायया विरचितं निजयात्मनीदं¦खे रूपभेदमिव तत्प्रतिचक्षणाय ।¦एतेन धर्मसदने ऋषिमूर्तिनाऽद्य¦प्रादुश्चकार पुरुषाय नमः परस्मै ॥ ५६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V59
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ताविमौ वै भगवतो हरेरंशाविहाऽगतौ ।
| verse_lines  = ताविमौ वै भगवतो हरेरंशाविहाऽगतौ ।¦भारव्ययाय च भुवः कृष्णौ यदुकुरूद्वहौ ॥ ५९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S01_V66
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पितर्यप्रतिरूपे स्वे भवायानागसे रुषा ।
| verse_lines  = पितर्यप्रतिरूपे स्वे भवायानागसे रुषा ।¦अप्रौढेवात्मनात्मानमजहाद् योगसंयुता ॥ ६६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S02_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नन्दिरुवाच–
| verse_lines  = नन्दिरुवाच–¦य एतन्मर्त्यमुद्दिश्य भगवत्यप्रतिद्रुहि ।¦द्रुह्यत्यज्ञः पृथग्दृष्टिस्तत्त्वतो विमुखो भवेत् ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S02_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया ।
| verse_lines  = गृहेषु कूटधर्मेषु सक्तो ग्राम्यसुखेच्छया ।¦कर्मतन्त्रं वितनुताद् वेदवादविपन्नधीः ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S02_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगतिः पशुः ।
| verse_lines  = बुद्ध्या पराभिध्यायिन्या विस्मृतात्मगतिः पशुः ।¦स्त्रीकामः सोऽस्तु नितरां दक्षो बस्तमुखोऽचिरात् ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S02_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = विद्याबुद्धिरविद्यायां कर्ममय्यामसावजः ।
| verse_lines  = विद्याबुद्धिरविद्यायां कर्ममय्यामसावजः ।¦संसरन्त्विह ये चामुमनुशर्वावमानिनम् ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S02_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गिरेः सुतायाः पुष्पिण्या मधुगन्धेन भूरिणा ।
| verse_lines  = गिरेः सुतायाः पुष्पिण्या मधुगन्धेन भूरिणा ।¦मथ्ना चोन्मथितात्मानः संमुह्यन्तु हरद्विषः ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S03_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्त्वं विशुद्धं वसुदेवशब्दितं
| verse_lines  = सत्त्वं विशुद्धं वसुदेवशब्दितं¦यदीयते तत्र पुमानपावृतः ।¦सत्त्वं च यस्मिन् भगवान् वासुदेवो¦ह्यधोक्षजो मे मनसा विधीयते ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S04_V15
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिभि-
| verse_lines  = यत्पादपद्मं महतां मनोऽलिभि-¦र्निषेवितं ब्रह्मरसासवार्थिभिः ।¦लोकस्य यद् वर्षति चाशिषोऽर्थिनः¦तस्मै भवान् द्रुह्यति विश्वबन्धवे ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S04_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = किं वा शिवाख्यमशिवं न विदुस्त्वदन्ये
| verse_lines  = किं वा शिवाख्यमशिवं न विदुस्त्वदन्ये¦ब्रह्मादयस्तमवकीर्य जटाः श्मशाने ।¦तन्माल्यभस्मनृकपाल्यवसत्पिशाचै-¦र्ये मूर्धभिर्दधति तच्चरणावसृष्टम् ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S04_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कर्म प्रवृत्तं च निवृत्तमप्युत
| verse_lines  = कर्म प्रवृत्तं च निवृत्तमप्युत¦वेदे विविच्योभयलिङ्गमाश्रितम् ।¦विरोधि तद् यौगपदेककर्तरि¦द्वयं यथाऽऽब्रह्मणि कर्म नर्च्छति ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S05_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततः स्वभर्तुश्चरणाम्बुजासवं
| verse_lines  = ततः स्वभर्तुश्चरणाम्बुजासवं¦जगद्गुरोश्चिन्तयती न चापरम् ।¦ददर्श देहे हतकल्मषा सती¦सद्यः प्रजज्वाल समाधिजाग्निना ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S06_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आक्रम्योरसि दक्षस्य शितधारेण हेतिना ।
| verse_lines  = आक्रम्योरसि दक्षस्य शितधारेण हेतिना ।¦छिन्दन्नपि तदुद्धर्तुं नाशक्नोत् त्र्यम्बकस्तदा ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S06_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शस्त्रैरस्त्रान्वितैरेनमनिर्भिण्णत्वचं हरः ।
| verse_lines  = शस्त्रैरस्त्रान्वितैरेनमनिर्भिण्णत्वचं हरः ।¦विस्मयं परमापन्नो दध्यौ पशुपतिश्चिरम् ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S06_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दृष्ट्वा सञ्ज्ञपने योगं पशूनां स पतिर्मखे ।
| verse_lines  = दृष्ट्वा सञ्ज्ञपने योगं पशूनां स पतिर्मखे ।¦यजमानपशोः कस्य कायात् तेनाहरच्छिरः ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S06_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = जुहावैतच्छिरस्तस्मिन् दक्षिणाग्नावमर्षितः ।
| verse_lines  = जुहावैतच्छिरस्तस्मिन् दक्षिणाग्नावमर्षितः ।¦तद् देवयजनं दग्ध्वा प्रातिष्ठद् गुह्यकालयम् ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = उपलभ्य पुरैवैतद् भगवानब्जसम्भवः ।
| verse_lines  = उपलभ्य पुरैवैतद् भगवानब्जसम्भवः ।¦नारायणश्च विश्वात्मा न कस्याध्वरमीयतुः ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नाहं न यज्ञो न च यूयमन्ये
| verse_lines  = नाहं न यज्ञो न च यूयमन्ये¦ये देहभाजो मुनयश्च तत्त्वम् ।¦विदुः प्रमाणं बलवीर्ययोर्वा¦तस्यात्मतन्त्रस्य क उद्विधित्सेत् ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V33
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्मिन् महायोगमये मुमुक्षुशरणे सुराः ।
| verse_lines  = तस्मिन् महायोगमये मुमुक्षुशरणे सुराः ।¦ददृशुः शिवमासीनं त्यक्तामर्षमिवान्तकम् ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V40
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स तूपलभ्यागतमात्मयोनिं
| verse_lines  = स तूपलभ्यागतमात्मयोनिं¦सुरासुरेशैरभिवन्दिताङ्घ्रि ।¦उत्थाय चक्रे शिरसाऽभिवन्दनं¦महत्तमोऽर्कस्य यथैव विष्णोः ॥ ४० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V42
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ब्रह्मोवाच–
| verse_lines  = ब्रह्मोवाच–¦जाने त्वामीश विश्वस्य जगतो योनिबीजयोः ।¦शक्तेः शिवस्य च परं यत् तद् ब्रह्म निरन्तरम् ॥ ४२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C04
| verse_id    = BTN_C04_S07_V43
<span id="gr-C5" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="पञ्चमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C5" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="पञ्चमस्कन्धः"></span>
== पञ्चमस्कन्धः ==
== पञ्चमस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C5-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S01_V19" data-block-id="BTN_C05_S01_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-</span><span class="shloka-line">दुर्गाश्रितो निर्जितषट्सपत्नः ।</span><span class="shloka-line">भुङ्क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिसृष्टान्</span><span class="shloka-line">विमुक्तसङ्गः प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S01_V19
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S01_V19|verse_type=shloka|verse_text=त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-|verse_lines=त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-¦दुर्गाश्रितो निर्जितषट्सपत्नः ।¦भुङ्क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिसृष्टान्¦विमुक्तसङ्गः प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S01_V31" data-block-id="BTN_C05_S01_V31" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्</span><span class="shloka-line">यत एव कृता सप्तभुवो द्वीपाः ॥ ३१ ॥</span></span></div>
| verse_text  = त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S01_V31|verse_type=shloka|verse_text=या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्|verse_lines=या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्¦यत एव कृता सप्तभुवो द्वीपाः ॥ ३१ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = त्वं त्वब्जनाभाङ्घ्रिसरोजकोश-¦दुर्गाश्रितो निर्जितषट्सपत्नः ।¦भुङ्क्ष्वेह भोगान् पुरुषातिसृष्टान्¦विमुक्तसङ्गः प्रकृतिं भजस्व ॥ १९ ॥
<span id="gr-C5-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयोऽध्यायः"></span>
}}
=== द्वितीयोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S02_V08" data-block-id="BTN_C05_S02_V08" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले</span><span class="shloka-line">मायाऽसि काऽपि भगवत्परदेवतायाः ।</span><span class="shloka-line">विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थे</span><span class="shloka-line">किं वा मृगान् मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S02_V08|verse_type=shloka|verse_text=का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले|verse_lines=का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले¦मायाऽसि काऽपि भगवत्परदेवतायाः ।¦विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थे¦किं वा मृगान् मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<span id="gr-C5-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C05_S01_V31
=== तृतीयोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S03_V14" data-block-id="BTN_C05_S03_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि</span><span class="shloka-line">भगवन्तमुपधावति प्रजायामर्थप्रत्ययो धनदमि-वाधनः फलीकरणं को वा ईहते ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_text   = या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S03_V14|verse_type=shloka|verse_text=किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि|verse_lines=किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि¦भगवन्तमुपधावति प्रजायामर्थप्रत्ययो धनदमि-वाधनः फलीकरणं को वा ईहते ॥ १४ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = या वा इह तद्रथचरणनेमिकृतपरिखास्ताः सप्तसिन्धव आसन्¦यत एव कृता सप्तभुवो द्वीपाः ॥ ३१ ॥
<span id="gr-C5-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थोऽध्यायः"></span>
}}
=== चतुर्थोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S04_V03" data-block-id="BTN_C05_S04_V03" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः</span><span class="shloka-line">प्रहस्यात्मयोगमायया स्ववर्षमाञ्जनाभं नामाभ्यवर्षीत् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S04_V03|verse_type=shloka|verse_text=यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः|verse_lines=यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः¦प्रहस्यात्मयोगमायया स्ववर्षमाञ्जनाभं नामाभ्यवर्षीत् ॥ ३ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<span id="gr-C5-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
| verse_id    = BTN_C05_S02_V08
=== पञ्चमोऽध्यायः ===
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V05" data-block-id="BTN_C05_S05_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पराभवस्तावदबोधजातो यावन्न जिज्ञासत आत्मतत्त्वम् ।</span><span class="shloka-line">तावत्क्रियास्तावदिदं मनो वै कर्मात्मकं येन शरीरबन्धः ॥५॥</span></span></div>
| verse_text  = का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V05|verse_type=shloka|verse_text=पराभवस्तावदबोधजातो यावन्न जिज्ञासत आत्मतत्त्वम् ।|verse_lines=पराभवस्तावदबोधजातो यावन्न जिज्ञासत आत्मतत्त्वम् ।¦तावत्क्रियास्तावदिदं मनो वै कर्मात्मकं येन शरीरबन्धः ॥५॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = का त्वं चिकीर्षसि च किं मुनिवर्य शैले¦मायाऽसि काऽपि भगवत्परदेवतायाः ।¦विज्ये बिभर्षि धनुषी सुहृदात्मनोऽर्थे¦किं वा मृगान् मृगयसे विपिने प्रमत्तान् ॥ ८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V06" data-block-id="BTN_C05_S05_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं मनः कर्मवशं प्रयुङ्क्त अविद्ययात्मन्व्यवधीयमाने ।</span><span class="shloka-line">प्रीतिर्न यावन्मयि वासुदेवे न मुच्यते देहयोगेन तावत् ॥ ६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V06|verse_type=shloka|verse_text=एवं मनः कर्मवशं प्रयुङ्क्त अविद्ययात्मन्व्यवधीयमाने ।|verse_lines=एवं मनः कर्मवशं प्रयुङ्क्त अविद्ययात्मन्व्यवधीयमाने ।¦प्रीतिर्न यावन्मयि वासुदेवे न मुच्यते देहयोगेन तावत् ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V08" data-block-id="BTN_C05_S05_V08" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुंसः स्त्रिया मिथुनीभाव एष तयोर्मिथो हृदयग्रन्थिमाहुः ।</span><span class="shloka-line">यतो गृहक्षेत्रसुताप्तवित्तैर्जनस्य मोहोऽयमहं ममेति ॥ ८ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V08|verse_type=shloka|verse_text=पुंसः स्त्रिया मिथुनीभाव एष तयोर्मिथो हृदयग्रन्थिमाहुः ।|verse_lines=पुंसः स्त्रिया मिथुनीभाव एष तयोर्मिथो हृदयग्रन्थिमाहुः ।¦यतो गृहक्षेत्रसुताप्तवित्तैर्जनस्य मोहोऽयमहं ममेति ॥ ८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V10" data-block-id="BTN_C05_S05_V10" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हरौ गुरौ मयि भक्त्यानुवृत्त्या वितृष्णया द्वन्द्वतितिक्षया च ।</span><span class="shloka-line">सर्वत्र जन्तोर्व्यसनावगत्या जिज्ञासया तपसेहानिवृत्त्या ॥१०॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S03_V14
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V10|verse_type=shloka|verse_text=हरौ गुरौ मयि भक्त्यानुवृत्त्या वितृष्णया द्वन्द्वतितिक्षया च ।|verse_lines=हरौ गुरौ मयि भक्त्यानुवृत्त्या वितृष्णया द्वन्द्वतितिक्षया च ।¦सर्वत्र जन्तोर्व्यसनावगत्या जिज्ञासया तपसेहानिवृत्त्या ॥१०॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V13" data-block-id="BTN_C05_S05_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सर्वत्र मद्भावविचक्षणेन</span><span class="shloka-line">ज्ञानेन विज्ञानविराजितेन ।</span><span class="shloka-line">योगेन धृत्युद्भवसत्वयुक्तो</span><span class="shloka-line">लिङ्गं व्यपोहेत्कुशलोऽहमाख्यम् ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_text  = किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V13|verse_type=shloka|verse_text=सर्वत्र मद्भावविचक्षणेन|verse_lines=सर्वत्र मद्भावविचक्षणेन¦ज्ञानेन विज्ञानविराजितेन ।¦योगेन धृत्युद्भवसत्वयुक्तो¦लिङ्गं व्यपोहेत्कुशलोऽहमाख्यम् ॥ १३ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = किञ्चायं राजर्षिरपत्यकामः प्रजां भवादृशीमाशासान ईश्वरमाशिषां स्वर्गापवर्गयोरपि¦भगवन्तमुपधावति प्रजायामर्थप्रत्ययो धनदमि-वाधनः फलीकरणं को वा ईहते ॥ १४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V20" data-block-id="BTN_C05_S05_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्माद्भवन्तो हृदयेन जाताः सर्वे महीयांसममुं सुनाभम् ।</span><span class="shloka-line">अक्लृष्टबुद्ध्या भरतं भजध्वं शुश्रूषणं तद्भरणं प्रजानाम् ॥२०॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V20|verse_type=shloka|verse_text=तस्माद्भवन्तो हृदयेन जाताः सर्वे महीयांसममुं सुनाभम् ।|verse_lines=तस्माद्भवन्तो हृदयेन जाताः सर्वे महीयांसममुं सुनाभम् ।¦अक्लृष्टबुद्ध्या भरतं भजध्वं शुश्रूषणं तद्भरणं प्रजानाम् ॥२०॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V22" data-block-id="BTN_C05_S05_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवासुरेभ्यो मघवान् प्रधानो</span><span class="shloka-line">दक्षादयो ब्रह्मसुताश्च तेषाम् ।</span><span class="shloka-line">भवः परः सोथ विरिञ्चिवीर्यः</span><span class="shloka-line">स मत्परोहं द्विजदेवदेवः ॥ २२ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V22|verse_type=shloka|verse_text=देवासुरेभ्यो मघवान् प्रधानो|verse_lines=देवासुरेभ्यो मघवान् प्रधानो¦दक्षादयो ब्रह्मसुताश्च तेषाम् ।¦भवः परः सोथ विरिञ्चिवीर्यः¦स मत्परोहं द्विजदेवदेवः ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S05_V26" data-block-id="BTN_C05_S05_V26" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सर्वाणि मद्धिष्ण्यतया भवद्भि-</span><span class="shloka-line">श्चराणि भूतानि सुता ध्रुवाणि ।</span><span class="shloka-line">सम्भावितव्यानि पदेपदे वो</span><span class="shloka-line">विविक्तदृष्टिस्तदुतार्हणं मे ॥ २६ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S04_V03
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S05_V26|verse_type=shloka|verse_text=सर्वाणि मद्धिष्ण्यतया भवद्भि-|verse_lines=सर्वाणि मद्धिष्ण्यतया भवद्भि-¦श्चराणि भूतानि सुता ध्रुवाणि ।¦सम्भावितव्यानि पदेपदे वो¦विविक्तदृष्टिस्तदुतार्हणं मे ॥ २६ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<span id="gr-C5-S6" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षष्ठोऽध्यायः"></span>
| verse_text   = यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः
=== षष्ठोऽध्यायः ===
| verse_lines = यस्य हीन्द्रः स्पर्धमानो भगवान् वर्षे न ववर्ष तदवधार्य भगवान् ऋषभदेवो योगेश्वरः¦प्रहस्यात्मयोगमायया स्ववर्षमाञ्जनाभं नामाभ्यवर्षीत् ॥ ३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V01" data-block-id="BTN_C05_S06_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">राजोवाच–</span><span class="shloka-line">न नूनं भगवन्नात्मरामाणां योगसमीरितज्ञानावभर्जितकर्मबीजा-नामैश्वर्याणि पुनः क्लेशदानि</span><span class="shloka-line">भवितुमर्हन्ति यदृच्छयोपगतानि॥ १ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V01|verse_type=shloka|verse_text=राजोवाच–|verse_lines=राजोवाच–¦न नूनं भगवन्नात्मरामाणां योगसमीरितज्ञानावभर्जितकर्मबीजा-नामैश्वर्याणि पुनः क्लेशदानि¦भवितुमर्हन्ति यदृच्छयोपगतानि॥ १ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V03" data-block-id="BTN_C05_S06_V03" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तथा चोक्तम्–</span><span class="shloka-line">न कुर्यात्कस्यचित्सख्यं मनसि ह्यनवस्थिते ।</span><span class="shloka-line">यद्विस्रम्भाच्चिराच्चीर्णं चस्कन्द तप ऐश्वरम् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V03|verse_type=shloka|verse_text=तथा चोक्तम्–|verse_lines=तथा चोक्तम्–¦न कुर्यात्कस्यचित्सख्यं मनसि ह्यनवस्थिते ।¦यद्विस्रम्भाच्चिराच्चीर्णं चस्कन्द तप ऐश्वरम् ॥ ३ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V04" data-block-id="BTN_C05_S06_V04" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नित्यं ददाति कामस्य छिद्रं तदनु येऽरयः ।</span><span class="shloka-line">योगिनः कृतमैत्रस्य पत्युर्जायेव पुंश्चली ॥ ४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S05_V05
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V04|verse_type=shloka|verse_text=नित्यं ददाति कामस्य छिद्रं तदनु येऽरयः ।|verse_lines=नित्यं ददाति कामस्य छिद्रं तदनु येऽरयः ।¦योगिनः कृतमैत्रस्य पत्युर्जायेव पुंश्चली ॥ ४ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V05" data-block-id="BTN_C05_S06_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कामो मन्युर्मदो लोभः शोकमोहभयादयः ।</span><span class="shloka-line">कर्मबन्धश्च यन्मूलः स्वीकुर्यात्को नु तद्बुधः ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_text  = पराभवस्तावदबोधजातो यावन्न जिज्ञासत आत्मतत्त्वम् ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V05|verse_type=shloka|verse_text=कामो मन्युर्मदो लोभः शोकमोहभयादयः ।|verse_lines=कामो मन्युर्मदो लोभः शोकमोहभयादयः ।¦कर्मबन्धश्च यन्मूलः स्वीकुर्यात्को नु तद्बुधः ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = पराभवस्तावदबोधजातो यावन्न जिज्ञासत आत्मतत्त्वम् ।¦तावत्क्रियास्तावदिदं मनो वै कर्मात्मकं येन शरीरबन्धः ॥५॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V06" data-block-id="BTN_C05_S06_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथैवमखिललोकपालललामो विलक्षणो जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां</span><span class="shloka-line">साम्परायविधिमनुशिक्ष-यन्स्वकलेवरं</span><span class="shloka-line">जिहासुरात्मन्यात्मानमसंव्यवहितमनर्थान्तरभावे-नान्वीक्षमाण उपरतानुवृत्तिरुपरराम ॥ ६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V06|verse_type=shloka|verse_text=अथैवमखिललोकपालललामो विलक्षणो जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां|verse_lines=अथैवमखिललोकपालललामो विलक्षणो जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां¦साम्परायविधिमनुशिक्ष-यन्स्वकलेवरं¦जिहासुरात्मन्यात्मानमसंव्यवहितमनर्थान्तरभावे-नान्वीक्षमाण उपरतानुवृत्तिरुपरराम ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V07" data-block-id="BTN_C05_S06_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमाया-वसानो देह इमां जगतीमभिमानाभासेन चङ्क्रममाणः ॥ ७ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V07|verse_type=shloka|verse_text=तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमाया-वसानो देह इमां जगतीमभिमानाभासेन चङ्क्रममाणः ॥ ७ ॥|verse_lines=तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमाया-वसानो देह इमां जगतीमभिमानाभासेन चङ्क्रममाणः ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V08" data-block-id="BTN_C05_S06_V08" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एकदा तु काङ्कटकर्णाटकाद्दक्षिणकर्णाटकान् देशान् यदृच्छयोपगतः कुटचाचलोपवने आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्द्धजोऽ-संवीत एव विचचार ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S05_V06
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V08|verse_type=shloka|verse_text=एकदा तु काङ्कटकर्णाटकाद्दक्षिणकर्णाटकान् देशान् यदृच्छयोपगतः कुटचाचलोपवने आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्द्धजोऽ-संवीत एव विचचार ॥ ८ ॥|verse_lines=एकदा तु काङ्कटकर्णाटकाद्दक्षिणकर्णाटकान् देशान् यदृच्छयोपगतः कुटचाचलोपवने आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्द्धजोऽ-संवीत एव विचचार ॥ ८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V09" data-block-id="BTN_C05_S06_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ समीरवेगविधुतवेणुनिकर्षोपजातो दावानलस्तद्वनमाले-लिहानः समन्तात् सह तेन ददाह ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_text  = एवं मनः कर्मवशं प्रयुङ्क्त अविद्ययात्मन्व्यवधीयमाने ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V09|verse_type=shloka|verse_text=अथ समीरवेगविधुतवेणुनिकर्षोपजातो दावानलस्तद्वनमाले-लिहानः समन्तात् सह तेन ददाह ॥ ९ ॥|verse_lines=अथ समीरवेगविधुतवेणुनिकर्षोपजातो दावानलस्तद्वनमाले-लिहानः समन्तात् सह तेन ददाह ॥ ९ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = एवं मनः कर्मवशं प्रयुङ्क्त अविद्ययात्मन्व्यवधीयमाने ।¦प्रीतिर्न यावन्मयि वासुदेवे न मुच्यते देहयोगेन तावत् ॥ ६ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V10" data-block-id="BTN_C05_S06_V10" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य काङ्कटकर्णाटकानां दक्षिणकर्णाटकानां राजार्हतनामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहितः स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथं पाषण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्दः सम्प्रवर्त्तयिष्यते ॥ १० ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V10|verse_type=shloka|verse_text=यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य काङ्कटकर्णाटकानां दक्षिणकर्णाटकानां राजार्हतनामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहितः स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथं पाषण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्दः सम्प्रवर्त्तयिष्यते ॥ १० ॥|verse_lines=यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य काङ्कटकर्णाटकानां दक्षिणकर्णाटकानां राजार्हतनामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहितः स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथं पाषण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्दः सम्प्रवर्त्तयिष्यते ॥ १० ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V11" data-block-id="BTN_C05_S06_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येन ह वा कलौ मनुजापसदा देवमायाविमोहिताः स्वविधि-नियोगशौचाचारविहीना देवहेलनादीन्यपव्रतानि निजेच्छया गृह्णाना अस्नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाऽधर्म-बहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषकाः प्रायेण भविष्यन्ति ॥ ११ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V11|verse_type=shloka|verse_text=येन ह वा कलौ मनुजापसदा देवमायाविमोहिताः स्वविधि-नियोगशौचाचारविहीना देवहेलनादीन्यपव्रतानि निजेच्छया गृह्णाना अस्नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाऽधर्म-बहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषकाः प्रायेण भविष्यन्ति ॥ ११ ॥|verse_lines=येन ह वा कलौ मनुजापसदा देवमायाविमोहिताः स्वविधि-नियोगशौचाचारविहीना देवहेलनादीन्यपव्रतानि निजेच्छया गृह्णाना अस्नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाऽधर्म-बहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषकाः प्रायेण भविष्यन्ति ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V12" data-block-id="BTN_C05_S06_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तैरपि ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयाऽन्धपरम्परया त एवा-नाश्वस्थास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S05_V08
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V12|verse_type=shloka|verse_text=तैरपि ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयाऽन्धपरम्परया त एवा-नाश्वस्थास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ १२ ॥|verse_lines=तैरपि ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयाऽन्धपरम्परया त एवा-नाश्वस्थास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V14" data-block-id="BTN_C05_S06_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहो भुवः सप्तसमुद्रवत्या</span><span class="shloka-line">द्वीपेषु वर्षेष्वधिपुण्यमेतत् ।</span><span class="shloka-line">गायन्ति यत्रत्यजना मुरारेः</span><span class="shloka-line">कर्माणि भद्राण्यवतारवन्ति ॥ १४ ॥</span></span></div>
| verse_text   = पुंसः स्त्रिया मिथुनीभाव एष तयोर्मिथो हृदयग्रन्थिमाहुः ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V14|verse_type=shloka|verse_text=अहो भुवः सप्तसमुद्रवत्या|verse_lines=अहो भुवः सप्तसमुद्रवत्या¦द्वीपेषु वर्षेष्वधिपुण्यमेतत् ।¦गायन्ति यत्रत्यजना मुरारेः¦कर्माणि भद्राण्यवतारवन्ति ॥ १४ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = पुंसः स्त्रिया मिथुनीभाव एष तयोर्मिथो हृदयग्रन्थिमाहुः ।¦यतो गृहक्षेत्रसुताप्तवित्तैर्जनस्य मोहोऽयमहं ममेति ॥ ८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V16" data-block-id="BTN_C05_S06_V16" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे-</span><span class="shloka-line">न्मनोरथेनाप्यभवाय योगी ।</span><span class="shloka-line">यद्योगमायां स्पृहयन्त्व्युदस्तां</span><span class="shloka-line">महत्तमा येन कृतप्रयत्नाः ॥ १६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V16|verse_type=shloka|verse_text=को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे-|verse_lines=को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे-¦न्मनोरथेनाप्यभवाय योगी ।¦यद्योगमायां स्पृहयन्त्व्युदस्तां¦महत्तमा येन कृतप्रयत्नाः ॥ १६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V18" data-block-id="BTN_C05_S06_V18" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्यामेव कवय आत्मानमविरतविविधवृजिनसंसारपरितापोप-तप्यमानमनुसवनं स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यापवर्गिक-मात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नैवाद्रियन्ते भागव-तत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्थाः ॥ १८ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V18|verse_type=shloka|verse_text=यस्यामेव कवय आत्मानमविरतविविधवृजिनसंसारपरितापोप-तप्यमानमनुसवनं स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यापवर्गिक-मात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नैवाद्रियन्ते भागव-तत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्थाः ॥ १८ ॥|verse_lines=यस्यामेव कवय आत्मानमविरतविविधवृजिनसंसारपरितापोप-तप्यमानमनुसवनं स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यापवर्गिक-मात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नैवाद्रियन्ते भागव-तत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्थाः ॥ १८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S06_V19" data-block-id="BTN_C05_S06_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां</span><span class="shloka-line">देवप्रियः कुलपतिः क्व च किङ्करो वः ।</span><span class="shloka-line">अस्त्वेवमङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो</span><span class="shloka-line">मुक्तिं ददाति कर्हिचित्स्म न भक्तियोगम् ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S05_V10
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S06_V19|verse_type=shloka|verse_text=राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां|verse_lines=राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां¦देवप्रियः कुलपतिः क्व च किङ्करो वः ।¦अस्त्वेवमङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो¦मुक्तिं ददाति कर्हिचित्स्म न भक्तियोगम् ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C5-S7" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तमोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = हरौ गुरौ मयि भक्त्यानुवृत्त्या वितृष्णया द्वन्द्वतितिक्षया च ।
=== सप्तमोऽध्यायः ===
