Bhagavatatatparyanirnaya/C7/S1: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 4: | Line 4: | ||
| title = प्रथमोऽध्यायः | | title = प्रथमोऽध्यायः | ||
}} | }} | ||
{{VerseBlock | {{VerseBlock | ||
| verse_id = BTN_C07_S01_V06 | | verse_id = BTN_C07_S01_V06 | ||
| Line 13: | Line 11: | ||
| verse_line1 = निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः । | | verse_line1 = निर्गुणोऽपि ह्यजोऽव्यक्तो भगवान् प्रकृतेः परः । | ||
| verse_line2 = स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥ | | verse_line2 = स्वमायागुणमाविश्य बाध्यबाधकतां गतः ॥ ६ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 31: | Line 30: | ||
| verse_line1 = ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते । | | verse_line1 = ज्योतिरादिरिवाभाति सङ्घातान्न विविच्यते । | ||
| verse_line2 = विन्दन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्ततः ॥ ९ ॥ | | verse_line2 = विन्दन्त्यात्मानमात्मस्थं मथित्वा कवयोऽन्ततः ॥ ९ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 48: | Line 48: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयः प्रधानपुंभ्यां नरदेव सत्यकृत् । स तत्र तत्रोभयसिद्धिमाप्नुयात् लिङ्गात्मनो लिङ्गगुणाश्च सन्ति ॥ ११ ॥ | | verse_line1 = कालं चरन्तं सृजतीश आश्रयः प्रधानपुंभ्यां नरदेव सत्यकृत् । स तत्र तत्रोभयसिद्धिमाप्नुयात् लिङ्गात्मनो लिङ्गगुणाश्च सन्ति ॥ ११ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 65: | Line 66: | ||
| verse_type = shloka | | verse_type = shloka | ||
| verse_line1 = य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्वं सुरानीकमिवैधयत्यजः । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः ॥ १२ ॥ | | verse_line1 = य एष राजन्नपि काल ईशिता सत्वं सुरानीकमिवैधयत्यजः । तत्प्रत्यनीकानसुरान् सुरप्रियो रजस्तमस्कान् प्रमिणोत्युरुश्रवाः ॥ १२ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 83: | Line 85: | ||
| verse_line1 = शपतोरसकृद् विष्णुं यद् ब्रह्म परमव्ययम् । | | verse_line1 = शपतोरसकृद् विष्णुं यद् ब्रह्म परमव्ययम् । | ||
| verse_line2 = श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तमः ॥ २० ॥ | | verse_line2 = श्वित्रो न जातो जिह्वायां नान्धं विविशतुस्तमः ॥ २० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 101: | Line 104: | ||
| verse_line1 = यन्निबन्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः । | | verse_line1 = यन्निबन्धोऽभिमानोऽयं तद्वधात् प्राणिनां वधः । | ||
| verse_line2 = तथा न यस्य कैवल्यादभिमानोऽखिलात्मनः । परस्येदमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते ॥ २६ ॥ | | verse_line2 = तथा न यस्य कैवल्यादभिमानोऽखिलात्मनः । परस्येदमकर्तुर्हि हिंसा केनास्य कल्प्यते ॥ २६ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 119: | Line 123: | ||
| verse_line1 = तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा । | | verse_line1 = तस्माद् वैरानुबन्धेन निर्वैरेण भयेन वा । | ||
| verse_line2 = स्नेहात् कामेन वा युञ्ज््यात् कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् ॥ २७ ॥ | | verse_line2 = स्नेहात् कामेन वा युञ्ज््यात् कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् ॥ २७ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 155: | Line 160: | ||
