Rigbhashyam: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 7: | Line 7: | ||
== मङ्गलाचरणम् == | == मङ्गलाचरणम् == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V01" data-block-id="RG_C01_I01_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नारायणं निखिलपूर्णगुणार्णमुच्चसूर्यामितद्युतिमशेषनिरस्तदोषम् ।</span><span class="shloka-line">सर्वेश्वरं गुरुमजेशनुतं प्रणम्य वक्ष्याम्यृगर्थमतितुष्टिकरं तदस्य ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V02" data-block-id="RG_C01_I01_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ओमशेषगुणाधार इति नारायणोऽप्यसौ ।</span><span class="shloka-line">पूर्णो भूतिवरोऽनन्तसुखो यद् व्याहृतीरितः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
== व्याहृत्यर्थः गायत्र्यर्थश्च एक एव == | == व्याहृत्यर्थः गायत्र्यर्थश्च एक एव == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V03" data-block-id="RG_C01_I01_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गुणैस्ततः प्रसविता वरणीयो गुणोन्नतेः ।</span><span class="shloka-line">भारतिज्ञानरूपत्वाद् भर्गो ध्येयोऽखिलैर्जनैः ॥</span></span></div> | |||
== नारायणो ध्येयः == | == नारायणो ध्येयः == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V04" data-block-id="RG_C01_I01_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रेरकोऽशेषबुद्धीनां स गायत्र्यर्थ ईरितः ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
== भगवान् सर्ववेदार्थः == | == भगवान् सर्ववेदार्थः == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V05" data-block-id="RG_C01_I01_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स पूर्णत्वात् पुमान्नाम पौरुषे सूक्त ईरितः ।</span><span class="shloka-line">स एवाखिलवेदार्थः सर्वशास्त्रार्थ एव च ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V06" data-block-id="RG_C01_I01_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स एव सर्वशब्दार्थः इत्याहोपनिषत् परा ।</span></span></div> | |||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_I01_V06_gadya_197" data-block-id="RG_C01_I01_V06_gadya_197" data-verse="RG_C01_I01_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋङ्मन्त्रव्याख्यानं भगवत अतितुष्टिकरम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋङ्मन्त्रव्याख्यानं भगवत अतितुष्टिकरम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V06" data-block-id="RG_C01_I01_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">‘ता वा एता ऋचः’ इति विशेषेणाप्यृगर्थताम् ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
== ऋङ्मन्त्रव्याख्यानकरणे हेतुप्रदर्शनम् == | == ऋङ्मन्त्रव्याख्यानकरणे हेतुप्रदर्शनम् == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V07" data-block-id="RG_C01_I01_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">‘यो देवानाम्’ इति श्रुत्या देवनाम्नां विशेषतः । स्पष्टत्वात् तद्गतत्वेन</span></span></div> | |||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_I01_V07_gadya_198" data-block-id="RG_C01_I01_V07_gadya_198" data-verse="RG_C01_I01_V07"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्निशब्दार्थनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्निशब्दार्थनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V07" data-block-id="RG_C01_I01_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तत्राहाग्रेऽग्निनामकम् ॥ ६॥</span></span></div> | |||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V08" data-block-id="RG_C01_I01_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्रणीत्वं यदग्नित्वमित्यग्रे नाम तद्भवेत् ।</span></span></div> | |||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V08" data-block-id="RG_C01_I01_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवमेवाह भगवान्निरुक्तिं बादरायणः ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
== शब्दार्थनिर्वचने विशेषकारणनिरूपणम् == | == शब्दार्थनिर्वचने विशेषकारणनिरूपणम् == | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_I01_V09" data-block-id="RG_C01_I01_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">(ऋग्भाष्यम्) यथैवाग्न्यादयः शब्दाः प्रवर्तन्ते जनार्दने ।</span><span class="shloka-line">तथा निरुक्तिं वक्ष्यामो ज्ञानिनां ज्ञानसिद्धये ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
<span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अग्निसूक्तम्"></span> | <span id="gr-C1-S1" class="gr-toc-anchor" data-level="2" data-title="अग्निसूक्तम्"></span> | ||
| Line 145: | Line 68: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V01" data-block-id="RG_C01_S01_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ओ३म् ॥ अग्निमीळेे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् ॥ होतारं रत्नधातमम् ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V01 | | verse_id = RG_C01_S01_V01 | ||
| id = RG_C01_S01_V01_padapatha | | id = RG_C01_S01_V01_padapatha | ||
| text = अग्निम् । ईळे । पुरःऽहितम् । यज्ञस्य । देवम् । ऋत्विजम् । होतारम् । रत्नऽधातमम् ॥ १ ॥ | | text = अग्निम् । ईळे । पुरःऽहितम् । यज्ञस्य । देवम् । ऋत्विजम् । होतारम् । रत्नऽधातमम् ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V01" data-block-id="RG_C01_S01_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ओ३म् ॥ अ॒ग्निमी॑ळे पु॒रोहि॑तं य॒ज्ञस्य॑ दे॒वमृ॒त्विज॑म् । होता॑रं रत्न॒धात॑मम् ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V01 | | verse_id = RG_C01_S01_V01 | ||
| id = RG_C01_S01_V01_padapatha | | id = RG_C01_S01_V01_padapatha | ||
