Brahmasutra/Moola

ब्रह्मसूत्रभाष्यम् — मूलम्

← Brahmasutra

(समन्वयाध्यायः) प्रथमाध्यायः

प्रथमः पादः

ओम् ओम् अथातो ब्रह्मजिज्ञासा ओम् ॥ 01-01-01 ॥

ओं जन्माद्यस्य यतः ओम् ॥ 01-01-02 ॥

ओं शास्त्रयोनित्वात् ओम् ॥ 01-01-03 ॥

ओं तत्तु समन्वयात् ओम् ॥ 01-01-04 ॥

ओम् ईक्षतेर्नाशब्दम् ओम् ॥ 01-01-05 ॥

ओं गौणश्चेन्नात्मशब्दात् ओम् ॥ 01-01-06 ॥

ओं तन्निष्ठस्य मोक्षोपदेशात् ओम् ॥ 01-01-07 ॥

ओं हेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-01-08 ॥

ओं स्वाप्ययात् ओम् ॥ 01-01-09 ॥

ओं गतिसामान्यात् ओम् ॥ 01-01-10 ॥

ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 01-01-11 ॥

ओम् आनन्दमयोऽभ्यासात् ओम् ॥ 01-01-12 ॥

ओं विकारशब्दान्नेति चेन्न प्राचुर्यात् ओम् ॥ 01-01-13 ॥

ओं तद्धेतुव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-14 ॥

ओं मान्त्रवर्णिकमेव च गीयते ओम् ॥ 01-01-15 ॥

ओं नेतरोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 01-01-16 ॥

ओं भेदव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-01-17 ॥

ओं कामाच्च नानुमानापेक्षा ओम् ॥ 18-18 ॥

ओम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ओम् ॥ 01-01-19 ॥

ओं अन्तस्तद्धर्मोपदेशात् ओम् ॥ 01-01-20 ॥

ओं भेदव्यपदेशाच्चान्यः ओम् ॥ 01-01-21 ॥

ओम् आकाशस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 01-01-22 ॥

ओम् अत एव प्राणः ओम् ॥ 01-01-23 ॥

ओं ज्योतिश्चरणाभिधानात् ओम् ॥ 24-24 ॥

ओं छन्दोऽभिधानान्नेति चेन्न तथा चेतोऽर्पणनिगदात् तथा हि दर्शनम् ओं॥ 01-01-25 ॥

ओं भूतादिपादव्यपदेशोपपत्तेश्चैवम् ओम् ॥ 01-01-26 ॥

ओम् उपदेशभेदान्नेति चेन्नोभयस्मिन्नप्यविरोधात् ओम् ॥ 01-01-27॥

ओं प्राणस्तथाऽनुगमात् ओम् ॥ 01-01-28 ॥

ओं न वक्तुरात्मोपदेशादिति चेदध्यात्मसम्बन्धभूमा ह्यस्मिन् ओम् ॥ 01-01-29 ॥

ओं शास्त्रदृष्ट्यातूपदेशो वामदेववत् ओम् ॥ 01-01-30 ॥

ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गान्नेति चेन्नोपासात्रैविध्यादाश्रितत्वादिह तद्योगात् ओम् ॥ 01-01-31 ॥

द्वितीयः पादः

ओं सर्वत्र प्रसिद्धोपदेशात् ओम् ॥ 01-02-01 ॥

ओं विवक्षितगुणोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-02-02 ॥

ओम् अनुपपत्तेस्तुन शारीरः ओम् ॥ 01-02-03 ॥

ओं कर्मकर्तृव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-04 ॥

ओं शब्दविशेषात् ओम् ॥ 05-36 ॥

ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-02-06 ॥

ओम् अर्भकौकस्त्वात् तद्व्यपदेशाच्च नेति चेन्न निचाय्यत्वादेवं व्योमवच्च ओम् ॥01-02-07 ॥

ओं सम्भोगप्राप्तिरिति चेन्न वैशेष्यात् ओम् ॥ 08-39 ॥

ओम् अत्ताचराचरग्रहणात् ओम् ॥ 09-40 ॥

ओं प्रकरणाच्च ओम् ॥ 01-02-10 ॥

ओं गुहां प्रविष्टावात्मानौ हि तद्दर्शनात् ओम् ॥ 01-02-11 ॥

ओं विशेषणाच्च ओम् ॥ 01-02-12 ॥

ओम् अन्तर उपपत्तेः ओम् ॥ 01-02-13 ॥

ओं स्थानादिव्यपदेशाच्च ओम् ॥ 01-02-14 ॥

ओं सुखविशिष्टाभिधानादेव च ओम् ॥ 01-02-15 ॥

ओं श्रुतोपनिषत्कगत्यभिधानाच्च ओम् ॥ 01-02-16 ॥

ओम् अनवस्थितेरसम्भवाच्च नेतरः ओम् ॥ 01-02-17॥

ओम् अन्तर्याम्यधिदैवादिषु तद्धर्मव्यपदेशात् ओम् ॥ 01-02-18 ॥

ओं न च स्मार्तमतद्धर्माभिलापात् ओम् ॥ 01-02-19 ॥

ओं शारीरश्चोभयेऽपि हि भेदेनैनमधीयते ओम् ॥ 01-02-20 ॥

ओम् अदृश्यत्वादिगुणको धर्मोक्तेः ओम् ॥ 01-02-21 ॥

ओं विशेषणभेदव्यपदेशाभ्यां नेतरौ ओम् ॥ 01-02-22 ॥

ओं रूपोपन्यासाच्च ओम् ॥ 01-02-23 ॥

ओं वैश्वानरः साधारणशब्दविशेषात् ओम् ॥ 01-02-24॥

ओं स्मर्यमाणमनुमानं स्यादिति ओम् ॥01-02-25॥

ओं शब्दादिभ्योऽन्तः प्रतिष्ठानान्नेति चेन्न तथा दृष्ट्युपदेशादसम्भवात् पुरुषविधमपि चैनमधीयते ओम् ॥ 26-57 ॥

ओम् अत एव न देवता भूतं च ओम् ॥ 01-02-27॥

ओं साक्षादप्यविरोधं जैमिनिः ओम् ॥ 01-02-28 ॥

ओम् अभिव्यक्तेरित्याश्मरथ्यः ओम् ॥ 01-02-29 ॥

ओम् अनुस्मृतेर्बादरिः ओम् ॥ 01-02-30 ॥

ओं सम्पत्तेरिति जैमिनिस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 01-02-31 ॥

