|
|
| (5 intermediate revisions by the same user not shown) |
| Line 1: |
Line 1: |
| = न्यायसुधा = | | = न्यायसुधा = |
| __NOTOC__
| |
| <div class="gr-page-nav">[[Anuvyakhyana|Anuvyakhyana]]</div> | | <div class="gr-page-nav">[[Anuvyakhyana|Anuvyakhyana]]</div> |
| | <div class="gr-teeka-page" data-primary="Anuvyakhyana" data-slug="Nyayasudha"> |
|
| |
|
| == अध्याय 1 ==
| |
| <div class="shloka-block">
| |
| <span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span>
| |
| <span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span>
| |
| </div>
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_I01
| |
| | id = AV_C01_S01_I01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <div class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रियः पत्ये नित्यागणितगुणमाणिक्यविशदप्रभाजालोल्लासोपहतसकलावद्यतमसे ।</span><span class="shloka-line">जगज्जन्मस्थेमप्रलयरचनाशीलवपुषे नमोऽशेषाम्नायस्मृतिहृदयदीप्ताय हरये ॥ १ ॥</span></div>
| |
| भगवता बादरायणेन प्राणिनां निःश्रेयसाय प्रणीतमपि ब्रह्ममीमांसाशास्त्रं असाधुनिबन्धान्धतमसाऽवकुण्ठितत्वेन अप्रणीतमिव मन्यमानो भगवानानन्दतीर्थमुनिः यथाऽऽचार्याभिप्रायम् अस्य भाष्यं विधाय अनुभाष्यमपि करिष्यन् विलीनप्रकृतितया स्वयमन्तरायविधुरोऽपि अनवरतमीश्वरप्रवणकायकरणवृत्तिरपि नारायणप्रणामादिकं प्रारिप्सितस्यानन्तरायपरिसमाप्तेः प्रचयस्य च हेतुतयाऽविगीतशिष्टाचारपरम्परादिना अवगतमवश्यं करणीयं शिष्यान् ग्राहयितुं ग्रन्थादौ निबध्नाति- <span class="gr-prateeka">नारायणमिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_I02
| |
| | id = AV_C01_S01_I02_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| नारायणप्रणामस्येव गुरुप्रणामस्यापि अभिमतसिद्ध्यङ्गतया कार्यारम्भे अवश्यमनुष्ठेयत्वात् तदाचरणपुरःसरं ब्रह्ममीमांसाशास्त्रव्याख्यानं समर्थयमानः प्रतिजानीते <span class="gr-prateeka">तमेवेति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_I03
| |
| | id = AV_C01_S01_I03_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| यदुक्तं नारायणोऽस्य शास्त्रस्य प्रभव इति । तदयुक्तम् । व्यासोपज्ञताप्रसिदि्धविरोधात् । न च नारायण एव व्यासः । जननविरोधात् । कृतकृत्यस्य प्रयोजनाभावेन शास्त्रप्रणयनासंभवाच्च ॥ यच्चास्य श्रौत्या परविद्याख्यया सर्वोत्तमप्रामाण्यसिदि्धरिति । तदप्ययुक्तम् । परशब्दस्यानेकार्थत्वेन विद्याशब्दस्य च अर्थविवक्षाविरहिण्यपि मन्त्रे प्रयोगदर्शनेन परविद्याख्यायाः सर्वोत्तमप्रामाण्यानिश्चायकत्वात् । किं चेय• परविद्याख्यैतद्विषया इत्यत्रापि न नियामकमस्ती त्यत आह <span class="gr-prateeka">प्रादुर्भूत इति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
|
| {{Teeka
| | === अध्यायाः === |
| | verse_id = AV_C01_S01_I04
| |
| | id = AV_C01_S01_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एवं तावदागमेनास्य शास्त्रस्यानुत्तमं प्रामाण्यं प्रसाध्य अधुना अनुमानतोऽपि तत् सिषाधयिषुरादौ तावत्प्रामाण्यमात्रे अनुमानं वक्तुमाह <span class="gr-prateeka">गुरुरिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
|
| {{Teeka
| | * [[Anuvyakhyana/Vyakhya/Nyayasudha/C1|अध्यायः 1]] |
| | verse_id = AV_C01_S01_I06 | | * [[Anuvyakhyana/Vyakhya/Nyayasudha/C2|अध्यायः 2]] |
| | id = AV_C01_S01_I06_Nyayasudha | | * [[Anuvyakhyana/Vyakhya/Nyayasudha/C3|अध्यायः 3]] |
| | name = Nyayasudha
| | * [[Anuvyakhyana/Vyakhya/Nyayasudha/C4|अध्यायः 4]] |
| | label = न्यायसुधा | |
| | text = | |
| ननु तर्ह्यनेनेदमुदितं भवति । एतच्छास्त्रं प्रमाणमनुकूलवक्त्रादिमत्त्वाद् भारतादिवत् । वक्त्राद्यानुकूल्यं चोक्तहेतुसिद्धमि ति । एतदनुपपन्नम् । आप्तवाक्यतायास्तत्रोपाधित्वात् । न च प्रत्यक्षादौ सत्यपि प्रामाण्ये नास्त्याप्तवाक्यत्वमिति साध्याव्यापकत्वान्नायमुपाधिरि ति वाच्यम् । वाक्यत्वावच्छिन्नसाध्यव्यापकत्वेनोपाधित्वोपपत्तेः ॥ तथाऽप्यपौरुषेये वेदे तदभावादनुपाधित्वमिति चेन्न । वेदापौरुषेयत्वस्यासम्मतत्वात् ॥ सम्मतत्वे वा साधनावच्छिन्ने पौरुषेयवाक्यत्वावच्छिन्ने वासाध्येऽस्योपाधित्वोपपत्तेरिति । मैवम् । अभिप्रायानवगमात् । न हि वयं वक्त्राद्यानुकूल्येन शास्त्रप्रामाण्यं साक्षात्साधयितुमुद्यताः । येनात्रोपाध्युद्भावनं सङ्गच्छेत । अपि तर्ह्यनुकूलवक्त्रादिमत्त्वस्य आप्तवाक्यतया व्याप्तत्वात्तेन तां प्रसाध्य तया प्रामाण्यं शास्त्रस्य साध्यत इत्याशयवानाह <span class="gr-prateeka">वक्तृश्रोतृप्रसक्तीनामिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
|
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_I07
| |
| | id = AV_C01_S01_I07_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| तदेवं श्रुत्यनुमानाभ्यामिदमेव शास्त्रं प्रमाणतमम्, नान्यदेतादृशमस्तीत्युपसंहरति <span class="gr-prateeka">अत इति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_I08
| |
| | id = AV_C01_S01_I08_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| नन्वेतदनुपपन्नम् । तथा सत्येतयोर्विघ्नविघातादिहेतुत्वेन समस्तशास्त्राङ्गतया प्रथमसूत्रावयवत्वाभावप्रसङ्गात् । तथात्वे च प्रथमसूत्रं न्यूनमापद्येत । अधिकार्यादिप्रतिपादकस्य अन्यस्याभावात् । तत्प्रतिपादनस्य चावश्यकत्वात् । अन्यथा अधिकारिविषयवैधुर्येण शास्त्रस्य अनारम्भणीयत्वशङ्का न निराकृता स्यात् इत्यनर्थकं सूत्रमापद्येतेत्यत आह <span class="gr-prateeka">तत्रेति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| <div class="shloka-block">
| |
| <span class="shloka-line">ओतत्ववाची ह्योङ्कारो वक्त्यसौ तद्गुणोतताम् ।स एव ब्रह्मशब्दार्थो नारायणपदोदितः ॥9॥</span>
| |
| </div> | | </div> |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_V01
| |
| | id = AV_C01_S01_V01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| तदेवं विषयाद्यनुबन्धविधुरत्वान्न जिज्ञासा कर्तव्या । तद्विधयोऽपि न प्रमाणम् । शास्त्रं चेदमनारम्भणीयमिति प्राप्ते सूत्रयामास भगवानाचार्यः <span class="gr-prateeka">ॐ अथातो ब्रह्मजिज्ञासेति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- प्रथमसूत्रे विहिता ब्रह्मजिज्ञासा जन्मादिसूत्रैः क्रियते ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ५सु०- ननु जन्मादिकं वा लक्षणत्वेनात्राभिमतं तत्कारणत्वं वा । नाद्यः तस्य प्रपञ्चधर्मत्वात् । न द्वितीयः ब्रह्मवत्तदीयजगज्जन्मादिकारणत्वस्याप्यप्रसिद्धत्वात् । न च अनुमानात्तत्सिदि्धः उत्तरसूत्रविरोधात् । अतः कथमेतदपि लक्षणम् । इत्यत आह <span class="gr-prateeka">सृष्टिरिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B3