| text = अग्निम् । अ॒ग्निम् । ई॒ळे॒ । पु॒रःऽहि॑तम् । य॒ज्ञस्य॑ । दे॒वम् । ऋ॒त्विज॑म् । होता॑रम् । र॒त्न॒ऽधात॑मम् ॥ १ ॥ | | text = अग्निम् । अ॒ग्निम् । ई॒ळे॒ । पु॒रःऽहि॑तम् । य॒ज्ञस्य॑ । दे॒वम् । ऋ॒त्विज॑म् । होता॑रम् । र॒त्न॒ऽधात॑मम् ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V01_gadya_199" data-block-id="RG_C01_S01_V01_gadya_199" data-verse="RG_C01_S01_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्निशब्दार्थो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्निशब्दार्थो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V01_gadya_200" data-block-id="RG_C01_S01_V01_gadya_200" data-verse="RG_C01_S01_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">देवशब्दनिरुक्तिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">देवशब्दनिरुक्तिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V01_gadya_201" data-block-id="RG_C01_S01_V01_gadya_201" data-verse="RG_C01_S01_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">होतृशब्दस्याध्यात्मार्थनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">होतृशब्दस्याध्यात्मार्थनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 215: | Line 124: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V01 | | verse_id = RG_C01_S01_V01 | ||
| id = RG_C01_S01_V01_B05 | | id = RG_C01_S01_V01_B05 | ||
| text = इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः ॥ १२ ॥ | | text = इन्द्रियाग्निषु चार्थानां यद्धोता होतृनामकः ॥ रतिधारकोत्तमत्वात् स रत्नधातम ईरितः ॥ १२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 227: | Line 136: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V02" data-block-id="RG_C01_S01_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निः पूर्वेभिर्ऋषिभिरीड्यो नूतनैरुत॥ स देवा एह वक्षति ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V02 | | verse_id = RG_C01_S01_V02 | ||
| id = RG_C01_S01_V02_padapatha | | id = RG_C01_S01_V02_padapatha | ||
| text = अग्निः । पूर्वेभिः । ऋषिऽभिः । ईड्यः । नूतनैः । उत ॥ सः देवान् । आ । इह । वक्षति ॥ २ ॥ | | text = अग्निः । पूर्वेभिः । ऋषिऽभिः । ईड्यः । नूतनैः । उत ॥ सः देवान् । आ । इह । वक्षति ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V02" data-block-id="RG_C01_S01_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अ॒ग्निः पूर्वे॑भि॒र्ऋषि॑भि॒रीड्यो॒ नूत॑नैरु॒त । स दे॒वाँ एह व॑क्षति ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 265: | Line 160: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V03" data-block-id="RG_C01_S01_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निना रयिमश्नवत् पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥३॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V03 | | verse_id = RG_C01_S01_V03 | ||
| id = RG_C01_S01_V03_padapatha | | id = RG_C01_S01_V03_padapatha | ||
| text = अग्निना । रयिम् । अश्नवत् । पोषम् । एव । दिवेऽदिवे ॥ यशसम् । वीरवत्ऽतमम् ॥ ३ ॥ | | text = अग्निना । रयिम् । अश्नवत् । पोषम् । एव । दिवेऽदिवे ॥ यशसम् । वीरवत्ऽतमम् ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 284: | Line 172: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V03 | | verse_id = RG_C01_S01_V03 | ||
| id = RG_C01_S01_V03_B01 | | id = RG_C01_S01_V03_B01 | ||
| text = तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् । दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥ | | text = तेनैव रयिमाप्नोति वित्तं विद्याधनात्मकम् । दिवसे दिवसे नित्यं पुष्टिमेव न हीनताम् ॥ यशश्च पुत्रसंयुक्तं वीर्यवत्तममेव वा ॥ १४ ॥॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 290: | Line 178: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अग्निस्तुतिः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अग्निस्तुतिः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V04" data-block-id="RG_C01_S01_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V04 | | verse_id = RG_C01_S01_V04 | ||
| id = RG_C01_S01_V04_padapatha | | id = RG_C01_S01_V04_padapatha | ||
| text = अग्ने । यम् । यज्ञम् । अध्वरम् । विश्वतः । परिऽभूः । असि ॥ सः । इत् । देवेषु । गच्छति ॥ ४ ॥ | | text = अग्ने । यम् । यज्ञम् । अध्वरम् । विश्वतः । परिऽभूः । असि ॥ सः । इत् । देवेषु । गच्छति ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 309: | Line 190: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V04 | | verse_id = RG_C01_S01_V04 | ||
| id = RG_C01_S01_V04_B01 | | id = RG_C01_S01_V04_B01 | ||
| text = यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च । विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥ | | text = यं यज्ञं परितो भूत्वा रक्षसि त्वं सदैव च । विधिमार्गस्थितं देवान् स एवाप्नोत्यसंशयम् ॥ १५ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V05" data-block-id="RG_C01_S01_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निर्होता कविक्रतुस्सत्यश्चित्रश्रवस्तमः ॥ देवो देवेभिरागमत् ॥ ५, १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 332: | Line 206: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V05 | | verse_id = RG_C01_S01_V05 | ||
| id = RG_C01_S01_V05_B01 | | id = RG_C01_S01_V05_B01 | ||
| text = सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह । आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥ ॥ | | text = सोऽखिलग्रहणप्रज्ञः सद्गुणैः सन्ततोऽखिलम् । यमयत्यग््रयकीर्तीनाम् उत्तमो विबुधैः सह । आगन्ताऽखिलभक्तानां पूजास्वीकारतत्परः ॥ १६ ॥ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 342: | Line 216: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V06" data-block-id="RG_C01_S01_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रङ्करिष्यसि ॥ तवेत्तत् सत्यमङ्गिरः ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 361: | Line 228: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V06 | | verse_id = RG_C01_S01_V06 | ||
| id = RG_C01_S01_V06_B01 | | id = RG_C01_S01_V06_B01 | ||
| text = यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय । त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम् ॥ १७ ॥ | | text = यजमानाय यद्भद्रं कर्तुमिच्छसि सत्प्रिय । त्वच्चेष्टयैव कर्माणि वर्तयित्वा तदीहनम् ॥ १७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 367: | Line 234: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V06 | | verse_id = RG_C01_S01_V06 | ||
| id = RG_C01_S01_V06_B02 | | id = RG_C01_S01_V06_B02 | ||