| verse_lines  = हरौ गुरौ मयि भक्त्यानुवृत्त्या वितृष्णया द्वन्द्वतितिक्षया च ।¦सर्वत्र जन्तोर्व्यसनावगत्या जिज्ञासया तपसेहानिवृत्त्या ॥१०॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S07_V13" data-block-id="BTN_C05_S07_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परो रजाः सवितर्जातवेदो</span><span class="shloka-line">वेदस्य गर्भो मनसेदं जजान ।</span><span class="shloka-line">स्वरेतसाऽदः पुनराविश्य चष्टे</span><span class="shloka-line">हंसं गृध्राणामृषभं सङ्गृणीमः ॥ १३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S07_V13|verse_type=shloka|verse_text=परो रजाः सवितर्जातवेदो|verse_lines=परो रजाः सवितर्जातवेदो¦वेदस्य गर्भो मनसेदं जजान ।¦स्वरेतसाऽदः पुनराविश्य चष्टे¦हंसं गृध्राणामृषभं सङ्गृणीमः ॥ १३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C5-S10" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="दशमोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== दशमोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V09" data-block-id="BTN_C05_S10_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S05_V13
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V09|verse_type=shloka|verse_text=एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥|verse_lines=एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V10" data-block-id="BTN_C05_S10_V10" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्राह्मण उवाच–</span><span class="shloka-line">त्वयोदितं व्यक्तमविप्रलब्धं</span><span class="shloka-line">भर्तुः स मे स्याद्यदि वीर भारः ।</span><span class="shloka-line">गन्तुर्यदि स्यादधिगम्यमध्वा</span><span class="shloka-line">पीवेति चासौ न विदां प्रवादः ॥ १० ॥</span></span></div>
| verse_text   = सर्वत्र मद्भावविचक्षणेन
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V10|verse_type=shloka|verse_text=ब्राह्मण उवाच–|verse_lines=ब्राह्मण उवाच–¦त्वयोदितं व्यक्तमविप्रलब्धं¦भर्तुः स मे स्याद्यदि वीर भारः ।¦गन्तुर्यदि स्यादधिगम्यमध्वा¦पीवेति चासौ न विदां प्रवादः ॥ १० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = सर्वत्र मद्भावविचक्षणेन¦ज्ञानेन विज्ञानविराजितेन ।¦योगेन धृत्युद्भवसत्वयुक्तो¦लिङ्गं व्यपोहेत्कुशलोऽहमाख्यम् ॥ १३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V11" data-block-id="BTN_C05_S10_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्च</span><span class="shloka-line">क्षुत्तृड्भयं कलिरिच्छा जरा च ।</span><span class="shloka-line">निद्राऽरतिर्मन्युरहंमदश्च</span><span class="shloka-line">देहेन जातस्य हि मे न सन्ति ॥ ११ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V11|verse_type=shloka|verse_text=स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्च|verse_lines=स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्च¦क्षुत्तृड्भयं कलिरिच्छा जरा च ।¦निद्राऽरतिर्मन्युरहंमदश्च¦देहेन जातस्य हि मे न सन्ति ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V12" data-block-id="BTN_C05_S10_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-</span><span class="shloka-line">न्नाद्यन्तवद्यद्विकृतस्य दृष्टम् ।</span><span class="shloka-line">स्वस्वामिभावो ध्रुव एष यत्र</span><span class="shloka-line">तर्ह्यच्युतेऽसाविति कृत्ययोगः ॥ १२ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V12|verse_type=shloka|verse_text=जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-|verse_lines=जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-¦न्नाद्यन्तवद्यद्विकृतस्य दृष्टम् ।¦स्वस्वामिभावो ध्रुव एष यत्र¦तर्ह्यच्युतेऽसाविति कृत्ययोगः ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V13" data-block-id="BTN_C05_S10_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् च</span><span class="shloka-line">पश्यामि यन्न व्यवहारतोऽन्यत् ।</span><span class="shloka-line">क ईश्वरस्तत्र किमीशितव्य-</span><span class="shloka-line">मथापि राजन् करवाम किं ते ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S05_V20
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V13|verse_type=shloka|verse_text=विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् च|verse_lines=विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् च¦पश्यामि यन्न व्यवहारतोऽन्यत् ।¦क ईश्वरस्तत्र किमीशितव्य-¦मथापि राजन् करवाम किं ते ॥ १३ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S10_V26" data-block-id="BTN_C05_S10_V26" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्य</span><span class="shloka-line">साम्येन वीताभिमतेस्तवापि ।</span><span class="shloka-line">महद्विमानात्स्वकृताद्धिमादृग्</span><span class="shloka-line">धक्षत्यदूरादपि शूलपाणिः ॥ २६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = तस्माद्भवन्तो हृदयेन जाताः सर्वे महीयांसममुं सुनाभम् ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S10_V26|verse_type=shloka|verse_text=न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्य|verse_lines=न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्य¦साम्येन वीताभिमतेस्तवापि ।¦महद्विमानात्स्वकृताद्धिमादृग्¦धक्षत्यदूरादपि शूलपाणिः ॥ २६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = तस्माद्भवन्तो हृदयेन जाताः सर्वे महीयांसममुं सुनाभम् ।¦अक्लृष्टबुद्ध्या भरतं भजध्वं शुश्रूषणं तद्भरणं प्रजानाम् ॥२०॥
<span id="gr-C5-S11" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकादशोऽध्यायः"></span>
}}
=== एकादशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V02" data-block-id="BTN_C05_S11_V02" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तथैव राजन्नुरुगार्हमेध-</span><span class="shloka-line">वितानविद्योरुविजृम्भितेषु ।</span><span class="shloka-line">न वेदवादेषु हि तत्त्ववादः</span><span class="shloka-line">प्रायेण शुद्धो नु चकास्ति साधु ॥ २ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V02|verse_type=shloka|verse_text=तथैव राजन्नुरुगार्हमेध-|verse_lines=तथैव राजन्नुरुगार्हमेध-¦वितानविद्योरुविजृम्भितेषु ।¦न वेदवादेषु हि तत्त्ववादः¦प्रायेण शुद्धो नु चकास्ति साधु ॥ २ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V05" data-block-id="BTN_C05_S11_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स वासनात्मा विषयोपरक्तो</span><span class="shloka-line">गुणप्रवाहो विकृतः षोडशात्मा ।</span><span class="shloka-line">चित्रं पृथङ्नामभी रूपभेद-</span><span class="shloka-line">मन्तर्बहिष्ठः स्वपुरैस्तनोति ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S05_V22
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V05|verse_type=shloka|verse_text=स वासनात्मा विषयोपरक्तो|verse_lines=स वासनात्मा विषयोपरक्तो¦गुणप्रवाहो विकृतः षोडशात्मा ।¦चित्रं पृथङ्नामभी रूपभेद-¦मन्तर्बहिष्ठः स्वपुरैस्तनोति ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V06" data-block-id="BTN_C05_S11_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दुःखं सुखं व्यतिमिश्रं च तीव्रं</span><span class="shloka-line">कालोपपन्नं फलमाव्यनक्ति ।</span><span class="shloka-line">आलिङ्ग्य मायारचितान्तरात्मा</span><span class="shloka-line">स्वदेहिनं संसृतिचक्रकूटम् ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_text   = देवासुरेभ्यो मघवान् प्रधानो
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V06|verse_type=shloka|verse_text=दुःखं सुखं व्यतिमिश्रं च तीव्रं|verse_lines=दुःखं सुखं व्यतिमिश्रं च तीव्रं¦कालोपपन्नं फलमाव्यनक्ति ।¦आलिङ्ग्य मायारचितान्तरात्मा¦स्वदेहिनं संसृतिचक्रकूटम् ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = देवासुरेभ्यो मघवान् प्रधानो¦दक्षादयो ब्रह्मसुताश्च तेषाम् ।¦भवः परः सोथ विरिञ्चिवीर्यः¦स मत्परोहं द्विजदेवदेवः ॥ २२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V07" data-block-id="BTN_C05_S11_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तावानयं व्यवहारः सदा वै</span><span class="shloka-line">क्षेत्रज्ञसाक्ष्योर्भवति स्थूलसूक्ष्मः ।</span><span class="shloka-line">तस्मान्मनोलिङ्गमदो वदन्ति</span><span class="shloka-line">गुणागुणस्यास्य परावरस्य ॥ ७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V07|verse_type=shloka|verse_text=तावानयं व्यवहारः सदा वै|verse_lines=तावानयं व्यवहारः सदा वै¦क्षेत्रज्ञसाक्ष्योर्भवति स्थूलसूक्ष्मः ।¦तस्मान्मनोलिङ्गमदो वदन्ति¦गुणागुणस्यास्य परावरस्य ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V08" data-block-id="BTN_C05_S11_V08" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः</span><span class="shloka-line">क्षेमाय नैर्गुण्यमथो मनः स्यात् ।</span><span class="shloka-line">यथा प्रदीपो घृतवर्तिमास्थितो</span><span class="shloka-line">स्थितिं स धूमां भजति ह्यन्यदा स्वम् ।</span><span class="shloka-line">पदं तथा गुणकर्मानुबद्धं</span><span class="shloka-line">बहिर्मनः श्रयतेऽन्यत्र तत्वम् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V08|verse_type=shloka|verse_text=गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः|verse_lines=गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः¦क्षेमाय नैर्गुण्यमथो मनः स्यात् ।¦यथा प्रदीपो घृतवर्तिमास्थितो¦स्थितिं स धूमां भजति ह्यन्यदा स्वम् ।¦पदं तथा गुणकर्मानुबद्धं¦बहिर्मनः श्रयतेऽन्यत्र तत्वम् ॥ ८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V09" data-block-id="BTN_C05_S11_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पदं विषयम् ।</span><span class="shloka-line">एकादशासन्मनसोऽस्य वृत्ती-</span><span class="shloka-line">राकूतयः पञ्च धियोऽभिमानाः ।</span><span class="shloka-line">मात्राणि कर्माणि पुरं च तासां</span><span class="shloka-line">वदन्ति हैकादश वीर भूमिम् ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S05_V26
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V09|verse_type=shloka|verse_text=पदं विषयम् ।|verse_lines=पदं विषयम् ।¦एकादशासन्मनसोऽस्य वृत्ती-¦राकूतयः पञ्च धियोऽभिमानाः ।¦मात्राणि कर्माणि पुरं च तासां¦वदन्ति हैकादश वीर भूमिम् ॥ ९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V11" data-block-id="BTN_C05_S11_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गन्धाकृतिस्पर्शरसश्रवांसि</span><span class="shloka-line">विसर्गगत्यत्त्यभिजल्पशिल्पाः ।</span><span class="shloka-line">एकादशं स्वीकरणं ममेति</span><span class="shloka-line">मायामहं द्वादशमेकमाहुः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_text   = सर्वाणि मद्धिष्ण्यतया भवद्भि-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V11|verse_type=shloka|verse_text=गन्धाकृतिस्पर्शरसश्रवांसि|verse_lines=गन्धाकृतिस्पर्शरसश्रवांसि¦विसर्गगत्यत्त्यभिजल्पशिल्पाः ।¦एकादशं स्वीकरणं ममेति¦मायामहं द्वादशमेकमाहुः ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = सर्वाणि मद्धिष्ण्यतया भवद्भि-¦श्चराणि भूतानि सुता ध्रुवाणि ।¦सम्भावितव्यानि पदेपदे वो¦विविक्तदृष्टिस्तदुतार्हणं मे ॥ २६ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V12" data-block-id="BTN_C05_S11_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्रव्यस्वभावाशयकर्मकालै-</span><span class="shloka-line">रेकादशामी मनसो विकाराः ।</span><span class="shloka-line">सहस्रशः शतशः कोटिशश्च</span><span class="shloka-line">क्षेत्रज्ञतो न मिथो न स्वतः स्युः ॥ १२ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V12|verse_type=shloka|verse_text=द्रव्यस्वभावाशयकर्मकालै-|verse_lines=द्रव्यस्वभावाशयकर्मकालै-¦रेकादशामी मनसो विकाराः ।¦सहस्रशः शतशः कोटिशश्च¦क्षेत्रज्ञतो न मिथो न स्वतः स्युः ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V14" data-block-id="BTN_C05_S11_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः</span><span class="shloka-line">साक्षात्स्वयं ज्योतिरजः परेशः ।</span><span class="shloka-line">नारायणो भगवान्वासुदेवः</span><span class="shloka-line">स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः ॥ १४ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V14|verse_type=shloka|verse_text=क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः|verse_lines=क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः¦साक्षात्स्वयं ज्योतिरजः परेशः ।¦नारायणो भगवान्वासुदेवः¦स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः ॥ १४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S11_V18" data-block-id="BTN_C05_S11_V18" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भ्रातृव्यमेनं त्वमदभ्रवीर्य-</span><span class="shloka-line">मुपेक्षयाऽप्येधितमप्रमत्तः ।</span><span class="shloka-line">गुरोर्हरेश्चरणोपासनास्त्रो</span><span class="shloka-line">जहि व्यलीकं स्वयमात्ममोहम् ॥ १८ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V01
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S11_V18|verse_type=shloka|verse_text=भ्रातृव्यमेनं त्वमदभ्रवीर्य-|verse_lines=भ्रातृव्यमेनं त्वमदभ्रवीर्य-¦मुपेक्षयाऽप्येधितमप्रमत्तः ।¦गुरोर्हरेश्चरणोपासनास्त्रो¦जहि व्यलीकं स्वयमात्ममोहम् ॥ १८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<span id="gr-C5-S12" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वादशोऽध्यायः"></span>
| verse_text   = राजोवाच–
=== द्वादशोऽध्यायः ===
| verse_lines = राजोवाच–¦न नूनं भगवन्नात्मरामाणां योगसमीरितज्ञानावभर्जितकर्मबीजा-नामैश्वर्याणि पुनः क्लेशदानि¦भवितुमर्हन्ति यदृच्छयोपगतानि॥ १ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V05" data-block-id="BTN_C05_S12_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्राह्मण उवाच–</span><span class="shloka-line">अयं जनो नाम चलन्पृथिव्यां</span><span class="shloka-line">यः पार्थिवः पार्थिव कस्य हेतोः ।</span><span class="shloka-line">तस्यापि चाङ्घ्र्योरधि गुल्फजङ्घा-</span><span class="shloka-line">जानूरुमध्योरशिरोधरांसाः ॥ ५ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V05|verse_type=shloka|verse_text=ब्राह्मण उवाच–|verse_lines=ब्राह्मण उवाच–¦अयं जनो नाम चलन्पृथिव्यां¦यः पार्थिवः पार्थिव कस्य हेतोः ।¦तस्यापि चाङ्घ्र्योरधि गुल्फजङ्घा-¦जानूरुमध्योरशिरोधरांसाः ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V06" data-block-id="BTN_C05_S12_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां</span><span class="shloka-line">सौवीरराजेत्यपदेश आस्ते ।</span><span class="shloka-line">यस्मिन् भवान् रूढनिजाभिमानो</span><span class="shloka-line">राजाऽस्मि सिन्धुष्विति दुर्मदान्धः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V06|verse_type=shloka|verse_text=अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां|verse_lines=अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां¦सौवीरराजेत्यपदेश आस्ते ।¦यस्मिन् भवान् रूढनिजाभिमानो¦राजाऽस्मि सिन्धुष्विति दुर्मदान्धः ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V07" data-block-id="BTN_C05_S12_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-</span><span class="shloka-line">र्विष्ट्या निगृह्णन्निरनुग्रहोऽसि ।</span><span class="shloka-line">जनस्य गोप्तेति विकत्थमानो</span><span class="shloka-line">न शोभसे वृद्धसभासु दुष्टः ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V03
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V07|verse_type=shloka|verse_text=शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-|verse_lines=शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-¦र्विष्ट्या निगृह्णन्निरनुग्रहोऽसि ।¦जनस्य गोप्तेति विकत्थमानो¦न शोभसे वृद्धसभासु दुष्टः ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V08" data-block-id="BTN_C05_S12_V08" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदि क्षितावेव चराचरस्य</span><span class="shloka-line">विदाम निष्ठां प्रभवं च नित्यम् ।</span><span class="shloka-line">तन्नामतोऽन्यद्व्यवहारमात्रं</span><span class="shloka-line">निरूप्यतां तत्क्रिययानुतिष्ठन् ॥ ८ ॥</span></span></div>
| verse_text   = तथा चोक्तम्–
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V08|verse_type=shloka|verse_text=यदि क्षितावेव चराचरस्य|verse_lines=यदि क्षितावेव चराचरस्य¦विदाम निष्ठां प्रभवं च नित्यम् ।¦तन्नामतोऽन्यद्व्यवहारमात्रं¦निरूप्यतां तत्क्रिययानुतिष्ठन् ॥ ८ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = तथा चोक्तम्–¦न कुर्यात्कस्यचित्सख्यं मनसि ह्यनवस्थिते ।¦यद्विस्रम्भाच्चिराच्चीर्णं चस्कन्द तप ऐश्वरम् ॥ ३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V09" data-block-id="BTN_C05_S12_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-</span><span class="shloka-line">मसन्निधानं परमाणवो ये ।</span><span class="shloka-line">अविद्यया मनसा कल्पितास्ते</span><span class="shloka-line">येषां समूहेन कृतो विशेषः ॥ ९ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V09|verse_type=shloka|verse_text=एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-|verse_lines=एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-¦मसन्निधानं परमाणवो ये ।¦अविद्यया मनसा कल्पितास्ते¦येषां समूहेन कृतो विशेषः ॥ ९ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V10" data-block-id="BTN_C05_S12_V10" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-</span><span class="shloka-line">दसच्च सज्जीवमजीवमन्यत् ।</span><span class="shloka-line">द्रव्यस्वभावाशयकालकर्म-</span><span class="shloka-line">नाम््नयाऽजयाऽवैहि कृतं द्वितीयम् ॥ १० ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V10|verse_type=shloka|verse_text=एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-|verse_lines=एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-¦दसच्च सज्जीवमजीवमन्यत् ।¦द्रव्यस्वभावाशयकालकर्म-¦नाम््नयाऽजयाऽवैहि कृतं द्वितीयम् ॥ १० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S12_V11" data-block-id="BTN_C05_S12_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-</span><span class="shloka-line">मनन्तरं न बहिर्ब्रह्म सत्यम् ।</span><span class="shloka-line">प्रत्यक् प्रशान्तं भगवच्छब्दवाच्यं</span><span class="shloka-line">यद्वासुदेवं कवयो वदन्ति ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S06_V04
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S12_V11|verse_type=shloka|verse_text=ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-|verse_lines=ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-¦मनन्तरं न बहिर्ब्रह्म सत्यम् ।¦प्रत्यक् प्रशान्तं भगवच्छब्दवाच्यं¦यद्वासुदेवं कवयो वदन्ति ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C5-S13" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="त्रयोदशोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = नित्यं ददाति कामस्य छिद्रं तदनु येऽरयः ।
=== त्रयोदशोऽध्यायः ===
| verse_lines  = नित्यं ददाति कामस्य छिद्रं तदनु येऽरयः ।¦योगिनः कृतमैत्रस्य पत्युर्जायेव पुंश्चली ॥ ४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S13_V26" data-block-id="BTN_C05_S13_V26" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्येमान् श्लोकान् गायन्ति ।</span><span class="shloka-line">आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसाऽपि महात्मनः ।</span><span class="shloka-line">नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मतः ॥ २६॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S13_V26|verse_type=shloka|verse_text=तस्येमान् श्लोकान् गायन्ति ।|verse_lines=तस्येमान् श्लोकान् गायन्ति ।¦आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसाऽपि महात्मनः ।¦नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मतः ॥ २६॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S13_V29" data-block-id="BTN_C05_S13_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाय</span><span class="shloka-line">योगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय ।</span><span class="shloka-line">नारायणाय हरये नम इत्युदारं</span><span class="shloka-line">गायन्मृगत्वमपि यः समुदाजहार ॥ २९ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S13_V29|verse_type=shloka|verse_text=यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाय|verse_lines=यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाय¦योगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय ।¦नारायणाय हरये नम इत्युदारं¦गायन्मृगत्वमपि यः समुदाजहार ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<span id="gr-C5-S15" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चदशोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V05
=== पञ्चदशोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S15_V07" data-block-id="BTN_C05_S15_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्येमां गाथां पाण्डवेय पुराविद उपगायन्ति ।</span><span class="shloka-line">गयं नृपं कः प्रतियाति कर्मभि-</span><span class="shloka-line">र्यज्वाभिमानी बहुविद्धर्मगोप्ता ।</span><span class="shloka-line">सदागतश्रीः सदसस्पतिः सतां</span><span class="shloka-line">सत्सेवकोऽन्यो भगवत्कलामृते ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_text   = कामो मन्युर्मदो लोभः शोकमोहभयादयः ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S15_V07|verse_type=shloka|verse_text=तस्येमां गाथां पाण्डवेय पुराविद उपगायन्ति ।|verse_lines=तस्येमां गाथां पाण्डवेय पुराविद उपगायन्ति ।¦गयं नृपं कः प्रतियाति कर्मभि-¦र्यज्वाभिमानी बहुविद्धर्मगोप्ता ।¦सदागतश्रीः सदसस्पतिः सतां¦सत्सेवकोऽन्यो भगवत्कलामृते ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = कामो मन्युर्मदो लोभः शोकमोहभयादयः ।¦कर्मबन्धश्च यन्मूलः स्वीकुर्यात्को नु तद्बुधः ॥ ५ ॥
<span id="gr-C5-S16" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षोडशोऽध्यायः"></span>
}}
=== षोडशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S16_V29" data-block-id="BTN_C05_S16_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तामनु परितो लोकपालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीयभागेन पुरोऽष्टावुपक्लृप्ताः ॥ २९ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S16_V29|verse_type=shloka|verse_text=तामनु परितो लोकपालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीयभागेन पुरोऽष्टावुपक्लृप्ताः ॥ २९ ॥|verse_lines=तामनु परितो लोकपालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीयभागेन पुरोऽष्टावुपक्लृप्ताः ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<span id="gr-C5-S17" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तदशोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V06
=== सप्तदशोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S17_V01" data-block-id="BTN_C05_S17_V01" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">तत्र भगवतः साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो</span><span class="shloka-line">वामपादाङ्गुष्ठ-नखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्तःप्रविष्टा या बाह्यजलधारा</span><span class="shloka-line">तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला</span><span class="shloka-line">साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोभिरभिधीय-मानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो</span><span class="shloka-line">मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहुः ॥ १ ॥</span></span></div>
| verse_text   = अथैवमखिललोकपालललामो विलक्षणो जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S17_V01|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच–|verse_lines=श्रीशुक उवाच–¦तत्र भगवतः साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो¦वामपादाङ्गुष्ठ-नखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्तःप्रविष्टा या बाह्यजलधारा¦तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला¦साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोभिरभिधीय-मानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो¦मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहुः ॥ १ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = अथैवमखिललोकपालललामो विलक्षणो जडवदवधूतवेषभाषाचरितैरविलक्षितभगवत्प्रभावो योगिनां¦साम्परायविधिमनुशिक्ष-यन्स्वकलेवरं¦जिहासुरात्मन्यात्मानमसंव्यवहितमनर्थान्तरभावे-नान्वीक्षमाण उपरतानुवृत्तिरुपरराम ॥ ६ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S17_V15" data-block-id="BTN_C05_S17_V15" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भवानीनाथैः स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महा-पुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मनः सङ्कर्षणसंज्ञां आत्मसमाधिरूपेण सन्निधायैतदभिगृणन् भव उपधावति ॥ १५ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S17_V15|verse_type=shloka|verse_text=भवानीनाथैः स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महा-पुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मनः सङ्कर्षणसंज्ञां आत्मसमाधिरूपेण सन्निधायैतदभिगृणन् भव उपधावति ॥ १५ ॥|verse_lines=भवानीनाथैः स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महा-पुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मनः सङ्कर्षणसंज्ञां आत्मसमाधिरूपेण सन्निधायैतदभिगृणन् भव उपधावति ॥ १५ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S17_V16" data-block-id="BTN_C05_S17_V16" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भव उवाच–</span><span class="shloka-line">ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यातायानन्ताया-व्यक्ताय नम इति ॥ १६ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S17_V16|verse_type=shloka|verse_text=भव उवाच–|verse_lines=भव उवाच–¦ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यातायानन्ताया-व्यक्ताय नम इति ॥ १६ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<span id="gr-C5-S18" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टादशोऽध्यायः"></span>
| verse_id    = BTN_C05_S06_V07
=== अष्टादशोऽध्यायः ===
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V05" data-block-id="BTN_C05_S18_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वोद्भवस्थाननिरोधकर्म ते</span><span class="shloka-line">ह्यकर्तुरङ्गीकृतमप्यपावृतम् ।</span><span class="shloka-line">युक्तं न चित्रं त्वयि कार्यकारणे</span><span class="shloka-line">सर्वात्मनि व्यतिरिक्ते च वस्तुनि ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_text  = तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमाया-वसानो देह इमां जगतीमभिमानाभासेन चङ्क्रममाणः ॥ ७ ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V05|verse_type=shloka|verse_text=विश्वोद्भवस्थाननिरोधकर्म ते|verse_lines=विश्वोद्भवस्थाननिरोधकर्म ते¦ह्यकर्तुरङ्गीकृतमप्यपावृतम् ।¦युक्तं न चित्रं त्वयि कार्यकारणे¦सर्वात्मनि व्यतिरिक्ते च वस्तुनि ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = तस्य ह वा एवं मुक्तलिङ्गस्य भगवत ऋषभस्य योगमाया-वसानो देह इमां जगतीमभिमानाभासेन चङ्क्रममाणः ॥ ७ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V15" data-block-id="BTN_C05_S18_V15" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केतुमाले भगवान्कामदेवस्वरूपेणास्ते लक्ष्म्याः प्रियचिकीर्षया प्रजापतेर्दुहितॄणां च तद्वर्षपतीनां पुरुषायुषाऽहोरात्रपरिसङ्ख्यानानां यासां गर्भा महापुरुषमहास्त्रतेजसोद्वेजितमनसां विध्वस्ता व्यसवः संवत्सरान्ते निपतन्ति ॥ १५ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V15|verse_type=shloka|verse_text=केतुमाले भगवान्कामदेवस्वरूपेणास्ते लक्ष्म्याः प्रियचिकीर्षया प्रजापतेर्दुहितॄणां च तद्वर्षपतीनां पुरुषायुषाऽहोरात्रपरिसङ्ख्यानानां यासां गर्भा महापुरुषमहास्त्रतेजसोद्वेजितमनसां विध्वस्ता व्यसवः संवत्सरान्ते निपतन्ति ॥ १५ ॥|verse_lines=केतुमाले भगवान्कामदेवस्वरूपेणास्ते लक्ष्म्याः प्रियचिकीर्षया प्रजापतेर्दुहितॄणां च तद्वर्षपतीनां पुरुषायुषाऽहोरात्रपरिसङ्ख्यानानां यासां गर्भा महापुरुषमहास्त्रतेजसोद्वेजितमनसां विध्वस्ता व्यसवः संवत्सरान्ते निपतन्ति ॥ १५ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V17" data-block-id="BTN_C05_S18_V17" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तद्भगवतो मायामयं रूपं परमसमाधियोगेन रमादेवी संवत्सरस्य रात्रिषु प्रजापतेर्दुहितृभिरुपेताऽहस्सु तद्भर्तृभिरुपेतोपास्ते । इदं चोदाहरति ॥ १७ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V17|verse_type=shloka|verse_text=तद्भगवतो मायामयं रूपं परमसमाधियोगेन रमादेवी संवत्सरस्य रात्रिषु प्रजापतेर्दुहितृभिरुपेताऽहस्सु तद्भर्तृभिरुपेतोपास्ते । इदं चोदाहरति ॥ १७ ॥|verse_lines=तद्भगवतो मायामयं रूपं परमसमाधियोगेन रमादेवी संवत्सरस्य रात्रिषु प्रजापतेर्दुहितृभिरुपेताऽहस्सु तद्भर्तृभिरुपेतोपास्ते । इदं चोदाहरति ॥ १७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V27" data-block-id="BTN_C05_S18_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा</span><span class="shloka-line">हित्वा यतन्तोऽपि पृथक्समेत्य च ।</span><span class="shloka-line">पातुं न शेकुर्द्विपदश्चतुष्पदः</span><span class="shloka-line">सरीसृपस्थास्नु यदत्र दृश्यते ॥ २७ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V08
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V27|verse_type=shloka|verse_text=यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा|verse_lines=यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा¦हित्वा यतन्तोऽपि पृथक्समेत्य च ।¦पातुं न शेकुर्द्विपदश्चतुष्पदः¦सरीसृपस्थास्नु यदत्र दृश्यते ॥ २७ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V31" data-block-id="BTN_C05_S18_V31" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्रूपमेतन्निजमाययाऽर्पितं</span><span class="shloka-line">अर्थस्वरूपं बहुरूपरूपितम् ।</span><span class="shloka-line">सङ्ख्या न यस्यास्त्ययथोपलम्भना-</span><span class="shloka-line">त्तस्मै नमस्तेऽव्यपदेशरूपिणे ॥ ३१ ॥</span></span></div>