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B3_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ९सु०- ननु कथं जगत्सृष्ट्यादिकारणत्वं हरेरेव स्यात्, यावता हिरण्यगर्भः समवर्तताग्रे , एको रुद्रो न द्वितीयाय तस्थे , इमाल-लोकानीशत ईशनीभिः , ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति इत्यादिश्रुतिषु हिरण्यगर्भादीनां तत्प्रतीयते; इत्यत आह <span class="gr-prateeka">सृष्टिरिति ।</span> आसु श्रुतिषु परेणोदाहृतासु हिरण्यगर्भ इत्याद्यास्वपि विश्वस्य सृष्ट्यादयो हरेरेवोक्ता न तु ब्रह्मरुद्रादिभ्य इति न लक्षणस्यातिव्याप्तिरिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B4
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B4_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १०सु०- ननु यथा हिरण्यगर्भादिशब्दान् विष्णुविषयान् व्याख्याय हिरण्यगर्भ इत्यादिश्रुतयो विष्णौ योज्यन्ते तथा विष्ण्वादिशब्दान् हिरण्यगर्भादौ व्याख्याय भाष्योदाहृताः श्रुतयोऽन्यविषयतया कुतो न योज्यन्त इत्यत आह <span class="gr-prateeka">अत इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B5
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B5_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- युक्त्यन्तरमाह <span class="gr-prateeka">प्रीत्येति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B6
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B6_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ननु प्रयोजनमनुसृत्य वेदस्य प्रतीतविषयपरित्यागेनाप्रतीतविषयान्तराङ्गीकारोऽयमयुक्तः । तथात्वे पुरुषार्थविरोधिनो दुर्गन्धादिग्राहकस्य घ्राणादेस्तदविषयत्वप्रसङ्गात् । सुगन्धादिविषयत्वप्रसङ्गाच्च । इत्यत आह <span class="gr-prateeka">तद्विरोध इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B7
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B7_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १६सु०- ननु शैवपुराणादीन्यपि श्रुतिमूलानि तत्कथं श्रुतिविरोधेनाप्रमाणानीत्यत
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B9
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B9_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २०सु०- अपि च जगत्कारणेनाज्ञानादिदोषरहितेन भवितव्यम्, दोषिणोऽस्मदादिवज्जगत्कारणत्वानुपपत्तेः । निर्दोषत्वं च भगवतो हरेरेव नान्येषाम् । अतः स एव जगज्जन्मादिकर्ता न रुद्रादिः इत्याह <span class="gr-prateeka">अदोषेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B10
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B10_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २२सु०- एवं स्वमतेन सूत्रं व्याख्याय तत्परिशुद्धये मायावादिनां मते लक्षणसूत्रारम्भ एवानुपपन्न इति वक्तुं यत्तै(परै)रभिहितं जगज्जन्मादिकारणत्वं न लक्ष्यब्रह्मणः स्वरूपान्तर्गतं(त) लक्षणं किन्तु तटस्थमेव । त्रैविध्यमत्र सम्भवति मायाविशिष्टं ब्रह्म कारणमिति वा, मायाशक्तिमत्कारणमिति वा, जगत्कारणं तु मायैव तदाश्रयतया ब्रह्म कारणमिति वेति । सर्वथाऽपि जगत्कारणत्वं बाह्यमेव, न साक्षात्स्वरूपान्तर्गतम् (एव) । इति; तदेतदनुपपन्नम् इति भावेनोक्तं स्वलक्षणम् इति । स्वरूपान्तर्गतमेवेदं ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वं न मायावाद्युक्तरीत्या तटस्थमित्यर्थः ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B11
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B11_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २५सु०- यत एवं जगज्जन्मादिकारणत्वं स्वलक्षणमत्र सूत्रे ब्रह्मणोऽभिधीयते, ततो
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B12
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B12_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- किञ्चानेन लक्षणेन यदि जीवो न व्यावर्त्यते; किन्तु सोऽपि लक्ष्यान्तर्गतः । तथा सति लक्षणस्य जीवेऽतिव्याप्तिमाशङ्क्येतरव्यपदेशादि्धताकरणादिदोषप्रसक्तिरिति सूत्रकारीयं तन्निराकरणमसङ्गतं स्यात् । न हि लक्ष्य एवातिव्याप्तिर्लक्षणस्य केनापि शङ्क्यते । कथञ्चिच्छङ्कायां वा तस्यापि लक्ष्यत्वाङ्गीकारं परित्यज्य तत्र न लक्षणनिराकरणं क्रियत इत्याशयवानाह <span class="gr-prateeka">हिताक्रियेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B13
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B13_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- स्यादियं जीवब्रह्मणोरेकत्वं ब्रह्मणश्च निर्गुणत्वमङ्गीकुर्वतां लक्षणसूत्रारम्भानुपपत्तिः । यद्यनेन सूत्रेण जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणः स्वलक्षणमुच्यते । न चैवं किन्तु तटस्थमेव । न हि तथाविधं जगज्जन्मादिकारणत्वं जीवब्रह्मणोरेकत्वं वा ब्रह्मणो निर्गुणत्वं वा विरुणदि्ध ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B14
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B14_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ३४सु०- ननु च विरोध्याकारपरित्यागेन जीवस्य ब्रह्मैक्यमित्यस्यार्थो न विरोध्याकाराविवक्षामात्रेणेति नाप्यनित्यत्वेनेति किन्तु निर्गुणेन ब्रह्मणा जीवस्यैक्यमित्येवेति चेन्न । निर्गुण(त्व)स्यैव निरूपयितुमशक्यत्वात् । तथा हि । तन्निर्गुणं किं सगुणादीश्वरादि्भन्नमुताभिन्नम् (वा) । द्वितीये तस्यापि सगुणत्वप्रसङ्गेन निर्गुणत्वव्याघातः । आद्ये दोषमाह <span class="gr-prateeka">सदैवेति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B15
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B15_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- एवं धर्मराहित्यलक्षणं निर्गुणत्वं निराकृतमप्याग्रहमात्रेण योऽङ्गीकरोति तं प्रति सोल-लुण्ठमाह <span class="gr-prateeka">निर्गुणत्वमिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B16
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B16_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- एवमनूद्य निराकर्तुमारभते <span class="gr-prateeka">इति पृष्ट इति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B17
