Aitareya/C2/S4: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 12: Line 12:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V01
| verse_id = AIT_C02_S04_V01
| id      = AIT_C02_S04_V01_B01
| id      = AIT_C02_S04_V01_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
एको नारायणस्त्वासीत् प्रलये रमया सह ।
एको नारायणस्त्वासीत् प्रलये रमया सह ।
Line 43: Line 42:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V02
| verse_id = AIT_C02_S04_V02
| id      = AIT_C02_S04_V02_B01
| id      = AIT_C02_S04_V02_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
स ऐच्छद्भगवान् विष्णुः स्रष्टुं लोकाभिमानिनः ॥
स ऐच्छद्भगवान् विष्णुः स्रष्टुं लोकाभिमानिनः ॥
Line 72: Line 70:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V03
| verse_id = AIT_C02_S04_V03
| id      = AIT_C02_S04_V03_B01
| id      = AIT_C02_S04_V03_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
पुनरैच्छञ्जगन्नाथस्तस्याङ्गोत्पत्तिमच्युतः ॥
पुनरैच्छञ्जगन्नाथस्तस्याङ्गोत्पत्तिमच्युतः ॥
Line 105: Line 102:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V04
| verse_id = AIT_C02_S04_V04
| id      = AIT_C02_S04_V04_B01
| id      = AIT_C02_S04_V04_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
एवं रूपद्वयेनापि स्तुवन्तो विष्णुमव्ययम् ।
एवं रूपद्वयेनापि स्तुवन्तो विष्णुमव्ययम् ।
Line 132: Line 128:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V05
| verse_id = AIT_C02_S04_V05
| id      = AIT_C02_S04_V05_B01
| id      = AIT_C02_S04_V05_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
... विशतेति स चाब्रवीत् ।
... विशतेति स चाब्रवीत् ।
Line 150: Line 145:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V06
| verse_id = AIT_C02_S04_V06
| id      = AIT_C02_S04_V06_B01
| id      = AIT_C02_S04_V06_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अशनापिपासामानी तु द्विरूपो मारुतोऽवदत् ।
अशनापिपासामानी तु द्विरूपो मारुतोऽवदत् ।
Line 172: Line 166:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V07
| verse_id = AIT_C02_S04_V07
| id      = AIT_C02_S04_V07_B01
| id      = AIT_C02_S04_V07_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
पुनरैच्छत् केशवोऽसावन्नमेभ्यः सृजा इति ।
पुनरैच्छत् केशवोऽसावन्नमेभ्यः सृजा इति ।
Line 199: Line 192:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V08
| verse_id = AIT_C02_S04_V08
| id      = AIT_C02_S04_V08_B01
| id      = AIT_C02_S04_V08_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
... तं तदाऽसौ चतुर्मुखः ।
... तं तदाऽसौ चतुर्मुखः ।
Line 232: Line 224:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V09
| verse_id = AIT_C02_S04_V09
| id      = AIT_C02_S04_V09_B01
| id      = AIT_C02_S04_V09_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
देवतानां प्रवेशात् तु पूर्वमेव जनार्दनः ॥
देवतानां प्रवेशात् तु पूर्वमेव जनार्दनः ॥
Line 255: Line 246:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V10
| verse_id = AIT_C02_S04_V10
| id      = AIT_C02_S04_V10_B01
| id      = AIT_C02_S04_V10_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
