Jump to content

Tattvodyota/Ullekha: Difference between revisions

From Anandamakaranda
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 1: Line 1:
__TOC__
__NOTOC__
<div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः</div>
<div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः</div>


Line 8: Line 8:
</ol>
</ol>


== Bhagavadgeeta ==
== Bhagavadgita ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B109" data-hl="‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः   यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः’ इति भगवद्राद्धान्तः ।(भ.गी.२४.१७)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B109|'‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  यो लोकत्रयमावि......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B030" data-hl="‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।  अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः । ">[[Tattvodyota#TVD_C01_B030|'‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।  अपरस्परसम्भूतं किमन्य......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B153" data-hl="‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B153|'‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी ४.५)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B154" data-hl="‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च   अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥’ (">[[Tattvodyota#TVD_C01_B154|'‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  अहिंसा समता तुष्टिस्तप......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B155" data-hl="‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।  अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥’ (भ.गी १५.१८ )">[[Tattvodyota#TVD_C01_B155|'‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।  अतोऽस्मि लोके वेदे च......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B161" data-hl="‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।  सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’  (भ.गी १४.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B161|'‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।  सर्गेऽपि नोपजायन्......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Bhagavadgita ==
== Brhmanda ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B030" data-hl="‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः । ">[[Tattvodyota#TVD_C01_B030|'‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् अपरस्परसम्भूतं किमन्य......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B080" data-hl="‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम् ">[[Tattvodyota#TVD_C01_B080|'‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः । सदा पश्यति तेनेदं......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B081" data-hl="अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न तन्मृषा ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B081|'अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् सर्वापरोक्षविद्विष......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Bhagavata ==
== Ishavasyopanishat ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B108" data-hl="‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।    यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’(भाग.६.४.४८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B108|'‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।    यदासीत् तत एवाद्यः......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B034" data-hl="‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईशावास्य.)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B034|'‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Brahmasutra ==
== Shwetashwataropanishat ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B110" data-hl="‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत...)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B110|'‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२..२८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२..२८)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २..२९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २..२९)']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Brhmanda ==
== Smriti ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B080" data-hl="‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः सदा पश्यति तेनेदं मायेत्यवधार्यताम् ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B080|'‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः सदा पश्यति तेनेदं......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B082" data-hl="‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यपि ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B082|'‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या पूज्यो गुरुरित्यपि । एक आत्मा परब्रह्म......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B081" data-hl="अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न तन्मृषा ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B081|'अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् सर्वापरोक्षविद्विष......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B083" data-hl="एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B083|'एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B084" data-hl="वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B084|'वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना इतराणि विरुद्धानि प्रल......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Ishavasyopanishat ==
== Smruti ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B034" data-hl="‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईशावास्य.८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B034|'‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B015" data-hl="‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B015|'‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B016" data-hl="अचिन्त्यं तत एवैतद्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B016|'अचिन्त्यं तत एवैतद्']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B017" data-hl="अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B017|'अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B018" data-hl="ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः ॥ प्रकृतिप्राकृतं प्रोक्तम्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B018|'ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B019" data-hl="असत्तदशुभत्वतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B019|'असत्तदशुभत्वतः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B020" data-hl="असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B020|'असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B021" data-hl="नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B021|'नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B022" data-hl="विश्वं सत्यं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B022|'विश्वं सत्यं']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B023" data-hl="वशे विष्णोः">[[Tattvodyota#TVD_C01_B023|'वशे विष्णोः']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B024" data-hl="नित्यमेव">[[Tattvodyota#TVD_C01_B024|'नित्यमेव']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B025" data-hl="प्रवाहतः ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B025|'प्रवाहतः ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B026" data-hl="न क्वाप्यनीदृशं विश्वं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B026|'न क्वाप्यनीदृशं विश्वं']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B027" data-hl="तत्तत्कालानुसारतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B027|'तत्तत्कालानुसारतः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B028" data-hl="असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा">[[Tattvodyota#TVD_C01_B028|'असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B029" data-hl="स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B029|'स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Mahabharata ==
== ऋग्वेदः ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B159" data-hl="‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः ।  पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरीन् युधि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B159|'‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः ।  पश्यन्तः पातयन्......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B011" data-hl="‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B011|'‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B012" data-hl="‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B012|'‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B031" data-hl="‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B031|'‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B032" data-hl="‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B032|'‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B033" data-hl="‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B033|'‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B171" data-hl="‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B171|'‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Pramana ==
== प्रमाणम् ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
Line 78: Line 93:
</ol>
</ol>


