Bhagavadgitatatparya/Ullekha

श्रीमद्भगवद्गीताप्रस्थानम्-उल्लेखाः

Atharvana

1. इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढा......'

Barkshruthi

1. 'कर्मणा बध्यते जन्तुरित्यादिकमप्यवैष्णवकर्मविषयमित्याह - यज्ञ......'
2. रक्षया वाथ सृष्ट्या वा संहृत्यादेर्न तु क्वचित् । अर्थो विष......'

Bhagavathe

1. न वर्तते यत्र रजस्तमस्तयोः सत्वं च मिश्रं न च कालविक्रमः ।......'
2. 'देही कुतोवध्यः ? यस्मादयमीश्वरः सर्वस्य जीवस्य सूक्ष्मे स्थू......'
3. वेदवादरतो न स्यान्न पाषण्डी न हैतुकी ॥'
4. शमो मन्निष्ठता बुद्धेर्दम इंद्रियनिग्रहः ।'
5. यस्य यत्र यथा वृत्तिर्विहिता वर्तनं तथा । ज्ञानं वापि समत्व......'
6. मुक्तानामपि सिद्धानां नारायणपरायणः । सुदुर्लभः प्रशान्तात्म......'
7. 'न च जीवस्य क्षेत्रज्ञनाम- 'क्षेत्रज्ञ एता मनसो विभूतीर्जीवस्......'
8. स्वप्नं भयम् इत्यादि सर्वनिषिद्धोपलक्षणम् । 'तत्तत् सात्त......'
9. तत ऊनः शमाद्यैर्यः शुश्रूषुः शूद्र उच्यते । अधिकाश्चेद् गुणाः शूद्रे ब्राह">क्षत्रियोनब्रह्मगुणो वैश्यः कृष्यादिजीवनः । >तत ऊनः शमाद्यै......'

Dattatreya

1. तपसश्चैव यज्ञादेर्ध्यानमेव विशिष्यते । अज्ञानिध्यानतो ज्ञान......'

Krishnasamhitha

1. ममैव केवलं नास्ति केनाप्यर्थस्तथाप्यहम् । कर्मकृल्लोकरक्षाय......'

Mahavaraha

1. 'यद्यपि नित्यत्वं जीवस्याप्यस्ति । तथापि सर्वप्रकारेणाविनाशित......'
2. एकमेवाद्वितीयं 'नेह नानास्ति किञ्चिन । 'मृत्योः स मृत्य......'
3. स्वातन्त्र्याद्भगवान्विष्णुः स्वभाव इति कीर्तितः । तत्स्वात......'
4. कालः कलितसम्पूर्णसद्गुणत्वाज्जनार्दनः । संहारात् सर्ववित्त्......'
5. सर्वपापक्षयाद् देहं त्यक्त्वा देवान् क्रमाद् व्रजन् । प्राप......'

Mahavishnu

1. 'जीवेश्वरयोर्नित्यत्वे मन्त्रवर्णोप्यस्तीत्याह । न जायते म्रि......'
2. 'अच्छेद्यत्वादिकं जीवस्यापि तत्सममित्याह - अच्छेद्योयमिति । न......'
3. 'एतेभ्यः सत्त्वादिगुणेभ्योन्यं कर्तारमीशं यदा पश्यति तदैवायं......'
4. 'अन्यसर्वधर्मान् परित्यज्येत्युक्तशेषत्वेनैव सर्वधर्मानिति वच......'

Mahavishnupurana

1. मनवो बोधवैशेष्याद् देवा ब्रह्मादयः स्मृऽताः । विप्रादिवर्णभ......'

Narayanashruthi

1. 'आत्ममायया आत्मेच्छया । प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय स्वभावम् । 'देव......'
2. हिंसाहेतुश्च जीवस्य परेण प्रेर्यते च यत् । अव्यक्तादि शरीरं......'
3. 'सौम्यत्वात् सोमनामासौ सोममण्डलगः सदा । स एवाग्निस्थितो विष्ण......'