| verse_line1 = एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे । | | verse_line1 = एवं कृष्णे भगवति मायामनुज ईश्वरे । | ||
| verse_line2 = वैरेण धूतपाप्मानः तमापुरनुचिन्तया ॥ ३० ॥ | | verse_line2 = वैरेण धूतपाप्मानः तमापुरनुचिन्तया ॥ ३० ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 173: | Line 179: | ||
| verse_line1 = कामात् स्नेहाद् भयाद् द्वेषाद् यथा भक्त्येश्वरे मनः । | | verse_line1 = कामात् स्नेहाद् भयाद् द्वेषाद् यथा भक्त्येश्वरे मनः । | ||
| verse_line2 = आवेश्य तदघं हित्वा बहवस्तद्गतिं गताः ॥ ३१ ॥ | | verse_line2 = आवेश्य तदघं हित्वा बहवस्तद्गतिं गताः ॥ ३१ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 191: | Line 198: | ||
| verse_line1 = गोप्यः कामाद् भयात् कंसो द्वेषाच्चैद्यादयो नृपाः । | | verse_line1 = गोप्यः कामाद् भयात् कंसो द्वेषाच्चैद्यादयो नृपाः । | ||
| verse_line2 = सम्बन्धाद् वृष्णयः स्नेहाद् यूयं भक्त्या वयं विभो ॥ ३२ ॥ | | verse_line2 = सम्बन्धाद् वृष्णयः स्नेहाद् यूयं भक्त्या वयं विभो ॥ ३२ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 209: | Line 217: | ||
| verse_line1 = कतमोऽपि न वेनस्य पञ्चानां पुरुषं प्रति । | | verse_line1 = कतमोऽपि न वेनस्य पञ्चानां पुरुषं प्रति । | ||
| verse_line2 = तस्मात् केनाप्युपायेन मनः कृष्णे निवेशयेत् ॥ ३३ ॥ | | verse_line2 = तस्मात् केनाप्युपायेन मनः कृष्णे निवेशयेत् ॥ ३३ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 227: | Line 236: | ||
| verse_line1 = मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पार्थिव । | | verse_line1 = मातृष्वस्रेयो वश्चैद्यो दन्तवक्रश्च पार्थिव । | ||
| verse_line2 = पार्षदप्रवरौ विष्णोर्विप्रशापात् पदच्युतौ ॥ ३४ ॥ | | verse_line2 = पार्षदप्रवरौ विष्णोर्विप्रशापात् पदच्युतौ ॥ ३४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 245: | Line 255: | ||
| verse_line1 = पञ्चषड्ढायनार्भाभाः पूर्वेषामपि पूर्वजाः । | | verse_line1 = पञ्चषड्ढायनार्भाभाः पूर्वेषामपि पूर्वजाः । | ||
| verse_line2 = दिग्वाससः शिशून् मत्वा द्वाःस्थौ तान् प्रत्यषेधताम् ॥३८॥ | | verse_line2 = दिग्वाससः शिशून् मत्वा द्वाःस्थौ तान् प्रत्यषेधताम् ॥३८॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 263: | Line 274: | ||
| verse_line1 = तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् । | | verse_line1 = तं सर्वभूतात्मभूतं प्रशान्तं समदर्शनम् । | ||
| verse_line2 = भगवत्तेजसा स्पृष्टं नाशक्नोद्धन्तुमुद्यमैः ॥ ४४ ॥ | | verse_line2 = भगवत्तेजसा स्पृष्टं नाशक्नोद्धन्तुमुद्यमैः ॥ ४४ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 290: | Line 302: | ||
| verse_line1 = तावद्य क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव । | | verse_line1 = तावद्य क्षत्रियौ जातौ मातृष्वस्रात्मजौ तव । | ||
| verse_line2 = अधुना शापनिर्मुक्तौ कृष्णचक्रहतांहसौ ॥ ४६ ॥ | | verse_line2 = अधुना शापनिर्मुक्तौ कृष्णचक्रहतांहसौ ॥ ४६ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||
| Line 308: | Line 321: | ||
| verse_line1 = वैरानुबन्धतीव्रेण ध्यानेनाच्युतसाम्यताम् । | | verse_line1 = वैरानुबन्धतीव्रेण ध्यानेनाच्युतसाम्यताम् । | ||
| verse_line2 = नीतौ पुनर्हरेः पार्श्वं जग्मतुर्विष्णुपार्षदौ ॥ ४८ ॥ | | verse_line2 = नीतौ पुनर्हरेः पार्श्वं जग्मतुर्विष्णुपार्षदौ ॥ ४८ ॥ | ||
| commentary1 = bhagavatatatparyanirnaya | |||
}} | }} | ||