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B17_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ननु कथं तर्हि सोऽयं देवदत्त इति वाक्यम् । अत्रापि विशेषानङ्गीकारेऽनुपपत्तिरेवेति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B18
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B18_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- नन्वैक्यं चैतन्याभिन्नमपि स्वनिर्वाहकत्वात्स्वाभाविकप्रकाशेनाप्रकाशितत्वमात्मनो निर्वक्ष्यति(हिष्यति) । यद्वा स्वरूपेणैक्यस्य भेदाभेदौ स्ताम्, तयोश्च भेदाभेदान्तराभावेऽपि स्वनिर्वाहकत्वाद्व्यवहारोपपत्तिरि ति चेन्न, विशेषानभ्युपगमे स्वनिर्वाहकत्वस्यापि वक्तुमशक्यत्वादित्यभिप्रायेणाह <span class="gr-prateeka">स्वनिर्वाहकतेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B19
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B19_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- एवं विशेषानभ्युपगमे महावाक्यार्थानुपपत्तिमभिधायावान्तरवाक्येऽपि तामतिदिशति <span class="gr-prateeka">सत्येति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B20
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B20_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- स्वक्रियाविरुद्धं च निर्विशेषत्ववचनमित्याह निर्विशेषत्वमिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B23
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B23_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- नन्वङ्गीकृतेऽपि विशेषे नानुपपत्तिशान्तिः । सोऽपि हि विशेषो यदि वस्तुनो भिन्नस्तर्हि भेदानवस्थादिदोषः स्यादभिन्नत्वे च विशेषतद्वद्भावानुपपत्तेस्तादवस्थ्यादित्यत आह <span class="gr-prateeka">विशेषेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A002_B24
| |
| | id = AV_C01_S01_A002_B24_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- यदर्थं तदैक्यस्येत्यादिना सर्ववादिभिर्विशेषोऽङ्गीकारितस्तदिदानीमाह <span class="gr-prateeka">अत इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A003_B9
| |
| | id = AV_C01_S01_A003_B9_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- तत्र पूर्वपक्षमारचयति <span class="gr-prateeka">शैवाद्येति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A004_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A004_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- अस्तु शास्त्रैकसमधिगम्यं जगत्कारणम् । तथाऽपि शास्त्रत एवान्येषां हरहिरण्यगर्भादीनां प्रधानादीनां च जगत्कारणत्वप्रतीतेरतिव्यापकमिदं लक्षणम् । न च तच्छास्त्रं विष्णुपरमिति वाच्यम्, अभियुक्तैः शिवादिपरत्वेन व्याख्यातत्वात् । यद्यपि नामानि सर्वाणीत्यादिश्रुत्या शिवादिनाम्नां विष्णौ शक्तिमात्रमवसीयते, तथाऽपि न तात्पर्ये प्रमाणमस्ति, यत्परः शब्दः स शब्दार्थ इति हि न्यायः । न च शक्तिमात्रेण
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A005_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A005_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- ननु जन्माद्यस्य यत इति यच्छब्दश्रवणात्तद्ब्रह्मेति प्रकृतम्, तदेवात्र मण्डूकप्लुत्याऽनुवर्तिष्यते, किं पुनरत्र तद् ग्रहणेन ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A006_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A006_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ब्र०सू०- ।। ॐ आनन्दमयोऽभ्यासात् ॐ ।।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A007_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A007_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ८६सु०- स्यादेतत् । यदि आनन्दमयोऽभ्यासादि ति वदतः सूत्रकारस्यैतावानर्थोऽभिमतो भवेत्तर्हि तत एव गतार्थत्वात् अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि त्याद्यधिकरणानामनुत्थानमेव स्यात् । पदार्थान्तरविषयौ हि रूढियोगावाश्रित्यैव तत्र पूर्वपक्षप्रवृत्तिः ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A007_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A007_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">स्वयं</span> सूत्रकारः अन्तस्तद्धर्मोपदेशादि ति सूत्रेणान्तःप्रविष्टो विष्णुरेव, समुद्रेऽन्तः कवयः , यस्याण्डकोशशुष्ममाहुः , ब्रह्मा तपसाऽन्वविन्ददि ति समुद्रान्तःस्थितत्वब्रह्माण्डवीर्यत्वब्रह्मतपोलभ्यत्वादिधर्मोपदेशात्; तेषां च विष्णुधर्मत्वेन श्रुतिस्मृतिसिद्धत्वात् ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A008_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A008_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- एवं अधिदैवविषयशब्दसमन्वयमभिधाय अधुना अधिभूतविषयशब्दसमन्वयं प्रतिपिपादयिषुराकाशस्य भूतेषु प्राधान्यात्तच्छब्दसमन्वयं हरावाह सूत्रकारः <span class="gr-prateeka">आकाशस्तल्लिङ्गादिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A008_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A008_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ९३सु०- तत्राभ्यधिकां शङ्कां दर्शयति <span class="gr-prateeka">चेष्टा हीति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A008_B3
| |
| | id = AV_C01_S01_A008_B3_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- नन्वत्राकाशः परमात्मा तलि-लङ्गादित्येतावदुच्यते, न पुनरुक्तपूर्वपक्षाच्छादकं किञ्चिदित्यतः सूत्रस्यार्थान्तरमाह <span class="gr-prateeka">आकाश इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A009_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A009_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- तस्मादाकाशोपलक्षितसकलाधिभूतशब्दपरममुख्यवाच्यो भगवान्हरिरिति सिद्धम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A009_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A009_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- अतिदेशार्थमाह <span class="gr-prateeka">लिङ्गमिति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A011_B1
| |
| | id = AV_C01_S01_A011_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- अधिवेदगताशेषनाम्नामुपलक्षणस्य वेदमातुस्त्रैवर्णिकद्वितीयजन्मनि जनन्या गायत्र्याः प्राधान्येन तन्नाम्नः समन्वयं प्रतिपादयितुं सूत्रम् <span class="gr-prateeka">छन्दोभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोर्पणनिगदात्तथा हि दर्शनमिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A011_B2
| |