ओम् आमनन्ति चैनमस्मिन् ओम् ॥ 01-02-32 ॥

तृतीयः पादः

ओं द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात् ओम् ॥ 01-03-01 ॥

ओं मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् ओम् ॥ 01-03-02 ॥

ओं नानुमानमतच्छब्दात् ओम् ॥ 01-03-03-66 ॥

ओं प्राणभृच्च ओम् ॥ 01-03-04 ॥

ओं भेदव्यपदेशात् ओम् ॥ 01-03-05 ॥

(69)ओं प्रकरणात् ओम् ॥ 01-03-06 ॥

(70)ओं स्थित्यदनाभ्यां च ओम् ॥ 01-03-07 ॥

(71)ओं भूमा सम्प्रसादादध्युपदेशात् ओम् ॥ 01-03-08 ॥

(72)ओं धर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 01-03-09 ॥

(73)ओम् अक्षरमम्बरान्तधृतेः ओम् ॥ 01-03-10॥

(74)ओं सा च प्रशासनात् ओम् ॥ 01-03-11 ॥

(75)ओम् अन्यभावव्यावृत्तेश्च ओम् ॥ 01-03-12 ॥

(76)ओम् ईक्षतिकर्मव्यपदेशात् सः ओम् ॥ 01-03-13 ॥

(77)ओं दहर उत्तरेभ्यः ओम् ॥ 01-03-14 ॥

(78)ओं गतिशब्दाभ्यां तथा हि दृष्टं लिङ्गं च ओम् ॥ 01-03-15 ॥

(79)ओं धृतेश्च महिम्नोऽस्यास्मिन्नुपलब्धेः ओम् ॥ 16 ॥

(80)ओं प्रसिद्धेश्च ओम् ॥ 01-03-17 ॥

(81)ओम् इतरपरामर्शात् स इति चेन्नासम्भवात् ओम् ॥ 01-03-18 ॥

(82)ओम् उत्तराच्चेदाविर्भूतस्वरूपस्तु ओम् ॥ 01-03-19 ॥

(83)ओम् अन्यार्थश्च परामर्शः ओम् ॥ 01-03-20 ॥

(84)ओम् अल्पश्रुतेरिति चेत् तदुक्तम् ओम् ॥ 01-03-21॥

(85)ओम् अनुकृतेस्तस्य च ओम् ॥ 01-03-22 ॥

(86)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 01-03-23 ॥

(87)ओं शब्दादेव प्रमितः ओम् ॥ 01-03-24 ॥

(88)ओं हृद्यपेक्षया तु मनुष्याधिकारत्वात् ओम् ॥ 01-03-25 ॥

(89)ओं तदुपर्यपि बादरायणः सम्भवात् ओम् ॥ 01-03-26 ॥

(90)ओं विरोधः कर्मणीति चेन्नानेकप्रतिपत्तेर्दर्शनात् ओं॥ 01-03-27 ॥

(91)ओं शब्द इति चेन्नातः प्रभवात् प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 01-03-28 ॥

(92)ओं अत एव च नित्यत्वम् ओम् ॥ 01-03-29 ॥

(93)ओं समाननामरूपत्वाच्चावृत्तावप्यविरोधो दर्शनात् स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-03-30 ॥

(94)ओं मध्वादिष्वसम्भवादनधिकारं जैमिनिः ओम् ॥ 01-03-31॥

(95)ओं ज्योतिषि भावाच्च ओम् ॥ 01-03-32॥

(96)ओं भावं तु बादरायणोऽस्ति हि ओम् ॥01-03-33॥

(97)ओं शुगस्य तदनादरश्रवणात् तदाऽऽद्रवणात् सूच्यते हि ओम् ॥01-03-34॥

(98)ओं क्षत्रियत्वावगतेश्चोत्तरत्र चैत्ररथेन लिङ्गात् ओम् ॥ 01-03-35 ॥

(99)ओं संस्कारपरामर्शात् तदभावाभिलापाच्च ओम् ॥ 01-03-36 ॥

(100)ओं तदभावनिर्धारणे च प्रवृत्तेः ओम् ॥ 01-03-37 ॥

(101)ओं श्रवणाध्ययनार्थप्रतिषेधात् स्मृतेश्च ओम् ॥ 01-03-38 ॥

(102)ओं कम्पनात् ओम् ॥ 01-03-39 ॥

(103)ओं ज्योतिर्दर्शनात् ओम् ॥ 01-03-40 ॥

(104)ओम् आकाशोऽर्थान्तरत्वादिव्यपदेशात् ओम् ॥ 01-03-41 ॥

(105)ओं सुषुप्त्युत्क्रान्त्योर्भेदेन ओम् ॥ 01-03-42 ॥

(106)ओं पत्यादिशब्देभ्यः ओम् ॥ 01-03-43 ॥

चतुर्थः पादः

(107)ओम् आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति च ओम् ॥ 01-04-01 ॥

(108)ओं सूक्ष्मं तु तदर्हत्वात् ओम् ॥ 01-04-02 ॥

(109)ओं तदधीनत्वादर्थवत् ओम् ॥ 01-04-03 ॥

(110)ओं ज्ञेयत्वावचनाच्च ओम् ॥ 01-04-04 ॥

(111)ओं वदतीती चेन्न प्राज्ञो हि ओम् ॥ 01-04-05 ॥

(112)ओं प्रकरणात् ओम् ॥ 01-04-06 ॥

(113)ओं त्रयाणामेव चैवमुपन्यासः प्रश्नश्च ओम् ॥ 01-04-07 ॥

(114)ओं महद्वच्च ओम् ॥ 01-04-08 ॥

(115)ओं चमसवदविशेषात् ओम् ॥ 01-04-09 ॥

(116)ओं ज्योतिरुपक्रमात्तु तथा ह्यधीयत एके ओं॥ 01-04-10 ॥

(117)ओं कल्पनोपदेशाच्च मध्वादिवदविरोधः ओम् ॥ 01-04-11 ॥

(118)ओं न सङ्ख्योपसङ्ग्रहादपि नानाभावादतिरेकाच्च ओं॥ 01-01-12 ॥

(119)ओं प्राणादयो वाक्यशेषात् ओम् ॥ 01-04-13 ॥

(120)ओं ज्योतिषैकेषामसत्यन्ने ओम् ॥ 01-04-14 ॥

(121)ओं कारणत्वेन चाकाशादिषु यथाव्यपदिष्टोक्तेः ओम् ॥ 01-04-15 ॥

(122)ओं समाकर्षात् ओम् ॥ 01-04-16 ॥

(123)ओं जगद्वाचित्वात् ओम् ॥ 01-04-17 ॥

ओं जीवमुख्यप्राणलिङ्गादिति चेत् तद्व्याख्यातम् ओम् ॥ 18-124 ॥

(125)ओं अन्यार्थं तु जैमिनिः प्रश्नव्याख्यानाभ्यामपि चैवमेके ओम् ॥ 01-04-19 ॥

(126)ओं वाक्यान्वयात् ओम् ॥ 01-04-20 ॥

ओं प्रतिज्ञासिद्धेर्लिङ्गमाश्मरथ्यः ओम् ॥ 21-127 ॥

(128)ओं उत्क्रमिष्यत एवम्भावादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 01-04-22 ॥

(129)ओम् अवस्थितेरिति काशकृत्स्नः ओम् ॥ 01-04-23 ॥

(130)ओं प्रकृतिश्च प्रतिज्ञादृष्टान्तानुपरोधात् ओम् ॥ 01-04-24 ॥

(131)ओम् अभिध्योपदेशाच्च ओम् ॥ 01-04-25 ॥

ओं साक्षाच्चोभयाम्नानात् ओम् ॥ 26-132 ॥

(133)ओम् आत्मकृतेः परिणामात् ओम् ॥ 01-04-27 ॥

(134)ओं योनिश्च हि गीयते ओम् ॥ 01-04-28 ॥

(135)ओम् एतेन सर्वे व्याख्याता व्याख्याताः ओम् ॥ 01-04-29 ॥

(अविरोधाध्यायः) द्वितीयोऽध्यायः॥

प्रथमः पादः

(136)ओं स्मृत्यनवकाशदोषप्रसङ्ग इति चेन्नान्यस्मृत्यनवकाशदोषप्रसङ्गात् ओं॥ 02-01-01 ॥

(137)ओम् इतरेषां चानुपलब्धेः ओम् ॥ 02-01-02 ॥

(138)ओम् एतेन योगः प्रत्युक्तः ओम् ॥ 02-01-03 ॥

(139)ओं न विलक्षणत्वादस्य तथात्वं च शब्दात् ओम् ॥ 02-01-04 ॥

(140)ओं दृश्यते तु ओम् ॥ 02-01-05 ॥

(141)ओम् अभिमानिव्यपदेशस्तु विशेषानुगतिभ्याम् ओम् ॥ 02-01-06 ॥

(142)ओं दृश्यते च ओम् ॥ 02-01-07 ॥

(143)ओम् असदिति चेन्न प्रतिषेधमात्रत्वात् ओम् ॥ 02-01-08 ॥

(144)ओम् अपीतौ तद्वत्प्रसङ्गादसमञ्जसम् ओम् ॥ 02-01-09 ॥

(145)ओं न तु दृष्टान्तभावात् ओम् ॥ 02-01-10 ॥

(146)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-11 ॥

(147)ओं तर्काप्रतिष्ठानादप्यन्यथाऽनुमेयमिति चेदेवमप्यनिर्मोक्षप्रसङ्गः ओं॥ 02-01-12 ॥