== Rigveda ==
== ब्रह्मसूत्रम् ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B011" data-hl="‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(.१०.१२९.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B011|'‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २..२६)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - .२.२६)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B012" data-hl="‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B012|'‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B031" data-hl="‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B031|'‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘वैधर्म्याच्च स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २..२९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘वैधर्म्याच्च स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २..२९)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B032" data-hl="‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं..१५.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B032|'‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B033" data-hl="‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B033|'‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B171" data-hl="‘परो मात्रया तन्वा वृधान ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(.सं.७.९९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B171|'‘परो मात्रया तन्वा वृधान ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Shwetashwataropanishat ==
== भगवद्गीता ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B110" data-hl="‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत...)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B110|'‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B109" data-hl="‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः’ इति भगवद्राद्धान्तः ।(.गी.२४.१७)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B109|'‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  यो लोकत्रयमावि......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B153" data-hl="‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B153|'‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B154" data-hl="‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥’ (">[[Tattvodyota#TVD_C01_B154|'‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  अहिंसा समता तुष्टिस्तप......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B155" data-hl="‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।  अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥’ (भ.गी १५.१८ )">[[Tattvodyota#TVD_C01_B155|'‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।  अतोऽस्मि लोके वेदे च......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B161" data-hl="‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।  सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’  (भ.गी १४.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B161|'‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।  सर्गेऽपि नोपजायन्......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Smriti ==
== भागवतम् ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B082" data-hl="‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यपि ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B082|'‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि । एक आत्मा परब्रह्म......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B108" data-hl="‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे   यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’(भाग...४८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B108|'‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे   यदासीत् तत एवाद्यः......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B083" data-hl="एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B083|'एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B084" data-hl="वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना । इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B084|'वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना इतराणि विरुद्धानि प्रल......']]</span></li>
</ol>
</ol>


== Smruti ==
== महाभारतम् ==


<ol class="gr-ullekha-list">
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B015" data-hl="‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B015|'‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B159" data-hl="‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः   पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरीन् युधि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B159|'‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः   पश्यन्तः पातयन्......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B016" data-hl="अचिन्त्यं तत एवैतद्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B016|'अचिन्त्यं तत एवैतद्']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B017" data-hl="अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B017|'अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B018" data-hl="ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः ॥ प्रकृतिप्राकृतं प्रोक्तम्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B018|'ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B019" data-hl="असत्तदशुभत्वतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B019|'असत्तदशुभत्वतः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B020" data-hl="असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B020|'असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B021" data-hl="नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B021|'नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B022" data-hl="विश्वं सत्यं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B022|'विश्वं सत्यं']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B023" data-hl="वशे विष्णोः">[[Tattvodyota#TVD_C01_B023|'वशे विष्णोः']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B024" data-hl="नित्यमेव">[[Tattvodyota#TVD_C01_B024|'नित्यमेव']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B025" data-hl="प्रवाहतः ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B025|'प्रवाहतः ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B026" data-hl="न क्वाप्यनीदृशं विश्वं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B026|'न क्वाप्यनीदृशं विश्वं']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B027" data-hl="तत्तत्कालानुसारतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B027|'तत्तत्कालानुसारतः ।']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B028" data-hl="असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा">[[Tattvodyota#TVD_C01_B028|'असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B029" data-hl="स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B029|'स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’']]</span></li>
</ol>
</ol>



Revision as of 09:04, 29 April 2026

तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः

Atharvanopanishat

  1. '‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्......'

Bhagavadgita

  1. '‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्य......'

Brhmanda

  1. '‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः । सदा पश्यति तेनेदं......'
  2. 'अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् । सर्वापरोक्षविद्विष......'

Ishavasyopanishat

  1. '‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......'

Shwetashwataropanishat

  1. '‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(......'

Smriti

  1. '‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि । एक आत्मा परब्रह्म......'
  2. 'एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया......'
  3. 'वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना । इतराणि विरुद्धानि प्रल......'

Smruti

  1. '‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।'
  2. 'अचिन्त्यं तत एवैतद्'
  3. 'अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥'
  4. 'ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत......'
  5. 'असत्तदशुभत्वतः ।'
  6. 'असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥'
  7. 'नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।'
  8. 'विश्वं सत्यं'
  9. 'वशे विष्णोः'
  10. 'नित्यमेव'
  11. 'प्रवाहतः ॥'
  12. 'न क्वाप्यनीदृशं विश्वं'
  13. 'तत्तत्कालानुसारतः ।'
  14. 'असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा'
  15. 'स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’'

ऋग्वेदः

  1. '‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०......'
  2. '‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)'
  3. '‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’......'
  4. '‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.......'
  5. '‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३......'
  6. '‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......'

प्रमाणम्

  1. '‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ।'
  2. 'सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥'
  3. 'विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । यस्य तत्सांव......'
  4. 'व्यवहारपदञ्च यत् ॥’'
  5. '‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । शून्यं तत्त्वम्'
  6. 'अविज्ञेयं'
  7. 'मनोवाचामगोचरम् ॥'
  8. 'जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।'
  9. 'नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥'
  10. 'भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।'
  11. 'विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’'
  12. '‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’'
  13. '‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । हेयोपादेयरहितं......'
  14. '‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । अज्ञेयं ज्ञा......'
  15. '‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । सर्वैर्विशेषणैर्मुक्......'
  16. '‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । तत्र दृष्टानुसारे......'

ब्रह्मसूत्रम्

  1. '‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)'
  2. '‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)'
  3. '‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)'

भगवद्गीता

  1. '‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमावि......'
  2. '‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी ४.५)'
  3. '‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥ अहिंसा समता तुष्टिस्तप......'
  4. '‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च......'
  5. '‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्......'

भागवतम्

  1. '‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे । यदासीत् तत एवाद्यः......'

महाभारतम्

  1. '‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्......'

श्रुतिः

  1. '‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । मूर्तामूर्तेत......'
  2. '‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’'