| verse_text   = एकदा तु काङ्कटकर्णाटकाद्दक्षिणकर्णाटकान् देशान् यदृच्छयोपगतः कुटचाचलोपवने आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्द्धजोऽ-संवीत एव विचचार ॥ ८ ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V31|verse_type=shloka|verse_text=यद्रूपमेतन्निजमाययाऽर्पितं|verse_lines=यद्रूपमेतन्निजमाययाऽर्पितं¦अर्थस्वरूपं बहुरूपरूपितम् ।¦सङ्ख्या न यस्यास्त्ययथोपलम्भना-¦त्तस्मै नमस्तेऽव्यपदेशरूपिणे ॥ ३१ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = एकदा तु काङ्कटकर्णाटकाद्दक्षिणकर्णाटकान् देशान् यदृच्छयोपगतः कुटचाचलोपवने आस्यकृताश्मकवल उन्माद इव मुक्तमूर्द्धजोऽ-संवीत एव विचचार ॥ ८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V32" data-block-id="BTN_C05_S18_V32" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जरायुजं स्वेदजमण्डजोद्भिजं</span><span class="shloka-line">चराचरं देवर्षिपितृभूतभेदम् ।</span><span class="shloka-line">द्यौः खं क्षितिः शैलसरित्समुद्र-</span><span class="shloka-line">द्वीपग्रहर्क्षेत्यभिधेय एकः ॥ ३२ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V32|verse_type=shloka|verse_text=जरायुजं स्वेदजमण्डजोद्भिजं|verse_lines=जरायुजं स्वेदजमण्डजोद्भिजं¦चराचरं देवर्षिपितृभूतभेदम् ।¦द्यौः खं क्षितिः शैलसरित्समुद्र-¦द्वीपग्रहर्क्षेत्यभिधेय एकः ॥ ३२ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V33" data-block-id="BTN_C05_S18_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्नसंख्येयविशेषनाम-</span><span class="shloka-line">रूपाकृतौ कविभिः कल्पितेयम् ।</span><span class="shloka-line">सङ्ख्या यया तत्त्वदृशा विनीयते</span><span class="shloka-line">तस्मै नमः सांख्यनिदर्शनाय हि ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V33|verse_type=shloka|verse_text=यस्मिन्नसंख्येयविशेषनाम-|verse_lines=यस्मिन्नसंख्येयविशेषनाम-¦रूपाकृतौ कविभिः कल्पितेयम् ।¦सङ्ख्या यया तत्त्वदृशा विनीयते¦तस्मै नमः सांख्यनिदर्शनाय हि ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V36" data-block-id="BTN_C05_S18_V36" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य स्वरूपं कवयो विपश्चितो</span><span class="shloka-line">गुणेषु योनिष्विव जातवेदसम् ।</span><span class="shloka-line">मथ्नन्ति मथ्ना मनसा दिदृक्षवो</span><span class="shloka-line">गूढं क्रियार्थैर्नम ईरितात्मने ॥ ३६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S06_V09
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V36|verse_type=shloka|verse_text=यस्य स्वरूपं कवयो विपश्चितो|verse_lines=यस्य स्वरूपं कवयो विपश्चितो¦गुणेषु योनिष्विव जातवेदसम् ।¦मथ्नन्ति मथ्ना मनसा दिदृक्षवो¦गूढं क्रियार्थैर्नम ईरितात्मने ॥ ३६ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S18_V37" data-block-id="BTN_C05_S18_V37" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्रव्यक्रियाहेत्वयनेशकर्तृभि-</span><span class="shloka-line">र्मायागुणैर्वस्तुनिरीक्षितात्मने ।</span><span class="shloka-line">तथैव तत्रातिशयात्मबुद्धिभि-</span><span class="shloka-line">र्निरस्तमायाकृतये नमो नमः ॥ ३७ ॥</span></span></div>
| verse_text  = अथ समीरवेगविधुतवेणुनिकर्षोपजातो दावानलस्तद्वनमाले-लिहानः समन्तात् सह तेन ददाह ॥ ९ ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S18_V37|verse_type=shloka|verse_text=द्रव्यक्रियाहेत्वयनेशकर्तृभि-|verse_lines=द्रव्यक्रियाहेत्वयनेशकर्तृभि-¦र्मायागुणैर्वस्तुनिरीक्षितात्मने ।¦तथैव तत्रातिशयात्मबुद्धिभि-¦र्निरस्तमायाकृतये नमो नमः ॥ ३७ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = अथ समीरवेगविधुतवेणुनिकर्षोपजातो दावानलस्तद्वनमाले-लिहानः समन्तात् सह तेन ददाह ॥ ९ ॥
<span id="gr-C5-S19" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकोनविंशोऽध्यायः"></span>
}}
=== एकोनविंशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S19_V14" data-block-id="BTN_C05_S19_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः</span><span class="shloka-line">सुतेषु दारेषु धनेषु चिन्तयन् ।</span><span class="shloka-line">शङ्केत विद्वान् कुकलेवरात्यया-</span><span class="shloka-line">द्यस्तस्य यत्नः श्रम एव केवलम् ॥ १४ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S19_V14|verse_type=shloka|verse_text=यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः|verse_lines=यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः¦सुतेषु दारेषु धनेषु चिन्तयन् ।¦शङ्केत विद्वान् कुकलेवरात्यया-¦द्यस्तस्य यत्नः श्रम एव केवलम् ॥ १४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S19_V15" data-block-id="BTN_C05_S19_V15" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तन्नः प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां</span><span class="shloka-line">त्वन्माययाऽहं ममतामधोक्षज ।</span><span class="shloka-line">भिन्द्याम येनाशु वयं सुदुर्भिदां</span><span class="shloka-line">विधेहि योगं त्वयि नः सुभावितम् ॥ इति ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V10
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S19_V15|verse_type=shloka|verse_text=तन्नः प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां|verse_lines=तन्नः प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां¦त्वन्माययाऽहं ममतामधोक्षज ।¦भिन्द्याम येनाशु वयं सुदुर्भिदां¦विधेहि योगं त्वयि नः सुभावितम् ॥ इति ॥ १५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S19_V28" data-block-id="BTN_C05_S19_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्यत्र नः स्वर्गसुखावशेषितं</span><span class="shloka-line">स्विष्टस्य दत्तस्य कृतस्य शोभनम् ।</span><span class="shloka-line">तेनाब्जनाभस्मृतिजन्मनः स्या-</span><span class="shloka-line">द्वर्षे हरिर्यद्भजतां शं तनोति ॥ २८ ॥</span></span></div>
| verse_text   = यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य काङ्कटकर्णाटकानां दक्षिणकर्णाटकानां राजार्हतनामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहितः स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथं पाषण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्दः सम्प्रवर्त्तयिष्यते ॥ १० ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S19_V28|verse_type=shloka|verse_text=यद्यत्र नः स्वर्गसुखावशेषितं|verse_lines=यद्यत्र नः स्वर्गसुखावशेषितं¦स्विष्टस्य दत्तस्य कृतस्य शोभनम् ।¦तेनाब्जनाभस्मृतिजन्मनः स्या-¦द्वर्षे हरिर्यद्भजतां शं तनोति ॥ २८ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यस्य किलानुचरितमुपाकर्ण्य काङ्कटकर्णाटकानां दक्षिणकर्णाटकानां राजार्हतनामोपशिक्ष्य कलावधर्म उत्कृष्यमाणे भवितव्येन विमोहितः स्वधर्मपथमकुतोभयमपहाय कुपथं पाषण्डमसमञ्जसं निजमनीषया मन्दः सम्प्रवर्त्तयिष्यते ॥ १० ॥
<span id="gr-C5-S20" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="विंशोऽध्यायः"></span>
}}
=== विंशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S20_V05" data-block-id="BTN_C05_S20_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यर्तस्य ब्रह्मणः । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S20_V05|verse_type=shloka|verse_text=प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यर्तस्य ब्रह्मणः । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥|verse_lines=प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यर्तस्य ब्रह्मणः । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S20_V24" data-block-id="BTN_C05_S20_V24" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं परस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशितः शाकद्वीपो द्वात्रिंश-ल्लक्षयोजनायामः समानेन च दधिमण्डोदेन परित उपक्लृप्तः यस्मिन् शाको नाम महीरुहः स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महान्सुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C05_S06_V11
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S20_V24|verse_type=shloka|verse_text=एवं परस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशितः शाकद्वीपो द्वात्रिंश-ल्लक्षयोजनायामः समानेन च दधिमण्डोदेन परित उपक्लृप्तः यस्मिन् शाको नाम महीरुहः स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महान्सुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥|verse_lines=एवं परस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशितः शाकद्वीपो द्वात्रिंश-ल्लक्षयोजनायामः समानेन च दधिमण्डोदेन परित उपक्लृप्तः यस्मिन् शाको नाम महीरुहः स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महान्सुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C5-S22" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वाविंशोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = येन ह वा कलौ मनुजापसदा देवमायाविमोहिताः स्वविधि-नियोगशौचाचारविहीना देवहेलनादीन्यपव्रतानि निजेच्छया गृह्णाना अस्नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाऽधर्म-बहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषकाः प्रायेण भविष्यन्ति ॥ ११ ॥
=== द्वाविंशोऽध्यायः ===
| verse_lines  = येन ह वा कलौ मनुजापसदा देवमायाविमोहिताः स्वविधि-नियोगशौचाचारविहीना देवहेलनादीन्यपव्रतानि निजेच्छया गृह्णाना अस्नानानाचमनाशौचकेशोल्लुञ्चनादीनि कलिनाऽधर्म-बहुलेनोपहतधियो ब्रह्मब्राह्मणयज्ञपुरुषलोकविदूषकाः प्रायेण भविष्यन्ति ॥ ११ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S22_V32" data-block-id="BTN_C05_S22_V32" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ग्रहर्क्षतारामयमाधिदैविकं</span><span class="shloka-line">रूपं हरेर्मंत्रकृतस्त्रिकालम् ।</span><span class="shloka-line">नमस्यतः स्तुवतो नश्यते वै</span><span class="shloka-line">स्वयं त्रिकालं कृतमाशु पापम् ॥ ३२ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S22_V32|verse_type=shloka|verse_text=ग्रहर्क्षतारामयमाधिदैविकं|verse_lines=ग्रहर्क्षतारामयमाधिदैविकं¦रूपं हरेर्मंत्रकृतस्त्रिकालम् ।¦नमस्यतः स्तुवतो नश्यते वै¦स्वयं त्रिकालं कृतमाशु पापम् ॥ ३२ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C5-S23" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="त्रयोविंशोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== त्रयोविंशोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C05
<div class="verse-block" id="BTN_C05_S23_V40" data-block-id="BTN_C05_S23_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C05" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्यानुभावमिमं भगवान्स्वायंभुवो नारदः सह तुंबुरुणा सभायां ब्रह्मणः संश्लोकयामास ॥ ४० ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C05_S06_V12
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C05|verse_id=BTN_C05_S23_V40|verse_type=shloka|verse_text=तस्यानुभावमिमं भगवान्स्वायंभुवो नारदः सह तुंबुरुणा सभायां ब्रह्मणः संश्लोकयामास ॥ ४० ॥|verse_lines=तस्यानुभावमिमं भगवान्स्वायंभुवो नारदः सह तुंबुरुणा सभायां ब्रह्मणः संश्लोकयामास ॥ ४० ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तैरपि ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयाऽन्धपरम्परया त एवा-नाश्वस्थास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ १२ ॥
| verse_lines  = तैरपि ह्यर्वाक्तनया निजलोकयात्रयाऽन्धपरम्परया त एवा-नाश्वस्थास्तमस्यन्धे स्वयमेव प्रपतिष्यन्ति ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S06_V14
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अहो भुवः सप्तसमुद्रवत्या
| verse_lines = अहो भुवः सप्तसमुद्रवत्या¦द्वीपेषु वर्षेष्वधिपुण्यमेतत् ।¦गायन्ति यत्रत्यजना मुरारेः¦कर्माणि भद्राण्यवतारवन्ति ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S06_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे-
| verse_lines  = को न्वस्य काष्ठामपरोऽनुगच्छे-¦न्मनोरथेनाप्यभवाय योगी ।¦यद्योगमायां स्पृहयन्त्व्युदस्तां¦महत्तमा येन कृतप्रयत्नाः ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S06_V18
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यस्यामेव कवय आत्मानमविरतविविधवृजिनसंसारपरितापोप-तप्यमानमनुसवनं स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यापवर्गिक-मात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नैवाद्रियन्ते भागव-तत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्थाः ॥ १८ ॥
| verse_lines  = यस्यामेव कवय आत्मानमविरतविविधवृजिनसंसारपरितापोप-तप्यमानमनुसवनं स्नापयन्तस्तयैव परया निर्वृत्या ह्यापवर्गिक-मात्यन्तिकं परमपुरुषार्थमपि स्वयमासादितं नैवाद्रियन्ते भागव-तत्वेनैव परिसमाप्तसर्वार्थाः ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S06_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां
| verse_lines  = राजन् पतिर्गुरुरलं भवतां यदूनां¦देवप्रियः कुलपतिः क्व च किङ्करो वः ।¦अस्त्वेवमङ्ग भगवान् भजतां मुकुन्दो¦मुक्तिं ददाति कर्हिचित्स्म न भक्तियोगम् ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S07_V13
| verse_type   = shloka
| verse_text   = परो रजाः सवितर्जातवेदो
| verse_lines = परो रजाः सवितर्जातवेदो¦वेदस्य गर्भो मनसेदं जजान ।¦स्वरेतसाऽदः पुनराविश्य चष्टे¦हंसं गृध्राणामृषभं सङ्गृणीमः ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S10_V09
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥
| verse_lines  = एवं बह्वबद्धमभिभाषमाणं नरदेवाभिमानिनं रजसा तमसाऽनु-विद्धेन मदेन तिरस्कृताशेषभगवत्प्रियनिकेतं पण्डितमानिनं स भगवान् ब्राह्मणो ब्रह्मभूतः सर्वभूतसुहृदात्मा योगेश्वरचर्यायां नातिव्युत्पन्नमतिं स्मयमान इव विगतस्मय इदमाह ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S10_V10
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ब्राह्मण उवाच–
| verse_lines  = ब्राह्मण उवाच–¦त्वयोदितं व्यक्तमविप्रलब्धं¦भर्तुः स मे स्याद्यदि वीर भारः ।¦गन्तुर्यदि स्यादधिगम्यमध्वा¦पीवेति चासौ न विदां प्रवादः ॥ १० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S10_V11
| verse_type   = shloka
| verse_text   = स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्च
| verse_lines = स्थौल्यं कार्श्यं व्याधय आधयश्च¦क्षुत्तृड्भयं कलिरिच्छा जरा च ।¦निद्राऽरतिर्मन्युरहंमदश्च¦देहेन जातस्य हि मे न सन्ति ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S10_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-
| verse_lines  = जीवन्मृतत्वं नियमेन राज-¦न्नाद्यन्तवद्यद्विकृतस्य दृष्टम् ।¦स्वस्वामिभावो ध्रुव एष यत्र¦तर्ह्यच्युतेऽसाविति कृत्ययोगः ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S10_V13
| verse_type   = shloka
| verse_text   = विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् च
| verse_lines = विशेषबुद्धेर्विवरं मनाक् च¦पश्यामि यन्न व्यवहारतोऽन्यत् ।¦क ईश्वरस्तत्र किमीशितव्य-¦मथापि राजन् करवाम किं ते ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S10_V26
| verse_type   = shloka
| verse_text   = न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्य
| verse_lines = न विक्रिया विश्वसुहृत्सखस्य¦साम्येन वीताभिमतेस्तवापि ।¦महद्विमानात्स्वकृताद्धिमादृग्¦धक्षत्यदूरादपि शूलपाणिः ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S11_V02
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तथैव राजन्नुरुगार्हमेध-
| verse_lines  = तथैव राजन्नुरुगार्हमेध-¦वितानविद्योरुविजृम्भितेषु ।¦न वेदवादेषु हि तत्त्ववादः¦प्रायेण शुद्धो नु चकास्ति साधु ॥ २ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V05
| verse_type   = shloka
| verse_text   = स वासनात्मा विषयोपरक्तो
| verse_lines  = स वासनात्मा विषयोपरक्तो¦गुणप्रवाहो विकृतः षोडशात्मा ।¦चित्रं पृथङ्नामभी रूपभेद-¦मन्तर्बहिष्ठः स्वपुरैस्तनोति ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S11_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दुःखं सुखं व्यतिमिश्रं च तीव्रं
| verse_lines  = दुःखं सुखं व्यतिमिश्रं च तीव्रं¦कालोपपन्नं फलमाव्यनक्ति ।¦आलिङ्ग्य मायारचितान्तरात्मा¦स्वदेहिनं संसृतिचक्रकूटम् ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V07
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तावानयं व्यवहारः सदा वै
| verse_lines  = तावानयं व्यवहारः सदा वै¦क्षेत्रज्ञसाक्ष्योर्भवति स्थूलसूक्ष्मः ।¦तस्मान्मनोलिङ्गमदो वदन्ति¦गुणागुणस्यास्य परावरस्य ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V08
| verse_type   = shloka
| verse_text   = गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः
| verse_lines = गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः¦क्षेमाय नैर्गुण्यमथो मनः स्यात् ।¦यथा प्रदीपो घृतवर्तिमास्थितो¦स्थितिं स धूमां भजति ह्यन्यदा स्वम् ।¦पदं तथा गुणकर्मानुबद्धं¦बहिर्मनः श्रयतेऽन्यत्र तत्वम् ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V09
| verse_type   = shloka
| verse_text   = पदं विषयम् ।
| verse_lines = पदं विषयम् ।¦एकादशासन्मनसोऽस्य वृत्ती-¦राकूतयः पञ्च धियोऽभिमानाः ।¦मात्राणि कर्माणि पुरं च तासां¦वदन्ति हैकादश वीर भूमिम् ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V11
| verse_type   = shloka
| verse_text   = गन्धाकृतिस्पर्शरसश्रवांसि
| verse_lines = गन्धाकृतिस्पर्शरसश्रवांसि¦विसर्गगत्यत्त्यभिजल्पशिल्पाः ।¦एकादशं स्वीकरणं ममेति¦मायामहं द्वादशमेकमाहुः ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V12
| verse_type   = shloka
| verse_text   = द्रव्यस्वभावाशयकर्मकालै-
| verse_lines = द्रव्यस्वभावाशयकर्मकालै-¦रेकादशामी मनसो विकाराः ।¦सहस्रशः शतशः कोटिशश्च¦क्षेत्रज्ञतो न मिथो न स्वतः स्युः ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S11_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः
| verse_lines  = क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः¦साक्षात्स्वयं ज्योतिरजः परेशः ।¦नारायणो भगवान्वासुदेवः¦स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S11_V18
| verse_type   = shloka
| verse_text   = भ्रातृव्यमेनं त्वमदभ्रवीर्य-
| verse_lines = भ्रातृव्यमेनं त्वमदभ्रवीर्य-¦मुपेक्षयाऽप्येधितमप्रमत्तः ।¦गुरोर्हरेश्चरणोपासनास्त्रो¦जहि व्यलीकं स्वयमात्ममोहम् ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S12_V05
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ब्राह्मण उवाच–
| verse_lines  = ब्राह्मण उवाच–¦अयं जनो नाम चलन्पृथिव्यां¦यः पार्थिवः पार्थिव कस्य हेतोः ।¦तस्यापि चाङ्घ्र्योरधि गुल्फजङ्घा-¦जानूरुमध्योरशिरोधरांसाः ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S12_V06
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां
| verse_lines = अंसे च दार्वी शिबिका च यस्यां¦सौवीरराजेत्यपदेश आस्ते ।¦यस्मिन् भवान् रूढनिजाभिमानो¦राजाऽस्मि सिन्धुष्विति दुर्मदान्धः ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S12_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-
| verse_lines  = शोच्यानिमांस्तानधिकस्तवाधि-¦र्विष्ट्या निगृह्णन्निरनुग्रहोऽसि ।¦जनस्य गोप्तेति विकत्थमानो¦न शोभसे वृद्धसभासु दुष्टः ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S12_V08
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यदि क्षितावेव चराचरस्य
| verse_lines  = यदि क्षितावेव चराचरस्य¦विदाम निष्ठां प्रभवं च नित्यम् ।¦तन्नामतोऽन्यद्व्यवहारमात्रं¦निरूप्यतां तत्क्रिययानुतिष्ठन् ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S12_V09
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-
| verse_lines  = एवं निरुक्तं क्षितिशब्दवृत्त-¦मसन्निधानं परमाणवो ये ।¦अविद्यया मनसा कल्पितास्ते¦येषां समूहेन कृतो विशेषः ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S12_V10
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-
| verse_lines  = एवं कृशं स्थूलमणुर्बृहद्य-¦दसच्च सज्जीवमजीवमन्यत् ।¦द्रव्यस्वभावाशयकालकर्म-¦नाम््नयाऽजयाऽवैहि कृतं द्वितीयम् ॥ १० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S12_V11
| verse_type   = shloka
| verse_text   = ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-
| verse_lines = ज्ञानं विशुद्धं परमार्थमेक-¦मनन्तरं न बहिर्ब्रह्म सत्यम् ।¦प्रत्यक् प्रशान्तं भगवच्छब्दवाच्यं¦यद्वासुदेवं कवयो वदन्ति ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S13_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्येमान् श्लोकान् गायन्ति ।
| verse_lines  = तस्येमान् श्लोकान् गायन्ति ।¦आर्षभस्येह राजर्षेर्मनसाऽपि महात्मनः ।¦नानुवर्त्मार्हति नृपो मक्षिकेव गरुत्मतः ॥ २६॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S13_V29
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाय
| verse_lines = यज्ञाय धर्मपतये विधिनैपुणाय¦योगाय साङ्ख्यशिरसे प्रकृतीश्वराय ।¦नारायणाय हरये नम इत्युदारं¦गायन्मृगत्वमपि यः समुदाजहार ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S15_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्येमां गाथां पाण्डवेय पुराविद उपगायन्ति ।
| verse_lines  = तस्येमां गाथां पाण्डवेय पुराविद उपगायन्ति ।¦गयं नृपं कः प्रतियाति कर्मभि-¦र्यज्वाभिमानी बहुविद्धर्मगोप्ता ।¦सदागतश्रीः सदसस्पतिः सतां¦सत्सेवकोऽन्यो भगवत्कलामृते ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S16_V29
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तामनु परितो लोकपालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीयभागेन पुरोऽष्टावुपक्लृप्ताः ॥ २९ ॥
| verse_lines = तामनु परितो लोकपालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीयभागेन पुरोऽष्टावुपक्लृप्ताः ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S17_V01
| verse_type  = shloka
| verse_text  = श्रीशुक उवाच–
| verse_lines  = श्रीशुक उवाच–¦तत्र भगवतः साक्षाद्यज्ञलिङ्गस्य विष्णोर्विक्रमतो¦वामपादाङ्गुष्ठ-नखनिर्भिन्नोर्ध्वाण्डकटाहविवरेणान्तःप्रविष्टा या बाह्यजलधारा¦तच्चरणपङ्कजावनेजनारुणकिञ्जल्कोपरञ्जिताखिलजगदघमलापहोपस्पर्शनामला¦साक्षाद्भगवत्पदीत्यनुपलक्षितवचोभिरभिधीय-मानातिमहता कालेन युगसहस्रोपलक्षणेन दिवो¦मूर्धन्यवततार यत्तद्विष्णुपदमाहुः ॥ १ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S17_V15
| verse_type   = shloka
| verse_text   = भवानीनाथैः स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महा-पुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मनः सङ्कर्षणसंज्ञां आत्मसमाधिरूपेण सन्निधायैतदभिगृणन् भव उपधावति ॥ १५ ॥
| verse_lines  = भवानीनाथैः स्त्रीगणार्बुदसहस्रैरवरुध्यमानो भगवतश्चतुर्मूर्तेर्महा-पुरुषस्य तुरीयां तामसीं मूर्तिं प्रकृतिमात्मनः सङ्कर्षणसंज्ञां आत्मसमाधिरूपेण सन्निधायैतदभिगृणन् भव उपधावति ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S17_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भव उवाच–
| verse_lines  = भव उवाच–¦ॐ नमो भगवते महापुरुषाय सर्वगुणसङ्ख्यातायानन्ताया-व्यक्ताय नम इति ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S18_V05
| verse_type   = shloka
| verse_text   = विश्वोद्भवस्थाननिरोधकर्म ते
| verse_lines = विश्वोद्भवस्थाननिरोधकर्म ते¦ह्यकर्तुरङ्गीकृतमप्यपावृतम् ।¦युक्तं न चित्रं त्वयि कार्यकारणे¦सर्वात्मनि व्यतिरिक्ते च वस्तुनि ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S18_V15
| verse_type  = shloka
| verse_text  = केतुमाले भगवान्कामदेवस्वरूपेणास्ते लक्ष्म्याः प्रियचिकीर्षया प्रजापतेर्दुहितॄणां च तद्वर्षपतीनां पुरुषायुषाऽहोरात्रपरिसङ्ख्यानानां यासां गर्भा महापुरुषमहास्त्रतेजसोद्वेजितमनसां विध्वस्ता व्यसवः संवत्सरान्ते निपतन्ति ॥ १५ ॥
| verse_lines  = केतुमाले भगवान्कामदेवस्वरूपेणास्ते लक्ष्म्याः प्रियचिकीर्षया प्रजापतेर्दुहितॄणां च तद्वर्षपतीनां पुरुषायुषाऽहोरात्रपरिसङ्ख्यानानां यासां गर्भा महापुरुषमहास्त्रतेजसोद्वेजितमनसां विध्वस्ता व्यसवः संवत्सरान्ते निपतन्ति ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S18_V17
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तद्भगवतो मायामयं रूपं परमसमाधियोगेन रमादेवी संवत्सरस्य रात्रिषु प्रजापतेर्दुहितृभिरुपेताऽहस्सु तद्भर्तृभिरुपेतोपास्ते । इदं चोदाहरति ॥ १७ ॥
| verse_lines  = तद्भगवतो मायामयं रूपं परमसमाधियोगेन रमादेवी संवत्सरस्य रात्रिषु प्रजापतेर्दुहितृभिरुपेताऽहस्सु तद्भर्तृभिरुपेतोपास्ते । इदं चोदाहरति ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S18_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा
| verse_lines  = यं लोकपालाः किल मत्सरज्वरा¦हित्वा यतन्तोऽपि पृथक्समेत्य च ।¦पातुं न शेकुर्द्विपदश्चतुष्पदः¦सरीसृपस्थास्नु यदत्र दृश्यते ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S18_V31
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यद्रूपमेतन्निजमाययाऽर्पितं
| verse_lines = यद्रूपमेतन्निजमाययाऽर्पितं¦अर्थस्वरूपं बहुरूपरूपितम् ।¦सङ्ख्या न यस्यास्त्ययथोपलम्भना-¦त्तस्मै नमस्तेऽव्यपदेशरूपिणे ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S18_V32
| verse_type  = shloka
| verse_text  = जरायुजं स्वेदजमण्डजोद्भिजं
| verse_lines  = जरायुजं स्वेदजमण्डजोद्भिजं¦चराचरं देवर्षिपितृभूतभेदम् ।¦द्यौः खं क्षितिः शैलसरित्समुद्र-¦द्वीपग्रहर्क्षेत्यभिधेय एकः ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S18_V33
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यस्मिन्नसंख्येयविशेषनाम-
| verse_lines = यस्मिन्नसंख्येयविशेषनाम-¦रूपाकृतौ कविभिः कल्पितेयम् ।¦सङ्ख्या यया तत्त्वदृशा विनीयते¦तस्मै नमः सांख्यनिदर्शनाय हि ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S18_V36
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यस्य स्वरूपं कवयो विपश्चितो
| verse_lines  = यस्य स्वरूपं कवयो विपश्चितो¦गुणेषु योनिष्विव जातवेदसम् ।¦मथ्नन्ति मथ्ना मनसा दिदृक्षवो¦गूढं क्रियार्थैर्नम ईरितात्मने ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S18_V37
| verse_type   = shloka
| verse_text   = द्रव्यक्रियाहेत्वयनेशकर्तृभि-
| verse_lines = द्रव्यक्रियाहेत्वयनेशकर्तृभि-¦र्मायागुणैर्वस्तुनिरीक्षितात्मने ।¦तथैव तत्रातिशयात्मबुद्धिभि-¦र्निरस्तमायाकृतये नमो नमः ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S19_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः
| verse_lines  = यथैहिकामुष्मिककामलम्पटः¦सुतेषु दारेषु धनेषु चिन्तयन् ।¦शङ्केत विद्वान् कुकलेवरात्यया-¦द्यस्तस्य यत्नः श्रम एव केवलम् ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S19_V15
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तन्नः प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां
| verse_lines = तन्नः प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां¦त्वन्माययाऽहं ममतामधोक्षज ।¦भिन्द्याम येनाशु वयं सुदुर्भिदां¦विधेहि योगं त्वयि नः सुभावितम् ॥ इति ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S19_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यद्यत्र नः स्वर्गसुखावशेषितं
| verse_lines  = यद्यत्र नः स्वर्गसुखावशेषितं¦स्विष्टस्य दत्तस्य कृतस्य शोभनम् ।¦तेनाब्जनाभस्मृतिजन्मनः स्या-¦द्वर्षे हरिर्यद्भजतां शं तनोति ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S20_V05
| verse_type   = shloka
| verse_text   = प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यर्तस्य ब्रह्मणः । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥
| verse_lines = प्रत्नस्य विष्णो रूपं यत्सत्यर्तस्य ब्रह्मणः । अमृतस्य च मृत्योश्च सूर्यमात्मानमीमहीति ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S20_V24
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एवं परस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशितः शाकद्वीपो द्वात्रिंश-ल्लक्षयोजनायामः समानेन च दधिमण्डोदेन परित उपक्लृप्तः यस्मिन् शाको नाम महीरुहः स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महान्सुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥
| verse_lines  = एवं परस्तात्क्षीरोदात्परित उपवेशितः शाकद्वीपो द्वात्रिंश-ल्लक्षयोजनायामः समानेन च दधिमण्डोदेन परित उपक्लृप्तः यस्मिन् शाको नाम महीरुहः स्वक्षेत्रव्यपदेशको यस्य ह महान्सुरभिगन्धस्तं द्वीपमनुवासयति ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C05
| verse_id    = BTN_C05_S22_V32
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ग्रहर्क्षतारामयमाधिदैविकं
| verse_lines  = ग्रहर्क्षतारामयमाधिदैविकं¦रूपं हरेर्मंत्रकृतस्त्रिकालम् ।¦नमस्यतः स्तुवतो नश्यते वै¦स्वयं त्रिकालं कृतमाशु पापम् ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C05
| verse_id     = BTN_C05_S23_V40
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तस्यानुभावमिमं भगवान्स्वायंभुवो नारदः सह तुंबुरुणा सभायां ब्रह्मणः संश्लोकयामास ॥ ४० ॥
| verse_lines  = तस्यानुभावमिमं भगवान्स्वायंभुवो नारदः सह तुंबुरुणा सभायां ब्रह्मणः संश्लोकयामास ॥ ४० ॥
}}
<span id="gr-C6" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="षष्ठस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C6" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="षष्ठस्कन्धः"></span>
== षष्ठस्कन्धः ==
== षष्ठस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C6-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S01_V40" data-block-id="BTN_C06_S01_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यमदूता ऊचुः–</span><span class="shloka-line">वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः ।</span><span class="shloka-line">वेदो नारायणः साक्षात्स्वयम्भूरिति शुश्रुम ॥ ४० ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S01_V40
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S01_V40|verse_type=shloka|verse_text=यमदूता ऊचुः–|verse_lines=यमदूता ऊचुः–¦वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः ।¦वेदो नारायणः साक्षात्स्वयम्भूरिति शुश्रुम ॥ ४० ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C6-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = यमदूता ऊचुः–
=== द्वितीयोऽध्यायः ===