(148)ओम् एतेन शिष्टा अपरिग्रहा अपि व्याख्याताः ओम् ॥ 02-01-13 ॥

(149)ओं भोक्त्रापत्तेरविभागश्चेत् स्याल्लोकवत् ओम् ॥ 02-01-14 ॥

(150)ओं तदनन्यत्वमारम्भणशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 02-01-15 ॥

(151)ओं भावे चोपलब्धेः ओम् ॥ 02-01-16 ॥

(152)ओं सत्वाच्चावरस्य ओम् ॥ 02-01-17 ॥

(153)ओम् असद्व्यपदेशान्नेति चेन्न धर्मान्तरेण वाक्यशेषात् ओम् ॥ 02-01-18॥

(154)ओं युक्तेः शब्दान्तराच्च ओम् ॥ 02-01-19 ॥

(155)ओं पटवच्च ओम् ॥ 02-01-20॥

(156)ओं यथा प्राणादिः ओम् ॥ 02-01-21॥

(157)ओम् इतरव्यपदेशाद्धिताकरणादिदोषप्रसक्तिः ओम् ॥ 02-01-22॥

(158)ओम् अधिकं तु भेदनिर्देशात् ओम् ॥ 02-01-23 ॥

(159)ओम् अश्मादिवच्च तदनुपपत्तिः ओम् ॥ 02-01-24 ॥

(160)ओम् उपसंहारदर्शनान्नेति चेन्न क्षीरवद्धि ओम् ॥ 02-01-25 ॥

(161)ओं देवादिवदपि लोके ओम् ॥ 02-01-26 ॥

(162)ओं कृत्स्नप्रसक्तिर्निरवयवत्वशब्दकोपो वा ओम् ॥ 02-01-27 ॥

(163)ओं श्रुतेस्तु शब्दमूलत्वात् ओम् ॥ 02-01-28 ॥

(164)ओम् आत्मनि चैवं विचित्राश्च हि ओम् ॥ 02-01-29 ॥

(165)ओं स्वपक्षदोषाच्च ओम् ॥ 02-01-30 ॥

(166)ओं सर्वोपेता च तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-01-31 ॥

(167)ओं विकरणत्वान्नेति चेत् तदुक्तम् ओम् ॥ 02-01-32 ॥

(168)ओं न प्रयोजनवत्त्वात् ओम् ॥ 02-01-33 ॥

(169)ओं लोकवत्तु लीलाकैवल्यम् ओम् ॥ 02-01-34 ॥

(170)ओं वैषम्यनैर्घृण्ये न सापेक्षत्वात् तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 02-01-35॥

(171)ओं न कर्माविभागादिति चेन्नानादित्वात् ओम् ॥ 02-01-36 ॥

(172)ओम् उपपद्यते चाप्युपलभ्यते च ओं॥ 02-01-37 ॥

(173)ओं सर्वधर्मोपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-01-38 ॥

द्वितीयः पादः

(174)ओं रचनानुपपत्तेश्च नानुमानम् ओम् ॥ 02-02-01 ॥

(175)ओं प्रवृत्तेश्च ओम् ॥ 02-02-02 ॥

(176)ओं पयोऽम्बुवच्चेत् तत्रापि ओम् ॥ 02-02-03॥

(177)ओं व्यतिरेकानवस्थितेश्चानपेक्षत्वात् ओम् ॥ 02-02-04 ॥

(178)ओम् अन्यत्राभावाच्च न तृणादिवत् ओं॥ 02-02-05 ॥

(179)ओम् अभ्युपगमेऽप्यर्थाभावात् ओम् ॥ 02-02-06 ॥

(180)ओं पुरुषाश्मवदिति चेत् तथाऽपि ओम् ॥ 02-02-07 ॥

(181)ओम् अङ्गित्वानुपपतेः ओम् ॥ 02-02-08 ॥

(182)ओम् अन्यथाऽनुमितौ च ज्ञशक्तिवियोगात् ओम् ॥ 02-02-09 ॥

(183)ओं विप्रतिषेधाच्चासमञ्जसम् ओम् ॥ 02-02-10 ॥

(184)ओं महद्दीर्घवद्वा ह्रस्वपरिमण्डलाभ्याम् ओम् ॥ 02-02-11॥

(185)ओम् उभयथाऽपि न कर्मातस्तदभावः ओम् ॥ 02-02-12॥

(186)ओं समवायाभ्युपगमाच्च साम्यादनवस्थितेः ओम् ॥ 02-02-13॥

(187)ओं नित्यमेव च भावात् ओम् ॥ 02-02-14 ॥

(188)ओं रूपादिमत्त्वाच्चविपर्ययो दर्शनात् ओम् ॥ 02-02-15॥

(189)ओम् उभयथा च दोषात् ओम् ॥ 02-02-16 ॥

(190)ओम् अपरिग्रहाच्चात्यन्तमनपेक्षा ओम् ॥ 02-02-17 ॥

(191)ओं समुदाय उभयहेतुकेऽपि तदप्राप्तिः ओम् ॥ 02-02-18 ॥

(192)ओम् इतरेतरप्रत्ययत्वादिति चेन्न उत्पत्तिमात्रनिमित्तत्वात् ओम् ॥ 02-02-19 ॥

(193)ओम् उत्तरोत्पादे च पूर्वनिरोधात् ओम् ॥ 02-02-20 ॥

(194)ओम् असति प्रतिज्ञोपरोधो यौगपद्यमन्यथा ओम् ॥ 02-02-21 ॥

(195)ओं प्रतिसङ्ख्याऽप्रतिसङ्ख्यानिरोधाप्राप्तिरविच्छेदात् ओम् ॥ 02-02-22॥

(196)ओम् उभयथा च दोषात् ओम् ॥ 02-02-23 ॥

(197)ओम् आकाशे चाविशेषात् ओम् ॥ 02-02-24 ॥

(198)ओम् अनुस्मृतेश्च ओम् ॥ 02-02-25॥

(199)ओं नासतोऽदृष्टत्वात् ओम् ॥ 02-02-26 ॥

(200)ओम् उदासीनानामपि चैवं सिद्धिः ओम् ॥ 02-02-27 ॥

(201)ओं नाभाव उपलब्धेः ओम् ॥ 02-02-28 ॥

(202)ओं वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत् ओम् ॥ 02-02-29 ॥