| text = तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित् ॥ १८ ॥ | | text = तवैव सत्यमङ्गानां रसयद्वह्निगो हरिः । अङ्गिरा अङ्गिरःपुत्रो यतोऽग्निरभवत् क्वचित् ॥ १८ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V07" data-block-id="RG_C01_S01_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धियावयम् ॥ नमो भरन्त एमसि ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V07 | | verse_id = RG_C01_S01_V07 | ||
| id = RG_C01_S01_V07_padapatha | | id = RG_C01_S01_V07_padapatha | ||
| text = उप । त्वा । अग्ने । दिवेऽदिवे । दोषाऽवस्तः । धिया । वयम् ॥ नमः । भरन्तः । आ । इमसि ॥ ७ ॥ | | text = उप । त्वा । अग्ने । दिवेऽदिवे । दोषाऽवस्तः । धिया । वयम् ॥ नमः । भरन्तः । आ । इमसि ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 400: | Line 260: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V08" data-block-id="RG_C01_S01_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">राजन्तमध्वराणा ङ्गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 419: | Line 272: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V08 | | verse_id = RG_C01_S01_V08 | ||
| id = RG_C01_S01_V08_B01 | | id = RG_C01_S01_V08_B01 | ||
| text = देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् । यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥ | | text = देदीप्यमानं स्वे सद्मन्यध्वरेशं सदावृधम् । यथार्थज्ञानगोपं त्वामुपेमसि पितेव नः ॥ २० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 429: | Line 282: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S01_V09" data-block-id="RG_C01_S01_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव ॥ सचस्वानस्स्वस्तये ॥ ९, २, १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 444: | Line 290: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_202" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_202" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मन्त्रादीनाम् ऋष्यादिस्वरूपनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मन्त्रादीनाम् ऋष्यादिस्वरूपनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_203" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_203" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतः सर्वविद्यानाम् ऋषित्वे प्रमाणानि</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतः सर्वविद्यानाम् ऋषित्वे प्रमाणानि</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_204" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_204" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्ववेदानां चतुर्मुखब्रह्मा अपि प्रथमद्रष्टा ऋषिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्ववेदानां चतुर्मुखब्रह्मा अपि प्रथमद्रष्टा ऋषिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_205" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_205" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चरात्रद्रष्टा शेषः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चरात्रद्रष्टा शेषः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_206" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_206" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">गरुडशेषयोः सर्वविद्यामुनित्वे द्वितीयं स्थानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">गरुडशेषयोः सर्वविद्यामुनित्वे द्वितीयं स्थानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_207" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_207" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋषिलक्षणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋषिलक्षणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_208" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_208" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विरिञ्चादीनामध्ययने कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विरिञ्चादीनामध्ययने कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_209" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_209" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अवान्तरभेदेन यजुर्वेदादीनाम् ऋषयः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अवान्तरभेदेन यजुर्वेदादीनाम् ऋषयः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_210" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_210" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋषिस्मरणफलम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋषिस्मरणफलम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_211" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_211" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वायोग्यार्थप्रतिपादक(प्रार्थनादि)वाक्यानां तात्पर्यम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वायोग्यार्थप्रतिपादक(प्रार्थनादि)वाक्यानां तात्पर्यम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_212" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_212" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्ववेदाभिमानिन्यः श्रीः भारती च</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्ववेदाभिमानिन्यः श्रीः भारती च</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_213" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_213" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">देवतास्त्रीणामपि स्वभर्त्रनन्तरं सर्ववेदद्रष्ट्रुत्वम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">देवतास्त्रीणामपि स्वभर्त्रनन्तरं सर्ववेदद्रष्ट्रुत्वम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_214" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_214" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">श्रीभारत्यादीनां छन्दोऽभिमानित्वेन स्मरणकथनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">श्रीभारत्यादीनां छन्दोऽभिमानित्वेन स्मरणकथनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_215" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_215" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दोऽभिमानिदेवतानिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दोऽभिमानिदेवतानिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_216" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_216" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दस्सु