| verse_lines  = यमदूता ऊचुः–¦वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः ।¦वेदो नारायणः साक्षात्स्वयम्भूरिति शुश्रुम ॥ ४० ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S02_V14" data-block-id="BTN_C06_S02_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S02_V14|verse_type=shloka|verse_text=साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥|verse_lines=साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S02_V52" data-block-id="BTN_C06_S02_V52" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।</span><span class="shloka-line">अजामिलोऽप्यगान्मुक्तिं किमुत श्रद्धया गृणन् ॥ ५२ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S02_V52|verse_type=shloka|verse_text=म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।|verse_lines=म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।¦अजामिलोऽप्यगान्मुक्तिं किमुत श्रद्धया गृणन् ॥ ५२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<span id="gr-C6-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C06_S02_V14
=== तृतीयोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S03_V12" data-block-id="BTN_C06_S03_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यम उवाच–</span><span class="shloka-line">परो मदन्यो जगतस्तस्थुषश्च</span><span class="shloka-line">ओतं प्रोतं पटवद् यत्र विश्वम् ।</span><span class="shloka-line">यदंशतोऽस्य स्थितिजन्मनाशा</span><span class="shloka-line">नस्योतवद् यस्य वशे च लोकः ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_text   = साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S03_V12|verse_type=shloka|verse_text=यम उवाच–|verse_lines=यम उवाच–¦परो मदन्यो जगतस्तस्थुषश्च¦ओतं प्रोतं पटवद् यत्र विश्वम् ।¦यदंशतोऽस्य स्थितिजन्मनाशा¦नस्योतवद् यस्य वशे च लोकः ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = साङ्केत्यं पारिहास्यं वा स्तोभं हेलनमेव वा । वैकुण्ठनामग्रहणमशेषाघहरं विदुः ॥ १४ ॥
<span id="gr-C6-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थोऽध्यायः"></span>
}}
=== चतुर्थोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V24" data-block-id="BTN_C06_S04_V24" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः</span><span class="shloka-line">सखा वसन् संवसतः पुरेऽस्मिन् ।</span><span class="shloka-line">गुणो यथा गुणिनोऽव्यक्तदृष्टि-</span><span class="shloka-line">स्तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ २४ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V24|verse_type=shloka|verse_text=न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः|verse_lines=न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः¦सखा वसन् संवसतः पुरेऽस्मिन् ।¦गुणो यथा गुणिनोऽव्यक्तदृष्टि-¦स्तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ २४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V25" data-block-id="BTN_C06_S04_V25" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा</span><span class="shloka-line">नात्मानमन्यं च विदुः परं यत् ।</span><span class="shloka-line">सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो</span><span class="shloka-line">न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ २५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S02_V52
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V25|verse_type=shloka|verse_text=देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा|verse_lines=देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा¦नात्मानमन्यं च विदुः परं यत् ।¦सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो¦न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ २५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V26" data-block-id="BTN_C06_S04_V26" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदोपरामो मनसो नामरूप-</span><span class="shloka-line">रूपस्य दृष्टिस्मृतिसंप्रमोषात् ।</span><span class="shloka-line">य ईयते केवलया स्वसंस्थया</span><span class="shloka-line">हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नमः ॥ २६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V26|verse_type=shloka|verse_text=यदोपरामो मनसो नामरूप-|verse_lines=यदोपरामो मनसो नामरूप-¦रूपस्य दृष्टिस्मृतिसंप्रमोषात् ।¦य ईयते केवलया स्वसंस्थया¦हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नमः ॥ २६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = म्रियमाणो हरेर्नाम गृणन् पुत्रोपचारितम् ।¦अजामिलोऽप्यगान्मुक्तिं किमुत श्रद्धया गृणन् ॥ ५२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V27" data-block-id="BTN_C06_S04_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं</span><span class="shloka-line">स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भिः ।</span><span class="shloka-line">वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं</span><span class="shloka-line">मनीषया निष्कृषन्तीह गूढम् ॥ २७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V27|verse_type=shloka|verse_text=मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं|verse_lines=मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं¦स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भिः ।¦वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं¦मनीषया निष्कृषन्तीह गूढम् ॥ २७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V28" data-block-id="BTN_C06_S04_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स वै ममाशेषविशेषमाया-</span><span class="shloka-line">निषेधनिर्वाणसुखानुभूतिः ।</span><span class="shloka-line">स सर्वनामा स च विश्वरूपः</span><span class="shloka-line">प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्तिः ॥ २८ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V28|verse_type=shloka|verse_text=स वै ममाशेषविशेषमाया-|verse_lines=स वै ममाशेषविशेषमाया-¦निषेधनिर्वाणसुखानुभूतिः ।¦स सर्वनामा स च विश्वरूपः¦प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्तिः ॥ २८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V29" data-block-id="BTN_C06_S04_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं</span><span class="shloka-line">धियाऽक्षिभिर्वा मनसा वोत यस्य ।</span><span class="shloka-line">मा भूत् स्वरूपं गुणरूपबृंहितं</span><span class="shloka-line">स वै गुणापायनिसर्गलक्षणः ॥ २९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S03_V12
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V29|verse_type=shloka|verse_text=यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं|verse_lines=यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं¦धियाऽक्षिभिर्वा मनसा वोत यस्य ।¦मा भूत् स्वरूपं गुणरूपबृंहितं¦स वै गुणापायनिसर्गलक्षणः ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V30" data-block-id="BTN_C06_S04_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै</span><span class="shloka-line">यं यो यथा कुरुते कार्यते वा ।</span><span class="shloka-line">परावरेषां परमं प्राक् स्वसिद्धं</span><span class="shloka-line">तद् ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ ३० ॥</span></span></div>
| verse_text  = यम उवाच–
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V30|verse_type=shloka|verse_text=यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै|verse_lines=यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै¦यं यो यथा कुरुते कार्यते वा ।¦परावरेषां परमं प्राक् स्वसिद्धं¦तद् ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यम उवाच–¦परो मदन्यो जगतस्तस्थुषश्च¦ओतं प्रोतं पटवद् यत्र विश्वम् ।¦यदंशतोऽस्य स्थितिजन्मनाशा¦नस्योतवद् यस्य वशे च लोकः ॥ १२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V32" data-block-id="BTN_C06_S04_V32" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो-</span><span class="shloka-line">रेकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मयोः ।</span><span class="shloka-line">अपेक्षितं किञ्चन सांख्ययोगयोः</span><span class="shloka-line">समं परं ह्यनुकूलं बृहत् तत् ॥ ३२ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V32|verse_type=shloka|verse_text=अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो-|verse_lines=अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो-¦रेकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मयोः ।¦अपेक्षितं किञ्चन सांख्ययोगयोः¦समं परं ह्यनुकूलं बृहत् तत् ॥ ३२ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V33" data-block-id="BTN_C06_S04_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल-</span><span class="shloka-line">मनामरूपो भगवाननन्तः ।</span><span class="shloka-line">नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभि-</span><span class="shloka-line">र्भेजे स मह्यं परमः प्रसीदताम् ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V33|verse_type=shloka|verse_text=योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल-|verse_lines=योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल-¦मनामरूपो भगवाननन्तः ।¦नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभि-¦र्भेजे स मह्यं परमः प्रसीदताम् ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V34" data-block-id="BTN_C06_S04_V34" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां</span><span class="shloka-line">यथाशयं देहगतो विभाति ।</span><span class="shloka-line">यथाऽनिलः पार्थिवमाश्रितो गुणं</span><span class="shloka-line">स ईश्वरो मे कुरुतान्मनोरथम् ॥ ३४ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V24
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V34|verse_type=shloka|verse_text=यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां|verse_lines=यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां¦यथाशयं देहगतो विभाति ।¦यथाऽनिलः पार्थिवमाश्रितो गुणं¦स ईश्वरो मे कुरुतान्मनोरथम् ॥ ३४ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V45" data-block-id="BTN_C06_S04_V45" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वराः ।</span><span class="shloka-line">विभूतयो मम ह्येता भूतानां भूतिहेतवः ॥ ४५ ॥</span></span></div>
| verse_text   = न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V45|verse_type=shloka|verse_text=ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वराः ।|verse_lines=ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वराः ।¦विभूतयो मम ह्येता भूतानां भूतिहेतवः ॥ ४५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = न यस्य सख्यं पुरुषो वेत्ति सख्युः¦सखा वसन् संवसतः पुरेऽस्मिन् ।¦गुणो यथा गुणिनोऽव्यक्तदृष्टि-¦स्तस्मै महेशाय नमस्करोमि ॥ २४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V46" data-block-id="BTN_C06_S04_V46" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः ।</span><span class="shloka-line">अङ्गानि क्रतवो जाता धर्म आत्माऽसवः सुराः ॥ ४६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V46|verse_type=shloka|verse_text=तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः ।|verse_lines=तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः ।¦अङ्गानि क्रतवो जाता धर्म आत्माऽसवः सुराः ॥ ४६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V47" data-block-id="BTN_C06_S04_V47" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहमेवेदमासाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहिः ।</span><span class="shloka-line">संज्ञानमात्रमव्यक्तं प्रसुप्तमिव विश्वतः ॥ ४७ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V47|verse_type=shloka|verse_text=अहमेवेदमासाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहिः ।|verse_lines=अहमेवेदमासाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहिः ।¦संज्ञानमात्रमव्यक्तं प्रसुप्तमिव विश्वतः ॥ ४७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S04_V48" data-block-id="BTN_C06_S04_V48" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे ।</span><span class="shloka-line">यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥ ४८ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V25
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S04_V48|verse_type=shloka|verse_text=मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे ।|verse_lines=मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे ।¦यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥ ४८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<span id="gr-C6-S8" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टमोऽध्यायः"></span>
| verse_text   = देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा
=== अष्टमोऽध्यायः ===
| verse_lines = देहोऽसवोऽक्षा मनवो भूतमात्रा¦नात्मानमन्यं च विदुः परं यत् ।¦सर्वं पुमान् वेद गुणांश्च तज्ज्ञो¦न वेद सर्वज्ञमनन्तमीडे ॥ २५ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V17" data-block-id="BTN_C06_S08_V17" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा-</span><span class="shloka-line">द्धयशीर्षो मां पथि देवहेलनात् ।</span><span class="shloka-line">देवर्षिवर्यः पुरुषान्तरार्चनात्</span><span class="shloka-line">कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V17|verse_type=shloka|verse_text=सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा-|verse_lines=सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा-¦द्धयशीर्षो मां पथि देवहेलनात् ।¦देवर्षिवर्यः पुरुषान्तरार्चनात्¦कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V31" data-block-id="BTN_C06_S08_V31" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् ।</span><span class="shloka-line">सत्येनानेन नः सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवाः ॥ ३१ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V31|verse_type=shloka|verse_text=यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् ।|verse_lines=यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् ।¦सत्येनानेन नः सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवाः ॥ ३१ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V32" data-block-id="BTN_C06_S08_V32" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तथैकात्म्यानुभावेन विकल्परहितः स्वयम् ।</span><span class="shloka-line">भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्तीः स्वमायया ॥ ३२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V26
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V32|verse_type=shloka|verse_text=तथैकात्म्यानुभावेन विकल्परहितः स्वयम् ।|verse_lines=तथैकात्म्यानुभावेन विकल्परहितः स्वयम् ।¦भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्तीः स्वमायया ॥ ३२ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V33" data-block-id="BTN_C06_S08_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः ।</span><span class="shloka-line">पातु सर्वैः स्वरूपैर्नः सदा सर्वत्र सर्वगः ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| verse_text  = यदोपरामो मनसो नामरूप-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V33|verse_type=shloka|verse_text=तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः ।|verse_lines=तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः ।¦पातु सर्वैः स्वरूपैर्नः सदा सर्वत्र सर्वगः ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यदोपरामो मनसो नामरूप-¦रूपस्य दृष्टिस्मृतिसंप्रमोषात् ।¦य ईयते केवलया स्वसंस्थया¦हंसाय तस्मै शुचिसद्मने नमः ॥ २६ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V36" data-block-id="BTN_C06_S08_V36" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा ।</span><span class="shloka-line">पदा वा संस्पृशेत् सद्यः साध्वसात् स विमुच्यते ॥ ३६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V36|verse_type=shloka|verse_text=एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा ।|verse_lines=एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा ।¦पदा वा संस्पृशेत् सद्यः साध्वसात् स विमुच्यते ॥ ३६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S08_V37" data-block-id="BTN_C06_S08_V37" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न कुतश्चिद् भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् ।</span><span class="shloka-line">राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S08_V37|verse_type=shloka|verse_text=न कुतश्चिद् भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् ।|verse_lines=न कुतश्चिद् भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् ।¦राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<span id="gr-C6-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V27
=== नवमोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V20" data-block-id="BTN_C06_S09_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवा ऊचुः–</span><span class="shloka-line">वाय्वम्बराग्न्यप्क्षितयस्त्रिलोका</span><span class="shloka-line">ब्रह्मादयो ये वयमुद्विजन्तः ।</span><span class="shloka-line">हराम यस्मै बलिमन्तकोऽसौ</span><span class="shloka-line">बिभेति यस्मादरणं ततो नः ॥ २० ॥</span></span></div>
| verse_text   = मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V20|verse_type=shloka|verse_text=देवा ऊचुः–|verse_lines=देवा ऊचुः–¦वाय्वम्बराग्न्यप्क्षितयस्त्रिलोका¦ब्रह्मादयो ये वयमुद्विजन्तः ।¦हराम यस्मै बलिमन्तकोऽसौ¦बिभेति यस्मादरणं ततो नः ॥ २० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = मनीषिणोऽन्तर्हृदि सन्निवेशितं¦स्वशक्तिभिर्नवभिश्च त्रिवृद्भिः ।¦वह्निं यथा दारुणि पाञ्चदश्यं¦मनीषया निष्कृषन्तीह गूढम् ॥ २७ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V23" data-block-id="BTN_C06_S09_V23" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरा स्वयम्भूरपि संयमाम्भ-</span><span class="shloka-line">स्युदीर्णवातोर्मिरवैः कराले ।</span><span class="shloka-line">एकोऽरविन्दात् पतितस्ततार</span><span class="shloka-line">तस्माद् भयाद् येन स नोऽस्तु पारः ॥ २३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V23|verse_type=shloka|verse_text=पुरा स्वयम्भूरपि संयमाम्भ-|verse_lines=पुरा स्वयम्भूरपि संयमाम्भ-¦स्युदीर्णवातोर्मिरवैः कराले ।¦एकोऽरविन्दात् पतितस्ततार¦तस्माद् भयाद् येन स नोऽस्तु पारः ॥ २३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V24" data-block-id="BTN_C06_S09_V24" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एक ईशो निजमायया नः</span><span class="shloka-line">ससर्ज येनानुसृजाम विश्वम् ।</span><span class="shloka-line">वयं च यस्यापि पुरः समेताः</span><span class="shloka-line">पश्याम लिङ्गं पृथगीशमानिनः ॥ २४ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V24|verse_type=shloka|verse_text=य एक ईशो निजमायया नः|verse_lines=य एक ईशो निजमायया नः¦ससर्ज येनानुसृजाम विश्वम् ।¦वयं च यस्यापि पुरः समेताः¦पश्याम लिङ्गं पृथगीशमानिनः ॥ २४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V28" data-block-id="BTN_C06_S09_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आत्मतुल्यैः षोडशभिर्विना श्रीवत्सकौस्तुभौ ।</span><span class="shloka-line">पर्युपासितमुन्निद्रशरदम्बुरुहेक्षणम् ॥ २८ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V28
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V28|verse_type=shloka|verse_text=आत्मतुल्यैः षोडशभिर्विना श्रीवत्सकौस्तुभौ ।|verse_lines=आत्मतुल्यैः षोडशभिर्विना श्रीवत्सकौस्तुभौ ।¦पर्युपासितमुन्निद्रशरदम्बुरुहेक्षणम् ॥ २८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V30" data-block-id="BTN_C06_S09_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवा ऊचुः–</span><span class="shloka-line">नमस्ते यज्ञवीर्याय वयसे उत ते नमः ।</span><span class="shloka-line">नमस्ते अस्तु चक्राय नमोऽस्तु पुरुहूतये ॥ ३० ॥</span></span></div>
| verse_text  = स वै ममाशेषविशेषमाया-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V30|verse_type=shloka|verse_text=देवा ऊचुः–|verse_lines=देवा ऊचुः–¦नमस्ते यज्ञवीर्याय वयसे उत ते नमः ।¦नमस्ते अस्तु चक्राय नमोऽस्तु पुरुहूतये ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = स वै ममाशेषविशेषमाया-¦निषेधनिर्वाणसुखानुभूतिः ।¦स सर्वनामा स च विश्वरूपः¦प्रसीदतामनिरुक्तात्मशक्तिः ॥ २८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V31" data-block-id="BTN_C06_S09_V31" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत् ते गतीनां तिसृणामीशितुः परमं पदम् ।</span><span class="shloka-line">नार्वाचीनो विसर्गस्य धातुर्वेदितुमर्हति ॥ ३१ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V31|verse_type=shloka|verse_text=यत् ते गतीनां तिसृणामीशितुः परमं पदम् ।|verse_lines=यत् ते गतीनां तिसृणामीशितुः परमं पदम् ।¦नार्वाचीनो विसर्गस्य धातुर्वेदितुमर्हति ॥ ३१ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V33" data-block-id="BTN_C06_S09_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदिह गुणविसर्गापतितः पारतन्त्र्येण</span><span class="shloka-line">स्वकृतकुशलाकुशलफलमुपाददाति आहोस्विदात्माराम उपशमशीलः समञ्जसदर्शन उदास्त इति ह</span><span class="shloka-line">वाव न विदामः ।न हि विरोध उभयं भगवत्यपरिगणितगुणगण ईश्वर अनवगाह्य-माहात्म्ये</span><span class="shloka-line">अर्वाचीनविकल्पवितर्कविचारप्रमाणाभासकुतर्कशास्त्रकलिलान्तःकरणदुरवग्रहवादिनां च</span><span class="shloka-line">विवादानवसरे उपरतसमस्तमाया-मये केवलस्वात्ममायामन्तर्धाय को नु दुर्घट इव भवति ।</span><span class="shloka-line">स्वरूपद्वयाभावात् समविषममतीनां मतमनुसरसि यथा रज्जुखण्डः सर्पादिधियाम् । स एव हि पुनः सर्ववस्तुषु वस्तुस्वरूपः सर्वेश्वरः सकलजगत्कारणकारणभूतः सर्वप्रत्यगात्मत्वात्</span><span class="shloka-line">सर्वगुणाभासोपलक्षित एक एव पर्यवशेषितः ।अथ ह वाव तव</span><span class="shloka-line">महिमामहामृतरससमुद्रविप्लुषाऽसकृल्लीढया स्व-मनसि निष्यन्दमानानवरतसुखेन</span><span class="shloka-line">विस्मारितदृष्टश्रुतविषयसुखलेशाभासाः परमभागवता एकान्तिनो भगवति सर्वभूतप्रियसुहृदि</span><span class="shloka-line">सर्वात्मनि निरन्तरनिर्वृतमनसः कथमु ह वा एते मधुमथन पुनः स्वार्थकुशला ह्यात्मप्रियसुहृदः</span><span class="shloka-line">साधवस्त्वच्चरणाम्बुजानुसेवां विसृजन्ति न यत्र पुनरयं संसारपरिवर्तः ।</span><span class="shloka-line">त्रिभुवनात्मभवन त्रिविक्रम त्रिनयन त्रिलोकमनोहरानुभाव तवैव विभूतयोऽभूवन्</span><span class="shloka-line">दितिजदनुजादयश्चापि तेषामनुपक्रमसमयोऽयमिति स्वात्ममायया सुरनरमृगमिश्रितजलचराकृतिभिः</span><span class="shloka-line">यथाऽ-पराधं दण्डं दधर्थावतीर्य ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V33|verse_type=shloka|verse_text=अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदिह गुणविसर्गापतितः पारतन्त्र्येण|verse_lines=अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदिह गुणविसर्गापतितः पारतन्त्र्येण¦स्वकृतकुशलाकुशलफलमुपाददाति आहोस्विदात्माराम उपशमशीलः समञ्जसदर्शन उदास्त इति ह¦वाव न विदामः ।न हि विरोध उभयं भगवत्यपरिगणितगुणगण ईश्वर अनवगाह्य-माहात्म्ये¦अर्वाचीनविकल्पवितर्कविचारप्रमाणाभासकुतर्कशास्त्रकलिलान्तःकरणदुरवग्रहवादिनां च¦विवादानवसरे उपरतसमस्तमाया-मये केवलस्वात्ममायामन्तर्धाय को नु दुर्घट इव भवति ।¦स्वरूपद्वयाभावात् समविषममतीनां मतमनुसरसि यथा रज्जुखण्डः सर्पादिधियाम् । स एव हि पुनः सर्ववस्तुषु वस्तुस्वरूपः सर्वेश्वरः सकलजगत्कारणकारणभूतः सर्वप्रत्यगात्मत्वात्¦सर्वगुणाभासोपलक्षित एक एव पर्यवशेषितः ।अथ ह वाव तव¦महिमामहामृतरससमुद्रविप्लुषाऽसकृल्लीढया स्व-मनसि निष्यन्दमानानवरतसुखेन¦विस्मारितदृष्टश्रुतविषयसुखलेशाभासाः परमभागवता एकान्तिनो भगवति सर्वभूतप्रियसुहृदि¦सर्वात्मनि निरन्तरनिर्वृतमनसः कथमु ह वा एते मधुमथन पुनः स्वार्थकुशला ह्यात्मप्रियसुहृदः¦साधवस्त्वच्चरणाम्बुजानुसेवां विसृजन्ति न यत्र पुनरयं संसारपरिवर्तः ।¦त्रिभुवनात्मभवन त्रिविक्रम त्रिनयन त्रिलोकमनोहरानुभाव तवैव विभूतयोऽभूवन्¦दितिजदनुजादयश्चापि तेषामनुपक्रमसमयोऽयमिति स्वात्ममायया सुरनरमृगमिश्रितजलचराकृतिभिः¦यथाऽ-पराधं दण्डं दधर्थावतीर्य ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V35" data-block-id="BTN_C06_S09_V35" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हंसाय दभ्रनिलयाय निरीक्षकाय</span><span class="shloka-line">कृष्णाय मृष्टयशसे निरुपक्रमाय ।</span><span class="shloka-line">सत्संग्रहाय भवपान्थनिजाश्रयाय</span><span class="shloka-line">शश्वद् वरिष्ठगतये हरये नमस्ते ॥ ३५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V29
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V35|verse_type=shloka|verse_text=हंसाय दभ्रनिलयाय निरीक्षकाय|verse_lines=हंसाय दभ्रनिलयाय निरीक्षकाय¦कृष्णाय मृष्टयशसे निरुपक्रमाय ।¦सत्संग्रहाय भवपान्थनिजाश्रयाय¦शश्वद् वरिष्ठगतये हरये नमस्ते ॥ ३५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V39" data-block-id="BTN_C06_S09_V39" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न वेद कृपणः श्रेय आत्मनो गुणवस्तुदृक् ।</span><span class="shloka-line">तस्य तानिच्छतो यच्छे यदि सोऽपि तथाविधः ॥ ३९ ॥</span></span></div>
| verse_text  = यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V39|verse_type=shloka|verse_text=न वेद कृपणः श्रेय आत्मनो गुणवस्तुदृक् ।|verse_lines=न वेद कृपणः श्रेय आत्मनो गुणवस्तुदृक् ।¦तस्य तानिच्छतो यच्छे यदि सोऽपि तथाविधः ॥ ३९ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यद्यन्निरुक्तं वचसा निरूपितं¦धियाऽक्षिभिर्वा मनसा वोत यस्य ।¦मा भूत् स्वरूपं गुणरूपबृंहितं¦स वै गुणापायनिसर्गलक्षणः ॥ २९ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V40" data-block-id="BTN_C06_S09_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वयं निःश्रेयसं विद्वान् न वक्त्यज्ञाय कर्मभिः ।</span><span class="shloka-line">न राति रोगिणोऽपथ्यं वाञ्छतोऽपि भिषग्यथा ॥ ४०॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V40|verse_type=shloka|verse_text=स्वयं निःश्रेयसं विद्वान् न वक्त्यज्ञाय कर्मभिः ।|verse_lines=स्वयं निःश्रेयसं विद्वान् न वक्त्यज्ञाय कर्मभिः ।¦न राति रोगिणोऽपथ्यं वाञ्छतोऽपि भिषग्यथा ॥ ४०॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S09_V41" data-block-id="BTN_C06_S09_V41" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मघवन् यात भद्रं वो दध्यञ्चमृषिसत्तमम् ।</span><span class="shloka-line">विद्याव्रततपःसारं गात्रं याचत मा चिरम् ॥ ४१ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S09_V41|verse_type=shloka|verse_text=मघवन् यात भद्रं वो दध्यञ्चमृषिसत्तमम् ।|verse_lines=मघवन् यात भद्रं वो दध्यञ्चमृषिसत्तमम् ।¦विद्याव्रततपःसारं गात्रं याचत मा चिरम् ॥ ४१ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<span id="gr-C6-S10" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="दशमोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V30
=== दशमोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S10_V06" data-block-id="BTN_C06_S10_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् ।</span><span class="shloka-line">यदि वेद न याचेत नेति नाह यदीश्वरः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_text   = यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S10_V06|verse_type=shloka|verse_text=नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् ।|verse_lines=नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् ।¦यदि वेद न याचेत नेति नाह यदीश्वरः ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = यस्मिन् यतो येन च यस्य यस्मै¦यं यो यथा कुरुते कार्यते वा ।¦परावरेषां परमं प्राक् स्वसिद्धं¦तद् ब्रह्म तद्धेतुरनन्यदेकम् ॥ ३० ॥
<span id="gr-C6-S12" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वादशोऽध्यायः"></span>
}}
=== द्वादशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S12_V11" data-block-id="BTN_C06_S12_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरुषः प्रकृतिर्व्यक्तमात्मभूतेन्द्रियाशयाः ।</span><span class="shloka-line">शक्नुवन्त्यस्य सर्गादौ न विना यदनुग्रहम् ।</span><span class="shloka-line">अविद्वानेवमात्मानं मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ॥ ११ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S12_V11|verse_type=shloka|verse_text=पुरुषः प्रकृतिर्व्यक्तमात्मभूतेन्द्रियाशयाः ।|verse_lines=पुरुषः प्रकृतिर्व्यक्तमात्मभूतेन्द्रियाशयाः ।¦शक्नुवन्त्यस्य सर्गादौ न विना यदनुग्रहम् ।¦अविद्वानेवमात्मानं मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S12_V33" data-block-id="BTN_C06_S12_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेगः</span><span class="shloka-line">कृन्तन्समन्तात् परिवर्तमानः ।</span><span class="shloka-line">न्यपातयत् तावदहर्गणेन</span><span class="shloka-line">यो ज्योतिषामयने वार्त्रहत्ये ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V32
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S12_V33|verse_type=shloka|verse_text=वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेगः|verse_lines=वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेगः¦कृन्तन्समन्तात् परिवर्तमानः ।¦न्यपातयत् तावदहर्गणेन¦यो ज्योतिषामयने वार्त्रहत्ये ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C6-S13" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="त्रयोदशोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो-
=== त्रयोदशोऽध्यायः ===