(203)ओं न भावोऽनुपलब्धेः ओम् ॥ 02-02-30 ॥

(204)ओं क्षणिकत्वाच्च ओम् ॥ 02-02-31 ॥

(205)ओं सर्वथाऽनुपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-02-32 ॥

(206)ओं नैकस्मिन्नसम्भवात् ओम् ॥ 02-02-33 ॥

(207)ओम् एवञ्चात्माकार्त्स्न्यम् ओम् ॥ 02-02-34 ॥

(208)ओं न च पर्यायादप्यविरोधो विकारादिभ्यः ओम्॥ 02-02-35 ॥

(209)ओम् अन्त्यावस्थितेश्चोभयनित्यत्वादविशेषात् ओम् ॥ 02-02-36 ॥

(210)ओं पत्युरसामञ्जस्यात् ओम् ॥ 02-02-37 ॥

(211)ओं सम्बन्धानुपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-02-38 ॥

(212)ओम् अधिष्ठानानुपपत्तेश्च ओम् ॥ 02-02-39 ॥

(213)ओं करणवच्चेन्न भोगादिभ्यः ओम् ॥ 02-02-40॥

(214)ओम् अन्तवत्त्वमसर्वज्ञता वा ओम् ॥ 02-02-41 ॥

(215)ओम् उत्पत्त्यसम्भवात् ओम् ॥ 02-02-42 ॥

(216)ओं न च कर्तुः करणम् ओम् ॥ 02-02-43 ॥

(217)ओं विज्ञानादिभावे वा तदप्रतिषेधः ओम् ॥ 02-02-44॥

(218)ओं विप्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 02-02-45 ॥

तृतीयः पादः

(219)ओं न वियदश्रुतेः ॥ 02-03-01॥

(220)ओम् अस्ति तु ओम् ॥ 02-03-02 ॥

(221)ओं गौण्यसम्भवात् ओम् ॥ 02-03-03 ॥

(222)ओं शब्दाच्च ओम् ॥ 02-03-04 ॥

(223)ओं स्याच्चैकस्य ब्रह्मशब्दवत् ओम् ॥ 02-03-05 ॥

(224)ओं प्रतिज्ञाहानिरव्यतिरेकाच्छब्देभ्यः ओम् ॥ 02-03-06 ॥

(225)ओं यावद्विकारं तु विभागो लोकवत् ओम् ॥ 02-03-07 ॥

(226)ओम् एतेन मातरिश्वा व्याख्यातः ओम् ॥ 02-03-08 ॥

(227)ओम् असम्भवस्तु सतोऽनुपपत्तेः ओम् ॥ 02-03-09 ॥

(228)ओं तेजोऽतस्तथा ह्याह ओम् ॥ 02-03-10 ॥

(229)ओम् आपः ओम् ॥ 02-03-11 ॥

(230)ओं पृथिव्यधिकाररूपशब्दान्तरादिभ्यः ओम् ॥ 02-03-12 ॥

(231)ओं तदभिध्यानादेव तु तल्लिङ्गात् सः ओम् ॥ 02-03-13 ॥

(232)ओं विपर्ययेण तु क्रमोऽत उपपद्यते च ओम् ॥ 02-03-14 ॥

(233)ओम् अन्तरा विज्ञानमनसी क्रमेण तल्लिङ्गादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 02-03-15 ॥

(234)ओं चराचरव्यपाश्रयस्तु स्यात् तद्व्यपदेशो भाक्तस्तद्भावभावित्वात् ओम् ॥ 02-03-16 ॥

(235)ओं नात्माऽश्रुतेर्नित्यत्वाच्च ताभ्यः ओम् ॥ 02-03-17 ॥

(236)ओं ज्ञोऽत एव ओम् ॥ 02-03-18॥

(237)ओं युक्तेश्च ओम् ॥ 02-03-19 ॥

(238)ओम् उत्क्रान्तिगत्यागतीनाम् ओम् ॥ 02-03-20 ॥

(239)ओं स्वात्मना चोत्तरयोः ओम् ॥ 02-03-21 ॥

(240)ओं नाणुरतच्छ्रुतेरिति चेन्नेतराधिकारात् ओम् ॥ 02-03-22 ॥

(241)ओं स्वशब्दोन्मानाभ्यां च ओम् ॥ 02-03-23 ॥

(242)ओम् अविरोधश्चन्दनवत् ओम् ॥ 02-03-24॥

(243)ओम् अवस्थितिवैशेष्यादिति चेन्नाभ्युपगमाद्धृदि हि ओम् ॥ 02-03-25 ॥

(244)ओं गुणाद्वाऽऽलोकवत् ओम् ॥ 02-03-26 ॥

(245)ओं व्यतिरेको गन्धवत् तथा च दर्शयति ओम् ॥ 02-03-27 ॥

(246)ओम् पृथगुपदेशात् ओम् ॥ 02-03-28 ॥

(247)ओं तद्गुणसारत्वात् तु तद्व्यपदेशः प्राज्ञवत् ओम् ॥ 02-03-29 ॥

(248)ओं यावदात्मभावित्वाच्च न दोषस्तद्दर्शनात् ओम् ॥ 02-03-30 ॥

(249)ओं पुंस्त्वादिवत्त्वस्य सतोऽभिव्यक्तियोगात् ओम् ॥ 02-03-31 ॥

(250)ओं नित्योपलब्ध्यनुपलब्धिप्रसङ्गोऽन्यतरनियमो वाऽन्यथा ओम् ॥ 02-03-32 ॥

(251)ओं कर्ता शास्त्रार्थवत्त्वात् ओम् ॥ 02-03-33 ॥

(252)ओं विहारोपदेशात् ओम् ॥ 02-03-34 ॥

(253)ओम् उपादानात् ओम् ॥ 02-03-35 ॥

(254)ओं व्यपदेशाच्च क्रियायां न चेन्निर्देशविपर्ययः ओम् ॥ 02-03-36 ॥

(255)ओम् उपलब्धिवदनियमः ओम् ॥ 02-03-37 ॥

(256)ओं शक्तिविपर्ययात् ओम् ॥ 02-03-38॥

(257)ओं समाध्यभावाच्च ओम् ॥ 02-03-39॥

(258)ओं यथा च तक्षोभयथा ओम् ॥ 02-03-40॥

(259)ओं परात्तु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 02-03-41 ॥

(260)ओं कृतप्रयत्नापेक्षस्तुविहितप्रतिषेधावैयर्थ्यादिभ्यः ओम् ॥ 02-03-42 ॥

(261)ओम् अंशो नानाव्यपदेशादन्यथा चापि दाशकितवादित्वमधीयत एके ओम् ॥ 02-03-43 ॥

(262)ओं मन्त्रवर्णात् ओम् ॥ 02-03-44॥

(263)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 02-03-45 ॥

(264)ओं प्रकाशादिवन्नैवं परः ओम् ॥ 02-03-46 ॥

(265)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 02-03-47 ॥

(266)ओम् अनुज्ञापरिहारौ देहसम्बन्धाज्ज्योतिरादिवत् ओम् ॥ 02-03-48 ॥

(267)ओम् असन्ततेश्चाव्यतिकरः ओम् ॥ 02-03-49 ॥

(268)ओम् आभास एव च ओम् ॥ 02-03-50 ॥

(269)ओम् अदृष्टानियमात् ओम् ॥ 02-03-51॥

(270)ओम् अभिसन्ध्यादिष्वपि चैवम् ओम् ॥ 02-03-52 ॥

(271)ओं प्रदेशादिति चेन्नान्तर्भावात् ओम् ॥ 02-03-53 ॥

चतुर्थः पादः

(272)ओं तथा प्राणाः ओम् ॥ 02-04-01 ॥

(273)ओं गौण्यसम्भवात् ओम् ॥ 02-04-02 ॥

(274)ओं प्रतिज्ञानुपरोधाच्च ओम् ॥ 02-04-03॥

(275)ओं तत् प्राक्च्छृते‍ेश्च ओम् ॥ 02-04-04 ॥

(276)ओं तत्पूर्वकत्वाद्वाचः ओं॥ 02-04-05 ॥

(277)ओं सप्तगतेर्विशेषितत्वाच्च ओम् ॥ 02-04-06 ॥

(278)ओं हस्तादयस्तु स्थितेऽतो नैवम् ओम् ॥ 02-04-07॥

(279)ओम् अणवश्च ओम् ॥ 02-04-08॥

(280)ओं श्रेष्ठश्च ओम् ॥ 02-04-09 ॥

(281)ओं न वायुक्रिये पृथुगुपदेशात् ओम् ॥ 02-04-10॥

(282)ओं चक्षुरादिवत् तु तत्सहशिष्ट्यादिभ्यः ओम् ॥ 02-04-11 ॥

(283)ओम् अकरणत्वाच्च न दोषस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 02-04-12॥