Painishruthi

1. 'सर्वगतश्चेत्परमात्मा किमिति तथा न दृश्यत इत्यतो वक्ति - अव्य......'

Paramashruthi

1. देशतः कालतश्चैव गुणतश्च त्रिधा ततिः । सा समस्ता हरेरेव न ह्......'
2. ज्ञानिनो मोक्षनियमस्तथापि शुभकर्मणा । आनन्दवृदि्धरन्येन ह्र......'
3. अविष्णुज्ञैरतद्भक्तैस्तदुपासाविवर्जितैः । शपेदुपासिताप्येषा......'

Paramayoga

1. मोक्षोपायस्य जिज्ञासुरपि केवलपाठकात् । विशिष्टः किमु तद्विद......'

Prakashasamhitha

1. स्वभावतस्त्रिधा जीवा उत्तमाधममध्यमाः । उत्तमास्तत्र देवाद्य......'

Sattatva

1. सर्वे मुक्ता हरौ भक्तास्तेषु ब्रह्मैव मुख्यतः । विष्णोः परम......'

Sbhbdanirnaya

1. 'अतपस्कायैव न वाच्यम् । अशुश्रूषवे पुनश्चेति दोषाधिक्यमशुश्रू......'

Shabdanirnaya

1. 'न च युद्धात्परलोकदुःखमिति शोकः । असत्कर्मणः सकाशात् भावो नास......'
2. 'तिष्ठतु तावदयं विस्तारः । यावन्मोक्षं जीवस्य जन्ममरणे स्वयमे......'
3. 'सम्यक् ख्यातिर्ज्ञानं साङ्ख्यम् । युज्यतेनेनेति योगस्तदुपायः......'
4. रतिरानन्द उद्दिष्टस्तृप्तिस्तु कृतकृत्यता । प्रीतिस्तु द्वि......'
5. नाहं कर्ता हरिः कर्ता तत्पूजा कर्म चाखिलम् । तथापि मत्कृता......'
6. बहुवाचिनां तुशब्दानां लिङ्गप्रकरणादिभिः । प्रवृत्तिहेतोश्चा......'
7. अध्यक्षोधिपतिः प्रोक्तो यदक्षाण्यस्य चोपरि ।'
8. सत् साधुगुणपूर्णत्वादस्मान्नान्यो गुणाधिकः । यतोतोसदिति प्र......'
9. बुदि्धर्बोधनिधित्वात् तदन्तःकरणमुच्यते ।'
10. हृतिर्मदादधर्माय हर्षो नाम प्रकीर्तितः ।'
11. सत्त्वं जीवः क्वचित् प्रोक्तः क्वचित् सत्त्वं जनार्दनः । सत......'
12. 'तेनेति प्रस्तुतत्वादेव सिद्धम् । 'अहं सर्वस्य प्रभवः 'स हि......'
13. योनिर्भार्या तथा स्थानं योनिः कारणमेव च'
14. रजसस्तु फलं दुःखम् इत्यत्र दुःखमिति दुःखमिश्रं सुखम्- 'दु......'
15. लोकस्थितान् प्रकाशादीन् प्रायो न द्वेष्टि नेच्छति । स्वयम्प......'
16. 'अशास्त्रविहितं घोरं तप्यन्ते ये तपोधनाः (तपो जनाः) । डम्भाहङ......'
17. 'स्थिराः स्थिरगुणाः घृतादयः । कवादीनामप्यारोग्यरसाद्यर्थत्वेन......'
18. 'पूर्वं स्वादु पश्चादन्यथाजातं गतरसम्'शुद्धभागवतानां तु स्वभा......'
19. 'मोहं विना दृष्टदुःखमित्येव । दुःखशब्देन केवलमानसम् । कायक्ले......'
20. 'तदेवाह ईश्वरः सर्वभूतानामिति । 'निश्चितार्थः स तु ज्ञेयो यत्......'

Shanthirmukti

1. अन्तवत्तु फलं तेषाम् इत्यादिनान्यदेवोपासनायाः पूर्वमेव नि......'