| | id = AV_C01_S01_A011_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- एतदाच्छादकत्वेनाधिकरणतात्पर्यमाह <span class="gr-prateeka">इति चेदिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B3
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B3_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- नन्वत एव प्राण इत्यनेनैवैतद्गतार्थम् । ता (वा) एताः शीर्षंच्छ्रियः श्रिता इत्यादिवाक्यान्तरविषयत्वान्नेति चेन्न, उक्तोत्तरत्वात् । अभ्यधिकाशङ्कासद्भावान्नेति चेन्न, अदर्शनात् । सद्भावे वा तदनन्तरमेव आरम्भणीयत्वात् इत्यतो निरन्तराधिकरणसिद्धान्तन्यायोपजीव्यधिकाशङ्कया पूर्वपक्षमाह <span class="gr-prateeka">बाहुल्य इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B4
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B4_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- पादार्थमुपसंहरति <span class="gr-prateeka">तस्मादिति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B5
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B5_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- सर्वज्ञकल्पेन तत्त्वोपदेशाय प्रवृत्तेन भगवताऽऽचार्येणैवं सूत्रेषु व्याख्यातेषु शिष्याणामेतावन्मात्रार्थान्येतानीति प्रतीतिः स्यात्, तां निराकर्तुमाह <span class="gr-prateeka">वासुदेवादीति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B6
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B6_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अत्रेयं मूर्तिः प्रतिपाद्यत इति कथं ज्ञायत इत्यत आह <span class="gr-prateeka">तैरिति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B7
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B7_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एवमलौकिकार्थत्वं कुतः सूत्राणामित्यत आह <span class="gr-prateeka">बृहत्तन्त्रेति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S01_A012_B8
| |
| | id = AV_C01_S01_A012_B8_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु०- न चैवं सूत्रार्थलेशव्याख्यानपरोऽयं ग्रन्थ इत्यनादरणीय इत्याशयेनाह <span class="gr-prateeka">ग्रन्थ इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A001
| |
| | id = AV_C01_S02_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| द्वितीयपादस्य पूर्वोत्तरपादभेदस्य स्वस्मिन्नेकवाक्यतायाश्च सिद्धये प्रतिपाद्यमर्थं दर्शयति <span class="gr-prateeka">लिङ्गात्मकानामिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A002
| |
| | id = AV_C01_S02_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| यदस्मिन्नध्याये समन्वीयते तत्सर्वं लक्षणत्वेन प्रकृतमित्यानन्दमयाधिकरणान्तेऽभिहितम्, लक्षणं च लक्ष्येण ब्रह्मणाऽभिन्नमिति लक्षणसूत्रे प्रतिपादितम् ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A003
| |
| | id = AV_C01_S02_A003_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ऋतं पिबन्ताविति वाक्यं किं जीवेश्वरौ प्रतिपादयति किं वा परमेश्वरमेवेति संशये जीवेश्वराविति तावत्प्राप्तम् । कुतः । द्विवचनात् । न चानन्दमयाधिकरणन्यायेन परिहारः, बाधकाभावात्, कर्मफलभोगानुपपत्तेश्च । जीवेश्वरपक्षे तु छत्रिन्यायेनोपचारो भविष्यतीत्येवं प्राप्ते परमात्मानमेकमेव प्रतिपादयतीदं वाक्यं, गुहानिहितत्व
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A004
| |
| | id = AV_C01_S02_A004_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अत्र क्रियाभावरूपलिङ्गसमन्वयश्चिन्त्यत इत्युक्तम्, तदयुक्तम्, सूत्रे भावस्यैव प्रतिज्ञानात्, क्रियाया अनुक्तेरित्यतोऽन्तरशब्दमुभयार्थतया व्याख्याति<span class="gr-prateeka">अन्तरिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A005
| |
| | id = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| नन्वेतदनन्तरातीतेनैव गतार्थम् । अन्तर्यामित्वं ह्यन्तःस्थित्वा नियामकत्वम् । एतदेव अन्तर उपपत्तेरित्युक्तम् । न च तत्र नियामकत्वं न विवक्षितम्, तथा सत्यनवस्थितेरसंभवाच्चेति दूषणस्यालग्नकत्वप्रसङ्गादित्यतः प्रमेयभेदं दर्शयितुं एतदधिकरणनिवर्तनीयामाशङ्कामाह <span class="gr-prateeka">रमणमिति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S02_A005
| |
| | id = AV_C01_S02_A005_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अत्र यत्तदद्रेश्यमित्यादिवाक्योक्तानामदृश्यत्वादीनां धर्माणां ब्रह्मणि समन्वयः प्रतिपाद्यते, तेषां चोक्तरीत्या ब्रह्मस्वरूपत्वमभ्युपगतम्; तदभ्यधिकाशङ्कया आक्षिपति <span class="gr-prateeka">गुणेति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_I01
| |
| | id = AV_C01_S03_I01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| भिन्नवाक्यत्वादिसिद्धये तृतीयपादप्रतिपाद्यमर्थं दर्शयति <span class="gr-prateeka">तत्रेति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| <div class="shloka-block">
| |
| <span class="shloka-line">विष्णावेवात्मशब्दस्य रूढत्वान्न शिवादिकान् ।श्रुतिर्वक्त्यखिलेशत्वात् .............॥</span>
| |
| </div>
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_V01
| |
| | id = AV_C01_S03_V01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ॐ द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ॐ ।।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| <div class="shloka-block">
| |
| <span class="shloka-line">...............भूमा विष्णुः सुखाधिकः ॥2॥</span>
| |
| </div>
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_V02
| |
| | id = AV_C01_S03_V02_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| इदं कश्चिद्व्याख्याति । भूमा परमात्मा । कुतः । संप्रसीदत्यत्रेति <span class="gr-prateeka">संप्रसादः</span> सुप्तिः । तत्र जाग्रत्प्राणः सम्प्रसादशब्देन लक्ष्यते । तस्मादूर्ध्वमुपदेशादिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_A005
| |
| | id = AV_C01_S03_A005_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एतद्वै तदक्षरं गार्गीत्यत्रोक्तमक्षरं ब्रह्मैवेत्युक्तम् । अत्र सूत्रम्-
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_A007_B1
| |
| | id = AV_C01_S03_A007_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अतःपराणि सूत्राणि भाष्य एव स्पष्टार्थानीति न तत्र वक्तव्यमस्ति, परमाख्यविद्याव्याख्यां करोमीति च प्रतिज्ञातम्, तदुभयसिद्ध््यर्थमेतत्पादाधिकरणविषयपूर्वपक्षसिद्धान्तन्यायान् सङ्ग्रहेण दर्शयति-<span class="gr-prateeka">लिङ्गमिति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S03_A008_B5