अवान्तरभेदनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दस्सु अवान्तरभेदनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_217" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_217" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्वविद्याप्रतिपाद्यदेवतासु तारतम्यनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्वविद्याप्रतिपाद्यदेवतासु तारतम्यनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_218" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_218" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तावपि ज्ञानादिगुणेषु देवानां तारतम्यम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तावपि ज्ञानादिगुणेषु देवानां तारतम्यम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_219" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_219" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विद्यावाच्यदेवतास्वरूपनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विद्यावाच्यदेवतास्वरूपनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_220" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_220" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">यास्कनिरुक्तिः न प्रमाणम्, व्यासनिरुक्तिरेव मानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">यास्कनिरुक्तिः न प्रमाणम्, व्यासनिरुक्तिरेव मानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_221" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_221" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">तारतम्यज्ञानेनैव मोक्षः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">तारतम्यज्ञानेनैव मोक्षः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_222" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_222" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">लक्ष्म्याः ब्रह्माद्युत्तमत्वे मानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">लक्ष्म्याः ब्रह्माद्युत्तमत्वे मानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_223" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_223" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ब्रह्मणः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ब्रह्मणः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_224" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_224" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे प्रमाणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे प्रमाणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_225" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_225" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोरिन्द्राद्युत्तमत्वे विप्रतिपत्तिनिरासः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोरिन्द्राद्युत्तमत्वे विप्रतिपत्तिनिरासः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 542: | Line 388: | ||
<div class="gr-author-note">इति बर्कश्रुतिश्चाह शक्रात् सप्ताक्षितिश्रुतिः ।</div> | <div class="gr-author-note">इति बर्कश्रुतिश्चाह शक्रात् सप्ताक्षितिश्रुतिः ।</div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_226" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_226" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायोः रुद्राद्युत्तमत्वे मानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_227" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_227" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णोरिन्द्रादाधिक्ये विप्रतिपत्तिनिराकरणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णोरिन्द्रादाधिक्ये विप्रतिपत्तिनिराकरणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_228" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_228" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदादिषु नैकधार्थकत्वमिति निरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदादिषु नैकधार्थकत्वमिति निरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_229" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_229" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अदोषः प्रायशो ब्रह्मा इति निरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अदोषः प्रायशो ब्रह्मा इति निरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_230" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_230" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णौ योग-रूढ्यादिना शब्दसमन्वयक्रमः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णौ योग-रूढ्यादिना शब्दसमन्वयक्रमः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_231" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_231" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सूक्तभेदे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सूक्तभेदे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_232" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_232" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अभेदस्थलेषु व्याख्यानप्रकारनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अभेदस्थलेषु व्याख्यानप्रकारनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_233" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_233" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भेद-अभेद-भेदाभेदस्थलनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भेद-अभेद-भेदाभेदस्थलनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_234" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_234" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तस्वरूपनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तस्वरूपनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_235" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_235" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मोक्षसाधननिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मोक्षसाधननिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_236" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_236" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दोज्ञानमपि