Tatvaviveka

1. 'परमाक्षरं विष्णुरेव मुख्यत इति प्रसिद्धत्वात् तथैव (परिहार इ......'
2. नियमाज्जन्मनोभावो मुक्तस्यैव तथापि तु । महर्लोकमतीतानां न ज......'

Vakshaya

1. सद्भावे साधुभावे च सदित्येतत्प्रयुज्यते । प्रशस्ते कर्मणि त......'

Vakshya

1. 'वक्ष्यमाणप्रकारेण वर्तमानस्तदनन्तरं नैष्कर्म्यसिदि्धं प्राप्......'

Vakshyamana

1. क्षेत्रक्षेत्रज्ञसंयोगात् इत्यत्र क्षेत्रं श्रीः'मम योनिर......'

Vyasasmruthi

1. 'तस्माज्ज्ञानिनां कर्माप्यनुष्ठेयम् । कर्मिणामपि गृहस्थानां ज......'
2. प्रसह्य वित्ताहरणं शारीरो दण्ड एव च । अशिष्याणां शासनं च तथ......'

नारदीयपुराणम्

1. ये न जानन्ति तं विष्णुं याथातथ्येन संशयात् । जिज्ञासवश्च नि......'
2. 'जननात् परसस्यादेः पर्जन्यो मेघसन्ततिः । स यज्ञात् कर्मणः सोप......'
3. स्वाभाविको ब्राह्मणादिः शमाद्यैरेव भिद्यते । योनिभेदकृतो भे......'
4. 'कर्मणि जीवे अस्वातन्त्र्यादकर्म कर्मविधिफलयोरभावात् । अकर्मण......'
5. अनिमित्तस्नेहवांस्तु सुहृज्ज्ञात्वोपकारकृत् । मित्रं वधादिक......'
6. सूक्ष्मत्वादप्रसिद्धत्वाद् गुणबाहुल्यतस्तथा । अनिर्देश्यौ त......'

पद्मपुराणम्

1. तत्र तत्र स्थितो विष्णुर्नित्यं रक्षति नित्यदा । अनित्यदैवा......'
2. अनन्तानां तु जीवानां यतन्ते केचिदेव तु । मुक्त्यै तेषु च मु......'
3. 'तत्कालमरणविवक्षायामग्निज्योतिर्धूमानामयोगः । 'अथ यो दक्षिणे......'
4. नास्य भक्तोपि यो द्वेष्यो नचाभक्तोपि यः प्रियः । किन्तु भक्......'
5. 'कमलासने ब्रह्मणि स्थितं रुद्रम्'विष्णुं समाश्रितो ब्रह्मा ब्......'
6. विश्वनामा स भगवान् यतः पूर्णगुणः प्रभुः ।'
7. जनी प्रादुर्भावे इति धातोर्जीवस्यापि शरीरे व्यक्त्यपेक्षय......'
8. यागात्तु राजसात् स्वर्गः साङ्कल्पिक उदाहृतः । लोकः स दीनदेव......'
9. 'सङ्गफलत्यागमृते स्वरूपत्यागः कार्य इति मिथ्याज्ञानाख्यमोहात्......'
10. विष्णोरन्यस्य याथार्थ्यज्ञानं राजसमुच्यते । यदि विष्णुं न ज......'
11. अभक्तादपि पापः स्यादसूयुर्दोषदृग् यतः'

पैङ्गिश्रुतिः

1. 'कर्माधिकारिण एव त्वदादयो जीवाः । फलं तु मदायत्तमिति भावः । म......'
2. 'बुद्धौ जातायामपि विष्णुमेव शरणमन्विच्छ । 'अज्ञानां ज्ञानिनां......'
3. 'निर्वेदं नितरां लाभम् । 'बुदि्धमोहो यदा न स्यादन्यथाज्ञानलक्......'
4. कर्तृत्वं द्विविधं प्रोक्तं विकारश्च स्वतन्त्रता । विकारः प......'
5. अहं सर्वस्य प्रभवः । 'तपाम्यहमहं वर्षं निगृह्णामि । 'पर......'
6. 'सम्पूर्णोपायो योगारूढः । 'नानाजनस्य शुश्रूषा कर्मेति करवन्मि......'
7. तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्तीति सत्त्वम्'
8. इच्छापूर्वक्रियादानं कर्तृत्वं मुख्यमीरितम्'
9. 'शास्त्रविहितमपि भगवच्छ्रद्धाहीनमसदेवेति वक्ष्यति'अश्रद्धया ह......'
10. अनर्थज्ञोदितो मन्त्रो निरर्थस्त्राति मानतः । यन्मन्त्रस्ते......'