| verse_lines  = अस्तीति नास्तीति च वस्तुनिष्ठयो-¦रेकस्थयोर्भिन्नविरुद्धधर्मयोः ।¦अपेक्षितं किञ्चन सांख्ययोगयोः¦समं परं ह्यनुकूलं बृहत् तत् ॥ ३२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S13_V10" data-block-id="BTN_C06_S13_V10" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच–</span><span class="shloka-line">एवं सञ्चोदितो विप्रैर्मरुत्वानहनद् रिपुम् ।</span><span class="shloka-line">ब्रह्महत्या हते तस्मिन्नाससाद वृषाकपिम् ॥ १० ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S13_V10|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच–|verse_lines=श्रीशुक उवाच–¦एवं सञ्चोदितो विप्रैर्मरुत्वानहनद् रिपुम् ।¦ब्रह्महत्या हते तस्मिन्नाससाद वृषाकपिम् ॥ १० ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S13_V11" data-block-id="BTN_C06_S13_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तयेन्द्रं स्म ह सन्तप्तं निर्वृतिर्नामुमाविशत् ।</span><span class="shloka-line">ह्रीमतां वाच्यतां प्राप्तं</span><span class="shloka-line">सुखयन्त्यपि नो गुणाः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S13_V11|verse_type=shloka|verse_text=तयेन्द्रं स्म ह सन्तप्तं निर्वृतिर्नामुमाविशत् ।|verse_lines=तयेन्द्रं स्म ह सन्तप्तं निर्वृतिर्नामुमाविशत् ।¦ह्रीमतां वाच्यतां प्राप्तं¦सुखयन्त्यपि नो गुणाः ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<span id="gr-C6-S14" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्दशोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V33
=== चतुर्दशोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V05" data-block-id="BTN_C06_S14_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः ।</span><span class="shloka-line">सुदुर्लभः प्रशान्तात्मा कोटिष्वपि महामुने ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_text   = योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V05|verse_type=shloka|verse_text=मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः ।|verse_lines=मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः ।¦सुदुर्लभः प्रशान्तात्मा कोटिष्वपि महामुने ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = योऽनुग्रहार्थं भजतां पादमूल-¦मनामरूपो भगवाननन्तः ।¦नामानि रूपाणि च जन्मकर्मभि-¦र्भेजे स मह्यं परमः प्रसीदताम् ॥ ३३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V53" data-block-id="BTN_C06_S14_V53" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहो विधातस्त्वमतीव बालिशो</span><span class="shloka-line">यस्त्वात्मसृष्ट्यप्रतिरूपमीहसे ।</span><span class="shloka-line">परे तु जीवत्यपरस्य या मृतिः</span><span class="shloka-line">विपर्ययश्चेत् त्वमसि ध्रुवं परः ॥ ५३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V53|verse_type=shloka|verse_text=अहो विधातस्त्वमतीव बालिशो|verse_lines=अहो विधातस्त्वमतीव बालिशो¦यस्त्वात्मसृष्ट्यप्रतिरूपमीहसे ।¦परे तु जीवत्यपरस्य या मृतिः¦विपर्ययश्चेत् त्वमसि ध्रुवं परः ॥ ५३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V54" data-block-id="BTN_C06_S14_V54" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनोः</span><span class="shloka-line">शरीरिणामस्तु तदाऽऽत्मकर्मभिः ।</span><span class="shloka-line">यः स्नेहपाशो निजसर्गवृद्धये</span><span class="shloka-line">स्वयं कृतस्ते तमिमं विवृश्चसि ॥ ५४ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V54|verse_type=shloka|verse_text=न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनोः|verse_lines=न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनोः¦शरीरिणामस्तु तदाऽऽत्मकर्मभिः ।¦यः स्नेहपाशो निजसर्गवृद्धये¦स्वयं कृतस्ते तमिमं विवृश्चसि ॥ ५४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V55" data-block-id="BTN_C06_S14_V55" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वं तात नार्हसि स मां कृपणामनाथां</span><span class="shloka-line">त्यक्तुं विचक्ष्व पितरं तव शोकतप्तम् ।</span><span class="shloka-line">अञ्जस्तरेम भवताऽप्रजदुस्तरं यद्</span><span class="shloka-line">ध्वान्तं न याह्यकरुणेन यमेन दूरम् ॥ ५५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V34
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V55|verse_type=shloka|verse_text=त्वं तात नार्हसि स मां कृपणामनाथां|verse_lines=त्वं तात नार्हसि स मां कृपणामनाथां¦त्यक्तुं विचक्ष्व पितरं तव शोकतप्तम् ।¦अञ्जस्तरेम भवताऽप्रजदुस्तरं यद्¦ध्वान्तं न याह्यकरुणेन यमेन दूरम् ॥ ५५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V56" data-block-id="BTN_C06_S14_V56" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत्तिष्ठ तात त इमे शिशवो वयस्या-</span><span class="shloka-line">स्त्वामाह्वयन्ति नृपनन्दन संविहर्तुम् ।</span><span class="shloka-line">सुप्तश्चिरं ह्यशनया च भवान् परीतो</span><span class="shloka-line">भुंक्ष्व स्तनं पिब शुचो हर नः स्वकानाम् ॥ ५६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V56|verse_type=shloka|verse_text=उत्तिष्ठ तात त इमे शिशवो वयस्या-|verse_lines=उत्तिष्ठ तात त इमे शिशवो वयस्या-¦स्त्वामाह्वयन्ति नृपनन्दन संविहर्तुम् ।¦सुप्तश्चिरं ह्यशनया च भवान् परीतो¦भुंक्ष्व स्तनं पिब शुचो हर नः स्वकानाम् ॥ ५६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यः प्राकृतैर्ज्ञानपथैर्जनानां¦यथाशयं देहगतो विभाति ।¦यथाऽनिलः पार्थिवमाश्रितो गुणं¦स ईश्वरो मे कुरुतान्मनोरथम् ॥ ३४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S14_V57" data-block-id="BTN_C06_S14_V57" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नाहं तनूज ददृशे हतमङ्गला ते</span><span class="shloka-line">मुग्धस्मितं मुदितवीक्षणमाननाब्जम् ।</span><span class="shloka-line">किं वा गतोऽस्यपुनरन्वयमन्यलोकं</span><span class="shloka-line">नीतोऽघृणेन न शृृणोमि कला गिरस्ते ॥ ५७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S14_V57|verse_type=shloka|verse_text=नाहं तनूज ददृशे हतमङ्गला ते|verse_lines=नाहं तनूज ददृशे हतमङ्गला ते¦मुग्धस्मितं मुदितवीक्षणमाननाब्जम् ।¦किं वा गतोऽस्यपुनरन्वयमन्यलोकं¦नीतोऽघृणेन न शृृणोमि कला गिरस्ते ॥ ५७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C6-S15" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चदशोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== पञ्चदशोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V14" data-block-id="BTN_C06_S15_V14" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चरन्ति ह्यवनौ कामं ब्राह्मणा भगवत्प्रियाः ।</span><span class="shloka-line">मादृशां ग्राम्यबुद्धीनां बोधायोन्मत्तलिङ्गिनः ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V45
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V14|verse_type=shloka|verse_text=चरन्ति ह्यवनौ कामं ब्राह्मणा भगवत्प्रियाः ।|verse_lines=चरन्ति ह्यवनौ कामं ब्राह्मणा भगवत्प्रियाः ।¦मादृशां ग्राम्यबुद्धीनां बोधायोन्मत्तलिङ्गिनः ॥ १५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V16" data-block-id="BTN_C06_S15_V16" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कुमारो नारद ऋभुरङ्गिरा देवलोऽसितः ।</span><span class="shloka-line">अपान्तरतमो व्यासो मार्कण्डेयोऽथ गौतमः ॥ १६ ॥</span></span></div>
| verse_text   = ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वराः ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V16|verse_type=shloka|verse_text=कुमारो नारद ऋभुरङ्गिरा देवलोऽसितः ।|verse_lines=कुमारो नारद ऋभुरङ्गिरा देवलोऽसितः ।¦अपान्तरतमो व्यासो मार्कण्डेयोऽथ गौतमः ॥ १६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = ब्रह्मा भवो भवन्तश्च मनवो विबुधेश्वराः ।¦विभूतयो मम ह्येता भूतानां भूतिहेतवः ॥ ४५ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V17" data-block-id="BTN_C06_S15_V17" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वसिष्ठो भगवान् रामः कपिलो बादरायणिः ।</span><span class="shloka-line">दूर्वासा याज्ञवल्क्यश्च जातूकर्ण्यस्तथाऽऽरुणिः ॥ १७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V17|verse_type=shloka|verse_text=वसिष्ठो भगवान् रामः कपिलो बादरायणिः ।|verse_lines=वसिष्ठो भगवान् रामः कपिलो बादरायणिः ।¦दूर्वासा याज्ञवल्क्यश्च जातूकर्ण्यस्तथाऽऽरुणिः ॥ १७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V18" data-block-id="BTN_C06_S15_V18" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रोमशश्च्यवनो दत्त आसुरिः सपतञ्जलिः ।</span><span class="shloka-line">पराशरोऽथ मैत्रेयो भरद्वाजश्च आरुणः ।</span><span class="shloka-line">ऋषिर्वेदशिरा बोध्यो मुनिः पञ्चशिखस्तथा ॥ १८ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V18|verse_type=shloka|verse_text=रोमशश्च्यवनो दत्त आसुरिः सपतञ्जलिः ।|verse_lines=रोमशश्च्यवनो दत्त आसुरिः सपतञ्जलिः ।¦पराशरोऽथ मैत्रेयो भरद्वाजश्च आरुणः ।¦ऋषिर्वेदशिरा बोध्यो मुनिः पञ्चशिखस्तथा ॥ १८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V19" data-block-id="BTN_C06_S15_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हिरण्यनाभः कौशल्यः श्रुतदेवः क्रतुध्वजः ।</span><span class="shloka-line">एते परे च सिद्धेशाश्चरन्ति ज्ञानहेतवः ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V46
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V19|verse_type=shloka|verse_text=हिरण्यनाभः कौशल्यः श्रुतदेवः क्रतुध्वजः ।|verse_lines=हिरण्यनाभः कौशल्यः श्रुतदेवः क्रतुध्वजः ।¦एते परे च सिद्धेशाश्चरन्ति ज्ञानहेतवः ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V25" data-block-id="BTN_C06_S15_V25" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अधुना पुत्रिणां तापो भवतैवानुभूयते ।</span><span class="shloka-line">एवं दारा गृहा रायो विविधैश्वर्यसम्पदः ॥ २५ ॥</span></span></div>
| verse_text  = तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V25|verse_type=shloka|verse_text=अधुना पुत्रिणां तापो भवतैवानुभूयते ।|verse_lines=अधुना पुत्रिणां तापो भवतैवानुभूयते ।¦एवं दारा गृहा रायो विविधैश्वर्यसम्पदः ॥ २५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः ।¦अङ्गानि क्रतवो जाता धर्म आत्माऽसवः सुराः ॥ ४६ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V27" data-block-id="BTN_C06_S15_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सर्वेऽपि शूरसेनेमे शोकमोहभयार्तिदाः ।</span><span class="shloka-line">गन्धर्वनगरप्रख्याः स्वप्नमायामनोरथाः ॥ २७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V27|verse_type=shloka|verse_text=सर्वेऽपि शूरसेनेमे शोकमोहभयार्तिदाः ।|verse_lines=सर्वेऽपि शूरसेनेमे शोकमोहभयार्तिदाः ।¦गन्धर्वनगरप्रख्याः स्वप्नमायामनोरथाः ॥ २७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V28" data-block-id="BTN_C06_S15_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दृश्यमाना विनाऽर्थेन न दृश्यन्ते मनोभवाः</span><span class="shloka-line">कर्माभिध्यायतो नाना कर्माणि मनसोऽभवन् ॥ २८ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V28|verse_type=shloka|verse_text=दृश्यमाना विनाऽर्थेन न दृश्यन्ते मनोभवाः|verse_lines=दृश्यमाना विनाऽर्थेन न दृश्यन्ते मनोभवाः¦कर्माभिध्यायतो नाना कर्माणि मनसोऽभवन् ॥ २८ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V29" data-block-id="BTN_C06_S15_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अयं हि देहिनो देहो द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ।</span><span class="shloka-line">देहिनो विविधक्लेशसन्तापकृदुदाहृतः ॥ २९ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S04_V47
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V29|verse_type=shloka|verse_text=अयं हि देहिनो देहो द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ।|verse_lines=अयं हि देहिनो देहो द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ।¦देहिनो विविधक्लेशसन्तापकृदुदाहृतः ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V30" data-block-id="BTN_C06_S15_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मात् स्वस्थेन मनसा विमृश्य गतिमात्मनः ।</span><span class="shloka-line">द्वैते ध्रुवार्थविश्रम्भं त्यजोपशममाविश ॥ ३० ॥</span></span></div>
| verse_text   = अहमेवेदमासाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहिः ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V30|verse_type=shloka|verse_text=तस्मात् स्वस्थेन मनसा विमृश्य गतिमात्मनः ।|verse_lines=तस्मात् स्वस्थेन मनसा विमृश्य गतिमात्मनः ।¦द्वैते ध्रुवार्थविश्रम्भं त्यजोपशममाविश ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = अहमेवेदमासाग्रे नान्यत् किञ्चान्तरं बहिः ।¦संज्ञानमात्रमव्यक्तं प्रसुप्तमिव विश्वतः ॥ ४७ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S15_V36" data-block-id="BTN_C06_S15_V36" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत्पादमूलमुपसृत्य नरेन्द्र पूर्वे</span><span class="shloka-line">शर्वादयो भ्रममिमं द्वितयं विसृज्य ।</span><span class="shloka-line">सद्यस्तदीयमतुलानधिकं महित्वं</span><span class="shloka-line">प्रापुर्भवानपि परं न चिरादुपैति ॥ ३६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S15_V36|verse_type=shloka|verse_text=यत्पादमूलमुपसृत्य नरेन्द्र पूर्वे|verse_lines=यत्पादमूलमुपसृत्य नरेन्द्र पूर्वे¦शर्वादयो भ्रममिमं द्वितयं विसृज्य ।¦सद्यस्तदीयमतुलानधिकं महित्वं¦प्रापुर्भवानपि परं न चिरादुपैति ॥ ३६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C6-S16" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षोडशोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== षोडशोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V09" data-block-id="BTN_C06_S16_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।</span><span class="shloka-line">आत्ममायागुणैर्विश्वमात्मानं सृजते प्रभुः ॥ ९ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S04_V48
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V09|verse_type=shloka|verse_text=एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।|verse_lines=एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।¦आत्ममायागुणैर्विश्वमात्मानं सृजते प्रभुः ॥ ९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V11" data-block-id="BTN_C06_S16_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।</span><span class="shloka-line">उदासीन इवासीनः परावरदृगीश्वरः ॥ ११ ॥</span></span></div>
| verse_text  = मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V11|verse_type=shloka|verse_text=नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।|verse_lines=नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।¦उदासीन इवासीनः परावरदृगीश्वरः ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे ।¦यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥ ४८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V21" data-block-id="BTN_C06_S16_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।</span><span class="shloka-line">अनामरूपचिन्मात्रः सोऽव्ययः सदसत्परः ॥२१॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V21|verse_type=shloka|verse_text=वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।|verse_lines=वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।¦अनामरूपचिन्मात्रः सोऽव्ययः सदसत्परः ॥२१॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V22" data-block-id="BTN_C06_S16_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।</span><span class="shloka-line">मृन्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः ॥ २२ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V22|verse_type=shloka|verse_text=यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।|verse_lines=यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।¦मृन्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V29" data-block-id="BTN_C06_S16_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।</span><span class="shloka-line">जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम् ॥ २९ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S08_V17
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V29|verse_type=shloka|verse_text=ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।|verse_lines=ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।¦जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम् ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V31" data-block-id="BTN_C06_S16_V31" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।</span><span class="shloka-line">प्रवृद्धभक्त्याऽऽप्रणयाश्रुलोचनः</span><span class="shloka-line">प्रहृष्टरोमा तमनादिपूरुषम् ॥ ३१ ॥</span></span></div>
| verse_text   = सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V31|verse_type=shloka|verse_text=तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।|verse_lines=तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।¦प्रवृद्धभक्त्याऽऽप्रणयाश्रुलोचनः¦प्रहृष्टरोमा तमनादिपूरुषम् ॥ ३१ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = सनत्कुमारोऽवतु कामदेवा-¦द्धयशीर्षो मां पथि देवहेलनात् ।¦देवर्षिवर्यः पुरुषान्तरार्चनात्¦कूर्मो हरिर्मां निरयादशेषात् ॥ १७ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V51" data-block-id="BTN_C06_S16_V51" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।</span><span class="shloka-line">शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू ॥ ५१ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V51|verse_type=shloka|verse_text=अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।|verse_lines=अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।¦शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू ॥ ५१ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V52" data-block-id="BTN_C06_S16_V52" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।</span><span class="shloka-line">उभयं च मया व्याप्तं मयि चैवोभयं कृतम् ॥ ५२ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V52|verse_type=shloka|verse_text=लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।|verse_lines=लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।¦उभयं च मया व्याप्तं मयि चैवोभयं कृतम् ॥ ५२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V54" data-block-id="BTN_C06_S16_V54" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।</span><span class="shloka-line">मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत् ॥ ५४ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S08_V31
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V54|verse_type=shloka|verse_text=एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।|verse_lines=एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।¦मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत् ॥ ५४ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V56" data-block-id="BTN_C06_S16_V56" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।</span><span class="shloka-line">अन्वेति व्यतिरिच्येत तज्ज्ञानं ब्रह्म तत् परम् ॥ ५६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V56|verse_type=shloka|verse_text=उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।|verse_lines=उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।¦अन्वेति व्यतिरिच्येत तज्ज्ञानं ब्रह्म तत् परम् ॥ ५६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = यथा हि भगवानेव वस्तुतः सदसच्च यत् ।¦सत्येनानेन नः सर्वे यान्तु नाशमुपद्रवाः ॥ ३१ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S16_V57" data-block-id="BTN_C06_S16_V57" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।</span><span class="shloka-line">ततः संसार एतस्य देहाद् देहो मृतेर्मृतिः ॥ ५७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S16_V57|verse_type=shloka|verse_text=यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।|verse_lines=यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।¦ततः संसार एतस्य देहाद् देहो मृतेर्मृतिः ॥ ५७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C6-S17" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तदशोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== सप्तदशोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S17_V13" data-block-id="BTN_C06_S17_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एषामनुध्येयपदाब्जयुग्मं</span><span class="shloka-line">जगद्गुरुं मङ्गलमङ्गलं स्वयम् ।</span><span class="shloka-line">यः क्षत्रबन्धुः परिभूय सूरीन्</span><span class="shloka-line">प्रशास्ति धृष्टस्तदयं हि दण्ड््यः ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S08_V32
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S17_V13|verse_type=shloka|verse_text=एषामनुध्येयपदाब्जयुग्मं|verse_lines=एषामनुध्येयपदाब्जयुग्मं¦जगद्गुरुं मङ्गलमङ्गलं स्वयम् ।¦यः क्षत्रबन्धुः परिभूय सूरीन्¦प्रशास्ति धृष्टस्तदयं हि दण्ड््यः ॥ १३ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S17_V22" data-block-id="BTN_C06_S17_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न चास्य कश्चिद् दयितः प्रतीपो</span><span class="shloka-line">न ज्ञातिबन्धुर्न परो न च स्वः ।</span><span class="shloka-line">समस्य सर्वत्र निरञ्जनस्य</span><span class="shloka-line">कुतोऽनुरागः कुत एव रोषः ॥ २२ ॥</span></span></div>
| verse_text   = तथैकात्म्यानुभावेन विकल्परहितः स्वयम् ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S17_V22|verse_type=shloka|verse_text=न चास्य कश्चिद् दयितः प्रतीपो|verse_lines=न चास्य कश्चिद् दयितः प्रतीपो¦न ज्ञातिबन्धुर्न परो न च स्वः ।¦समस्य सर्वत्र निरञ्जनस्य¦कुतोऽनुरागः कुत एव रोषः ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = तथैकात्म्यानुभावेन विकल्परहितः स्वयम् ।¦भूषणायुधलिङ्गाख्या धत्ते शक्तीः स्वमायया ॥ ३२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S17_V29" data-block-id="BTN_C06_S17_V29" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देहिनां देहसंयोगाद् द्वन्द्वानीश्वरलीलया ।</span><span class="shloka-line">सुखं दुःखं मृतिर्जन्म शापानुग्रह एव च ॥ २९ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S17_V29|verse_type=shloka|verse_text=देहिनां देहसंयोगाद् द्वन्द्वानीश्वरलीलया ।|verse_lines=देहिनां देहसंयोगाद् द्वन्द्वानीश्वरलीलया ।¦सुखं दुःखं मृतिर्जन्म शापानुग्रह एव च ॥ २९ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S17_V30" data-block-id="BTN_C06_S17_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अविवेककृतः पुंसो ह्यर्थभेद इहात्मनि ।</span><span class="shloka-line">गुणदोषविकल्पश्च भिदेव स्वप्नकल्पिता ॥ ३० ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S17_V30|verse_type=shloka|verse_text=अविवेककृतः पुंसो ह्यर्थभेद इहात्मनि ।|verse_lines=अविवेककृतः पुंसो ह्यर्थभेद इहात्मनि ।¦गुणदोषविकल्पश्च भिदेव स्वप्नकल्पिता ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S17_V37" data-block-id="BTN_C06_S17_V37" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इति भागवतो देव्याः प्रतिशप्तुमलन्तमः ।</span><span class="shloka-line">मूर्ध्ना सञ्जगृहे शापमेतावत् साधुलक्षणम् ॥ ३७ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C06_S08_V33
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S17_V37|verse_type=shloka|verse_text=इति भागवतो देव्याः प्रतिशप्तुमलन्तमः ।|verse_lines=इति भागवतो देव्याः प्रतिशप्तुमलन्तमः ।¦मूर्ध्ना सञ्जगृहे शापमेतावत् साधुलक्षणम् ॥ ३७ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C6-S19" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकोनविंशोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः ।
=== एकोनविंशोऽध्यायः ===
| verse_lines  = तेनैव सत्यमानेन सर्वज्ञो भगवान् हरिः ।¦पातु सर्वैः स्वरूपैर्नः सदा सर्वत्र सर्वगः ॥ ३३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S19_V11" data-block-id="BTN_C06_S19_V11" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्या अधीश्वरः साक्षात् त्वमेकः पुरुषः परः ।</span><span class="shloka-line">त्वं सर्वयज्ञ इज्येयं क्रियेयं फलभुग् भवान् ॥ ११ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S19_V11|verse_type=shloka|verse_text=तस्या अधीश्वरः साक्षात् त्वमेकः पुरुषः परः ।|verse_lines=तस्या अधीश्वरः साक्षात् त्वमेकः पुरुषः परः ।¦त्वं सर्वयज्ञ इज्येयं क्रियेयं फलभुग् भवान् ॥ ११ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S19_V12" data-block-id="BTN_C06_S19_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग् भवान् ।</span><span class="shloka-line">त्वं हि सर्वशरीरात्मा श्रीः शरीरेन्द्रियाशया ॥ १२ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S19_V12|verse_type=shloka|verse_text=गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग् भवान् ।|verse_lines=गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग् भवान् ।¦त्वं हि सर्वशरीरात्मा श्रीः शरीरेन्द्रियाशया ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C06
<div class="verse-block" id="BTN_C06_S19_V13" data-block-id="BTN_C06_S19_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C06" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रयः ।</span><span class="shloka-line">यथा युवां त्रिलोकस्य वरदौ परमेष्ठिनौ ।</span><span class="shloka-line">तथेमा उत्तमश्लोक सन्तु सत्या महाशिषः ॥ १३ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C06_S08_V36
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C06|verse_id=BTN_C06_S19_V13|verse_type=shloka|verse_text=नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रयः ।|verse_lines=नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रयः ।¦यथा युवां त्रिलोकस्य वरदौ परमेष्ठिनौ ।¦तथेमा उत्तमश्लोक सन्तु सत्या महाशिषः ॥ १३ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा ।
| verse_lines = एतद् धारयमाणस्तु यं यं पश्यति चक्षुषा ।¦पदा वा संस्पृशेत् सद्यः साध्वसात् स विमुच्यते ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S08_V37
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न कुतश्चिद् भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् ।
| verse_lines  = न कुतश्चिद् भयं तस्य विद्यां धारयतो भवेत् ।¦राजदस्युग्रहादिभ्यो व्याध्यादिभ्यश्च कर्हिचित् ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V20
| verse_type   = shloka
| verse_text   = देवा ऊचुः–
| verse_lines = देवा ऊचुः–¦वाय्वम्बराग्न्यप्क्षितयस्त्रिलोका¦ब्रह्मादयो ये वयमुद्विजन्तः ।¦हराम यस्मै बलिमन्तकोऽसौ¦बिभेति यस्मादरणं ततो नः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S09_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पुरा स्वयम्भूरपि संयमाम्भ-
| verse_lines  = पुरा स्वयम्भूरपि संयमाम्भ-¦स्युदीर्णवातोर्मिरवैः कराले ।¦एकोऽरविन्दात् पतितस्ततार¦तस्माद् भयाद् येन स नोऽस्तु पारः ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V24
| verse_type   = shloka
| verse_text   = य एक ईशो निजमायया नः
| verse_lines = य एक ईशो निजमायया नः¦ससर्ज येनानुसृजाम विश्वम् ।¦वयं च यस्यापि पुरः समेताः¦पश्याम लिङ्गं पृथगीशमानिनः ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S09_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आत्मतुल्यैः षोडशभिर्विना श्रीवत्सकौस्तुभौ ।
| verse_lines  = आत्मतुल्यैः षोडशभिर्विना श्रीवत्सकौस्तुभौ ।¦पर्युपासितमुन्निद्रशरदम्बुरुहेक्षणम् ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V30
| verse_type   = shloka
| verse_text   = देवा ऊचुः–
| verse_lines = देवा ऊचुः–¦नमस्ते यज्ञवीर्याय वयसे उत ते नमः ।¦नमस्ते अस्तु चक्राय नमोऽस्तु पुरुहूतये ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V31
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यत् ते गतीनां तिसृणामीशितुः परमं पदम् ।
| verse_lines = यत् ते गतीनां तिसृणामीशितुः परमं पदम् ।¦नार्वाचीनो विसर्गस्य धातुर्वेदितुमर्हति ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V33
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदिह गुणविसर्गापतितः पारतन्त्र्येण
| verse_lines = अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदिह गुणविसर्गापतितः पारतन्त्र्येण¦स्वकृतकुशलाकुशलफलमुपाददाति आहोस्विदात्माराम उपशमशीलः समञ्जसदर्शन उदास्त इति ह¦वाव न विदामः ।न हि विरोध उभयं भगवत्यपरिगणितगुणगण ईश्वर अनवगाह्य-माहात्म्ये¦अर्वाचीनविकल्पवितर्कविचारप्रमाणाभासकुतर्कशास्त्रकलिलान्तःकरणदुरवग्रहवादिनां च¦विवादानवसरे उपरतसमस्तमाया-मये केवलस्वात्ममायामन्तर्धाय को नु दुर्घट इव भवति ।¦स्वरूपद्वयाभावात् समविषममतीनां मतमनुसरसि यथा रज्जुखण्डः सर्पादिधियाम् । स एव हि पुनः सर्ववस्तुषु वस्तुस्वरूपः सर्वेश्वरः सकलजगत्कारणकारणभूतः सर्वप्रत्यगात्मत्वात्¦सर्वगुणाभासोपलक्षित एक एव पर्यवशेषितः ।अथ ह वाव तव¦महिमामहामृतरससमुद्रविप्लुषाऽसकृल्लीढया स्व-मनसि निष्यन्दमानानवरतसुखेन¦विस्मारितदृष्टश्रुतविषयसुखलेशाभासाः परमभागवता एकान्तिनो भगवति सर्वभूतप्रियसुहृदि¦सर्वात्मनि निरन्तरनिर्वृतमनसः कथमु ह वा एते मधुमथन पुनः स्वार्थकुशला ह्यात्मप्रियसुहृदः¦साधवस्त्वच्चरणाम्बुजानुसेवां विसृजन्ति न यत्र पुनरयं संसारपरिवर्तः ।¦त्रिभुवनात्मभवन त्रिविक्रम त्रिनयन त्रिलोकमनोहरानुभाव तवैव विभूतयोऽभूवन्¦दितिजदनुजादयश्चापि तेषामनुपक्रमसमयोऽयमिति स्वात्ममायया सुरनरमृगमिश्रितजलचराकृतिभिः¦यथाऽ-पराधं दण्डं दधर्थावतीर्य ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S09_V35
| verse_type  = shloka
| verse_text  = हंसाय दभ्रनिलयाय निरीक्षकाय
| verse_lines  = हंसाय दभ्रनिलयाय निरीक्षकाय¦कृष्णाय मृष्टयशसे निरुपक्रमाय ।¦सत्संग्रहाय भवपान्थनिजाश्रयाय¦शश्वद् वरिष्ठगतये हरये नमस्ते ॥ ३५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V39
| verse_type   = shloka
| verse_text   = न वेद कृपणः श्रेय आत्मनो गुणवस्तुदृक् ।
| verse_lines = न वेद कृपणः श्रेय आत्मनो गुणवस्तुदृक् ।¦तस्य तानिच्छतो यच्छे यदि सोऽपि तथाविधः ॥ ३९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S09_V40
