Jump to content

Bhagavatatatparyanirnaya/C1/S5: Difference between revisions

From Anandamakaranda
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 3: Line 3:
| chapter_num  = 1
| chapter_num  = 1
| title        = पञ्चमोऽध्यायः
| title        = पञ्चमोऽध्यायः
}}
}}{{VerseBlock
{{VerseBlock
| verse_id      = BTN_C01_S05_V02
| verse_id      = BTN_C01_S05_V02
| document_id  = BTN
| document_id  = BTN
Line 19: Line 18:
| id      = BTN_C01_S05_V02_B1
| id      = BTN_C01_S05_V02_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥
शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥
Line 38: Line 36:
| id      = BTN_C01_S05_V04_B1
| id      = BTN_C01_S05_V04_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
शोचसि प्रकाशयसि ।'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥
शोचसि प्रकाशयसि ।
'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥
}}
}}


Line 58: Line 56:
| id      = BTN_C01_S05_V05_B1
| id      = BTN_C01_S05_V05_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः ।अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥
'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः
अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥
}}
}}


Line 77: Line 75:
| id      = BTN_C01_S05_V09_B1
| id      = BTN_C01_S05_V09_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥
धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥
Line 98: Line 95:
| id      = BTN_C01_S05_V10_B1
| id      = BTN_C01_S05_V10_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥
वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥
Line 119: Line 115:
| id      = BTN_C01_S05_V12_B1
| id      = BTN_C01_S05_V12_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।'यस्य देवे परा भक्तिः'''यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥
परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।
'यस्य देवे परा भक्तिः''
'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥
}}
}}


Line 140: Line 137:
| id      = BTN_C01_S05_V13_B1
| id      = BTN_C01_S05_V13_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥
शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।
'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥
}}
}}


Line 161: Line 158:
| id      = BTN_C01_S05_V15_B1
| id      = BTN_C01_S05_V15_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥
प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥
Line 182: Line 178:
| id      = BTN_C01_S05_V16_B1
| id      = BTN_C01_S05_V16_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥
अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥
Line 203: Line 198:
| id      = BTN_C01_S05_V20_B1
| id      = BTN_C01_S05_V20_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥
इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥
Line 224: Line 218:
| id      = BTN_C01_S05_V27_B1
| id      = BTN_C01_S05_V27_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥
मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥
Line 253: Line 246:
| id      = BTN_C01_S05_V40_B1
| id      = BTN_C01_S05_V40_B1
| name    = Bhashyam
| name    = Bhashyam
| label    = Bhashyam
| text    =
| text    =
त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥
त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥

Revision as of 16:45, 9 April 2026

नारद उवाच—पाराशर्य महाभाग भवतः कच्चिदात्मना ।


शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥
जिज्ञासितमधीतं च ब्रह्म यत्तत् सनातनम् ।तथाऽपि शोचस्यात्मानमकृतार्थ इव प्रभो ॥ ४ ॥


शोचसि प्रकाशयसि । 'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानःइति श्रुतिः ॥ ४ ॥
व्यास उवाच—अस्त्येव मे सर्वमिदं त्वयोक्तं, तथाऽपि नात्मा परितुष्यते मे ।


'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः । अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः। इति पाद्मे ॥ ५ ॥
यथा धर्मादयो ह्यर्था मुनिवर्यानुवर्णिताः ।न तथा वासुदेवस्य महिमा ह्यनुवर्णितः ॥ ९ ॥


धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥
न यद्वचश्चित्रपदं हरेर्यशोजगत्पवित्रं न गृणीत कर्हिचित् ।


वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥
नैष्कर्म्यमप्यच्युतभाववर्जितंन शोभते ज्ञानमलं निरञ्जनम् ।


परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।

'यस्य देवे परा भक्तिः

'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैवइत्यादेः ॥ १२ ॥
अतो महाभाग भवानमोघदृक्शुचिश्रवाः सत्यरतो धृतव्रतः ।


शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः । 'स्मरन्ति चइत्यादेः ॥ १३ ॥
जुगुस्पिसं धर्मकृतेऽनुशासनंस्वभावरक्तस्य महान् व्यतिक्रमः ।


प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥
विचक्षणोऽस्यार्हति वेदितुं विभो-रनन्तपारस्य निवृत्तितः सुखम् ।


अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥
इदं हि विश्वं भगवानिवेतरोयतो जगत्स्थाननिरोधसम्भवः ।


इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥
तस्मिंस्तदा लब्धरुचेर्महामतेप्रियश्रवस्यस्खलिता मतिर्मम ।


मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥
त्वमप्यदभ्रश्रुत विश्रुतं विभोःसमाप्यते येन विदां बुभुत्सितम् ।


॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये प्रथमस्कन्धे पञ्चमोऽध्यायः ॥
त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