ब्रह्मपुराणम्

1. आद्यन्तयोः सर्वकार्यमसदेवेति निश्चितम् । यद्यसन्न विशेषोत्र......'
2. आश्चर्यो भगवान्विष्णुर्यस्मान्नैतादृशः क्वचित् । तस्मात्तद्......'
3. अखिलप्रेरको विष्णुर्ब्रह्माद्यास्तदवान्तराः । असुरा अशुभेष्......'
4. लिङ्गादिसाम्यं यत्र स्यात्प्रयोगाधिक्यमेव तु । निर्णायकं भव......'

ब्रह्मवैवर्तपुराणम्

1. प्रारम्भमात्रमिच्छा वा विष्णुधर्मे न निष्फला । न चान्यधर्मा......'
2. बुदि्धर्निर्णीततत्त्वानामेका विष्णुपरायणा । बहुशाखा ह्यनन्त......'
3. देवेभ्योन्ये यदा ब्रह्म पश्यन्त्यन्यन्न दृश्यते । निशायामिव......'
4. 'ज्ञानप्रचुरो योगो ज्ञानयोगः । कर्मप्रचुरोन्यः । 'साङ्ख्या ज्......'
5. 'उक्तयोर्ज्ञानकर्मणोरुभयोर्विशेषविस्तरात्मकोयमध्यायः । 'ब्रह्......'
6. 'तत्पूजात्वेनेंद्रियादिसंयमं कुर्वन्ति । यज्ञेनैवेति सर्वत्रा......'
7. 'देवासुरलक्षणम्- 'येतिमानेन मन्यन्ते परमेशोहमित्यपि मिथ्या जग......'

ब्रह्माण्डपुराणम्

1. त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् इत्यनेन तेनैवेन्द्रशरीरेण दृष्टम......'

ब्राह्मपुराणम्

1. मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । वसिष्ठश्च महाते......'
2. आत्मानमव्ययम् 'परमं रूपमैश्वरम् 'सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्......'

भगवद्गीता

1. 'प्रकृत्य स्वयमेव प्रारभ्य विष्णुना क्रियमाणानि । विष्णोर्नान......'

भविष्यत्पुराणम्

1. ब्रह्मरुद्ररमादीनां साम्यदृष्टिरनन्यता । प्रादुर्भावगतस्याप......'

महाभारतम्

1. 'कथमभिमानत्यागः ? ब्रह्मार्पणमित्यादि । ब्रह्मण्यर्पणं ब्रह्म......'
2. 'द्वन्द्वमोहो मिथ्याज्ञानम् । 'तमस्तु शार्वरं विद्यान्मोहश्चै......'

श्रुतिः

1. 'जित्वा स्वर्गं महीं च । 'ये युद्ध्यन्ते प्रधनेषु शूरासो ये त......'
2. 'शरीरस्थो जीवः । 'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्य असुप्तः सुप्तानभिच......'
3. 'तत्सम्बन्धित्वादेव कर्मादि सत् । ओं तत्सदिति नाम्नां विष्णौ......'

स्कान्दपुराणम्

1. स्वदेहयोगविगमौ नाम जन्ममृती पुरा । इष्येते ह्येव जीवस्य मुक......'
2. स्वयं प्रकृत्य भगवान् करोति निखिलं जगत् । नैव कर्ता हरेः कश......'
3. कर्मणो राजसस्योक्तं दुःखमिश्रं सुखं फलम् । अज्ञानजं तामसस्य......'