| verse_type   = shloka
| verse_text   = स्वयं निःश्रेयसं विद्वान् न वक्त्यज्ञाय कर्मभिः ।
| verse_lines = स्वयं निःश्रेयसं विद्वान् न वक्त्यज्ञाय कर्मभिः ।¦न राति रोगिणोऽपथ्यं वाञ्छतोऽपि भिषग्यथा ॥ ४०॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S09_V41
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मघवन् यात भद्रं वो दध्यञ्चमृषिसत्तमम् ।
| verse_lines  = मघवन् यात भद्रं वो दध्यञ्चमृषिसत्तमम् ।¦विद्याव्रततपःसारं गात्रं याचत मा चिरम् ॥ ४१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S10_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् ।
| verse_lines  = नूनं स्वार्थपरो लोको न वेद परसङ्कटम् ।¦यदि वेद न याचेत नेति नाह यदीश्वरः ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S12_V11
| verse_type   = shloka
| verse_text   = पुरुषः प्रकृतिर्व्यक्तमात्मभूतेन्द्रियाशयाः ।
| verse_lines = पुरुषः प्रकृतिर्व्यक्तमात्मभूतेन्द्रियाशयाः ।¦शक्नुवन्त्यस्य सर्गादौ न विना यदनुग्रहम् ।¦अविद्वानेवमात्मानं मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S12_V33
| verse_type  = shloka
| verse_text  = वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेगः
| verse_lines  = वज्रस्तु तत्कन्धरमाशुवेगः¦कृन्तन्समन्तात् परिवर्तमानः ।¦न्यपातयत् तावदहर्गणेन¦यो ज्योतिषामयने वार्त्रहत्ये ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S13_V10
| verse_type   = shloka
| verse_text   = श्रीशुक उवाच–
| verse_lines = श्रीशुक उवाच–¦एवं सञ्चोदितो विप्रैर्मरुत्वानहनद् रिपुम् ।¦ब्रह्महत्या हते तस्मिन्नाससाद वृषाकपिम् ॥ १० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S13_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तयेन्द्रं स्म ह सन्तप्तं निर्वृतिर्नामुमाविशत् ।
| verse_lines  = तयेन्द्रं स्म ह सन्तप्तं निर्वृतिर्नामुमाविशत् ।¦ह्रीमतां वाच्यतां प्राप्तं¦सुखयन्त्यपि नो गुणाः ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S14_V05
| verse_type   = shloka
| verse_text   = मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः ।
| verse_lines = मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः ।¦सुदुर्लभः प्रशान्तात्मा कोटिष्वपि महामुने ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S14_V53
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अहो विधातस्त्वमतीव बालिशो
| verse_lines  = अहो विधातस्त्वमतीव बालिशो¦यस्त्वात्मसृष्ट्यप्रतिरूपमीहसे ।¦परे तु जीवत्यपरस्य या मृतिः¦विपर्ययश्चेत् त्वमसि ध्रुवं परः ॥ ५३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S14_V54
| verse_type   = shloka
| verse_text   = न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनोः
| verse_lines = न हि क्रमश्चेदिह मृत्युजन्मनोः¦शरीरिणामस्तु तदाऽऽत्मकर्मभिः ।¦यः स्नेहपाशो निजसर्गवृद्धये¦स्वयं कृतस्ते तमिमं विवृश्चसि ॥ ५४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S14_V55
| verse_type   = shloka
| verse_text   = त्वं तात नार्हसि स मां कृपणामनाथां
| verse_lines = त्वं तात नार्हसि स मां कृपणामनाथां¦त्यक्तुं विचक्ष्व पितरं तव शोकतप्तम् ।¦अञ्जस्तरेम भवताऽप्रजदुस्तरं यद्¦ध्वान्तं न याह्यकरुणेन यमेन दूरम् ॥ ५५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S14_V56
| verse_type   = shloka
| verse_text   = उत्तिष्ठ तात त इमे शिशवो वयस्या-
| verse_lines = उत्तिष्ठ तात त इमे शिशवो वयस्या-¦स्त्वामाह्वयन्ति नृपनन्दन संविहर्तुम् ।¦सुप्तश्चिरं ह्यशनया च भवान् परीतो¦भुंक्ष्व स्तनं पिब शुचो हर नः स्वकानाम् ॥ ५६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S14_V57
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नाहं तनूज ददृशे हतमङ्गला ते
| verse_lines  = नाहं तनूज ददृशे हतमङ्गला ते¦मुग्धस्मितं मुदितवीक्षणमाननाब्जम् ।¦किं वा गतोऽस्यपुनरन्वयमन्यलोकं¦नीतोऽघृणेन न शृृणोमि कला गिरस्ते ॥ ५७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S15_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = चरन्ति ह्यवनौ कामं ब्राह्मणा भगवत्प्रियाः ।
| verse_lines  = चरन्ति ह्यवनौ कामं ब्राह्मणा भगवत्प्रियाः ।¦मादृशां ग्राम्यबुद्धीनां बोधायोन्मत्तलिङ्गिनः ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V16
| verse_type   = shloka
| verse_text   = कुमारो नारद ऋभुरङ्गिरा देवलोऽसितः ।
| verse_lines = कुमारो नारद ऋभुरङ्गिरा देवलोऽसितः ।¦अपान्तरतमो व्यासो मार्कण्डेयोऽथ गौतमः ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V17
| verse_type   = shloka
| verse_text   = वसिष्ठो भगवान् रामः कपिलो बादरायणिः ।
| verse_lines = वसिष्ठो भगवान् रामः कपिलो बादरायणिः ।¦दूर्वासा याज्ञवल्क्यश्च जातूकर्ण्यस्तथाऽऽरुणिः ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S15_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = रोमशश्च्यवनो दत्त आसुरिः सपतञ्जलिः ।
| verse_lines  = रोमशश्च्यवनो दत्त आसुरिः सपतञ्जलिः ।¦पराशरोऽथ मैत्रेयो भरद्वाजश्च आरुणः ।¦ऋषिर्वेदशिरा बोध्यो मुनिः पञ्चशिखस्तथा ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V19
| verse_type   = shloka
| verse_text   = हिरण्यनाभः कौशल्यः श्रुतदेवः क्रतुध्वजः ।
| verse_lines = हिरण्यनाभः कौशल्यः श्रुतदेवः क्रतुध्वजः ।¦एते परे च सिद्धेशाश्चरन्ति ज्ञानहेतवः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S15_V25
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अधुना पुत्रिणां तापो भवतैवानुभूयते ।
| verse_lines  = अधुना पुत्रिणां तापो भवतैवानुभूयते ।¦एवं दारा गृहा रायो विविधैश्वर्यसम्पदः ॥ २५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V27
| verse_type   = shloka
| verse_text   = सर्वेऽपि शूरसेनेमे शोकमोहभयार्तिदाः ।
| verse_lines = सर्वेऽपि शूरसेनेमे शोकमोहभयार्तिदाः ।¦गन्धर्वनगरप्रख्याः स्वप्नमायामनोरथाः ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S15_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दृश्यमाना विनाऽर्थेन न दृश्यन्ते मनोभवाः
| verse_lines  = दृश्यमाना विनाऽर्थेन न दृश्यन्ते मनोभवाः¦कर्माभिध्यायतो नाना कर्माणि मनसोऽभवन् ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V29
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अयं हि देहिनो देहो द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ।
| verse_lines  = अयं हि देहिनो देहो द्रव्यज्ञानक्रियात्मकः ।¦देहिनो विविधक्लेशसन्तापकृदुदाहृतः ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S15_V30
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्मात् स्वस्थेन मनसा विमृश्य गतिमात्मनः ।
| verse_lines  = तस्मात् स्वस्थेन मनसा विमृश्य गतिमात्मनः ।¦द्वैते ध्रुवार्थविश्रम्भं त्यजोपशममाविश ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S15_V36
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यत्पादमूलमुपसृत्य नरेन्द्र पूर्वे
| verse_lines = यत्पादमूलमुपसृत्य नरेन्द्र पूर्वे¦शर्वादयो भ्रममिमं द्वितयं विसृज्य ।¦सद्यस्तदीयमतुलानधिकं महित्वं¦प्रापुर्भवानपि परं न चिरादुपैति ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V09
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।
| verse_lines  = एष नित्योऽव्ययः सूक्ष्म एकः सर्वाश्रयः स्वदृक् ।¦आत्ममायागुणैर्विश्वमात्मानं सृजते प्रभुः ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।
| verse_lines  = नादत्त आत्मा हि गुणं न दोषं न क्रियाफलम् ।¦उदासीन इवासीनः परावरदृगीश्वरः ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।
| verse_lines  = वचस्युपरते प्राप्यो य एको मनसा सह ।¦अनामरूपचिन्मात्रः सोऽव्ययः सदसत्परः ॥२१॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S16_V22
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।
| verse_lines = यस्मिन्निदं यतश्चेदं तिष्ठत्यप्येति जायते ।¦मृन्मयेष्विव मृज्जातिस्तस्मै ते ब्रह्मणे नमः ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।
| verse_lines  = ततः कतिपयाहोभिर्विद्ययेद्धमनोगतिः ।¦जगाम देवदेवस्य शेषस्य चरणान्तिकम् ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S16_V31
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।
| verse_lines = तद्दर्शनध्वस्तसमस्तकिल्बिषः स्वच्छामलान्तःकरणोऽभ्ययान्मुहुः ।¦प्रवृद्धभक्त्याऽऽप्रणयाश्रुलोचनः¦प्रहृष्टरोमा तमनादिपूरुषम् ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S16_V51
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।
| verse_lines = अहं वै सर्वभूतानि भूतात्मा भूतभावनः ।¦शब्दब्रह्म परं ब्रह्म ममोभे शाश्वती तनू ॥ ५१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S16_V52
| verse_type   = shloka
| verse_text   = लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।
| verse_lines = लोकेऽविततमात्मानं लोकं चात्मनि सन्ततम् ।¦उभयं च मया व्याप्तं मयि चैवोभयं कृतम् ॥ ५२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S16_V54
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।
| verse_lines = एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः ।¦मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत् ॥ ५४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V56
| verse_type  = shloka
| verse_text  = उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।
| verse_lines  = उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः ।¦अन्वेति व्यतिरिच्येत तज्ज्ञानं ब्रह्म तत् परम् ॥ ५६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S16_V57
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।
| verse_lines  = यद्येष विस्मृतः पुंसो मद्भावो भिन्न आत्मनः ।¦ततः संसार एतस्य देहाद् देहो मृतेर्मृतिः ॥ ५७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S17_V13
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एषामनुध्येयपदाब्जयुग्मं
| verse_lines = एषामनुध्येयपदाब्जयुग्मं¦जगद्गुरुं मङ्गलमङ्गलं स्वयम् ।¦यः क्षत्रबन्धुः परिभूय सूरीन्¦प्रशास्ति धृष्टस्तदयं हि दण्ड््यः ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S17_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न चास्य कश्चिद् दयितः प्रतीपो
| verse_lines  = न चास्य कश्चिद् दयितः प्रतीपो¦न ज्ञातिबन्धुर्न परो न च स्वः ।¦समस्य सर्वत्र निरञ्जनस्य¦कुतोऽनुरागः कुत एव रोषः ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S17_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = देहिनां देहसंयोगाद् द्वन्द्वानीश्वरलीलया ।
| verse_lines  = देहिनां देहसंयोगाद् द्वन्द्वानीश्वरलीलया ।¦सुखं दुःखं मृतिर्जन्म शापानुग्रह एव च ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S17_V30
| verse_type   = shloka
| verse_text   = अविवेककृतः पुंसो ह्यर्थभेद इहात्मनि ।
| verse_lines = अविवेककृतः पुंसो ह्यर्थभेद इहात्मनि ।¦गुणदोषविकल्पश्च भिदेव स्वप्नकल्पिता ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S17_V37
| verse_type   = shloka
| verse_text   = इति भागवतो देव्याः प्रतिशप्तुमलन्तमः ।
| verse_lines = इति भागवतो देव्याः प्रतिशप्तुमलन्तमः ।¦मूर्ध्ना सञ्जगृहे शापमेतावत् साधुलक्षणम् ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S19_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्या अधीश्वरः साक्षात् त्वमेकः पुरुषः परः ।
| verse_lines  = तस्या अधीश्वरः साक्षात् त्वमेकः पुरुषः परः ।¦त्वं सर्वयज्ञ इज्येयं क्रियेयं फलभुग् भवान् ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C06
| verse_id    = BTN_C06_S19_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग् भवान् ।
| verse_lines  = गुणव्यक्तिरियं देवी व्यञ्जको गुणभुग् भवान् ।¦त्वं हि सर्वशरीरात्मा श्रीः शरीरेन्द्रियाशया ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C06
| verse_id     = BTN_C06_S19_V13
| verse_type   = shloka
| verse_text   = नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रयः ।
| verse_lines = नामरूपे भगवती प्रत्ययस्त्वमपाश्रयः ।¦यथा युवां त्रिलोकस्य वरदौ परमेष्ठिनौ ।¦तथेमा उत्तमश्लोक सन्तु सत्या महाशिषः ॥ १३ ॥
}}
<span id="gr-C7" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="सप्तमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C7" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="सप्तमस्कन्धः"></span>
== सप्तमस्कन्धः ==
== सप्तमस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C7-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C07
<div class="verse-block" id="BTN_C07_S01_V06" data-block-id="BTN_C07_S01_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C07" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।</span><span class="shloka-line">स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C07_S01_V06
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C07|verse_id=BTN_C07_S01_V06|verse_type=shloka|verse_text=निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।|verse_lines=निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।¦स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C07_S01_V09" data-block-id="BTN_C07_S01_V09" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C07" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते ।</span><span class="shloka-line">विन्दन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्ततः ॥ ९ ॥</span></span><
| verse_text  = निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।
| verse_lines  = निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः ।¦स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V09
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते ।
| verse_lines  = ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते ।¦विन्दन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्ततः ॥ ९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V11
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयः प्रधानपुंभ्यां नरदेव सत्यकृत् । स तत्र तत्रोभयसिद्धिमाप्नुयात् लिङ्गात्मनो लिङ्गगुणाश्च सन्ति ॥ ११ ॥
| verse_lines  = कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयः प्रधानपुंभ्यां नरदेव सत्यकृत् । स तत्र तत्रोभयसिद्धिमाप्नुयात् लिङ्गात्मनो लिङ्गगुणाश्च सन्ति ॥ ११ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्वं सुरानीकमिवैधयत्यजः । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः ॥ १२ ॥
| verse_lines  = य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्वं सुरानीकमिवैधयत्यजः । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शपतोरसकृद् विष्णुं यद् ब्रह्म परमव्ययम् ।
| verse_lines  = शपतोरसकृद् विष्णुं यद् ब्रह्म परमव्ययम् ।¦श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तमः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V26
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यन्निबन्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः ।
| verse_lines  = यन्निबन्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः ।¦तथा न यस्य कैवल्यादभिमानोऽखिलात्मनः । परस्येदमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते ॥ २६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा ।
| verse_lines  = तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा ।¦स्नेहात् कामेन वा युञ्ज््यात् कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यथा वैरानुबन्धेन मर्त्यस्तन्मयतामियात् ।
| verse_lines  = यथा वैरानुबन्धेन मर्त्यस्तन्मयतामियात् ।¦न तथा भक्तियोगेन इति मे निश्चिता मतिः ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कीटः पेशस्कृता रुद्धः कुड्ये यान्तमनुस्मरन् ।
| verse_lines  = कीटः पेशस्कृता रुद्धः कुड्ये यान्तमनुस्मरन् ।¦संरम्भभययोगेन विन्दते तत्सरूपताम् ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V30
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे ।
| verse_lines  = एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे ।¦वैरेण धूतपाप्मानः तमापुरनुचिन्तया ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V31
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कामात् स्नेहाद् भयाद् द्वेषाद् यथा भक्त्येश्वरे मनः ।
| verse_lines  = कामात् स्नेहाद् भयाद् द्वेषाद् यथा भक्त्येश्वरे मनः ।¦आवेश्य तदघं हित्वा बहवस्तद्गतिं गताः ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V32
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गोप्यः कामाद् भयात् कंसो द्वेषाच्चैद्यादयो नृपाः ।
| verse_lines  = गोप्यः कामाद् भयात् कंसो द्वेषाच्चैद्यादयो नृपाः ।¦सम्बन्धाद् वृष्णयः स्नेहाद् यूयं भक्त्या वयं विभो ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V33
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कतमोऽपि न वेनस्य पञ्चानां पुरुषं प्रति ।
| verse_lines  = कतमोऽपि न वेनस्य पञ्चानां पुरुषं प्रति ।¦तस्मात् केनाप्युपायेन मनः कृष्णे निवेशयेत् ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V34
| verse_type  = shloka
| verse_text  = मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पार्थिव ।
| verse_lines  = मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पार्थिव ।¦पार्षदप्रवरौ विष्णोर्विप्रशापात् पदच्युतौ ॥ ३४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V38
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पञ्चषड्ढायनार्भाभाः पूर्वेषामपि पूर्वजाः ।
| verse_lines  = पञ्चषड्ढायनार्भाभाः पूर्वेषामपि पूर्वजाः ।¦दिग्वाससः शिशून् मत्वा द्वाःस्थौ तान् प्रत्यषेधताम् ॥३८॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V44
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् ।
| verse_lines  = तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् ।¦भगवत्तेजसा स्पृष्टं नाशक्नोद्धन्तुमुद्यमैः ॥ ४४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V45
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततस्तौ राक्षसौ जातौ केशिन्यां विश्रवःसुतौ ।
| verse_lines  = ततस्तौ राक्षसौ जातौ केशिन्यां विश्रवःसुतौ ।¦रावणः कुम्भकर्णश्च सर्वलोकप्रतापिनौ ॥ ४५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
| verse_id    = BTN_C07_S01_V46
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तावद्य क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव ।
| verse_lines  = तावद्य क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव ।¦अधुना शापनिर्मुक्तौ कृष्णचक्रहतांहसौ ॥ ४६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C07
<span id="gr-C8" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अष्टमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C8" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="अष्टमस्कन्धः"></span>
== अष्टमस्कन्धः ==
== अष्टमस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C8-S3" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="तृतीयोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== तृतीयोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S03_V03" data-block-id="BTN_C08_S03_V03" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।</span><span class="shloka-line">योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C08_S03_V03
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S03_V03|verse_type=shloka|verse_text=यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।|verse_lines=यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।¦योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C8-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।
=== पञ्चमोऽध्यायः ===
| verse_lines  = यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् ।¦योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V22" data-block-id="BTN_C08_S05_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो</span><span class="shloka-line">नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः ।</span><span class="shloka-line">अथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं</span><span class="shloka-line">धत्ते रजःसत्वतमांसि काले ॥ २२ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V22|verse_type=shloka|verse_text=न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो|verse_lines=न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो¦नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः ।¦अथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं¦धत्ते रजःसत्वतमांसि काले ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V27" data-block-id="BTN_C08_S05_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-</span><span class="shloka-line">मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।</span><span class="shloka-line">छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ</span><span class="shloka-line">तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V27|verse_type=shloka|verse_text=विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-|verse_lines=विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-¦मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।¦छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ¦तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V28" data-block-id="BTN_C08_S05_V28" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।</span><span class="shloka-line">त्रिनाभि विद्युद्बलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C08_S05_V22
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V28|verse_type=shloka|verse_text=अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।|verse_lines=अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।¦त्रिनाभि विद्युद्बलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V30" data-block-id="BTN_C08_S05_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां</span><span class="shloka-line">यया जनो मुह्यति वेदनार्थम् ।</span><span class="shloka-line">तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं</span><span class="shloka-line">नमामि भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥</span></span></div>
| verse_text   = न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V30|verse_type=shloka|verse_text=न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां|verse_lines=न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां¦यया जनो मुह्यति वेदनार्थम् ।¦तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं¦नमामि भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = न यस्य वध्यो न च रक्षणीयो¦नोपेक्षणीयादरणीयपक्षः ।¦अथापि सर्गस्थितिसंयमार्थं¦धत्ते रजःसत्वतमांसि काले ॥ २२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V33" data-block-id="BTN_C08_S05_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं</span><span class="shloka-line">सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।</span><span class="shloka-line">लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां ब्रह्म माविभूतिः ॥ ३३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V33|verse_type=shloka|verse_text=अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं|verse_lines=अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं¦सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।¦लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः¦प्रसीदतां ब्रह्म माविभूतिः ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V34" data-block-id="BTN_C08_S05_V34" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोमं मनो यस्य समामनन्ति</span><span class="shloka-line">दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।</span><span class="shloka-line">ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V34|verse_type=shloka|verse_text=सोमं मनो यस्य समामनन्ति|verse_lines=सोमं मनो यस्य समामनन्ति¦दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।¦ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V35" data-block-id="BTN_C08_S05_V35" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा</span><span class="shloka-line">जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।</span><span class="shloka-line">अन्तः समुद्रे पचतः स्वधातून्</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C08_S05_V27
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V35|verse_type=shloka|verse_text=अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा|verse_lines=अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा¦जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।¦अन्तः समुद्रे पचतः स्वधातून्¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S05_V36" data-block-id="BTN_C08_S05_V36" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं</span><span class="shloka-line">त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।</span><span class="shloka-line">द्वारं च मुक्तेरमृतस्य मृत्योः</span><span class="shloka-line">प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S05_V36|verse_type=shloka|verse_text=यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं|verse_lines=यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं¦त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।¦द्वारं च मुक्तेरमृतस्य मृत्योः¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = विपश्चितं प्राणमनोधियात्मना-¦मर्थेन्द्रियाभासमनिद्रमव्रणम् ।¦छायातपौ यत्र न गृध्रपक्षौ¦तमक्षरं खं त्रियुगं व्रजामहे ॥ २७ ॥
<span id="gr-C8-S6" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षष्ठोऽध्यायः"></span>
}}
=== षष्ठोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S06_V39" data-block-id="BTN_C08_S06_V39" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।</span><span class="shloka-line">ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः ॥ ३९ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S06_V39|verse_type=shloka|verse_text=अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।|verse_lines=अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।¦ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः ॥ ३९ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C08
<span id="gr-C8-S7" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तमोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C08_S05_V28
=== सप्तमोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V19" data-block-id="BTN_C08_S07_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो</span><span class="shloka-line">विसर्पदुत्सर्पदसह्यवीर्यम् ।</span><span class="shloka-line">भीताः प्रजा दुद्रुवुरङ्ग सेश्वरा</span><span class="shloka-line">अरक्ष्यमाणाः शरणं सदाशिवम् ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_text   = अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S07_V19|verse_type=shloka|verse_text=तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो|verse_lines=तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो¦विसर्पदुत्सर्पदसह्यवीर्यम् ।¦भीताः प्रजा दुद्रुवुरङ्ग सेश्वरा¦अरक्ष्यमाणाः शरणं सदाशिवम् ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = अजस्य चक्रं त्वजयेर्यमाणं मनोमयं पञ्चदशारमाशु ।¦त्रिनाभि विद्युद्बलमष्टनेमि यदक्षमाहुस्तमृतं प्रपद्ये ॥ २८ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V20" data-block-id="BTN_C08_S07_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या</span><span class="shloka-line">भवाय देव्याऽभियुतं मुनीनाम् ।</span><span class="shloka-line">आसीनमद्रावपवर्गहेतो-</span><span class="shloka-line">स्तपो जुषाणं स्तुतिभिः प्रणेमुः ॥ २० ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S07_V20|verse_type=shloka|verse_text=विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या|verse_lines=विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या¦भवाय देव्याऽभियुतं मुनीनाम् ।¦आसीनमद्रावपवर्गहेतो-¦स्तपो जुषाणं स्तुतिभिः प्रणेमुः ॥ २० ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V21" data-block-id="BTN_C08_S07_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S07_V21|verse_type=shloka|verse_text=प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥|verse_lines=प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S07_V22" data-block-id="BTN_C08_S07_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।</span><span class="shloka-line">तं त्वामर्चन्ति कुशलाः प्रपन्नार्तिहरं गुरुम् ॥ २२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C08_S05_V30
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S07_V22|verse_type=shloka|verse_text=त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।|verse_lines=त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।¦तं त्वामर्चन्ति कुशलाः प्रपन्नार्तिहरं गुरुम् ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<span id="gr-C8-S8" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टमोऽध्यायः"></span>
| verse_text  = न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां
=== अष्टमोऽध्यायः ===