| |
| | id = AV_C01_S03_A008_B5_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एवमवान्तरफलस्य परमप्रयोजनस्य च पदादेः प्राप्तत्वेन विधेरसम्भवाज्जैमिनिवचनाच्च देवानामनधिकारे(र इति) इति प्राप्ते तत्प्रतिविधानार्थं सूत्रम्<span class="gr-prateeka">ॐ भावं तु बादरायणोऽस्ति हीति</span>।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A001_B1
| |
| | id = AV_C01_S04_A001_B1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु अन्यत्रैवप्रसिशब्दसमन्वयप्रतिपादनं पादार्थ इति भाष्यात् परिशेषाद्वा सिम् ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A001_B3
| |
| | id = AV_C01_S04_A001_B3_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एतदेव विवृणोति स्वातन्त्र्यमिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A001_B7
| |
| | id = AV_C01_S04_A001_B7_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">अतो दोषातिदूरत्वात्संशयस्याप्यसम्भवात् ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A002_B6
| |
| | id = AV_C01_S04_A002_B6_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एवं योगवृत्त्या पदसमन्वयेऽङ्गीकृते लब्धं प्रयोजनमाह इत्यशेषेति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B2
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">सर्वमानैर्विरोधश्च व्युत्पत्तेरप्यशक्यता ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B14
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B14_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| सु ननु नैतेऽपि यौगिकाः किं नाम रूढा एव । कृत्ततिसमासकरणं तु व्युत्पत्तिमात्रा(र्थे)र्थम् । यथोक्तम्, वृक्षादिवदमी रूढा इ(ति)त्यादि, मैवम्, शब्दार्थविभागस्यावापोाराभ्यां प्रतीतस्यापलापे कारणाभावादित्यादि शिष्यैरेवोह्यतामिति
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B16
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B16_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| यदुक्तम् उभयं दृश्यते विष्णौ इति, यच्च सूचितं विशिष्टयोगस्य रूढितः प्राबल्यमिति तदुपपादयति एतमेवेति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B25
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B25_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| एवं सङ्क्षेपविस्तराभ्यां आनुमानिकमित्यादिसूत्राणि व्याख्याय परेषां
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B28
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B28_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अत्र दूषणमाह अजामिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B29
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B29_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अस्तु परस्यैवम्, भवतां तु कथं न दोष इत्यत आह अस्माकमिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B36
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B36_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| विशेषवदित्यस्य विवरणम् पञ्चभिरिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B44
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B44_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| कुतो नेति चेत् । अत्र पित्रादीनां च चेतनाचेतनसमाहाररूपत्वाच्चत्वारः पक्षाः सम्भवन्त, पित्रादिचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वोपादानं, पुत्राद्यचेतनं प्रति वा; पित्राद्यचेतनः पुत्रादिचेतनं प्रति वा, पुत्राद्यचेतनं प्रति वेति । तत्राद्यं पक्षत्रयं तावन्नोपपद्यत इत्यत्र हेतुमाह चेतनत्वादिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B53
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B53_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ङ्गाच्छरोऽविलोमभ्यो दूर्वा गोमयतस्तथा ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B59
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B59_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">सत्त्वात्ततेर्वैदिकत्वात्सम्यग्वक्तुमशक्यतः ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B63
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B63_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अपव्याख्यानान्तरं दूषयितुमनुवदति यच्चेति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B69
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B69_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">वासनाजनितत्वेन तस्याप्यङ्गीकृतत्वतः ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B76
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B76_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">विश्वं सत्यं यच्चिकेत प्र घा न्वस्य यथार्थतः ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B78
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B78_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">सर्वकालेष्वबाध्यत्वं साक्षिणैव प्रतीयते ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B85
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B85_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| द्वितीये त्वाह तत्प्रामाण्यमिति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B90
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B90_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| तत्र तावत्प्रपञ्चो यदि विद्येतेत्यादिवाक्यद्वयं पठित्वा पराभिमतेऽर्थेऽनुपपत्तिमाह
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C01_S04_A006_B107
| |
| | id = AV_C01_S04_A006_B107_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">वाचारम्भणमित्युक्ते मिथ्येत्यश्रुतकल्पनम् ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| == अध्याय 2 ==
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_I01
| |
| | id = AV_C02_S01_I01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">॥ अथ द्वितीयाध्यायः ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_I02
| |
