Jump to content

Tattvodyota/Ullekha: Difference between revisions

From Anandamakaranda
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Line 2: Line 2:
<div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः</div>
<div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः</div>


== Atharvanopanishat ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B162|‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदा विद्वान् पुण्……]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B030|‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।  अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥ एतां……]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B080|‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम्……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B162" data-hl="‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । <br/>तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैत">[[Tattvodyota#TVD_C01_B162|'‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B081|अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् । सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न त……]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B034|‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईश……]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B110|‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत...८)]]
== Bhagavadgita ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B082|‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या पूज्यो गुरुरित्यपि एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यप……]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B083|एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B084|वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना । इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B030" data-hl="‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।<br/> अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥<br/>एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबु">[[Tattvodyota#TVD_C01_B030|'‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् <br/> अपरस्परसम्भूतं कि......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B015|‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B016|अचिन्त्यं तत एवैतद्]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B017|अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥]]
== Brhmanda ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B018|ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः……]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B019|असत्तदशुभत्वतः ।]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B020|असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B080" data-hl="‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः ।<br/>सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम् ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B080|'‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः ।<br/>सदा पश्यति तेन......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B021|नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B081" data-hl="अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् ।<br/>सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न तन्मृषा ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B081|'अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं क्वचिद्भवेत् <br/>सर्वापरोक्षविद......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B022|विश्वं सत्यं]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B023|वशे विष्णोः]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B024|नित्यमेव]]
== Ishavasyopanishat ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B025|प्रवाहतः ॥]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B026|न क्वाप्यनीदृशं विश्वं]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B027|तत्तत्कालानुसारतः ।]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B034" data-hl="‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईशावास्य.८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B034|'‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B028|असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B029|स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B011|‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)]]
== Shwetashwataropanishat ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B012|‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B031|‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B032|‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B110" data-hl="‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत.उ.६.८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B110|'‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B033|‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B171|‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B087|‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ।]]
== Smriti ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B088|सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B089|विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते ।  यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B090|व्यवहारपदञ्च यत् ॥’]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B082" data-hl="‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।<br/>एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यपि ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B082|'‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि <br/>एक आत्मा परब्......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B092|‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् ।  शून्यं तत्त्वम्]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B083" data-hl="एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः ।<br/>प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ">[[Tattvodyota#TVD_C01_B083|'एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः <br/>प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञ......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B093|अविज्ञेयं]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B084" data-hl="वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना ।<br/>इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B084|'वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना ।<br/>इतराणि विरुद्धानि......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B094|मनोवाचामगोचरम् ॥]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B095|जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B096|नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥]]
== Smruti ==
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B097|भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा तत्त्वतः ।]]
 
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B098|विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’]]
<ol class="gr-ullekha-list">
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B099|‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B015" data-hl="‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B015|'‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B100|‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा दोषो गुण एव वा ।  हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम्……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B016" data-hl="अचिन्त्यं तत एवैतद्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B016|'अचिन्त्यं तत एवैतद्']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B103|‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः ।  अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B017" data-hl="अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B017|'अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B105|‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षय……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B018" data-hl="ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा ।<br/>स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः ॥<br/>प्रकृतिप्राकृतं प्रोक्तम्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B018|'ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा <br/>स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम......']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B164|‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।  तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B019" data-hl="असत्तदशुभत्वतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B019|'असत्तदशुभत्वतः ।']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B085|‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B020" data-hl="असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B020|'असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B085|‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२..२८)]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B021" data-hl="नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B021|'नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B085|‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B022" data-hl="विश्वं सत्यं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B022|'विश्वं सत्यं']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B109|‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B023" data-hl="वशे विष्णोः">[[Tattvodyota#TVD_C01_B023|'वशे विष्णोः']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B153|‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B024" data-hl="नित्यमेव">[[Tattvodyota#TVD_C01_B024|'नित्यमेव']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B154|‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B025" data-hl="प्रवाहतः ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B025|'प्रवाहतः ॥']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B155|‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः ।  अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B026" data-hl="न क्वाप्यनीदृशं विश्वं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B026|'न क्वाप्यनीदृशं विश्वं']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B161|‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्त……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B027" data-hl="तत्तत्कालानुसारतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B027|'तत्तत्कालानुसारतः ']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B108|‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।    यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B028" data-hl="असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥<br/>त आसुरा">[[Tattvodyota#TVD_C01_B028|'असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् <br/>त आसुरा']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B159|‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः   पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरी……]]
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B029" data-hl="स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B029|'स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’']]</span></li>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B013|‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते   मूर्तामूर्तेतरद्ब्रह्म न सत्तन्ना……]]
</ol>
# [[Tattvodyota#TVD_C01_B014|‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’]]
 
== ऋग्वेदः ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B011" data-hl="‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B011|'‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B012" data-hl="‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B012|'‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B031" data-hl="‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B031|'‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B032" data-hl="‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B032|'‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B033" data-hl="‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B033|'‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B171" data-hl="‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B171|'‘परो मात्रया तन्वा वृधान ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......']]</span></li>
</ol>
 