अवश्यमेवेति निरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">छन्दोज्ञानमपि अवश्यमेवेति निरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_237" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_237" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">गायत्रीमन्त्रजप्तुरेव ब्राह्मणत्वम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">गायत्रीमन्त्रजप्तुरेव ब्राह्मणत्वम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_238" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_238" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वराणामर्थनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वराणामर्थनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_239" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_239" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">दार्ढ्यमेवानुदात्तार्थ उदात्तस्योच्चतार्थता । नीचता स्वरितस्यार्थः प्रचयस्य यथास्थितिः ॥ समाहारेऽखिला अर्थाः स्वरार्थानामियं स्थितिः ॥ ९८ ॥</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">दार्ढ्यमेवानुदात्तार्थ उदात्तस्योच्चतार्थता । नीचता स्वरितस्यार्थः प्रचयस्य यथास्थितिः ॥ समाहारेऽखिला अर्थाः स्वरार्थानामियं स्थितिः ॥ ९८ ॥</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_240" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_240" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वरभेदे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वरभेदे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_241" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_241" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदार्थव्याख्यानस्य सत्-असत्फलकत्वे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदार्थव्याख्यानस्य सत्-असत्फलकत्वे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_242" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_242" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">योग्यतावशात् वेदार्थज्ञानम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">योग्यतावशात् वेदार्थज्ञानम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S01_V09_gadya_243" data-block-id="RG_C01_S01_V09_gadya_243" data-verse="RG_C01_S01_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राचीनव्याख्यातृवन्दनादिकरणे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राचीनव्याख्यातृवन्दनादिकरणे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 618: | Line 464: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B01 | | id = RG_C01_S01_V09_B01 | ||
| text = सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥ ॥ | | text = सूपाश्रयो भव त्वं च यद्वदौरससूनवे । रक्ष सन्ततसौख्याय सम्यक्सत्त्वाय वा सदा ॥ २१ ॥ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 624: | Line 470: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B02 | | id = RG_C01_S01_V09_B02 | ||
| text = मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः । विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥ | | text = मुनिस्तु सर्वविद्यानां भगवान् पुरुषोत्तमः । विशेषतश्च वेदानां ‘यो ब्रह्माणम्’ इति श्रुतिः ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 654: | Line 500: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B07 | | id = RG_C01_S01_V09_B07 | ||
| text = उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’ ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥ | | text = उक्तं पद्मपुराणे च ‘कपिलो भगवानजः । प्रोवाच ब्रह्मणे विद्याः’ ‘हृदिस्थो बादरायणः ॥ २६॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 870: | Line 716: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B43 | | id = RG_C01_S01_V09_B43 | ||
| text = दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् । ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि ॥ ५९ ॥ | | text = दोषान् रुद्रे च तानेव ‘न मिनन्ति’ इति पूर्वकान् । ‘यं कामये तं तमुग्रं’ ‘रुद्राय धनुः’ इत्यपि ॥ ५९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 876: | Line 722: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B44 | | id = RG_C01_S01_V09_B44 | ||
| text = ‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः ॥ ६० ॥ | | text = ‘अस्य देवस्य’ ‘मा शिश्नदेवा अपि गुः’ इत्यपि । ‘घ्नञ्छिश्नदेवान्’ इत्याद्या दोषा बहव ईरिताः ॥ ६० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 888: | Line 734: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B46 | | id = RG_C01_S01_V09_B46 | ||
| text = तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात् ॥ ६१ ॥ | | text = तदाश्रयत्वमन्येषामपि तत्रैव निश्चयात् ॥ ६१ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 894: | Line 740: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B47 | | id = RG_C01_S01_V09_B47 | ||
| text = ‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥ | | text = ‘ब्रह्मैवाग्रे’ इति ह्युक्त्वा रुद्रादीनां ततो जनिः । उक्ता जातानि विश्वानि स पर्यभवदित्यपि । ‘यस्य च्छायामृतं मृत्युः’ इति चादरतोऽब्रवीत् ॥ ६२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 900: | Line 746: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B48 | | id = RG_C01_S01_V09_B48 | ||
| text = अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे । सौपर्णश्रुतिरित्याह सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥ | | text = अनन्तादवरेशाना तस्याः प्राणस्ततश्च वाक् । तस्या रुद्र उमा तस्मादिन्द्रस्तस्यास्ततोऽपरे । सौपर्णश्रुतिरित्याह सप्ताक्षितय इत्यपि ॥ ६३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 918: | Line 764: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B51 | | id = RG_C01_S01_V09_B51 | ||
| text = ‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥ वायोराधिक्यमप्याहुः | | text = ‘अयं त एमि तन्वेति’ पूर्वा अन्या अपि स्फुटम् ॥ वायोराधिक्यमप्याहुः | ||
}} | }} | ||
| Line 966: | Line 812: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B59 | | id = RG_C01_S01_V09_B59 | ||