| | id = AV_C02_S01_I02_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ६सु०- युक्तिविरोधपरिहारलक्षणेऽत्र पादे स्मृतिविरोधपरिहारो न कर्तव्योऽसङ्गतत्वात्, कर्तव्यतायां वा प्राथम्यं कुतः; इत्यत आह <span class="gr-prateeka">तस्या इति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_I04
| |
| | id = AV_C02_S01_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ९सु०- एतत्पादाधिकरणपूर्वपक्षसिद्धान्तयुक्तः सङ्क्षेपेणाह <span class="gr-prateeka">आप्ततेत्यादिना ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A001
| |
| | id = AV_C02_S01_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| किञ्च पञ्चरात्रादिस्मृतीनामप्रामाण्यं परस्येष्टमेव, वासुदेवार्चनादिपरतया सावकाशताऽपि तेन सम्भाव्येत, साम्यापादनमात्रेऽपि परस्यैव जयो निश्चयप्रतिबन्धकत्वात् इत्यतो निर्दलं पूर्वपक्षं तावदुज्जीवयति<span class="gr-prateeka">आप्तैरिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A001_B2
| |
| | id = AV_C02_S01_A001_B2_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १४सु०- एवं पूर्वपक्षसूत्राभिप्रायमभिधाय सिद्धान्तसूत्रतात्पर्यमाह <span class="gr-prateeka">इति चेदिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A001_B7
| |
| | id = AV_C02_S01_A001_B7_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २८सु०- ननु यथाऽधिकारसाधनयोः सौलभ्यमुक्तमेवं तद्दौर्लभ्यमपि तत्रैवोक्तमिति चेत्तर्हि न केवलं फलविसंवादेन पाशुपतादीनामप्रामाण्यम्, किन्नाम परस्परविसंवादेनापीत्याह <span class="gr-prateeka">अधिकारमिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A002
| |
| | id = AV_C02_S01_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २९सु०- परिहृतः स्मृतिविरोधः । सम्प्रति युक्तिविरोधः परिह्रियते । तथा हि । श्रुत्यादिसमन्वयेन खलु जगज्जन्मादिकारणत्वं ब्रह्मणो निरूपितम् । तत्र श्रुतेरेव प्रामाण्यं तावद् दुर्लभम् ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A003
| |
| | id = AV_C02_S01_A003_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ३३सु०- यदपि पिपीलिकालिपिवदबुद्धिपूर्वकत्वादप्रामाण्यं श्रुतेरिति, तन्निराकरोति <span class="gr-prateeka">पिपीलिकेति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A004
| |
| | id = AV_C02_S01_A004_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ असदधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A005
| |
| | id = AV_C02_S01_A005_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ५८सु०- अतीताधिकरणे ब्रह्मणो जगज्जन्मादिकारणत्वे श्रुतिसंवादित्वेन प्रबलया
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A006
| |
| | id = AV_C02_S01_A006_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ६४सु०- प्राक् प्रमाणमूलत्वतत्संवादित्वाभ्यां प्रबलया युक्त्या उक्तेर्थे विरोधो निरस्तः । बाहुल्यलक्षणबलवद्युक्तिविरोधपरिहाराय इदमधिकरणमारभ्यते ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A007
| |
| | id = AV_C02_S01_A007_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १०६सु०- अतो द्वितीयपक्षमङ्गीकृत्य प्रसङ्गौ जीवकर्तृत्वस्येश्वराधीनतानङ्गीकारविषयौ व्याकरिष्यन्नादौ तावदीश्वराधीनताङ्गीकारे प्रसङ्गनिवृत्तिप्रकारमागमवाक्योदाहरणेन दर्शयति <span class="gr-prateeka">अनंशस्यापीति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A008
| |
| | id = AV_C02_S01_A008_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| नन्वेतत्सर्वं जीवसामर्थ्यादिनाऽशक्यसम्पादनं कथं भगवानपि सम्पादयेदित्यत आह <span class="gr-prateeka">तस्य त्विति ।</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A009
| |
| | id = AV_C02_S01_A009_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १२२सु०- ननूक्तमत्र लोकवदिति सूत्रेण साधनस्यापादनस्य वा न किञ्चिद् दूषणमुद्भाव्यत इति । मैवम्, बाधादेरुद्भावनादि त्याशयवान् द्वितीयसूत्रस्य तात्पर्यमाह<span class="gr-prateeka">सदेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A010
| |
| | id = AV_C02_S01_A010_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १४१सु०- प्राणिनां विविधान्देहेन्द्रिय•दि)विषयांस्तत्फलं च सुखदुःखलक्षणमुत्पादयन्नीश्वरः किं तदीयं धर्माधर्मरूपं कर्मापेक्षते न वा । आद्ये तस्य स्वातन्त्र्यप्रच्युतिः । द्वितीये निर्निमित्तं कांश्चित्सुखयन्विषमः स्यात्, कांश्चिद् दुःखयन्निर्घृणः स्यात् । इत्युभयथा न तस्य सर्वकर्तृत्वमि त्येव पूर्वपक्षोऽत्राधिकरणे निरा
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S01_A011
| |
| | id = AV_C02_S01_A011_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १४२सु०- सर्वे चेतना अपूर्णगुणा दोषिणश्च दृष्टाः, तद्दृष्टान्तेन चेतनत्वादीश्वरस्यापि समासव्यासाभ्यामपरिपूर्णगुणत्वं दोषित्वं च स्यादि ति पूर्वपक्षोऽत्राधिकरणे निरस्यते । तदिदमस्पष्टं भाष्ये, चशब्दसमुच्चितायाः श्रुतेरेवोदाहृतत्वात्, युक्तेरव्युत्पादनात् । ततः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_I01
| |
| | id = AV_C02_S02_I01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ रचनानुपपत्त्यधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_I04
| |
| | id = AV_C02_S02_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ६सु०- ननु च श्रुतयस्तावदपौरुषेयतयाऽनाशङ्कितदोषाः बहुल(प्रबल)युक्तिभिश्चानुसंहितार्था निरस्तसमस्तप्रतिपक्षाश्च । तत्कथं तत्समन्वयसिद्धेऽर्थेऽभियोगप्रवृत्तदर्शनोपलम्भमात्रेणान्यथात्वशङ्का स्यात्, अतिप्रसङ्गात् । नन्वत एवोक्तं <span class="gr-prateeka">मन्द इति</span> ; मैवम्, प्राप्तिमनालोच्य शङ्कमानस्याविचिकित्सितशङ्कस्य शास्त्रेऽनधिकारात् इत्यतः अभियोगतो दर्शनानां प्रवृत्तत्वादि त्युक्तशङ्काकारणां विवृणोति <span class="gr-prateeka">अनादीति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_I08
| |
| | id = AV_C02_S02_I08_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ८सु०- नन्वेतदशक्यम्, तैः स्वप्रमेयाणां दृढतर्कागमसाधितत्वात् परकयतर्कादेर्निरस्तत्वात्; इत्यत आह <span class="gr-prateeka">तर्कैरिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_I09
| |
| | id = AV_C02_S02_I09_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १०सु०- यद्येवं तर्ह्येतेषां सुदृढनिरूढानां समयानां सर्वथोत्सादनस्याशक्यत्वात् व्यर्थेयं निराकृतिरित्यत आह <span class="gr-prateeka">तथापीति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A001