== प्रमाणम् ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B087" data-hl="‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B087|'‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B088" data-hl="सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B088|'सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B089" data-hl="विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । <br/>यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B089|'विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । <br/>यस्य तत्......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B090" data-hl="व्यवहारपदञ्च यत् ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B090|'व्यवहारपदञ्च यत् ॥’']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B092" data-hl="‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । <br/>शून्यं तत्त्वम्">[[Tattvodyota#TVD_C01_B092|'‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । <br/>शून्यं तत्त्वम......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B093" data-hl="अविज्ञेयं">[[Tattvodyota#TVD_C01_B093|'अविज्ञेयं']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B094" data-hl="मनोवाचामगोचरम् ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B094|'मनोवाचामगोचरम् ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B095" data-hl="जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B095|'जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B096" data-hl="नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥">[[Tattvodyota#TVD_C01_B096|'नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B097" data-hl="भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।">[[Tattvodyota#TVD_C01_B097|'भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B098" data-hl="विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B098|'विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B099" data-hl="‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B099|'‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B100" data-hl="‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । <br/> हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B100|'‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । <br/> हेयोपादेयर......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B103" data-hl="‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । <br/>अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B103|'‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । <br/>अज्ञेयं......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B105" data-hl="‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । <br/>सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B105|'‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । <br/>सर्वैर्विशेषणैर्......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B164" data-hl="‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।  <br/>तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B164|'‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।  <br/>तत्र दृष्टानु......']]</span></li>
</ol>
 
== ब्रह्मसूत्रम् ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B085" data-hl="‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B085|'‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)']]</span></li>
</ol>
 
== भगवद्गीता ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B109" data-hl="‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  <br/>यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः’ इति भगवद्राद्धान्तः ।(भ.गी.२४.१">[[Tattvodyota#TVD_C01_B109|'‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  <br/>यो लोकत्रय......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B153" data-hl="‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B153|'‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B154" data-hl="‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  <br/>अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।<br/>भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्वि">[[Tattvodyota#TVD_C01_B154|'‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  <br/>अहिंसा समता तुष्टि......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B155" data-hl="‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । <br/>अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥’ (भ.गी १५.१८ )">[[Tattvodyota#TVD_C01_B155|'‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । <br/>अतोऽस्मि लोके वे......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B161" data-hl="‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । <br/>सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’  (भ.गी १४.२)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B161|'‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । <br/>सर्गेऽपि नोपज......']]</span></li>
</ol>
 
== भागवतम् ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B108" data-hl="‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।  <br/> यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’(भाग.६.४.४८)">[[Tattvodyota#TVD_C01_B108|'‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।  <br/> यदासीत् तत एवाद......']]</span></li>
</ol>
 
== महाभारतम् ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B159" data-hl="‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः <br/> पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरीन् युधि ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B159|'‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । <br/> पश्यन्तः पा......']]</span></li>
</ol>
 
== श्रुतिः ==
 
<ol class="gr-ullekha-list">
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B013" data-hl="‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । <br/> मूर्तामूर्तेतरद्ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B013|'‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । <br/> मूर्तामूर......']]</span></li>
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="TVD_C01_B014" data-hl="‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’">[[Tattvodyota#TVD_C01_B014|'‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’']]</span></li>
</ol>
 
[[Category:Tattvodyota]]
[[Category:Tattvodyota]]
[[Category:Ullekha]]
[[Category:Ullekha]]

Revision as of 08:24, 30 April 2026

तत्त्वोद्योतम्-उल्लेखाः
  1. ‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । तदा विद्वान् पुण्……
  2. ‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥ एतां……
  3. ‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः । सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम्……
  4. अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् । सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न त……
  5. ‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईश……
  6. ‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत.उ.६.८)
  7. ‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि । एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यप……
  8. एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः । प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥
  9. वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना । इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’
  10. ‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।
  11. अचिन्त्यं तत एवैतद्
  12. अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥
  13. ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा । स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः……
  14. असत्तदशुभत्वतः ।
  15. असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥
  16. नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।
  17. विश्वं सत्यं
  18. वशे विष्णोः
  19. नित्यमेव
  20. प्रवाहतः ॥
  21. न क्वाप्यनीदृशं विश्वं
  22. तत्तत्कालानुसारतः ।
  23. असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥ त आसुरा
  24. स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’
  25. ‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)
  26. ‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)
  27. ‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)
  28. ‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)
  29. ‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)
  30. ‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९)
  31. ‘सत्यं तु द्विविधं प्रोक्तं सांवृतं पारमार्थिकम् ।
  32. सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥
  33. विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं
  34. व्यवहारपदञ्च यत् ॥’
  35. ‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । शून्यं तत्त्वम्
  36. अविज्ञेयं
  37. मनोवाचामगोचरम् ॥
  38. जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।
  39. नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥
  40. भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।
  41. विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’
  42. ‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’
  43. ‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम्……
  44. ‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं……
  45. ‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षय……
  46. ‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः । तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष……
  47. ‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)
  48. ‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)
  49. ‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)
  50. ‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्……
  51. ‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी ४.५)
  52. ‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥ अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः । भवन……
  53. ‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः……
  54. ‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्त……
  55. ‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे । यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’……
  56. ‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरी……
  57. ‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । मूर्तामूर्तेतरद्ब्रह्म न सत्तन्ना……
  58. ‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’