| text = ‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः । लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’ ॥ ७३ ॥ | | text = ‘विष्णोः प्राणो अजनिष्ट प्राणादिन्द्रो रविर्विधुः । लयोऽप्येतादृशस्तेषां पूर्वः पूर्वो गुणाधिकः’ ॥ ७३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 978: | Line 824: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B61 | | id = RG_C01_S01_V09_B61 | ||
| text = अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि ॥ ७५ ॥ | | text = अतो दोषवचो यत्र तद्वाक्यमवरं वदेत् । निर्दोषतैव विष्णोस्तु क्रमान्मध्यगतेष्वपि ॥ ७५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,032: | Line 878: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B70 | | id = RG_C01_S01_V09_B70 | ||
| text = ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम् ॥ ८२ ॥ | | text = ऋग्वेदसंहितायां च प्रभुणैवं समीरितम् ॥ ८२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,038: | Line 884: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B71 | | id = RG_C01_S01_V09_B71 | ||
| text = पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत् ॥ ८३ ॥ | | text = पृथग्रूपाणि विष्णोस्तु देवतान्तरगाणि च । अग्न्यादिसूक्तवाच्यानि नाम्ना सूक्तभिदा भवेत् ॥ ८३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,044: | Line 890: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B72 | | id = RG_C01_S01_V09_B72 | ||
| text = ‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम् ॥ ८४ ॥ | | text = ‘नकिर्माकिः स्मसि’ इत्यादि प्रोक्ताऽधिक्यविवक्षया । ‘आधिक्येऽधिकम्’ इत्येव हरिणा सूत्रमीरितम् ॥ ८४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,050: | Line 896: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B73 | | id = RG_C01_S01_V09_B73 | ||
| text = ‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः । विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः ॥ ८५ ॥ | | text = ‘कृत्वी हत्वी’ इति पूर्वाश्च ‘तृतीयोऽतिशये’ यतः । विश्लिष्टार्थे च विश्लिष्टमूनार्थे चोनमिष्यते। व्यत्ययोऽभेदकरणस्वातन्त्र्येषु समीरितः ॥ ८५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,056: | Line 902: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B74 | | id = RG_C01_S01_V09_B74 | ||
| text = अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः ॥ ८६ ॥ | | text = अभेदो हरिरूपाणां गुणानां च क्रियासु च । तस्यैवावयवानां च भेदः श्रीब्रह्मपूर्वकैः ॥ ८६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,080: | Line 926: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B78 | | id = RG_C01_S01_V09_B78 | ||
| text = शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम् ॥ ९०॥ | | text = शतायुतोत्तरा नित्यमन्योन्यप्रीतिसंयुताः । ’इति सिद्धान्तगं वाक्यं स्वयं भगवतेरितम् ॥ ९०॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,086: | Line 932: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B79 | | id = RG_C01_S01_V09_B79 | ||
| text = स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया ॥ ९१॥ | | text = स्वाध्यायस्तत्त्वविज्ञानं विष्णुभक्तिर्विरागता । निषिद्धकर्मसन्त्यागो विहितस्य सदा क्रिया ॥ ९१॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,092: | Line 938: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B80 | | id = RG_C01_S01_V09_B80 | ||
| text = सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम् ॥ ९२॥ | | text = सदा विष्णुस्मृतिश्चैव केवलं मोक्षसाधनम् । एतैर्विना न मोक्षः स्याद्भवेदेतैरपि ध्रुवम् ॥ ९२॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,098: | Line 944: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B81 | | id = RG_C01_S01_V09_B81 | ||
| text = ‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’ ॥ ९३॥ | | text = ‘ऋषिच्छन्दोदैवतानि ज्ञात्वाऽर्थं चैव भक्तितः । स्वाध्यायेनैव मोक्षः स्याद्विरक्तस्य हरिस्मृतेः’ ॥ ९३॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,104: | Line 950: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B82 | | id = RG_C01_S01_V09_B82 | ||
| text = ‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’ ९४ ॥ | | text = ‘जप्येनैव तु संसिद्ध्येद् ब्राह्मणो नात्र संशयः । कुर्यादन्यन्न वा कुर्यान्मैत्रो ब्राह्मण उच्यते ॥’ ९४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,110: | Line 956: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B83 | | id = RG_C01_S01_V09_B83 | ||
| text = ‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’ इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम् ॥ ९५ ॥ | | text = ‘तस्मान्नित्यं हरिं ध्यायन्कुर्यात् स्वाध्यायमञ्जसा ।’ ‘ऐहिकामुष्मिका भोगा रक्तस्यान्यस्तु मुच्यते ।’ इति स्वाध्यायवचनं स्वयं भगवतोदितम् ॥ ९५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,182: | Line 1,028: | ||
| verse_id = RG_C01_S01_V09 | | verse_id = RG_C01_S01_V09 | ||
| id = RG_C01_S01_V09_B95 | | id = RG_C01_S01_V09_B95 | ||
| text = एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च । साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥ | | text = एवं स्थितेऽग्निगं विष्णुमग्निनामानमेव च । मधुच्छन्दा ऋक्शतेन वाय्वादिगतमेव च । साग्न्यादिं स्तौति सद्भक्त्या तत्तन्नामानमेव च ॥ १०६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,206: | Line 1,052: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V01" data-block-id="RG_C01_S02_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वायवायाहि दर्शतेमे सोमा अरङ्कृताः ॥ तेषाम्पाहि श्रुधी हवम् ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V01 | | verse_id = RG_C01_S02_V01 | ||
| id = RG_C01_S02_V01_padapatha | | id = RG_C01_S02_V01_padapatha | ||