| |
| | id = AV_C02_S02_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| तत्राद्याधिकरणे निरीश्वरसाङ्ख्यमतं निराक्रियते । न च तत्स्वरूपाज्ञाने दूषणं सुबोधं भवति इत्यतः तन्मतस्थितिं तावद्दर्शयति <span class="gr-prateeka">चेतनेति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A004
| |
| | id = AV_C02_S02_A004_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ११५सु०- तन्मतरीतिः सूत्र एवोक्तेति तदेव व्याचष्टे <span class="gr-prateeka">सन्निधानादिति</span> ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A005
| |
| | id = AV_C02_S02_A005_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १२१ सु०- प्रकृत्युपसर्जनपुरुषकर्तृत्ववादिनां निरीश्वरसाङ्ख्यैकदेशिनां मतम् अत्र निराक्रियते ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A006
| |
| | id = AV_C02_S02_A006_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ वैशेषिकाधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A007
| |
| | id = AV_C02_S02_A007_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ समुदायाधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A008
| |
| | id = AV_C02_S02_A008_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ असदधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A009
| |
| | id = AV_C02_S02_A009_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ अनुपलब्ध्यधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A010
| |
| | id = AV_C02_S02_A010_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ नैकस्मिन्नधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A011
| |
| | id = AV_C02_S02_A011_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ पत्युरधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S02_A012
| |
| | id = AV_C02_S02_A012_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ उत्पत्त्य(शक्त्य)धिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_I09
| |
| | id = AV_C02_S03_I09_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ॥ अथ वियदधिकरणम् ॥
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A001
| |
| | id = AV_C02_S03_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ४सु०-
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A002
| |
| | id = AV_C02_S03_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ब्र०सू०- ॐ एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ॐ ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A003
| |
| | id = AV_C02_S03_A003_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ब्र०सू०-ॐ असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ॐ ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A013
| |
| | id = AV_C02_S03_A013_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| १९सु०- केचिदिदं सूत्रमन्यथा व्याचक्षते प्राग्गुणिनां वियदादीनामुत्पत्तिरुक्ता, इदानीं रूपादीनां गुणानां दिक्कालादेश्चोत्पत्तिरुच्यते, सतो गुणादेरसम्भवो नोपपद्यते प्रतिज्ञाहान्यादिनाऽनुपपत्तेरि ति ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A014
| |
| | id = AV_C02_S03_A014_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ब्र०सू०-ॐ पृथगुपदेशात् ॐ ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S03_A018
| |
| | id = AV_C02_S03_A018_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| <span class="gr-prateeka">ब्र०सू०- ॐ अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ॐ ॥</span>
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C02_S04_I04
| |
| | id = AV_C02_S04_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| द्वितीयाध्यायस्य चतुर्थः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
| == अध्याय 3 ==
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S01_I04
| |
| | id = AV_C03_S01_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ तृतीयाध्यायः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_I04
| |
| | id = AV_C03_S02_I04_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ तृतीयाध्यायस्य द्वितीयः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A001
| |
| | id = AV_C03_S02_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| २सु०- योनेः शरीरमित्येतदवसानैः सूत्रैर्जीवस्य जन्मावगतम् । जातस्य च स्वप्नाद्यवस्थासम्बन्धः प्रसिद्धः । तत्र स्वप्नावस्थाप्रवर्तकत्वलक्षणो महिमा भगवतोऽत्राधिकरणे निर्णीयते । तथा हि । स्वप्नो नामार्थज्ञानात्मकः । तत्र तावत् स्वाप्नार्थानां करितुरगादीनां परमेश्वरायत्तता नोपपद्यते । असत्यत्वात् । न तावदिमेऽनादिनित्याः । स्वप्नावस्थातः प्रागूर्ध्वं चोपलब्धिप्रसङ्गात् । न हि विद्यमाना अपि उपलब्धिसाधनेषु चक्षुरादिष्वनुपरतेषु नोपलभ्यन्ते, उपलभ्यन्ते च उपरतेष्विति सम्भवति । न चान्यत्र गताः । अन्यैरप्यनुपलम्भात् । मध्यमपरिमाणाश्चैते दृश्यन्ते । न च तथाविधमनादिनित्यं किमपि दृष्टम् ।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A001_B101
| |
| | id = AV_C03_S02_A001_B101_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ पराभिध्यानाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A007
| |
| | id = AV_C03_S02_A007_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ सुषुप्तिबोधमोहाधिकरणानि ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A007_B
| |
| | id = AV_C03_S02_A007_B_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ कर्मानुस्मृत्यधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A008
| |
| | id = AV_C03_S02_A008_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ स्थान(तोऽप्य)भेदाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A010_B39
| |
| | id = AV_C03_S02_A010_B39_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ उपमाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A010_B42
| |
| | id = AV_C03_S02_A010_B42_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ अरूपाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A010_B42
| |