(284)ओं पञ्चवृत्तिर्मनोवद्व्यपदिश्यते ओम् ॥ 02-04-13॥

(285)ओम् अणुश्च ओम् ॥ 02-04-14॥

(286)ओं ज्योतिराद्यधिष्ठानं तु तदामननात् ओम् ॥ 02-04-15॥

(287)ओं प्राणवता शब्दात् ओम् ॥ 02-04-16 ॥

(288)ओं तस्य च नित्यत्वात् ओम् ॥ 02-04-17॥

(289)ओं त इन्द्रियाणि तद्व्यपदेशादन्यत्र श्रेष्ठात् ओम् ॥ 02-04-18 ॥

(290)ओं भेदश्रुतेः ओम् ॥ 02-04-19॥

ओं वैलक्षण्याच्च ओम् ॥ 20-291 ॥

(292)ओं सङ्ज्ञामूर्तिक्लृप्तिस्तु त्रिवृत्कुर्वत उपदेशात् ओं॥ 02-04-21॥

(293)ओं मांसादि भौमं यथाशब्दमितरयोश्च ओम् ॥ 02-04-22 ॥

(294)ओं वैशेष्यात् तु तद्वादस्तद्वादः ओम् ॥ 02-04-23॥

(साधनाध्यायः) तृतीयाध्यायः॥

प्रथमः पादः

(295)ओं तदन्तरप्रतिपत्तौरंहति सम्परिष्वक्तः प्रश्ननिरूपणाभ्याम् ओम् ॥ 03-01-01॥

(296)ओं त्र्यात्मकत्वात् तु भूयस्त्वात् ओम् ॥ 03-01-02 ॥

(297)ओं प्राणगतेश्च ओम् ॥ 03-01-03॥

(298)ओम् अग्न्यादिगतिश्रुतेरिति चेन्न भाक्तत्वात् ओम् ॥ 03-01-04॥

ओं प्रथमेऽश्रवणादिति चेन्न ता एव ह्युपपत्तेः ओम् ॥ 05-299 ॥

(300)ओम् अश्रुतत्वादिति चेन्नेष्टादिकारिणं प्रतीतेः ओम् ॥ 03-01-06॥

(301)ओं भाक्तं वाऽनात्मवित्त्वात् तथा हि दर्शयति ओं॥ 03-01-07 ॥

(302)ओं कृतात्ययेऽनुशयवान् दृष्टस्मृतिभ्याम् ओम् ॥ 03-01-08 ॥

(303)ओं यथेतमनेवं च ओम् ॥ 03-01-09 ॥

(304)ओं चरणादिति चेन्न तदुपलक्षणार्थेति कार्ष्णाजिनिः ओं॥ 03-01-10 ॥

(305)ओम् आनर्थक्यमिति चेन्न तदपेक्षत्वात् ओम् ॥ 03-01-11 ॥

(306)ओं सुकृतदुष्कृते एवेति तु बादरिः ओम् ॥ 03-01-12 ॥

ओं अनिष्टादिकारिणामपि च श्रुतम् ओम् ॥ 13-307 ॥

(308)ओं संयमने त्वनुभूयेतरेषाम् आरोहावरोहौ तद्गतिदर्शनात् ओम् ॥ 03-01-14 ॥

(309)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 03-01-15 ॥

(310)ओम् अपि सप्त ओम् ॥ 16-310 ॥

(311)ओं तत्रापि च तद्व्यापारादविरोधः ओम् ॥ 03-01-17 ॥

(312)ओं विद्याकर्मणोरिति तु प्रकृतत्वात् ओम् ॥ 03-01-18 ॥

(313)ओं न तृतीये तथोपलब्धेः ओम् ॥ 03-01-19 ॥

(314)ओं स्मर्यतेऽपि च लोके ओम् ॥ 03-01-20 ॥

(315)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-01-21 ॥

(316) ओं तृतीये शब्दावरोधः संशोकजस्य ओम् ॥ 03-01-22॥

(317)ओं स्मरणाच्च ओम् ॥ 03-01-23 ॥

(318)ओं तत्स्वाभाव्यापत्तिरुपपत्तेः ओम् ॥ 03-01-24॥

(319)ओं नातिचिरेण विशेषात् ओम् ॥ 03-01-25 ॥

(320)ओम् अन्याधिष्ठिते पूर्ववदभिलापात् ओम् ॥ 03-01-26॥

(321)ओम् अशुद्धमिति चेन्न शब्दात् ओम् ॥ 03-01-27॥

(322)ओं रेतःसिग्योगोऽथ ओम् ॥ 03-01-28॥

(323)ओं योनेः शरीरम् ओम् ॥ 03-01-29॥

द्वितीयः पादः

(324)ओं सन्ध्ये सृष्टिराह हि ओम् ॥ 03-02-01 ॥

(325)ओं निर्मातारं चैके पुत्रादयश्च ओम् ॥ 03-02-02॥

(326)ओं मायामात्रं तु कार्त्स्न्येनानभिव्यक्तस्वरूपत्वात् ओम् ॥03-02-03॥

(327)ओं सूचकश्च हि श्रुतेराचक्षते च तद्विदः ओम् ॥ 03-02-04 ॥

(328)ओं पराभिध्यानात् तु तिरोहितं ततो ह्यस्य बन्धविपर्ययौ ओम् ॥03-02-05॥

(329)ओं देहयोगाद्वासोऽपि ओम् ॥ 03-02-06 ॥

(330)ओं तदभावो नाडीषु तच्छ्रुतेरात्मनि ह ओम् ॥ 03-02-07॥

(331)ओम् अतः प्रभोधोऽस्मात् ओम् ॥ 03-02-08॥

(332)ओं स एव च कर्मानुस्मृतिशब्दविधिभ्यः ओम् ॥ 03-02-09॥

(333)ओं मुग्धेऽर्धसम्पत्तिः परिशेषात् ओम् ॥ 03-02-10॥

(334)ओं न स्थानतोऽपि परस्योभयलिङ्गं सर्वत्र हि ओम् ॥ 03-02-11 ॥

(335)ओं न भेदादिति चेन्न प्रत्येकमतद्वचनात् ओं॥ 03-02-12 ॥

(336)ओम् अपि चैवमेके ओम् ॥ 03-02-13 ॥

(337)ओम् अरूपवदेव हि तत्प्रधानत्वात् ओम् ॥ 14-337 ॥

(338)ओं प्रकाशवच्चावैयर्थ्यम् ओम् ॥ 03-02-15 ॥

(339)ओम् आह च तन्मात्रम् ओम् ॥ 03-02-16 ॥

(340)ओं दर्शयति चाथो अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-02-17 ॥

(341)ओम् अत एव चोपमा सूर्यकादिवत् ओम् ॥ 03-02-18 ॥

(342)ओम् अम्बुवदग्रहणात् तु न तथात्वम् ओम् ॥ 03-02-19॥

(343)ओं वृद्धिह्रासभाक्त्वमन्तर्भावादुभयसामञ्जस्यादेवम् ओम् ॥03-02-20॥

(344)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-02-21 ॥

(345)ओं प्रकृतैतावत्त्वं हि प्रतिषेधति ततो ब्रवीति च भूयः ओम् ॥ 03-02-22 ॥

(346)ओं तदव्यक्तमाह हि ओम् ॥ 03-02-23॥

(347)ओम् अपि संराधने प्रत्यक्षानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-02-24 ॥