| verse_lines  = न यस्य कश्चातिपिपर्ति मायां¦यया जनो मुह्यति वेदनार्थम् ।¦तं निर्जितात्मात्मगुणं परेशं¦नमामि भूतेषु समं चरन्तम् ॥ ३० ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V19" data-block-id="BTN_C08_S08_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V19|verse_type=shloka|verse_text=श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥|verse_lines=श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V20" data-block-id="BTN_C08_S08_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं</span><span class="shloka-line">त्यागः क्वचित् तच्च न मुक्तिकारणम् ।</span><span class="shloka-line">वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं</span><span class="shloka-line">न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जितः ॥ २० ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V20|verse_type=shloka|verse_text=धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं|verse_lines=धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं¦त्यागः क्वचित् तच्च न मुक्तिकारणम् ।¦वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं¦न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जितः ॥ २० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V21" data-block-id="BTN_C08_S08_V21" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं</span><span class="shloka-line">क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुषः ।</span><span class="shloka-line">यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गलः</span><span class="shloka-line">सुमङ्गलः कश्चन काङ्क्षते हि माम् ॥ २१ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C08_S05_V33
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V21|verse_type=shloka|verse_text=क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं|verse_lines=क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं¦क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुषः ।¦यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गलः¦सुमङ्गलः कश्चन काङ्क्षते हि माम् ॥ २१ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V33" data-block-id="BTN_C08_S08_V33" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।</span><span class="shloka-line">स वै भगवतस्साक्षात् विष्णोरंशांशसम्भवः ॥ ३३ ॥</span></span></div>
| verse_text   = अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V33|verse_type=shloka|verse_text=अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।|verse_lines=अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।¦स वै भगवतस्साक्षात् विष्णोरंशांशसम्भवः ॥ ३३ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = अम्भस्तु यद्रेत उदारवीर्यं¦सिध्यन्ति जीवन्त्युत वर्धमानाः ।¦लोकास्त्रयोऽथाखिललोकपालाः¦प्रसीदतां ब्रह्म माविभूतिः ॥ ३३ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V34" data-block-id="BTN_C08_S08_V34" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।</span><span class="shloka-line">तमालोक्यासुरास्सर्वे कलशं चामृताहृतम् ॥ ३४ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V34|verse_type=shloka|verse_text=धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।|verse_lines=धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।¦तमालोक्यासुरास्सर्वे कलशं चामृताहृतम् ॥ ३४ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S08_V35" data-block-id="BTN_C08_S08_V35" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S08_V35|verse_type=shloka|verse_text=विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥|verse_lines=विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C08
<span id="gr-C8-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
| verse_id    = BTN_C08_S05_V34
=== नवमोऽध्यायः ===
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S09_V56" data-block-id="BTN_C08_S09_V56" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह</span><span class="shloka-line">आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमिः ।</span><span class="shloka-line">तल्लीलया गरुडमूधर्ि्न पतद् गृहीत्वा</span><span class="shloka-line">तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीशः ॥ ५६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = सोमं मनो यस्य समामनन्ति
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S09_V56|verse_type=shloka|verse_text=दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह|verse_lines=दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह¦आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमिः ।¦तल्लीलया गरुडमूधर्ि्न पतद् गृहीत्वा¦तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीशः ॥ ५६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = सोमं मनो यस्य समामनन्ति¦दिवौकसां वै बलमन्ध आयुः ।¦ईशो नगानां प्रजनः प्रजानां¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S09_V57" data-block-id="BTN_C08_S09_V57" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-</span><span class="shloka-line">च्चक्रेणकृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।</span><span class="shloka-line">आहत्य तिग्मगदयाऽहनदण्डजेन्द्रं</span><span class="shloka-line">तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाऽऽद्यः ॥ ५७॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S09_V57|verse_type=shloka|verse_text=माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-|verse_lines=माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-¦च्चक्रेणकृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।¦आहत्य तिग्मगदयाऽहनदण्डजेन्द्रं¦तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाऽऽद्यः ॥ ५७॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C8-S19" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="एकोनविंशोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== एकोनविंशोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C08
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S19_V12" data-block-id="BTN_C08_S19_V12" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।</span><span class="shloka-line">तथाप्येनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ १२ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C08_S05_V35
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S19_V12|verse_type=shloka|verse_text=यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।|verse_lines=यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।¦तथाप्येनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ १२ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S19_V13" data-block-id="BTN_C08_S19_V13" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।</span><span class="shloka-line">हत्वा मैनां हरेद् युद्धे शयीत निहतो मया ॥ १३ ॥॥</span></span></div>
| verse_text  = अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S19_V13|verse_type=shloka|verse_text=एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।|verse_lines=एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।¦हत्वा मैनां हरेद् युद्धे शयीत निहतो मया ॥ १३ ॥॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = अग्निर्मुखं यस्य तु जातवेदा¦जातः क्रियाकाण्डनिमित्तजन्मा ।¦अन्तः समुद्रे पचतः स्वधातून्¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३५ ॥
<span id="gr-C8-S22" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वाविंशोऽध्यायः"></span>
}}
=== द्वाविंशोऽध्यायः ===
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C08_S22_V20" data-block-id="BTN_C08_S22_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C08" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C08|verse_id=BTN_C08_S22_V20|verse_type=shloka|verse_text=मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥|verse_lines=मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S05_V36
| verse_type   = shloka
| verse_text   = यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं
| verse_lines = यच्चक्षुरासीत् तरणिर्देवयानं¦त्रयीमयो ब्रह्मण एष धिष्ण्यम् ।¦द्वारं च मुक्तेरमृतस्य मृत्योः¦प्रसीदतां नः स महाविभूतिः ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S06_V39
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।
| verse_lines  = अवरोप्य गिरिं स्कन्धात् सुपर्णः पततां वरः ।¦ययौ जलान्त उत्सृज्य हरिणा स विसर्जितः ॥ ३९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S07_V19
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो
| verse_lines = तदुग्रवेगं दिशि दिश्युपर्यधो¦विसर्पदुत्सर्पदसह्यवीर्यम् ।¦भीताः प्रजा दुद्रुवुरङ्ग सेश्वरा¦अरक्ष्यमाणाः शरणं सदाशिवम् ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S07_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या
| verse_lines  = विलोक्य तं देववरं त्रिलोक्या¦भवाय देव्याऽभियुतं मुनीनाम् ।¦आसीनमद्रावपवर्गहेतो-¦स्तपो जुषाणं स्तुतिभिः प्रणेमुः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S07_V21
| verse_type   = shloka
| verse_text   = प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥
| verse_lines = प्रजा ऊचुः– देवदेव महादेव भूतात्मन् भूतभावन । त्राहि नः शरणापन्नान् त्रैलोक्यदहनाद् विषात् ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S07_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।
| verse_lines  = त्वमेकः सर्वजगत ईश्वरो बन्धमोक्षयोः ।¦तं त्वामर्चन्ति कुशलाः प्रपन्नार्तिहरं गुरुम् ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S08_V19
| verse_type   = shloka
| verse_text   = श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥
| verse_lines = श्रीशुक उवाच– नूनं तपो यस्य न मन्युनिर्जयो ज्ञानं क्वचित् तच्च न सङ्गवर्जितम् । कश्चिन्महांस्तस्य न कामनिर्जयः स ईश्वरः किं परतो व्यपाश्रयः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S08_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं
| verse_lines = धर्मः क्वचित् तस्य न भूतसौहृदं¦त्यागः क्वचित् तच्च न मुक्तिकारणम् ।¦वीर्यं न पुंसोऽस्त्यजवेगनिष्कृतं¦न हि द्वितीयो गुणसङ्गवर्जितः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S08_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं
| verse_lines  = क्वचिच्चिरायुर्न हि शीलमङ्गलं¦क्वचित् तदप्यस्ति न वेद्यमायुषः ।¦यत्रोभयं कुत्र च सोऽप्यमङ्गलः¦सुमङ्गलः कश्चन काङ्क्षते हि माम् ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S08_V33
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।
| verse_lines  = अमृतस्य पूर्णकलशं बिभ्रद्वलयभूषितः ।¦स वै भगवतस्साक्षात् विष्णोरंशांशसम्भवः ॥ ३३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S08_V34
| verse_type   = shloka
| verse_text   = धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।
| verse_lines = धन्वन्तरिरीति ख्यात आयुर्वेददृगिज्यभाक् ।¦तमालोक्यासुरास्सर्वे कलशं चामृताहृतम् ॥ ३४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S08_V35
| verse_type  = shloka
| verse_text  = विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥
| verse_lines  = विषण्णमनसो देवा हरिं शरणमाययुः ॥ ३५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S09_V56
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह
| verse_lines  = दृष्ट्वा मृधे गरुडवाहमिभारिवाह¦आविध्य शूलमहिनोदथ कालनेमिः ।¦तल्लीलया गरुडमूधर्ि्न पतद् गृहीत्वा¦तेनाहनन्नृप सवाहमरिं त्र्यधीशः ॥ ५६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S09_V57
| verse_type   = shloka
| verse_text   = माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-
| verse_lines = माली सुमाल्यतिबलौ युधि पेततुर्य-¦च्चक्रेणकृत्तशिरसावथ माल्यवांस्तम् ।¦आहत्य तिग्मगदयाऽहनदण्डजेन्द्रं¦तावच्छिरोऽच्छिनदरेर्नदतोऽरिणाऽऽद्यः ॥ ५७॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S19_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।
| verse_lines  = यद्यप्यसावधर्मेण मां बध्नीयादनागसम् ।¦तथाप्येनं न हिंसिष्ये भीतं ब्रह्मतनुं रिपुम् ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C08
| verse_id     = BTN_C08_S19_V13
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।
| verse_lines = एष वा उत्तमश्लोको न जिहासति यद् यशः ।¦हत्वा मैनां हरेद् युद्धे शयीत निहतो मया ॥ १३ ॥॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C08
| verse_id    = BTN_C08_S22_V20
| verse_type   = shloka
| verse_text   = मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥
| verse_lines = मीन उवाच– न म एतदलं राजन् सुखं वस्तुमुदञ्चनम् । पृथु देहि पदं मह्यं यत् त्वाऽहं शरणं गता ॥ २० ॥
}}
<span id="gr-C9" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="नवमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C9" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="नवमस्कन्धः"></span>
== नवमस्कन्धः ==
== नवमस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C9-S6" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="षष्ठोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== षष्ठोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C09
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S06_V84" data-block-id="BTN_C09_S06_V84" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवंविधानेकगुणः स राजा</span><span class="shloka-line">परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे ।</span><span class="shloka-line">क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं</span><span class="shloka-line">यया विरिञ्चादिमधश्चकार ॥ ८४ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C09_S06_V84
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S06_V84|verse_type=shloka|verse_text=एवंविधानेकगुणः स राजा|verse_lines=एवंविधानेकगुणः स राजा¦परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे ।¦क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं¦यया विरिञ्चादिमधश्चकार ॥ ८४ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<span id="gr-C9-S8" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अष्टमोऽध्यायः"></span>
| verse_text   = एवंविधानेकगुणः स राजा
=== अष्टमोऽध्यायः ===
| verse_lines = एवंविधानेकगुणः स राजा¦परात्मनि ब्रह्मणि वासुदेवे ।¦क्रियाकलापैः समुवाह भक्तिं¦यया विरिञ्चादिमधश्चकार ॥ ८४ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S08_V90" data-block-id="BTN_C09_S08_V90" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-</span><span class="shloka-line">स्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।</span><span class="shloka-line">जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीय-</span><span class="shloka-line">कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम् ॥ ९० ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S08_V90|verse_type=shloka|verse_text=रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-|verse_lines=रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-¦स्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।¦जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीय-¦कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम् ॥ ९० ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S08_V92" data-block-id="BTN_C09_S08_V92" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं</span><span class="shloka-line">वैदेहराजदुहितुर्यपयापितायाम् ।</span><span class="shloka-line">भ्रात्रा वने कृपणवत् प्रियया वियुक्तः</span><span class="shloka-line">स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥ ९२ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S08_V92|verse_type=shloka|verse_text=रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं|verse_lines=रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं¦वैदेहराजदुहितुर्यपयापितायाम् ।¦भ्रात्रा वने कृपणवत् प्रियया वियुक्तः¦स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥ ९२ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C09
<span id="gr-C9-S9" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="नवमोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C09_S08_V90
=== नवमोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V15" data-block-id="BTN_C09_S09_V15" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।</span><span class="shloka-line">ध्यायन्ती रामचरणौ विवरं प्रविवेश ह ॥ १५ ॥</span></span></div>
| verse_text   = रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V15|verse_type=shloka|verse_text=मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।|verse_lines=मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।¦ध्यायन्ती रामचरणौ विवरं प्रविवेश ह ॥ १५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = रक्षःस्वसुर्व्यकृत रूपमशुद्धबुद्धे-¦स्तस्याः खरत्रिशिरदूषणमुख्यबन्धून् ।¦जघ्ने चतुर्दशसहस्रमवारणीय-¦कोदण्डपाणिरटमान उवास कृच्छ्रम् ॥ ९० ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V16" data-block-id="BTN_C09_S09_V16" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।</span><span class="shloka-line">स्मरंस्तस्या गुणांस्तांस्तान् नाशक्नोद् रोद्धुमीश्वरः ॥ १६ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V16|verse_type=shloka|verse_text=तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।|verse_lines=तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।¦स्मरंस्तस्या गुणांस्तांस्तान् नाशक्नोद् रोद्धुमीश्वरः ॥ १६ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V17" data-block-id="BTN_C09_S09_V17" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।</span><span class="shloka-line">अपीश्वराणां किमुत ग्राम्यस्य गृहमेधिनः ॥ १७ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V17|verse_type=shloka|verse_text=स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।|verse_lines=स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।¦अपीश्वराणां किमुत ग्राम्यस्य गृहमेधिनः ॥ १७ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C09
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V18" data-block-id="BTN_C09_S09_V18" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।</span><span class="shloka-line">त्रयोदशाब्दसाहस्त्रमग्निहोत्रमखण्डितम् ॥ १८ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C09_S08_V92
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V18|verse_type=shloka|verse_text=तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।|verse_lines=तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।¦त्रयोदशाब्दसाहस्त्रमग्निहोत्रमखण्डितम् ॥ १८ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V19" data-block-id="BTN_C09_S09_V19" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।</span><span class="shloka-line">स्वपादपल्लवं राम आत्मज्योतिरगात् ततः ॥ १९ ॥</span></span></div>
| verse_text   = रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V19|verse_type=shloka|verse_text=स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।|verse_lines=स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।¦स्वपादपल्लवं राम आत्मज्योतिरगात् ततः ॥ १९ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = रक्षोधमेन वृकवद् विपिनेऽसमक्षं¦वैदेहराजदुहितुर्यपयापितायाम् ।¦भ्रात्रा वने कृपणवत् प्रियया वियुक्तः¦स्त्रीसङ्गिनामिति रतिं प्रथयंश्चचार ॥ ९२ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S09_V23" data-block-id="BTN_C09_S09_V23" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।</span><span class="shloka-line">आनृशंस्यपरो राजन् कर्मबन्धैर्विमुच्यते ॥ २३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S09_V23|verse_type=shloka|verse_text=पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।|verse_lines=पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।¦आनृशंस्यपरो राजन् कर्मबन्धैर्विमुच्यते ॥ २३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<span id="gr-C9-S14" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्दशोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== चतुर्दशोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C09
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S14_V07" data-block-id="BTN_C09_S14_V07" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।</span><span class="shloka-line">वव्रे हतानां रामोऽपि जीवितं चास्मृतिं वधे ॥ ७ ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C09_S09_V15
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S14_V07|verse_type=shloka|verse_text=वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।|verse_lines=वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।¦वव्रे हतानां रामोऽपि जीवितं चास्मृतिं वधे ॥ ७ ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<span id="gr-C9-S17" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="सप्तदशोऽध्यायः"></span>
| verse_text   = मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।
=== सप्तदशोऽध्यायः ===
| verse_lines = मुनौ निक्षिप्य तनयौ सीता भर्त्रा विवासिता ।¦ध्यायन्ती रामचरणौ विवरं प्रविवेश ह ॥ १५ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S17_V38" data-block-id="BTN_C09_S17_V38" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।</span><span class="shloka-line">त्राता तु दुःखात् पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् ॥ ३८ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S17_V38|verse_type=shloka|verse_text=मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।|verse_lines=मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।¦त्राता तु दुःखात् पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् ॥ ३८ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C09_S17_V39" data-block-id="BTN_C09_S17_V39" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C09" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।</span><span class="shloka-line">व्यसृजन्मरुतोऽबिभ्रन् दत्तोऽयं वितथेऽन्वये ॥ ३९ ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C09|verse_id=BTN_C09_S17_V39|verse_type=shloka|verse_text=चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।|verse_lines=चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।¦व्यसृजन्मरुतोऽबिभ्रन् दत्तोऽयं वितथेऽन्वये ॥ ३९ ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S09_V16
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।
| verse_lines = तच्छ्रुत्वा भगवान् रामो रुन्धन्नपि धिया शुचः ।¦स्मरंस्तस्या गुणांस्तांस्तान् नाशक्नोद् रोद्धुमीश्वरः ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S09_V17
| verse_type   = shloka
| verse_text   = स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।
| verse_lines = स्त्रीपुम्प्रसङ्ग एतादृक् सर्वत्र त्रासमावहः ।¦अपीश्वराणां किमुत ग्राम्यस्य गृहमेधिनः ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S09_V18
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।
| verse_lines = तत ऊर्ध्वं ब्रह्मचर्यं धारयन्नजुहोत् प्रभुः ।¦त्रयोदशाब्दसाहस्त्रमग्निहोत्रमखण्डितम् ॥ १८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S09_V19
| verse_type   = shloka
| verse_text   = स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।
| verse_lines = स्मरतां हृदि विन्यस्य बुद्धं पद्ममिवांशुकैः ।¦स्वपादपल्लवं राम आत्मज्योतिरगात् ततः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S09_V23
| verse_type   = shloka
| verse_text   = पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।
| verse_lines = पुरुषो रामचरितं श्रवणैरुपधारयन् ।¦आनृशंस्यपरो राजन् कर्मबन्धैर्विमुच्यते ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S14_V07
| verse_type   = shloka
| verse_text   = वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।
| verse_lines = वरेण छन्दयामास प्रीतः सत्यवतीसुतः ।¦वव्रे हतानां रामोऽपि जीवितं चास्मृतिं वधे ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S17_V38
| verse_type   = shloka
| verse_text   = मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।
| verse_lines = मूढे भर द्वाजमिमं भरद्वाजं बृहस्पतेः ।¦त्राता तु दुःखात् पितरौ भरद्वाजस्ततस्त्वयम् ॥ ३८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C09
| verse_id     = BTN_C09_S17_V39
| verse_type   = shloka
| verse_text   = चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।
| verse_lines = चोद्यमाना सुरैरेवं मत्वा तं देवमात्मजम् ।¦व्यसृजन्मरुतोऽबिभ्रन् दत्तोऽयं वितथेऽन्वये ॥ ३९ ॥
}}
<span id="gr-C10" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="दशमस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C10" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="दशमस्कन्धः"></span>
== दशमस्कन्धः ==
== दशमस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C10-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="प्रथमोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== प्रथमोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C10
<div class="verse-block" id="BTN_C10_S01_V41" data-block-id="BTN_C10_S01_V41" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C10" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं</span><span class="shloka-line">मनोरथेनाभिनिविष्टचेतनः ।</span><span class="shloka-line">दृष्टश्रुताभ्यां मनसाऽनुचिन्तयन्</span><span class="shloka-line">प्रपद्यते तत् किमपि ह्यपस्मृतिः ॥ ४१ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C10_S01_V41
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C10|verse_id=BTN_C10_S01_V41|verse_type=shloka|verse_text=स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं|verse_lines=स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं¦मनोरथेनाभिनिविष्टचेतनः ।¦दृष्टश्रुताभ्यां मनसाऽनुचिन्तयन्¦प्रपद्यते तत् किमपि ह्यपस्मृतिः ॥ ४१ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C10_S01_V42" data-block-id="BTN_C10_S01_V42" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C10" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यतो यतो धावति दैवचोदितं</span><span class="shloka-line">मनो विकारात्मकमात्मपञ्चसु ।</span><span class="shloka-line">गुणेषु मायारचितेषु देह्यसौ</span><span class="shloka-line">प्रपद्यमानः सह तेन जायते ॥ ४२ ॥</span></span></div>
| verse_text  = स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C10|verse_id=BTN_C10_S01_V42|verse_type=shloka
| verse_lines  = स्वप्ने यथा पश्यति देहमीदृशं¦मनोरथेनाभिनिविष्टचेतनः ।¦दृष्टश्रुताभ्यां मनसाऽनुचिन्तयन्¦प्रपद्यते तत् किमपि ह्यपस्मृतिः ॥ ४१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S01_V42
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यतो यतो धावति दैवचोदितं
| verse_lines  = यतो यतो धावति दैवचोदितं¦मनो विकारात्मकमात्मपञ्चसु ।¦गुणेषु मायारचितेषु देह्यसौ¦प्रपद्यमानः सह तेन जायते ॥ ४२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S01_V43
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ज्योतिर्यथैवोदकपार्थिवेष्वदः
| verse_lines  = ज्योतिर्यथैवोदकपार्थिवेष्वदः¦समीरवेगानुगतं विभाव्यते ।¦एवं स्वमायारचितेष्वसौ पुमान्¦गुणेषु रागानुगतो विमुह्यति ॥ ४३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S01_V44
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्मान्न कस्यचिद् द्रोहमाचरेत् स तथाविधः ।
| verse_lines  = तस्मान्न कस्यचिद् द्रोहमाचरेत् स तथाविधः ।¦आत्मनः क्षेममन्विच्छन् द्रोग्धुर्वै परतो भयम् ॥ ४४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S01_V49
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अग्नेर्यथा दारुवियोगयोगयो-
| verse_lines  = अग्नेर्यथा दारुवियोगयोगयो-¦रदृष्टतोऽन्यन्न निमित्तमस्ति ।¦एवं हि जन्तोरपि दुर्विभाव्यः¦शरीरसंयोगवियोगहेतुः ॥ ५१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V17
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भगवानपि विश्वात्मा भक्तानामभयङ्करः ।
| verse_lines  = भगवानपि विश्वात्मा भक्तानामभयङ्करः ।¦आविवेशांशभागेन मन आनकदुन्दुभेः ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततो जगन्मङ्गलमच्युतांशं
| verse_lines  = ततो जगन्मङ्गलमच्युतांशं¦समाहितं शूरसुतेन देवी ।¦दधार सर्वात्मकमात्मभूतं¦काष्ठा यथाऽऽनन्दकरं नभस्तः ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ब्रह्मभवावूचतुः– सत्यव्रतं सत्यपरं त्रिसत्यं सत्यस्य योनिं निहितं च सत्ये । सत्यस्य सत्यमुत सत्यनेत्रं सत्यात्मकं त्वां शरणं प्रपन्नाः ॥ २७ ॥
| verse_lines  = ब्रह्मभवावूचतुः– सत्यव्रतं सत्यपरं त्रिसत्यं सत्यस्य योनिं निहितं च सत्ये । सत्यस्य सत्यमुत सत्यनेत्रं सत्यात्मकं त्वां शरणं प्रपन्नाः ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V28
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एकायनोऽसौ द्विफलस्त्रिमूल-
| verse_lines  = एकायनोऽसौ द्विफलस्त्रिमूल-¦श्चतूरसः पञ्चशिफः षडात्मा ।¦सप्तत्वगष्टविटपो नवाक्षो¦दशच्छदी द्विखगो ह्यादिवृक्षः ॥ २८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V29
| verse_type  = shloka
| verse_text  = त्वमेक एवास्य सतः प्रसूतिः
| verse_lines  = त्वमेक एवास्य सतः प्रसूतिः¦स्थानं निधानं त्वमनुग्रहश्च ।¦त्वन्मायया संवृतचेतसस्त्वां¦पश्यन्ति नाना न विपश्चितो ये ॥ २९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V30
| verse_type  = shloka
| verse_text  = बिभर्षि रूपाण्यवबोध आत्मन् क्षेमाय लोकस्य चराचरस्य । सत्वोपपन्नानि सुखावहानि सतामभद्राणि मुहुः खलानाम् ॥ ३० ॥
| verse_lines  = बिभर्षि रूपाण्यवबोध आत्मन् क्षेमाय लोकस्य चराचरस्य । सत्वोपपन्नानि सुखावहानि सतामभद्राणि मुहुः खलानाम् ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V31
| verse_type  = shloka
| verse_text  = त्वय्यम्बुजाक्षाखिलसत्त्वधामि्न
| verse_lines  = त्वय्यम्बुजाक्षाखिलसत्त्वधामि्न¦समाधिनाऽऽवेशितचेतसो ये ।¦त्वत्पादपोतेन महत्कृतेन¦कुर्वन्ति गोवत्सपदं भवाब्धिम् ॥ ३१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V32