| | id = AV_C03_S02_A010_B42_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ वृदि्धह्रासाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A017
| |
| | id = AV_C03_S02_A017_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ स्थानविशेषाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A017_B4
| |
| | id = AV_C03_S02_A017_B4_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ पालकत्वाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A017_B5
| |
| | id = AV_C03_S02_A017_B5_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ अव्यक्ताधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A017_B46
| |
| | id = AV_C03_S02_A017_B46_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ उभयव्यपदेशाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A017_B47
| |
| | id = AV_C03_S02_A017_B47_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ परानन्दा(परमता)धिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S02_A020
| |
| | id = AV_C03_S02_A020_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। फलदानाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_I67
| |
| | id = AV_C03_S03_I67_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ तृतीयाध्यायस्य तृतीयः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A001
| |
| | id = AV_C03_S03_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ सर्ववेदा(न्तप्रत्यया)धिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A002
| |
| | id = AV_C03_S03_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ उपसंहाराधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ अनुबन्धाद्यधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B90
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B90_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ यावदधिकाराधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B95
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B95_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ इयदामननाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B97
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B97_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ दर्शनभेदाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B107
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B107_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ प्रदानाधिकरणगुरुप्रसादाधिकरणौ ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B108
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B108_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ पूर्वविकल्पाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S03_A042_B112
| |
| | id = AV_C03_S03_A042_B112_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ ताद्विद्याधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_I03
| |
| | id = AV_C03_S04_I03_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ पुरुषार्थाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_A001
| |
| | id = AV_C03_S04_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ कामचाराधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_A002
| |
| | id = AV_C03_S04_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ उभयलिङ्ग-आधिकारिकाधिकरणे ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_A003
| |
| | id = AV_C03_S04_A003_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ फलश्रुत्यधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_A004
| |
| | id = AV_C03_S04_A004_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ अनाविष्काराधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C03_S04_A004_B7
| |
| | id = AV_C03_S04_A004_B7_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। ऐहिकाधिकरणमुक्तिफलाधिकरणे ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| == अध्याय 1 ==
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_AV_C03_S03_A042_B25
| |
| | id = AV_AV_C03_S03_A042_B25_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ विद्याधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| == अध्याय 4 ==
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S01
| |
| | id = AV_C04_S01_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ चतुर्थाध्यायः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S01_A001
| |
| | id = AV_C04_S01_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ आत्मोपगमाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S01_A002
| |
| | id = AV_C04_S01_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ प्रतीकाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S01_A003
| |
| | id = AV_C04_S01_A003_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ ब्रह्मदृष्ट्यधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S01_A004
| |
| | id = AV_C04_S01_A004_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ तदधिगमाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S02
| |
| | id = AV_C04_S02_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ चतुर्थाध्यायस्य द्वितीयः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S02_A001
| |
| | id = AV_C04_S02_A001_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ अनेकलयाधिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S02_A002
| |
| | id = AV_C04_S02_A002_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| ।। अथ परा(लया)धिकरणम् ।।
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S02_I1
| |
| | id = AV_C04_S02_I1_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ चतुर्थाध्यायस्य तृतीयः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
| {{Teeka
| |
| | verse_id = AV_C04_S04_I16
| |
| | id = AV_C04_S04_I16_Nyayasudha
| |
| | name = Nyayasudha
| |
| | label = न्यायसुधा
| |
| | text =
| |
| अथ चतुर्थाध्यायस्य चतुर्थः पादः
| |
| }}
| |
|
| |
|
| [[Category:Vyakhya]] | | [[Category:Vyakhya]] |
| [[Category:Anuvyakhyana]] | | [[Category:Anuvyakhyana]] |