(348)ओं प्रकाशवच्चावैशेष्यम् ओम् ॥ 03-02-25 ॥

(349)ओं प्रकाशश्च कर्मण्यभ्यासात् ओम् ॥ 03-02-26॥

(350)ओम् अतोऽनन्तेन तथा हि लिङ्गम् ओम् ॥ 03-02-27॥

(351)ओम् उभयव्यपदेशात्त्वहिकुण्डलवत् ओम् ॥ 03-02-28॥

(352) ओं प्रकाशाश्रयवद्वा तेजस्त्वात् ओम् ॥ 03-02-29॥

(353)ओं पूर्ववद् वा ओम् ॥ 03-02-30 ॥

(354)ओं प्रतिषेधाच्च ओम् ॥ 03-02-31॥

(355)ओं परमतः सेतून्मानसम्बन्धभेदव्यपदेशेभ्यः ओम् ॥ 03-02-32॥

(356)ओं दर्शनात् तु ओम् ॥ 03-02-33॥

(357)ओं बुद्ध्यर्थः पादवत् ओम् ॥ 03-02-34॥

(358)ओं स्थानविशेषात् प्रकाशादिवत् ओम् ॥ 03-02-35 ॥

(359)ओम् उपपत्तेश्च ओम् ॥ 03-02-36॥

(360)ओं तथाऽन्यत् प्रतिषेधात् ओम् ॥ 03-02-37 ॥

(361)ओम् अनेन सर्वगतत्वमायामयशब्दादिभ्यः ओम् ॥ 03-02-38 ॥

(362)ओं फलमत उपपत्तेः ओम् ॥ 03-02-39॥

(363)ओं श्रुतत्वाच्च ओम् ॥ 03-02-40 ॥

(364)ओं धर्मं जैमिनिरत एव ओम् ॥ 03-02-41 ॥

(365)ओं पूर्वं तु बादरायणो हेतु व्यपदेशात् ओम् ॥ 03-02-42॥

तृतीयः पादः

(366)ओं सर्ववेदान्तप्रत्ययं चोदनाद्यविशेषात् ओम् ॥ 03-03-01 ॥

(367)ओं भेदान्नेति चेदेकस्यामपि ओम् ॥ 03-03-02 ॥

(368)ओं स्वाध्यायस्य तथात्वेन हि समाचारेऽधिकाराच्च ओम् ॥ 03-03-03 ॥

(369)ओं सलिलवच्च तन्नियमः ओम् ॥ 03-03-04 ॥

(370)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-05 ॥

(371)ओम् उपसंहारोऽर्थाभेदाद्विधिशेषवत् समाने च ओम् ॥ 03-03-06 ॥

(372)ओम् अन्यथात्वं शब्दादिति चेन्नाविशेषात् ओम् ॥ 03-03-07 ॥

(373)ओं न वा प्रकरणभेदात् परोवरीयस्त्वादिवत् ओम् ॥ 03-03-08 ॥

(374)ओं सङ्ज्ञातश्चेत् तदुक्तमस्ति तु तदपि ओम् ॥ 03-03-09 ॥

(375)ओं प्राप्तेश्च समञ्जसम् ओम् ॥ 03-03-10 ॥

(376)ओं सर्वाभेदादन्यत्रेमे ओम् ॥ 03-03-11 ॥

(377)ओम् आनन्दादयः प्रधानस्य ओम् ॥ 03-03-12 ॥

(378)ओं प्रियशिरस्त्वाद्यप्राप्तिरुपचयापचयौ हि भेदे ओम् ॥ 03-03-13 ॥

(379)ओम् इतरे त्वर्थसामान्यात् ओम् ॥ 03-03-14 ॥

(380)ओम् आध्यानाय प्रयोजनाभावात् ओम् ॥ 03-03-15 ॥

(381)ओम् आत्मशब्दाच्च ओम् ॥ 03-03-16 ॥

(382)ओम् आत्मगृहीतिरितवदुत्तरात् ओम् ॥ 17-382 ॥

(383)ओम् अन्वयादिति चेत् स्यादवधारणात् ओम् ॥ 03-03-18 ॥

(384)ओं कार्याख्यानादपूर्वम् ओम् ॥ 03-03-19 ॥

(385)ओं समान एवं चाभेदात् ओम् ॥ 03-03-20 ॥

(386)ओं सम्बन्धादेवमन्यत्रापि ओम् ॥ 03-03-21 ॥

(387)ओं न वा विशेषात् ओम् ॥ 03-03-22 ॥

(388)ओं दर्शयति च ओम् ॥ 03-03-23 ॥

(389)ओं सम्भृतिद्युव्याप्त्यपि चातः ओम् ॥ 03-03-24 ॥

(390)ओं पुरुषविद्यायामपि चेतरेषामनाम्नानात् ओम् ॥ 03-03-25 ॥

(391)ओं वेधाद्यर्थभेदात् ओम् ॥ 03-03-26 ॥

(392)ओं हानौ तूपायनशब्दशेषत्वात् कुशाछन्दस्तुत्युपगानवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-27॥

(393)ओं साम्पराये तर्तव्याभावात् तथा ह्यन्ये ओम् ॥ 03-03-28 ॥

(394)ओं छन्दत उभयाविरोधात् ओम् ॥ 03-03-29 ॥

(395)ओं गतेरर्थवत्त्वमुभयथाऽन्यथा हि विरोधः ओम् ॥ 03-03-30 ॥

(396)ओम् उपपन्नस्तल्लक्षणार्थोपलब्धेर्लोकवत् ओम् ॥ 03-03-31 ॥

(397)ओम् अनियमः सर्वेषामविरोधाच्छब्दानुमानाभ्याम् ओम् ॥ 03-03-32 ॥

(398)ओं यावदधिकारमवस्थितिराधिकारिकाणाम् ओम् ॥ 03-03-33 ॥

(399)ओम् अक्षरधियां त्वविरोधः सामान्यतद्भावाभ्यामौपसदवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-34 ॥

(400)ओम् इयदामननात् ओम् ॥ 03-03-35 ॥

(401)ओम् अन्तरा भूतग्रामवदिति चेत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-36 ॥

(402)ओम् अन्यथा भेदानुपपत्तिरिति चेन्नोपदेशवत् ओम् ॥ 03-03-37 ॥

(403)ओं व्यतिहारो विशिंषन्ति हीतरवत् ओम् ॥ 03-03-38 ॥

(404)ओं सैव हि सत्यादयः ओम् ॥ 03-03-39 ॥

(405)ओं कामादितरत्र तत्र चायतनादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-40 ॥

(406)ओम् आदरादलोपः ओम् ॥ 03-03-41 ॥

(407)ओम् उपस्थितेस्तद्वचनात् ओम् ॥ 03-03-42 ॥

(408)ओं तन्निर्धारणार्थनियमस्तद्दृष्टेः पृथग्ध्यप्रतिबन्धः पलम् ओं॥ 03-03-43 ॥

(409)ओं प्रदानवदेव हि तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-44 ॥