| text = वायो इति । आ । याहि । दर्शत । इमे । सोमाः । अरम्ऽकृताः ॥ तेषाम् । पाहि । श्रुधि । हवम् ॥ १ ॥ | | text = वायो इति । आ । याहि । दर्शत । इमे । सोमाः । अरम्ऽकृताः ॥ तेषाम् । पाहि । श्रुधि । हवम् ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V01_gadya_244" data-block-id="RG_C01_S02_V01_gadya_244" data-verse="RG_C01_S02_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">(वायुशब्दनिर्वचनम् )</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">(वायुशब्दनिर्वचनम् )</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V01_gadya_245" data-block-id="RG_C01_S02_V01_gadya_245" data-verse="RG_C01_S02_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायुशब्दस्य निर्वचनान्तरम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वायुशब्दस्य निर्वचनान्तरम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V01_gadya_246" data-block-id="RG_C01_S02_V01_gadya_246" data-verse="RG_C01_S02_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदार्थः भगवद्गुणाधिक्यनिष्टः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदार्थः भगवद्गुणाधिक्यनिष्टः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,237: | Line 1,076: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V01 | | verse_id = RG_C01_S02_V01 | ||
| id = RG_C01_S02_V01_B01 | | id = RG_C01_S02_V01_B01 | ||
| text = बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते । वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥ | | text = बलत्वादयनाच्चैव वायुरित्यभिधीयते । वात्यायुरिति वा ज्ञानात् वरणादाश्रयत्वतः ॥ १०७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,243: | Line 1,082: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V01 | | verse_id = RG_C01_S02_V01 | ||
| id = RG_C01_S02_V01_B02 | | id = RG_C01_S02_V01_B02 | ||
| text = ‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि ॥१०८॥ | | text = ‘वय बन्धने’ इत्यस्मात् संसारादेर्व्ययादपि । व्येत्यस्मिन्निति वा वायुः ‘वय श्रेष्ठत्वे’ इत्यपि ॥१०८॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,249: | Line 1,088: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V01 | | verse_id = RG_C01_S02_V01 | ||
| id = RG_C01_S02_V01_B03 | | id = RG_C01_S02_V01_B03 | ||
| text = मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः । अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥ | | text = मुख्यतो वासुदेवे ते गुणाः सन्त्येव सर्वशः । अनिषिद्धास्तदन्येषु यथायोग्यतया मताः ॥ १०९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,267: | Line 1,106: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V01 | | verse_id = RG_C01_S02_V01 | ||
| id = RG_C01_S02_V01_B06 | | id = RG_C01_S02_V01_B06 | ||
| text = गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि । प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता ॥ ११२॥ | | text = गुणाधिक्यं येन भवेद् वेदस्यार्थः स एव हि । प्रयोजकत्वान्नान्यस्य फलाभावात्तदर्थता ॥ ११२॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,283: | Line 1,122: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V02" data-block-id="RG_C01_S02_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वाय उक्थेभिर्जरन्ते त्वामच्छा जरितारः । सुतसोमा अहर्विदः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V02 | | verse_id = RG_C01_S02_V02 | ||
| id = RG_C01_S02_V02_padapatha | | id = RG_C01_S02_V02_padapatha | ||
| text = वायो इति । उक्थेभिः । जरन्ते । त्वाम् । अच्छ । जरितारः ॥ सुतऽसोमाः । अहःऽविदः ॥ २ ॥ | | text = वायो इति । उक्थेभिः । जरन्ते । त्वाम् । अच्छ । जरितारः ॥ सुतऽसोमाः । अहःऽविदः ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वायुस्तुतिः यजमानाभीप्सितसाधनस्वभावा</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वायुस्तुतिः यजमानाभीप्सितसाधनस्वभावा</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V03" data-block-id="RG_C01_S02_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वायो तव प्रपृञ्चती धेना जिगाति दाशुषे ॥ उरूची सोम पीतये ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,318: | Line 1,144: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V03 | | verse_id = RG_C01_S02_V03 | ||
| id = RG_C01_S02_V03_B01 | | id = RG_C01_S02_V03_B01 | ||
| text = वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् । सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥ | | text = वाक् त्वत्स्मम्पर्किणी यज्ञकृते प्रापयतीप्सितम् । सोमपायातिमहती महार्थत्वात्त्वदर्थतः ॥ ११४॥३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,328: | Line 1,154: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V04" data-block-id="RG_C01_S02_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रवायू इमे सुता उपप्रयोभिरागतम् । इन्दवो वामुशन्ति हि ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,343: | Line 1,162: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V04_gadya_247" data-block-id="RG_C01_S02_V04_gadya_247" data-verse="RG_C01_S02_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्द्रवायुशब्दवाच्यौ उपेन्द्रसङ्कर्षणौ</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्द्रवायुशब्दवाच्यौ उपेन्द्रसङ्कर्षणौ</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V04_gadya_248" data-block-id="RG_C01_S02_V04_gadya_248" data-verse="RG_C01_S02_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतः द्विरूपत्वाद् बहुत्वव्यपदेशः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतः द्विरूपत्वाद् बहुत्वव्यपदेशः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,355: | Line 1,174: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V04 | | verse_id = RG_C01_S02_V04 | ||
| id = RG_C01_S02_V04_B01 | | id = RG_C01_S02_V04_B01 | ||
| text = इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः । ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥ | | text = इन्द्रः स परमैश्वर्यादिदमुद्दिश्य च द्रुतेः । ददर्शेदं दीप्तिमत्त्वादिदं रातीति वा भवेत् ॥ ११५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,373: | Line 1,192: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V04 | | verse_id = RG_C01_S02_V04 | ||
| id = RG_C01_S02_V04_B04 | | id = RG_C01_S02_V04_B04 | ||