इति मत्वा विरिञ्चस्य शरीरं प्रविवेश सः ।
इति मत्वा विरिञ्चस्य शरीरं प्रविवेश सः ।
Line 285: Line 275:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_author-note
| id      = AIT_C02_S04_V11_author-note
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमन्महैतरेयोपनिषद्भाष्ये द्वितीयारण्यके चतुर्थोऽध्यायः ॥
॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीमन्महैतरेयोपनिषद्भाष्ये द्वितीयारण्यके चतुर्थोऽध्यायः ॥
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
स एव भगवान् विष्णुः प्रादुर्भावात्मना पुनः ॥
स एव भगवान् विष्णुः प्रादुर्भावात्मना पुनः ॥
Line 325: Line 313:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
आततगुणत्वादात्मा नारायणः । ब्रह्म पन्थाः सत्यं कर्मेति तस्यैव पञ्चरात्रप्रसिद्धैरेव नामभिरारब्धत्वाच्च ।
आततगुणत्वादात्मा नारायणः । ब्रह्म पन्थाः सत्यं कर्मेति तस्यैव पञ्चरात्रप्रसिद्धैरेव नामभिरारब्धत्वाच्च ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
मुख्यतः कर्मनामा तु प्रादुर्भावात्मको हरिः ।
मुख्यतः कर्मनामा तु प्रादुर्भावात्मको हरिः ।
Line 345: Line 331:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम् इत्यादिश्रुतौ तस्मिन्नेव प्रसिद्धस्येन्द्रशब्दस्य बहुशोऽभ्यासाच्च । अकारस्य च विष्णावेव प्रसिद्धस्यात्राप्यभ्यासात् । तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी इति सूर्यमण्डले पुण्डरीकाक्षत्वेन निर्दिष्टस्यात्रापि य एष तपतीत्यादिना बहुशोऽभ्यासाच्च । सूर्यो हि हिरण्याक्षः । सविता देव आगादिति पिङ्गलाक्षः प्रसिद्धः ।
मत्सीन्द्रमिन्दो पवमान विष्णुम् इत्यादिश्रुतौ तस्मिन्नेव प्रसिद्धस्येन्द्रशब्दस्य बहुशोऽभ्यासाच्च । अकारस्य च विष्णावेव प्रसिद्धस्यात्राप्यभ्यासात् । तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी इति सूर्यमण्डले पुण्डरीकाक्षत्वेन निर्दिष्टस्यात्रापि य एष तपतीत्यादिना बहुशोऽभ्यासाच्च । सूर्यो हि हिरण्याक्षः । सविता देव आगादिति पिङ्गलाक्षः प्रसिद्धः ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
विरूपाक्षः शिवः सूर्यः सुराचार्यो विनायकः ।
विरूपाक्षः शिवः सूर्यः सुराचार्यो विनायकः ।
Line 362: Line 346:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
यो देवानां नामधा एक एव । नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति । यमिन्द्रमाहुर्वरुणं यमाहुः ।
यो देवानां नामधा एक एव । नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति । यमिन्द्रमाहुर्वरुणं यमाहुः ।
Line 373: Line 356:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
णकारो बलं षकारः प्राण आत्मेत्यादिनान्तेऽपि विष्णुशब्दव्याख्यानेनोपसंहाराच्च ।
णकारो बलं षकारः प्राण आत्मेत्यादिनान्तेऽपि विष्णुशब्दव्याख्यानेनोपसंहाराच्च ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
आत्मब्रह्मादयः शब्दास्तमृते विष्णुमव्ययम् ।
आत्मब्रह्मादयः शब्दास्तमृते विष्णुमव्ययम् ।
Line 391: Line 372:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः ।
एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः ।