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स्वयं समुत्तीर्य सुदुस्तरं द्युमन्
| verse_lines  = स्वयं समुत्तीर्य सुदुस्तरं द्युमन्¦भवार्णवं भीममदभ्रसौहृदाः ।¦भवत्पदाम्भोरुहनावमत्र ते¦निधाय याताः सदनुग्रहो भवान् ॥ ३२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V35
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्त्वं विशुद्धं श्रयते भवान् स्थितौ
| verse_lines  = सत्त्वं विशुद्धं श्रयते भवान् स्थितौ¦शरीरिणां श्रेयउपायनं वपुः ।¦वेदक्रियायोगतपःसमाधिभि-¦स्तवार्हणं येन जनः समीहते ॥ ३५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V36
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्त्वं न चेद् धातरिदं निजं भवेद्
| verse_lines  = सत्त्वं न चेद् धातरिदं निजं भवेद्¦विज्ञानमज्ञानभिदापमार्जनम् ।¦गुणप्रकाशैरनुमीयते भवान्¦प्रकाशते यस्य च येन वाऽगुणः ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V37
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न नामरूपे गुणजन्मकर्मभिः
| verse_lines  = न नामरूपे गुणजन्मकर्मभिः¦निरूपितव्ये तव तस्य साक्षिणः ।¦मनोवचोभ्यामनुमेयवर्त्मनो¦देवक्रियायाः प्रतियन्त्यथापि हि ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V38
| verse_type  = shloka
| verse_text  = शृण्वन् गृणन् संस्मरयंश्च चिन्तयन्
| verse_lines  = शृण्वन् गृणन् संस्मरयंश्च चिन्तयन्¦नामानि रूपाणि च मङ्गलानि ते ।¦क्रियासु यस्त्वच्चरणारविन्दयो-¦राविष्टचित्तो न भवाय कल्प्यते ॥ ३८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V39
| verse_type  = shloka
| verse_text  = दिष्ट्या हरेऽस्या भवतः पदो भुवो
| verse_lines  = दिष्ट्या हरेऽस्या भवतः पदो भुवो¦भारोऽपनीतस्तव जन्मनेशितुः ।¦दिष्ट्याऽङ्कितां त्वत्पदकैः सुशोभनै-¦र्द्रक्ष्याम गां द्यां च तवानुकम्पिताम् ॥ ३९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S03_V40
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न तेऽभवस्येश भवस्य कारणं
| verse_lines  = न तेऽभवस्येश भवस्य कारणं¦विना विनोदं बत तर्कयामहे ।¦भवो निरोधः स्थितिरप्यविद्ययाऽऽ-¦कृता यतस्त्वय्यभवाश्रयात्मनि ॥ ४० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S04_V15
| verse_type  = shloka
| verse_text  = स एव स्वप्रकृत्येदं सृष्ट्वाऽग्रे त्रिगुणात्मकम् ।
| verse_lines  = स एव स्वप्रकृत्येदं सृष्ट्वाऽग्रे त्रिगुणात्मकम् ।¦तदनु त्वं ह्यप्रविष्टः प्रविष्टः इव भाव्यसे ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S04_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = य एतेऽविकृता भावाः सप्त ते विकृतैः सह ।
| verse_lines  = य एतेऽविकृता भावाः सप्त ते विकृतैः सह ।¦नानावीर्याः पृथग्भूता विराजं शयनं तव ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S04_V17
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सन्निपत्य समुत्पाद्य दृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भवः ॥ १७ ॥
| verse_lines  = सन्निपत्य समुत्पाद्य दृश्यन्तेऽनुगता इव । प्रागेव विद्यमानत्वान्न तेषामिह सम्भवः ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C10
| verse_id    = BTN_C10_S04_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं भवान् बुद्ध्यनुमेयलक्षणो
| verse_lines  =
<span id="gr-C11" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="एकादशस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C11" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="एकादशस्कन्धः"></span>
== एकादशस्कन्धः ==
== एकादशस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C11-S2" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="द्वितीयोऽध्यायः"></span>
| document_id  = BTN
=== द्वितीयोऽध्यायः ===
| chapter_id  = BTN_C11
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V05" data-block-id="BTN_C11_S02_V05" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।</span><span class="shloka-line">सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् ॥ ५ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C11_S02_V05
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C11|verse_id=BTN_C11_S02_V05|verse_type=shloka|verse_text=भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।|verse_lines=भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।¦सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् ॥ ५ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V06" data-block-id="BTN_C11_S02_V06" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥</span></span></div>
| verse_text  = भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C11|verse_id=BTN_C11_S02_V06|verse_type=shloka|verse_text=वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥|verse_lines=वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines  = भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च ।¦सुखायैव हि साधूनां त्वादृशामच्युतात्मनाम् ॥ ५ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V38" data-block-id="BTN_C11_S02_V38" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C11|verse_id=BTN_C11_S02_V38|verse_type=shloka|verse_text=अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥|verse_lines=अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V40" data-block-id="BTN_C11_S02_V40" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥</span></span></div>
| document_id  = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C11|verse_id=BTN_C11_S02_V40|verse_type=shloka|verse_text=एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥|verse_lines=एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id  = BTN_C11
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V41" data-block-id="BTN_C11_S02_V41" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥</span></span></div>
| verse_id    = BTN_C11_S02_V06
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C11|verse_id=BTN_C11_S02_V41|verse_type=shloka|verse_text=खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥|verse_lines=खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥}}<!--store only-->
| verse_type  = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C11_S02_V45" data-block-id="BTN_C11_S02_V45" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C11"
| verse_text  = वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥
| verse_lines  = वसुदेव उवाच– भजन्ति ये यथा देवान् देवा अपि तथैव तान् । छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V38
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥
| verse_lines  = अविद्यमानोऽप्यवभाति हि द्वयो ध्यातुर्धिया स्वप्नमनोरथो यथा । तत्कर्म सङ्कल्पविकल्पकं मनो बुधो निदध्यादभयं ततः स्यात् ॥ ३८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V40
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥
| verse_lines  = एवंव््रातश्च प््रिायनामकीर्त्या जातानुरागो द्रुतचित्त उच्चैः । हसत्यथो रोदिति रौति गाय- त्युन्मादवन्नृत्यति लोकबाह्यः ॥ ४० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V41
| verse_type  = shloka
| verse_text  = खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥
| verse_lines  = खं वायुमग्निं सलिलं महीं च ज्योतींषि सत्वानि दिशो द्रुमादीन् । सरित् समुद्रांश्च हरेः शरीरं यत् किञ्च भूतं प्रणमेदनन्यम् ॥ ४१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V45
| verse_type  = shloka
| verse_text  = हरिरुवाच– सर्वभूतेषु यः पश्येद् भगवद्भावमात्मनः । भूतानि भगवत्यात्मन्नेष भागवतोत्तमः ॥ ४५ ॥
| verse_lines  = हरिरुवाच– सर्वभूतेषु यः पश्येद् भगवद्भावमात्मनः । भूतानि भगवत्यात्मन्नेष भागवतोत्तमः ॥ ४५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V46
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ईश्वरे तदधीनेषु बालिशेषु द्विषत्सु च । प््रोममैत्रीकृपोपेक्षा यः करोति स मध्यमः ॥ ४६ ॥
| verse_lines  = ईश्वरे तदधीनेषु बालिशेषु द्विषत्सु च । प््रोममैत्रीकृपोपेक्षा यः करोति स मध्यमः ॥ ४६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V47
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अर्चायामेव हरये पूजां यः श्रद्धयेहते । न तद्भक्तेषु चान्येषु स भक्तः प्राकृतः स्मृतः ॥ ४७ ॥
| verse_lines  = अर्चायामेव हरये पूजां यः श्रद्धयेहते । न तद्भक्तेषु चान्येषु स भक्तः प्राकृतः स्मृतः ॥ ४७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V48
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गृहीत्वापीन्द्रियैरर्थान् यो न द्वेष्टि न हृष्यति ।
| verse_lines  = गृहीत्वापीन्द्रियैरर्थान् यो न द्वेष्टि न हृष्यति ।¦विष्णोर्मायामिमां पश्यन् स वै भागवतोत्तमः ॥ ४८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V49
| verse_type  = shloka
| verse_text  = देहेन्द्रियप्राणमनोधियां यो जन्माप्ययक्षुद्भयतर्षकृच्छ्रैः ।
| verse_lines  = देहेन्द्रियप्राणमनोधियां यो जन्माप्ययक्षुद्भयतर्षकृच्छ्रैः ।¦संसारधर्मैरविमुह्यमानः स्मृत्या हरेर्भागवतप्रधानः ॥ ४९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S02_V52
| verse_type  = shloka
| verse_text  = न यस्य स्वः पर इति चित्ते स्वात्मनि वाऽभिदा ।
| verse_lines  = न यस्य स्वः पर इति चित्ते स्वात्मनि वाऽभिदा ।¦सर्वभूतसमः शान्तः स वै भागवतोत्तमः ॥ ५२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अन्तरिक्ष उवाच– एभिर्भूतानि भूतात्मा महाभूतैर्महाभुज । ससर्जोच्चावचान्यादौ स्वयमात्मप्रसिद्धये ॥ ३ ॥
| verse_lines  = अन्तरिक्ष उवाच– एभिर्भूतानि भूतात्मा महाभूतैर्महाभुज । ससर्जोच्चावचान्यादौ स्वयमात्मप्रसिद्धये ॥ ३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं सृष्ट्वा स भूतानि स्थविष्ठैः पञ्चधातुभिः ।
| verse_lines  = एवं सृष्ट्वा स भूतानि स्थविष्ठैः पञ्चधातुभिः ।¦एकधा दशधाऽऽत्मानं विभजन् जुषते गुणान् ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V05
| verse_type  = shloka
| verse_text  = गुणैर्गुणान् स भुञ्जान आत्मप्रद्योतितैः प्रभुः ।
| verse_lines  = गुणैर्गुणान् स भुञ्जान आत्मप्रद्योतितैः प्रभुः ।¦मन्यमान इदं सृष्टमात्मानमिह सज्जते ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कर्माणि कर्मभिः कुर्वन् सनिमित्तानि देहभृत् ।
| verse_lines  = कर्माणि कर्मभिः कुर्वन् सनिमित्तानि देहभृत् ।¦तत्तत्कर्मफलं गृह्णन् भ््रामतीह सुखेतरम् ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = इत्थं कर्मगतीर्गच्छन् बह्वभद्रावहः पुमान् ।
| verse_lines  = इत्थं कर्मगतीर्गच्छन् बह्वभद्रावहः पुमान् ।¦आभूतसंप्लवात् स्वर्गप्रलयावश्नुतेऽवशः ॥ ७॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V08
| verse_type  = shloka
| verse_text  = धातूपप्लव आसन्ने व्यक्तं द्रव्यगुणात्मकम् ।
| verse_lines  = धातूपप्लव आसन्ने व्यक्तं द्रव्यगुणात्मकम् ।¦अनादिनिधनः कालो ह्यव्यक्ताय विकर्षति ॥ ८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V12
| verse_type  = shloka
| verse_text  = ततो विराजमुत्सृज्य वैराजः पुरुषो नृप ।
| verse_lines  = ततो विराजमुत्सृज्य वैराजः पुरुषो नृप ।¦अव्यक्तं विशते सूक्ष्मं निरिन्धन इवानलः ॥ १२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V13
| verse_type  = shloka
| verse_text  = वारिणा हृतगन्धा भूः सलिलत्वाय कल्पते ।
| verse_lines  = वारिणा हृतगन्धा भूः सलिलत्वाय कल्पते ।¦सलिलं तद् हृतरसं ज्योतिष्ट्वायोपकल्पते ॥ १३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V14
| verse_type  = shloka
| verse_text  = हृतरूपं तु तमसा वायौ ज्योतिः प्रलीयते । हृतस्पर्शोऽवकाशेन वायुर्नभसि लीयते ॥ १४ ॥
| verse_lines  = हृतरूपं तु तमसा वायौ ज्योतिः प्रलीयते । हृतस्पर्शोऽवकाशेन वायुर्नभसि लीयते ॥ १४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V15
| verse_type  = shloka
| verse_text  = कालात्मना हृतगुणं नभ आत्मनि लीयते ।
| verse_lines  = कालात्मना हृतगुणं नभ आत्मनि लीयते ।¦इन्द्रियाणि मनो बुद्धिः सह वैकारिकैर्नृप ॥ १५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V16
| verse_type  = shloka
| verse_text  = प्रविशन्ति ह्यहंकारं स्वगुणैरहमात्मनि ॥ १६ ॥
| verse_lines  = प्रविशन्ति ह्यहंकारं स्वगुणैरहमात्मनि ॥ १६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V17
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एषा माया भगवतः सर्गस्थित्यन्तकारिणी ।
| verse_lines  = एषा माया भगवतः सर्गस्थित्यन्तकारिणी ।¦त्रिवर्णा वर्णिताऽस्माभिः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V18
| verse_type  = shloka
| verse_text  = राजोवाच– यथैतामैश्वरीं मायां दुस्तरामकृतात्मभिः । तरन्त्यञ्जः स्थूलधियो महर्ष इदमुच्यताम् ॥ १८॥
| verse_lines  = राजोवाच– यथैतामैश्वरीं मायां दुस्तरामकृतात्मभिः । तरन्त्यञ्जः स्थूलधियो महर्ष इदमुच्यताम् ॥ १८॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = प्रबुद्ध उवाच– कर्माण्यारभमाणानां दुःखहत्यै सुखाय च । पश्येत् पाकविपर्यासं मिथुनीचारिणां नृणाम् ॥ १९ ॥
| verse_lines  = प्रबुद्ध उवाच– कर्माण्यारभमाणानां दुःखहत्यै सुखाय च । पश्येत् पाकविपर्यासं मिथुनीचारिणां नृणाम् ॥ १९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V20
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नित्यार्तिदेन वित्तेन दुर्लभेनात्ममृत्युना ।
| verse_lines  = नित्यार्तिदेन वित्तेन दुर्लभेनात्ममृत्युना ।¦गृहापत्याप्तपशुभिः का प्रीतिः साधितैश्चलैः ॥ २० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V21
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं लोकं परं विद्यान्नश्वरं कर्मनिर्मितम् ।
| verse_lines  = एवं लोकं परं विद्यान्नश्वरं कर्मनिर्मितम् ।¦अतुल्यातिशयध्वंसाद् यथा मण्डलवर्तिनाम् ॥ २१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V22
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तस्माद् गुरुं प्रपद्येत जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् ।
| verse_lines  = तस्माद् गुरुं प्रपद्येत जिज्ञासुः श्रेय उत्तमम् ।¦शाब्दे परे च निष्णातं ब््राह्मण्युपशमाश्रयम् ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V23
| verse_type  = shloka
| verse_text  = तत्र भागवतान् धर्मान् शिक्षेद् गुर्वात्मदैवतः ।
| verse_lines  = तत्र भागवतान् धर्मान् शिक्षेद् गुर्वात्मदैवतः ।¦अमाययाऽनुवृत्त्या च तुष्येदात्माऽऽत्मदो हरिः ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V24
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सर्वतो मनसोऽसङ्गमादौ सङ्गं च साधुषु ।
| verse_lines  = सर्वतो मनसोऽसङ्गमादौ सङ्गं च साधुषु ।¦दयां मैत्रीं प्रश्रयं च भूतेष्वद्धा यथोचितम् ॥ २४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V27
| verse_type  = shloka
| verse_text  = श्रद्धां भागवते शास्त्रेऽनिन्दामन्यत्र चापि हि ।
| verse_lines  = श्रद्धां भागवते शास्त्रेऽनिन्दामन्यत्र चापि हि ।¦मनोवाक्कायदण्डं च सत्यं शमदमावपि ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V30
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवं कृष्णात्मनाथेषु मनुष्येषु च सौहृदम् ।
| verse_lines  = एवं कृष्णात्मनाथेषु मनुष्येषु च सौहृदम् ।¦परिचर्यां चोभयत्र महत्सु नृषु साधुषु ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V36
| verse_type  = shloka
| verse_text  = पिप्पलायन उवाच– स्थित्युद्भवप्रलयहेतुरहेतुरस्य यः स्वप्नजागरसुषुप्तिषु सन् बहिश्च । देहेन्द्रियासुहृदयानि चरन्ति येन सञ्जीवितानि तदवैहि परं नरेन्द्र ॥ ३६ ॥
| verse_lines  = पिप्पलायन उवाच– स्थित्युद्भवप्रलयहेतुरहेतुरस्य यः स्वप्नजागरसुषुप्तिषु सन् बहिश्च । देहेन्द्रियासुहृदयानि चरन्ति येन सञ्जीवितानि तदवैहि परं नरेन्द्र ॥ ३६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V37
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नैनं मनो विशति वागुत चक्षुरात्मा प्राणेन्द्रियाणि च यथाऽनलमर्चिषः स्वाः । शब्दोऽप्यबोधकनिषेधतयाऽऽत्ममूल- मर्थोक्तमाह यदृते न निषेध्यसिद्धिः ॥ ३७ ॥
| verse_lines  = नैनं मनो विशति वागुत चक्षुरात्मा प्राणेन्द्रियाणि च यथाऽनलमर्चिषः स्वाः । शब्दोऽप्यबोधकनिषेधतयाऽऽत्ममूल- मर्थोक्तमाह यदृते न निषेध्यसिद्धिः ॥ ३७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V38
| verse_type  = shloka
| verse_text  = सत्त्वं रजस्तम इति त्रिवृदेकमादौ सूत्रं महानहमिति प्रवदन्ति जीवम् । ज्ञानक्रियार्थफलरूपतयोरुशक्ति ब््राह्मैव भाति सदसच्च तयोः परं यत् ॥ ३८ ॥
| verse_lines  = सत्त्वं रजस्तम इति त्रिवृदेकमादौ सूत्रं महानहमिति प्रवदन्ति जीवम् । ज्ञानक्रियार्थफलरूपतयोरुशक्ति ब््राह्मैव भाति सदसच्च तयोः परं यत् ॥ ३८ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V39
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नासौ जजान न मरिष्यति नैधतेऽसौ न क्षीयते स च न विध्यति चारिणा हि । सर्वत्र शश्वदनपाय्युपलब्धिमात्रं प्राणो यथेन्द्रियबलेन विकल्पितं सत् ॥ ३९ ॥
| verse_lines  = नासौ जजान न मरिष्यति नैधतेऽसौ न क्षीयते स च न विध्यति चारिणा हि । सर्वत्र शश्वदनपाय्युपलब्धिमात्रं प्राणो यथेन्द्रियबलेन विकल्पितं सत् ॥ ३९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V40
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अण्डेषु पेशिषु तरुष्ववनिस्थितेषु प्राणेन जीव उपधावति तत्र तत्र । छन्ने मतीन्द्रियगुणेऽहमि च प्रसुप्ते कूटस्थ आस यमृते तदनुस्मृतिर्न ॥ ४० ॥
| verse_lines  = अण्डेषु पेशिषु तरुष्ववनिस्थितेषु प्राणेन जीव उपधावति तत्र तत्र । छन्ने मतीन्द्रियगुणेऽहमि च प्रसुप्ते कूटस्थ आस यमृते तदनुस्मृतिर्न ॥ ४० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V43
| verse_type  = shloka
| verse_text  = राजोवाच– एवं प्रश्नमृषीन् पूर्वमपृच्छं पितुरन्तिके । नाब्रुवन् ब्रह्मणः पुत्रास्तत्र कारणमुच्यताम् ॥ ४३ ॥॥
| verse_lines  = राजोवाच– एवं प्रश्नमृषीन् पूर्वमपृच्छं पितुरन्तिके । नाब्रुवन् ब्रह्मणः पुत्रास्तत्र कारणमुच्यताम् ॥ ४३ ॥॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V44
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आविर्होत्र उवाच– कर्माकर्मविकर्मेति वेदवादो न लौकिकः । वेदस्य चेश्वरात्मत्वात् तत्र मुह्यन्ति सूरयः ॥ ४४ ॥
| verse_lines  = आविर्होत्र उवाच– कर्माकर्मविकर्मेति वेदवादो न लौकिकः । वेदस्य चेश्वरात्मत्वात् तत्र मुह्यन्ति सूरयः ॥ ४४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V46
| verse_type  = shloka
| verse_text  = नाऽऽचरेद् यस्तु वेदोक्तं स्वयमज्ञोऽजितेन्द्रियः ।
| verse_lines  = नाऽऽचरेद् यस्तु वेदोक्तं स्वयमज्ञोऽजितेन्द्रियः ।¦विकर्मणा ह्यधर्मेण मृत्योर्मृत्युमुपैति सः ॥ ४६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V47
| verse_type  = shloka
| verse_text  = वेदोक्तमेव कुर्वाणो निःसङ्गोऽर्पितमीश्वरे । नैष्कर्म्यां लभते सिद्धिं रोचनार्थं फलश्रुतिः ॥ ४७ ॥
| verse_lines  = वेदोक्तमेव कुर्वाणो निःसङ्गोऽर्पितमीश्वरे । नैष्कर्म्यां लभते सिद्धिं रोचनार्थं फलश्रुतिः ॥ ४७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V49
| verse_type  = shloka
| verse_text  = लब्ध्वा चाव्यग््रामाचार्यं तेन सन्दर्शितागमः ।
| verse_lines  = लब्ध्वा चाव्यग््रामाचार्यं तेन सन्दर्शितागमः ।¦महापुरुषमभ्यर्चेन्मूर्त्याऽभिमतयाऽऽत्मनः ॥ ४९ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V51
| verse_type  = shloka
| verse_text  = अर्चादौ हृदये वापि यथालब्धोपचारकैः ।
| verse_lines  = अर्चादौ हृदये वापि यथालब्धोपचारकैः ।¦द्रव्यक्षित्यात्मलिङ्गानि निष्पाद्य प्रोक्ष्य चासनम् ॥ ५१ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V55
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आत्मानं तन्मयं ध्यायन् मूर्तिं सम्पूजयेद् हरेः ।
| verse_lines  = आत्मानं तन्मयं ध्यायन् मूर्तिं सम्पूजयेद् हरेः ।¦शेषमाधाय शिरसि स्वधाम््नयुद्वास्य सत्कृतम् ॥ ५५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S03_V56
| verse_type  = shloka
| verse_text  = एवमग्न्यर्कतोयादावर्चयेद् हृदये च यः ।
| verse_lines  = एवमग्न्यर्कतोयादावर्चयेद् हृदये च यः ।¦यज्ञेश्वरं स्वमात्मानमचिरान्मुच्यते हि सः ॥ ५६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V03
| verse_type  = shloka
| verse_text  = भूतैर्यदा पञ्चभिरात्मसृष्टैः पुरं विराजं विरचय्य तस्मिन् ।
| verse_lines  = भूतैर्यदा पञ्चभिरात्मसृष्टैः पुरं विराजं विरचय्य तस्मिन् ।¦स्वांशेन विष्टः पुरुषाभिधानमवाप नारायण आदिदेवः ॥३॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V04
| verse_type  = shloka
| verse_text  = यत्काय एष भुवनत्रयसन्निवेशो यस्येन्द्रियैस्तनुभृतामुभयेन्द्रियाणि । ज्ञानांशकेन विशतो बलमोज ईहा सत्त्वादिभिः स्थितिलयोद्भव आदिकर्ता ॥ ४ ॥
| verse_lines  = यत्काय एष भुवनत्रयसन्निवेशो यस्येन्द्रियैस्तनुभृतामुभयेन्द्रियाणि । ज्ञानांशकेन विशतो बलमोज ईहा सत्त्वादिभिः स्थितिलयोद्भव आदिकर्ता ॥ ४ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V05
| verse_type  = shloka
| verse_text  = आदावभूच्छतधृती रजसाऽस्य सर्गे विष्णुः स्थितौ क्रतुपतिर्द्विजधर्मसेतुः । रुद्रोऽप्ययाय तमसा पुरुषः स आद्य इत्युद्भवस्थितिलयाः सततं प्रजासु ॥ ५ ॥
| verse_lines  = आदावभूच्छतधृती रजसाऽस्य सर्गे विष्णुः स्थितौ क्रतुपतिर्द्विजधर्मसेतुः । रुद्रोऽप्ययाय तमसा पुरुषः स आद्य इत्युद्भवस्थितिलयाः सततं प्रजासु ॥ ५ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V06
| verse_type  = shloka
| verse_text  = धर्मस्य दक्षदुहितर्यजनि स्वमूर्त्या नारायणो नर इति स्वतपःप्रभावः । नैष्कर्म्यलक्षणमुवाच चचार योगं योऽद्यापि चास्त ऋषिवर्यनिषेविताङ्घ्रिः ॥ ६ ॥
| verse_lines  = धर्मस्य दक्षदुहितर्यजनि स्वमूर्त्या नारायणो नर इति स्वतपःप्रभावः । नैष्कर्म्यलक्षणमुवाच चचार योगं योऽद्यापि चास्त ऋषिवर्यनिषेविताङ्घ्रिः ॥ ६ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V07
| verse_type  = shloka
| verse_text  = इन्द्रोऽपि नाक्यसुखमेष जिघृक्षतीति कामं न्ययुङ्क्त सगणं स बदर्युपाख्यम् । गत्वाऽप्सरोगणवसन्तसुमन्दवातैः स्त्रीप््रोक्षणेषुभिरविध्यदतन्महिज्ञः ॥ ७ ॥
| verse_lines  = इन्द्रोऽपि नाक्यसुखमेष जिघृक्षतीति कामं न्ययुङ्क्त सगणं स बदर्युपाख्यम् । गत्वाऽप्सरोगणवसन्तसुमन्दवातैः स्त्रीप््रोक्षणेषुभिरविध्यदतन्महिज्ञः ॥ ७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V10
| verse_type  = shloka
| verse_text  = त्वां सुन्वतां सुरकृता बहवोऽन्तरायाः कस्तान् विलंघ्य व््राजतात् परमं पदं ते । नान्यस्य बर्हिषि बलिं ददतः स्वभागं धत्ते पदं त्वमविता यदि विघ्नमूर्धि्न ॥ १० ॥
| verse_lines  = त्वां सुन्वतां सुरकृता बहवोऽन्तरायाः कस्तान् विलंघ्य व््राजतात् परमं पदं ते । नान्यस्य बर्हिषि बलिं ददतः स्वभागं धत्ते पदं त्वमविता यदि विघ्नमूर्धि्न ॥ १० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V17
| verse_type  = shloka
| verse_text  = हंसस्वरूप्यवददच्युत आत्मयोगं दत्तः कुमार ऋषभो भगवान् पिता नः । विष्णुः शिवाय जगतां कलयाऽवतीर्ण- स्तेनाहृता मधुभिदा श्रुतयो हयास्ये ॥ १७ ॥
| verse_lines  = हंसस्वरूप्यवददच्युत आत्मयोगं दत्तः कुमार ऋषभो भगवान् पिता नः । विष्णुः शिवाय जगतां कलयाऽवतीर्ण- स्तेनाहृता मधुभिदा श्रुतयो हयास्ये ॥ १७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id  = BTN
| chapter_id  = BTN_C11
| verse_id    = BTN_C11_S04_V19
| verse_type  = shloka
| verse_text  = संस्तुन्वतोऽब्धिपतितांच्छ्रमणान् ऋषींश्च शक्रं च वृत्रवधतस्तमसि प्रविष्टम् । देवस्त्रियोऽसुरगृहे पिहिता अनाथा जघ्नेऽसुरेन्द्रमभयाय सतां नृसिंहे ॥ १९ ॥
| verse_lines  = संस्तुन्वतोऽब्धिपतितांच्छ्रमणान् ऋषींश्च शक्रं च वृत्रवधतस्तमसि प्रविष्टम् । देवस्त्रियोऽसुरगृहे पिहिता अनाथा जघ्नेऽसुरेन्द्रमभयाय सतां
<span id="gr-C12" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वादशस्कन्धः"></span>
<span id="gr-C12" class="gr-toc-anchor" data-level="1" data-title="द्वादशस्कन्धः"></span>
== द्वादशस्कन्धः ==
== द्वादशस्कन्धः ==
{{VerseBlock
<span id="gr-C12-S4" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="चतुर्थोऽध्यायः"></span>
| document_id = BTN
=== चतुर्थोऽध्यायः ===
| chapter_id   = BTN_C12
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V20" data-block-id="BTN_C12_S04_V20" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥</span></span></div>
| verse_id     = BTN_C12_S04_V20
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S04_V20|verse_type=shloka|verse_text=न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥|verse_lines=न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥}}<!--store only-->
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V25" data-block-id="BTN_C12_S04_V25" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।</span><span class="shloka-line">मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥</span></span></div>
| verse_text   = न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S04_V25|verse_type=shloka|verse_text=बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।|verse_lines=बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।¦मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = न यत्र वाचो न मनो न सत्त्वं तमो रजो वा महदादयोऽमी । न प्राणबुद्धीन्द्रियदेवता वा न सन्निवेशः खलु लोककल्पः ॥ २० ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V27" data-block-id="BTN_C12_S04_V27" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।</span><span class="shloka-line">विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S04_V27|verse_type=shloka|verse_text=एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।|verse_lines=एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।¦विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S04_V30" data-block-id="BTN_C12_S04_V30" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।</span><span class="shloka-line">नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S04_V30|verse_type=shloka|verse_text=न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।|verse_lines=न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।¦नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C12
<span id="gr-C12-S5" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="पञ्चमोऽध्यायः"></span>
| verse_id     = BTN_C12_S04_V25
=== पञ्चमोऽध्यायः ===
| verse_type   = shloka
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V22" data-block-id="BTN_C12_S05_V22" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।</span><span class="shloka-line">बभूव सम्भ्रान्तमतिः सविमानः सतक्षकः ॥ २२ ॥</span></span></div>
| verse_text   = बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S05_V22|verse_type=shloka|verse_text=इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।|verse_lines=इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।¦बभूव सम्भ्रान्तमतिः सविमानः सतक्षकः ॥ २२ ॥}}<!--store only-->
| verse_lines = बुद्धेर्जागरणं स्वप्नः सुषुप्तिरिति होच्यते ।¦मायामात्रमिदं राजन् नानात्वं प्रत्यगात्मनि ॥ २५ ॥
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V23" data-block-id="BTN_C12_S05_V23" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।</span><span class="shloka-line">विलोक्याङ्गिरसः प्राह राजानं तं बृहस्पतिः ॥ २३ ॥</span></span></div>
}}
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S05_V23|verse_type=shloka|verse_text=तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।|verse_lines=तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।¦विलोक्याङ्गिरसः प्राह राजानं तं बृहस्पतिः ॥ २३ ॥}}<!--store only-->
{{VerseBlock
<div class="verse-block" id="BTN_C12_S05_V24" data-block-id="BTN_C12_S05_V24" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C12" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।</span><span class="shloka-line">नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे ॥</span></span></div>
| document_id = BTN
{{VerseRow|document_id=BTN|chapter_id=BTN_C12|verse_id=BTN_C12_S05_V24|verse_type=shloka|verse_text=नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।|verse_lines=नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।¦नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे ॥}}<!--store only-->
| chapter_id   = BTN_C12
| verse_id     = BTN_C12_S04_V27
| verse_type   = shloka
| verse_text   = एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।
| verse_lines = एते ह्यवयवाः प्रोक्ताः सर्वावयविनामिह ।¦विनाऽर्थेन प्रतीयेरन् पटस्येवाङ्ग तन्तवः ॥ २७ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C12
| verse_id     = BTN_C12_S04_V30
| verse_type   = shloka
| verse_text   = न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।
| verse_lines = न हि सत्यस्य नानात्वमविद्वान् यदि मन्यते ।¦नानात्वं छिद्रयोर्यद्वज्ज्योतिषोर्वा तयोरपि ॥ ३० ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C12
| verse_id     = BTN_C12_S05_V22
| verse_type   = shloka
| verse_text   = इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।
| verse_lines = इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः ।¦बभूव सम्भ्रान्तमतिः सविमानः सतक्षकः ॥ २२ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C12
| verse_id     = BTN_C12_S05_V23
| verse_type   = shloka
| verse_text   = तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।
| verse_lines = तं पतन्तं विमानेन सहतक्षकमम्बरात् ।¦विलोक्याङ्गिरसः प्राह राजानं तं बृहस्पतिः ॥ २३ ॥
}}
{{VerseBlock
| document_id = BTN
| chapter_id   = BTN_C12
| verse_id     = BTN_C12_S05_V24
| verse_type   = shloka
| verse_text   = नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।
| verse_lines = नित्यादोषस्वरूपाय गुणपूर्णाय सर्वदा ।¦नारायणाय हरये नमः प्रेष्ठतमाय मे ॥
}}


[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Bhagavatatatparyanirnaya]]
[[Category:Moola]]
[[Category:Moola]]
Retrieved from "https://anandamakaranda.in/Bhagavatatatparyanirnaya/Moola"