(410)ओं लिङ्गभूयस्त्वात् तद्धि बलीयस्तदपि ओम् ॥ 03-03-45 ॥

(411)ओं पूर्वविकल्पः प्रकरणात् स्यात् क्रियामानसवत् ओम् ॥ 03-03-46 ॥

(412)ओम् अतिदेशाच्च ओम् ॥ 03-03-47 ॥

(413)ओं विद्यैव तु निर्धारणात् ओम् ॥ 03-03-48 ॥

(414)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-49 ॥

(415)ओं श्रुत्यादिबलीयास्त्वाच्च न बाधः ओम् ॥ 03-03-50 ॥

(416)ओम् अनुबन्धादिभ्यः ओम् ॥ 03-03-51 ॥

(417)ओं प्रज्ञान्तरपृथक्त्ववद्दृष्टिश्च तदुक्तम् ओम् ॥ 03-03-52 ॥

(418)ओं न सामान्यादप्युपलब्धेर्मृत्युवन्न हि लोकापत्तिः ओम् ॥ 03-03-53 ॥

(419)ओं परेण च शब्दस्य ताद्विध्यं भूयस्त्वात् त्वनुबन्धः ओम् ॥ 03-03-54 ॥

(420)ओम् एक आत्मनः शरीरे भावात् ओम् ॥ 03-03-55 ॥

(421)ओं व्यतिरेकस्तद्भावभावित्वान्न तूपलब्धिवत् ओम् ॥ 03-03-56 ॥

(422)ओम् अङ्गावबद्धास्तु न शाखासु हि प्रतिवेदम् ओम् ॥ 03-03-57 ॥

(423)ओं मन्त्रादिवद् वाऽविरोधः ओम् ॥ 03-03-58 ॥

(424)ओं भूम्नः क्रतुवज्ज्यायस्त्वं तथा च दर्शयति ओम् ॥ 03-03-59 ॥

(425)ओं नाना शब्दादिभेदात् ओम् ॥ 03-03-60 ॥

(426)ओं विकल्पो विशिष्टफलत्वात् ओम् ॥ 03-03-61 ॥

(427)ओं काम्यास्तुयथाकामं समुच्चीयेरन्न वा पूर्वहेत्वभावात् ओम् ॥ 03-03-62-427 ॥

(428)ओम् अङ्गेषु यथाऽऽश्रयाभावः ओम् ॥ 03-03-63 ॥

(429)ओं शिष्टेश्च ओम् ॥ 03-03-64 ॥

(430)ओं समाहारात् ओम् ॥ 03-03-65 ॥

(431)ओं गुणसाधारण्यश्रुतेश्च ओम् ॥ 03-03-66 ॥

(432)ओं न वाऽतत्सहभावश्रुतेः ओम् ॥ 67-432 ॥

(433)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 03-03-68 ॥

चतुर्थः पादः

(434)ओं पुरुषार्थोऽतः शब्दादिति बादरायणः ओम् ॥ 03-04-01 ॥

(435)ओं शेषत्वात् पुरुषार्थवादो यथाऽन्येष्विति जैमिनिः ओम् ॥ 03-04-02 ॥

(436)ओम् आचारदर्शनात् ओम् ॥ 03-04-03 ॥

(437)ओं तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 03-04-04 ॥

(438)ओं समन्वारम्भणात् ओम् ॥ 03-04-05 ॥

(439)ओं तद्वतो विधानात् ओम् ॥ 03-04-06 ॥

(440)ओं नियमाच्च ओम् ॥ 03-04-07 ॥

(441)ओम् अधिकोपदेशात्तु बादरायणस्यैवं तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-08॥

(442)ओं तुल्यम् तु दर्शनम् ओम् ॥ 03-04-09 ॥

(443)ओम् असार्वत्रिकी ओम् ॥ 03-04-10 ॥

(444)ओं विभागः शतवत् ओम् ॥ 03-04-11 ॥

(445)ओम् अध्ययनमात्रवतः ओम् ॥ 03-04-12 ॥

(446)ओं नाविशेषात् ओम् ॥ 03-04-13 ॥

(447)ओं स्तुतयेऽनुमतिर्वा ओम् ॥ 14-447 ॥

(448)ओं कामकारेण चैके ओम् ॥ 03-04-15 ॥

(449)ओम् उपमर्दं च ओम् ॥ 03-04-16 ॥

(450)ओम् ऊर्ध्वरेतस्सु च शब्दे हि ओम् ॥ 03-04-17 ॥

(451)ओं परामर्शं जैमिनिरचोदना चापवदति हि ओम् ॥ 03-04-18 ॥

(452)ओम् अनुष्ठेयं बादरायणः साम्यश्रुतेः ओम् ॥ 03-04-19 ॥

(453)ओं विधिर्वा धारणवत् ओम् ॥ 03-04-20 ॥

(454)ओं स्तुतिमात्रमुपादानादिति चेन्नापूर्वत्वात् ओम् ॥ 03-04-21 ॥

(455)ओं भावशब्दाच्च ओम् ॥ 03-04-22 ॥

(456)ओं पारिप्लवार्था इति चेन्न विशेषितत्वात् ओम् ॥ 03-04-23 ॥

(457)ओं तथा चैकवाक्योपबन्धात् ओम् ॥ 03-04-24 ॥

(458)ओम् अत एव चाग्नीन्धनाद्यनपेक्षा ओम् ॥ 03-04-25 ॥

(459)ओं सर्वापेक्षा च यज्ञादिश्रुतेरश्ववत् ओम् ॥ 03-04-26 ॥

(460)ओं शमदमाद्युपेतः स्यात् तथाऽपि तु तद्विधेस्तदङ्गतया तेषामवश्यानुष्ठेयत्वात् ओम् ॥ 03-04-27 ॥