Line 402: Line 382:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अग्रशब्दो गुणाधिक्यवाची । इदं रमाब्रह्माशिवादिकं सर्वं जगदपेक्ष्यात्मैवाग्रे विष्णुरेवाग्र्यः सर्वगुणैरित्यर्थः । तत्र हेतुस्तदन्यत् ककिञ्चिन्न मिषदासीत् । सर्वस्याप्युन्मेषणं नासीदित्यर्थः । स्वत उन्मेषणं कस्यापि नास्ति । अस्तिशब्दवदासीच्छब्दोऽपि सर्वकालसाधारणः । भगवत्प्रसादादेव सर्वदा सर्वं ककिञ्चिदुन्मिषति । स्वातन्त्र्येण पूर्णोन्मेषो विष्णुरेव ।
अग्रशब्दो गुणाधिक्यवाची । इदं रमाब्रह्माशिवादिकं सर्वं जगदपेक्ष्यात्मैवाग्रे विष्णुरेवाग्र्यः सर्वगुणैरित्यर्थः । तत्र हेतुस्तदन्यत् ककिञ्चिन्न मिषदासीत् । सर्वस्याप्युन्मेषणं नासीदित्यर्थः । स्वत उन्मेषणं कस्यापि नास्ति । अस्तिशब्दवदासीच्छब्दोऽपि सर्वकालसाधारणः । भगवत्प्रसादादेव सर्वदा सर्वं ककिञ्चिदुन्मिषति । स्वातन्त्र्येण पूर्णोन्मेषो विष्णुरेव ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
उन्मेषो गुणसम्पूर्तेरुद्रिक्तानुभवः स्मृतः ।
उन्मेषो गुणसम्पूर्तेरुद्रिक्तानुभवः स्मृतः ।
Line 422: Line 400:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । इति च भारते ।
नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति । इति च भारते ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
सर्वजीवानां रमायाश्च प्रलयेऽपि विद्यमानत्वादेव नाग्र इति कालापेक्षया । तदधीनमिषत्वादन्येषामग्र्यः स एवेत्याशयः । तदधीनत्वमेव तेषां सृष्ट्यादिना दर्शयति । स्थूलशरीरस्य पूर्वाभावस्तत एवार्थतः सिद्ध्यति ।
सर्वजीवानां रमायाश्च प्रलयेऽपि विद्यमानत्वादेव नाग्र इति कालापेक्षया । तदधीनमिषत्वादन्येषामग्र्यः स एवेत्याशयः । तदधीनत्वमेव तेषां सृष्ट्यादिना दर्शयति । स्थूलशरीरस्य पूर्वाभावस्तत एवार्थतः सिद्ध्यति ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
प्रलयेऽप्यखिलं देवी रमा विष्णुप्रसादतः ।
प्रलयेऽप्यखिलं देवी रमा विष्णुप्रसादतः ।
Line 448: Line 423:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
ब्रह्मादीनां शरीरान्तरस्यापि प्रलयेऽनुक्तेरेवाभावः सिद्ध्यति ।
ब्रह्मादीनां शरीरान्तरस्यापि प्रलयेऽनुक्तेरेवाभावः सिद्ध्यति ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
आत्मा ब्रह्माग्र इत्यादि गुणाग्र्यत्वं हरेर्वदेत् ।
आत्मा ब्रह्माग्र इत्यादि गुणाग्र्यत्वं हरेर्वदेत् ।
Line 466: Line 439:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
गुणाग्र्यतायामेव कालज्यैष्ठ्यस्याप्यन्तर्भावाच्च । अं विष्णुं बिभर्तीत्यम्भो विष्णुलोको दिवः परे महदादयश्च । दिव्यपि भगवान् प्रतितिष्ठतीति प्रतिष्ठा । तेषु सर्वेषु प्रत्यक्षतश्चरति विष्णुस्तस्मादम्भ इत्युच्यते । दिवः परे द्यौश्चाम्भोनामका इत्यर्थः । सूर्यमरीचीनां तत्र विशेषेण वितत्वादन्तरिक्षं मरीचयः । मरीचीनामयनात् । पृथिव्यां क्षिप्रं मरन्तीति पृथिवी मरः ।
गुणाग्र्यतायामेव कालज्यैष्ठ्यस्याप्यन्तर्भावाच्च । अं विष्णुं बिभर्तीत्यम्भो विष्णुलोको दिवः परे महदादयश्च । दिव्यपि भगवान् प्रतितिष्ठतीति प्रतिष्ठा । तेषु सर्वेषु प्रत्यक्षतश्चरति विष्णुस्तस्मादम्भ इत्युच्यते । दिवः परे द्यौश्चाम्भोनामका इत्यर्थः । सूर्यमरीचीनां तत्र विशेषेण वितत्वादन्तरिक्षं मरीचयः । मरीचीनामयनात् । पृथिव्यां क्षिप्रं मरन्तीति पृथिवी मरः ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
भूतेभ्योऽनन्तरं त्वण्डं सृष्ट्वा विष्णुः सुरान् प्रभुः ।
भूतेभ्योऽनन्तरं त्वण्डं सृष्ट्वा विष्णुः सुरान् प्रभुः ।
Line 485: Line 456:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