(461)ओं सर्वान्नानुमतिश्च प्राणात्यये तद्दर्शनात् ओम् ॥ 03-04-28 ॥

(462)ओम् अबाधाच्च ओम् ॥ 03-04-29 ॥

(463)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-30 ॥

(464)ओं शब्दश्चातोऽकामचारे ओं॥ 03-04-31 ॥

(465)ओं विहितत्वाच्चाऽश्रमकर्मापि ओम् ॥ 03-04-32 ॥

(466)ओं सहकारित्वेन च ओम् ॥ 03-04-33॥

(467)ओं सर्वथाऽपितु त एवोभयलिङ्गात् ओम् ॥ 03-04-34 ॥

(468)ओम् अनभिभवं च दर्शयति ओम् ॥ 03-04-35 ॥

(469)ओम् अन्तरा चापि तु तद्दृष्टेः ओम् ॥ 03-04-36 ॥

(470)ओम् अपि स्मर्यते ओम् ॥ 03-04-37 ॥

(471)ओं विशेषानुग्रहं च ओम् ॥ 03-04-38 ॥

(472)ओम् अतस्त्वितरज्ज्यायोलिङ्गाच्च ओम् ॥ 03-04-39 ॥

(473)ओं तद्भूतस्य तु तद्भावो जैमिनेरपि नियमातद्रूपाभावेभ्यः ओम् ॥ 03-04-40 ॥

(474)ओं न चाधिकारिकमपि पतनानुमानात् तदयोगात् ओम् ॥ 03-04-41 ॥

(475)ओम् उपपूर्वमपीत्येके भावशमनवत् तदुक्तम् ओम् ॥ 03-04-42 ॥

(476)ओं बहिस्तूभयथाऽपि स्मृतेराचाराच्च ओम् ॥ 03-04-43 ॥

(477)ओं स्वामिनः फलश्रुतेरित्यात्रेयः ओम् ॥ 03-04-44 ॥

(478)ओम् आर्त्विज्यमित्यौडुलोमिस्तस्मै हि परिक्रियते ओम् ॥ 45-478 ॥

(479)ओं सहकार्यन्तरविधिः पक्षेण तृतीयं तद्वतो विध्यादिवत् ओम् ॥ 03-04-49 ॥

(480)ओं कृत्स्नभावात् तु गृहिणोपसंहारः ओम् ॥ 03-04-47 ॥

(481)ओं मौनवदितरेषामप्युपदेशात् ओम् ॥ 03-04-48 ॥

(482)ओम् अनाविष्कुर्वन्नन्वयात् ओम् ॥ 49-482 ॥

(483)ओम् ऐहिकमप्रस्तुतप्रतिबन्धे तद्दर्शनात् ओम् ॥ 50-483 ॥

(484)ओम् एवं मुक्तिफलानियमस्तदवस्थावधृतेस्तदवस्थावधृतेः ओम् ॥ 03-04-51 ॥

(फलाध्यायः) चतुर्थाध्यायः ॥

प्रथमः पादः

(485)ओम् आवृत्तिरसकृदुपदेशात् ओम् ॥ 04-01-01 ॥

(486)ओं लिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-01-02 ॥

(487)ओम् आत्मेति तूपगच्छन्ति ग्राहयन्ति च ओम् ॥ 04-01-03 ॥

(488)ओं न प्रतीके न हि सः ओम् ॥ 04-01-04 ॥

(489)ओं ब्रह्मदृष्टिरुत्कर्षात् ओम् ॥ 04-01-05 ॥

(490)ओम् आदित्यादिमतयश्चाङ्ग उपपत्तेः ओम् ॥ 04-01-06 ॥

(491)ओम् आसीनः सम्भवात् ओम् ॥ 04-01-07 ॥

(492)ओं ध्यानाच्च ओम् ॥ 04-01-08 ॥

(493)ओम् अचलत्वं चापेक्ष्य ओम् ॥ 04-01-09 ॥

(494)ओं स्मरन्ति च ओम् ॥ 04-01-10 ॥

(495)ओं यत्रैकाग्रता तत्राविशेषात् ओम् ॥ 04-01-11 ॥

(496)ओम् आ प्रायणात् तत्रापि हि दृष्टम् ओम् ॥ 04-01-12 ॥

(497)ओं तदधिगम उत्तरपूर्वाघयोरश्लेषविनाशौ तद्व्यपदेशात् ओम् ॥04-01-13 ॥

(498)ओम् इतरस्याप्येवमसंश्लेषः पाते तु ओम् ॥ 04-01-14 ॥

(499)ओम् अनारब्धकार्ये एव तु पूर्वे तदवधेः ओम् ॥ 04-01-15 ॥

(500)ओम् अग्निहोत्रादि तु तत्कार्यायैव तद्दर्शनात् ओम् ॥ 04-01-16 ॥

(501)ओम् अतोऽन्यदपीत्येकेषामुभयोः ओम् ॥ 04-01-17 ॥

(502)ओं यदेव विद्ययेति हि ओम् ॥ 04-01-18॥

(503)ओं भोगेन त्वितरे क्षपयित्वाऽथ सम्पत्स्यते ओम् ॥ 04-01-19 ॥

द्वितीयः पादः

(504)ओं वाङ्मनसि दर्शनाच्छब्दाच्च ओम् ॥ 04-02-01 ॥

(505)ओम् अत एव च सर्वाण्यनु ओम् ॥ 04-02-02 ॥

(506)ओं तन्मनः प्राण उत्तरात् ओम् ॥ 04-02-03 ॥

(507)ओं सोऽध्यक्षे तदुपगमादिभ्यः ओम् ॥ 04-02-04 ॥

(508)ओं भूतेषु तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-02-05 ॥

(509)ओं नैकस्मिन् दर्शयतो हि ओम् ॥ 04-02-06 ॥

(510)ओं समना चासृत्युपक्रमादमृतत्वं चानुपोष्य ओम् ॥ 04-02-07 ॥

(511)ओं तदपीतेः संसारव्यपदेशात् ओम् ॥ 04-02-08 ॥

(512)ओं सूक्ष्मं प्रमाणतश्च तथोपलब्धेः ओम् ॥ 04-02-09 ॥

(513)ओं नोपमर्देनातः ओम् ॥ 04-02-10 ॥

(514)ओम् अस्यैव चोपपत्तेरूष्मा ओम् ॥ 04-02-11 ॥

(515)ओं प्रतिषेधादिति चेन्न शारीरात् ओम् ॥ 04-02-12 ॥

(516)ओं स्पष्टो ह्येकेषाम् ओम् ॥ 04-02-13 ॥

(517)ओं स्मर्यते च ओम् ॥ 04-02-14 ॥

(518)ओं तानि परे तथा ह्याह ओम् ॥ 04-02-15 ॥

(519)ओम् अविभागो वचनात् ओम् ॥ 04-02-16 ॥

(520)ओं तदोकोऽग्रज्वलनं तत्प्रकाशितद्वारो विद्यासामर्थ्यात् तच्छेषगत्यनुस्मृतियोगाच्च हार्दानुगृहीतः शताधिकया ओम् ॥ 04-02-17 ॥

(521)ओं रश्म्यनुसारी ओम् ॥ 04-02-18 ॥

(522)ओं निशि नेति चेन्न सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-02-19 ॥

(523)ओं यावद्देहभावित्वाद्दर्शयति च ओम् ॥ 04-02-20 ॥

(524)ओम् अतश्चायनेऽपि हि दक्षिणे ओम् ॥ 04-02-21 ॥

(525)ओं योगिनः प्रति स्मर्येते स्मार्ते चैते ओम् ॥ 04-02-22 ॥

तृतीयः पादः

(526)ओम् अर्चिरादिना तत्प्रथितेः ओम् ॥ 04-03-01 ॥

(527)ओं वायुशब्दादविशेषविशेषाभ्याम् ओम् ॥ 04-03-02 ॥

(528)ओं तटितोऽधि वरुणः सम्बन्धात् ओम् ॥ 04-03-03 ॥

(529)ओम् आतिवाहिकस्तल्लिङ्गात् ओम् ॥ 04-03-04 ॥

(530)ओम् उभयव्यामोहत् तत्सिद्धेः ओं॥ 04-03-05 ॥

(531)ओं वैद्युतेनैव ततस्तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-03-06 ॥

(532)ओं कार्यं बादरिरस्य गत्युपपत्तेः ओम् ॥ 04-03-07 ॥

(533)ओं विशेषितत्वाच्च ओम् ॥ 04-03-08 ॥

(534)ओं सामीप्यात्तु तद्व्यपदेशः ओम् ॥ 04-03-09 ॥

(535)ओं कार्यात्यये तदध्यक्षेण सहातः परमभिधानात् ओं॥ 04-03-10 ॥

(536)ओं स्मृतेश्च ओम् ॥ 04-03-11 ॥

(537)ओं परं जैमिनिर्मुख्यत्वात् ओम् ॥ 04-03-12 ॥

(538)ओं दर्शनाच्च ओम् ॥ 04-03-13 ॥

(539)ओं न च कार्ये प्रतिपत्त्यभिसन्धिः ओम् ॥ 04-03-14 ॥

(540)ओं अप्रतीकालम्बनान्नयतीति बादरायण उभयथा च दोषात् तत्क्रतुश्च ओम् ॥ 04-03-15 ॥

(541)ओं विशेषं च दर्शयति ओम् ॥ 04-03-16 ॥

चतुर्थः पादः

(542)ओं सम्पद्याविहाय स्वेन शब्दात् ओम् ॥ 04-04-01 ॥

(543)ओं मुक्तः प्रतिज्ञानात् ओम् ॥ 04-04-02 ॥

(544)ओम् आत्मा प्रकरणात् ओम् ॥ 04-04-03 ॥

(545)ओम् अविभागेन दृष्टत्वात् ओम् ॥ 04-04-04 ॥

(546)ओं ब्राह्मेण जैमिनिरुपन्यासादिभ्यः ओम् ॥ 04-04-05 ॥

(547)ओं चितिमात्रेण तदात्मकत्वादित्यौडुलोमिः ओम् ॥ 04-04-06 ॥

(548)ओम् एवमप्युपन्यासात् पूर्वभावादविरोधं बादरायणः ओम् ॥04-04-07॥

(549)ओं सङ्कल्पादेव च तच्छ्रुतेः ओम् ॥ 04-04-08 ॥

(550)ओम् अत एव चानन्याधिपतिः ओम् ॥ 09-550 ॥

(551)ओम् अभावं बादरिराह ह्येवम् ओम् ॥ 04-04-10 ॥

(552)ओं भावं जैमिनिर्विकल्पाम्नानात् ओम् ॥ 04-04-11 ॥

(553)ओं द्वादशाहवदुभयविधं बादरायणोऽतः ओम् ॥ 04-04-12 ॥

(554)ओं तन्वभावे सन्ध्यवदुपपत्तेः ओम् ॥ 04-04-13 ॥

(555)ओं भावे जाग्रद्वत् ओम् ॥ 04-04-14 ॥

(556)ओं प्रदीपवदावेशस्तथा हि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-15 ॥

(557)ओं स्वाप्ययसम्पत्त्योरन्यतरापेक्षमाविष्कृतं हि ओम् ॥ 04-04-16 ॥

(558)ओं जगद्व्यापारवर्जम् ओम् ॥ 04-04-17 ॥

(559)ओं प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च ओम् ॥ 04-04-18 ॥

(560)ओं प्रत्यक्षोपदेशादिति चेन्नाऽधिकारिकमण्डलस्थोक्तेः ओम् ॥ 04-04-19 ॥

(561)ओं विकारावर्ति च तथाहि दर्शयति ओम् ॥ 04-04-20 ॥

(562)ओं स्थितिमाह दर्शयतश्चैवं प्रत्यक्षानुमाने ओम् ॥ 04-04-21 ॥

(563)ओं भोगमात्रसाम्यलिङ्गाच्च ओम् ॥ 04-04-22 ॥

(564)ओम् अनावृत्तिः शब्दादनावृत्तिः शब्दात् ओम् ॥ 04-04-23 ॥