या अधस्तात् पूर्वमेव सृष्टा देवतास्ता आप इत्युच्यन्ते । आप इत्याप इतीति पूर्वं भगवदङ्गसृष्टानामेवाप्शब्देनोक्तेः । अयं पितैते पुत्रा इति च । आहं मां देवेभ्यो वेद ओमद्देवान् वेदेति च ।
या अधस्तात् पूर्वमेव सृष्टा देवतास्ता आप इत्युच्यन्ते । आप इत्याप इतीति पूर्वं भगवदङ्गसृष्टानामेवाप्शब्देनोक्तेः । अयं पितैते पुत्रा इति च । आहं मां देवेभ्यो वेद ओमद्देवान् वेदेति च ।
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
ब्रह्मवायू च तद्भार्ये वीन्द्रशेषौ च तत्स्त्रियौ ।
ब्रह्मवायू च तद्भार्ये वीन्द्रशेषौ च तत्स्त्रियौ ।
Line 520: Line 489:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
अमूर्च्छयत् मूर्छिर्तमकरोत् । अग्निर्वाग् भूत्वेत्यादिना पश्चादैक्यप्रतीतेरेकस्यैव रूपद्वयं तदिति प्रतीयते । प्रजानीहि प्रकर्षेणानुजानीहि । अन्नदेवता च सर्वदेवतायुक्तो विरिञ्च एव । ग्रसनं चैतस्मिन् प्रवेश एव । न तु पीडा तस्य । एक एव हि ब्रह्मा भोक्तृभोज्यत्वेन स्थितो भोज्यरूपेणैकीभूयातितरां मुमोदेत्यर्थः । देवानामुपद्रवाभावाद् भोक्तृत्वशक्तियोजनमेवाशनापिपासाभ्यामन्ववार्जनम् । वायुरेव च भोक्तृत्वशक्तिरूपः ।
अमूर्च्छयत् मूर्छिर्तमकरोत् । अग्निर्वाग् भूत्वेत्यादिना पश्चादैक्यप्रतीतेरेकस्यैव रूपद्वयं तदिति प्रतीयते । प्रजानीहि प्रकर्षेणानुजानीहि । अन्नदेवता च सर्वदेवतायुक्तो विरिञ्च एव । ग्रसनं चैतस्मिन् प्रवेश एव । न तु पीडा तस्य । एक एव हि ब्रह्मा भोक्तृभोज्यत्वेन स्थितो भोज्यरूपेणैकीभूयातितरां मुमोदेत्यर्थः । देवानामुपद्रवाभावाद् भोक्तृत्वशक्तियोजनमेवाशनापिपासाभ्यामन्ववार्जनम् । वायुरेव च भोक्तृत्वशक्तिरूपः ।
Line 530: Line 498:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
नायं दशरथाज्जातो न चापि वसुदेवतः ।
नायं दशरथाज्जातो न चापि वसुदेवतः ।
Line 544: Line 511:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
एतमेव पुरुषं व्यासकृष्णकपिलराघवादिरूपं ततममपश्यत् । ततमं परिपूर्णतमं ब्रह्माऽपश्यत् । इदं मे स्वरूपमदर्शमेवाहमिति । रङ्गस्त्ववधारणे । रङ्गोऽवधारणे चैव संवादे च प्रयुज्यते इति पदविवेके । अपश्यदित्यत्र नातीतकालत्वं विवक्षितम् । अभिव्यैख्यदित्यभिशब्दस्यानुषङ्गात् । अपश्यत् पश्यतीति चैककालसम्बन्धं विना वक्तुमशक्यत्वात् तथा प्रयोगः
एतमेव पुरुषं व्यासकृष्णकपिलराघवादिरूपं ततममपश्यत् । ततमं परिपूर्णतमं ब्रह्माऽपश्यत् । इदं मे स्वरूपमदर्शमेवाहमिति । रङ्गस्त्ववधारणे । रङ्गोऽवधारणे चैव संवादे च प्रयुज्यते इति पदविवेके । अपश्यदित्यत्र नातीतकालत्वं विवक्षितम् । अभिव्यैख्यदित्यभिशब्दस्यानुषङ्गात् । अपश्यत् पश्यतीति चैककालसम्बन्धं विना वक्तुमशक्यत्वात् तथा प्रयोगः
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
प्रयोग एककालीनः सर्वकालेऽनुषज्यते ।
प्रयोग एककालीनः सर्वकालेऽनुषज्यते ।
Line 562: Line 527:
}}
}}


{{Commentary
{{Bhashyam
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| verse_id = AIT_C02_S04_V11
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| id      = AIT_C02_S04_V11_B01
| name    = Bhashyam
| text    =
| text    =
परोक्षप्रिया इवेत्यसुराणां सम्यगदर्शनेन पतनं देवानां प्रियं तथाऽप्यपरोक्षदर्शिन्येव प्रीतिं कुर्वन्तीतीवशब्दः ॥ ३ ॥
परोक्षप्रिया इवेत्यसुराणां सम्यगदर्शनेन पतनं देवानां प्रियं तथाऽप्यपरोक्षदर्शिन्येव प्रीतिं कुर्वन्तीतीवशब्दः ॥ ३ ॥