| text = द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन ॥ ११७ ॥ | | text = द्विरूपत्वाद् बहुत्वं च विशेषादेव केवलम् । एकस्यैव हरेर्नात्र भेदः शङ्क्यः कथञ्चन ॥ ११७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,385: | Line 1,204: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V04 | | verse_id = RG_C01_S02_V04 | ||
| id = RG_C01_S02_V04_B06 | | id = RG_C01_S02_V04_B06 | ||
| text = ‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥ | | text = ‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानु विधावति’॥ ११९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,395: | Line 1,214: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V05" data-block-id="RG_C01_S02_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वायविन्द्रश्च चेतथस्सुतानां वाजिनीवसू । तावायातमुपद्रवत् ॥ ५, ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,424: | Line 1,236: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V06" data-block-id="RG_C01_S02_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वायविन्द्रश्च सुन्वत आयातमुपनिष्कृतम् ॥ मक्ष्वि१त्था धिया नरा ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,459: | Line 1,264: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V07" data-block-id="RG_C01_S02_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मित्रं हुवे पूतदक्षं वरुणञ्च रिशादसम् ॥ धियङ्घृताचीं साधन्ता ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,474: | Line 1,272: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V07_gadya_249" data-block-id="RG_C01_S02_V07_gadya_249" data-verse="RG_C01_S02_V07"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मित्रशब्दस्य त्रेधा निरुक्तिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मित्रशब्दस्य त्रेधा निरुक्तिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V07_gadya_250" data-block-id="RG_C01_S02_V07_gadya_250" data-verse="RG_C01_S02_V07"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वरुणशब्दनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वरुणशब्दनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,486: | Line 1,284: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V07 | | verse_id = RG_C01_S02_V07 | ||
| id = RG_C01_S02_V07_B01 | | id = RG_C01_S02_V07_B01 | ||
| text = मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा । मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥ | | text = मित्वा त्रातीति मित्रोऽयं मितमह्ना करोति वा । मितं रातीति वा नित्यं मितं रमयतीति वा ॥ १२४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,492: | Line 1,290: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V07 | | verse_id = RG_C01_S02_V07 | ||
| id = RG_C01_S02_V07_B02 | | id = RG_C01_S02_V07_B02 | ||
| text = आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा । वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥ | | text = आवृणोतीति वरुणस्तमसाऽज्ञानतोऽपि वा । वरमुन्नयतीत्यस्मात् वरानन्दत्वतोऽपि वा ॥ १२५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,504: | Line 1,302: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V07 | | verse_id = RG_C01_S02_V07 | ||
| id = RG_C01_S02_V07_B04 | | id = RG_C01_S02_V07_B04 | ||
| text = तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः । अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥ | | text = तमाह्वयामि सुखिनं शमदन् रमते यतः । अनूनसुखभोक्तृत्वाद् रिशादा इति कीर्तितः ॥ १२६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,514: | Line 1,312: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V08" data-block-id="RG_C01_S02_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा ॥ क्रतुम्बृहन्तमाशाथे ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,529: | Line 1,320: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V08_gadya_251" data-block-id="RG_C01_S02_V08_gadya_251" data-verse="RG_C01_S02_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋतस्पृक् भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋतस्पृक् भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S02_V08_gadya_252" data-block-id="RG_C01_S02_V08_gadya_252" data-verse="RG_C01_S02_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">संहितायां दैर्घ्ये अर्थविशेषनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">संहितायां दैर्घ्ये अर्थविशेषनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,553: | Line 1,344: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V08 | | verse_id = RG_C01_S02_V08 | ||
| id = RG_C01_S02_V08_B03 | | id = RG_C01_S02_V08_B03 | ||
| text = संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा ॥ १२९ ॥ | | text = संहितायां तु दैर्ध्यादिरुक्ताधिक्ये पदेऽन्यथा ॥ १२९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,559: | Line 1,350: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V08 | | verse_id = RG_C01_S02_V08 | ||
| id = RG_C01_S02_V08_B04 | | id = RG_C01_S02_V08_B04 | ||
| text = अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै ईशाथे च महाक्रतुम् । | | text = अनन्यार्थत्वविज्ञप्त्यै ईशाथे च महाक्रतुम् । | ||
}} | }} | ||
| Line 1,569: | Line 1,360: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S02_V09" data-block-id="RG_C01_S02_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कवीनो मित्रावरुणा तुविजाता उरुक्षया । दक्षन्दधाते अपसम् ॥ ९, ४, २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,588: | Line 1,372: | ||
| verse_id = RG_C01_S02_V09 | | verse_id = RG_C01_S02_V09 | ||
| id = RG_C01_S02_V09_B01 | | id = RG_C01_S02_V09_B01 | ||
| text = ............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ । हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥ | | text = ............ तुविजौ ब्रह्मजातौ तथाविधौ । हरिस्तथैव भूतत्वात् स्थानं क्षय इहोच्यते ॥१३०॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,611: | Line 1,395: | ||
| verse_id = RG_C01_S03 | | verse_id = RG_C01_S03 | ||
| id = RG_C01_S03_devatachandas | | id = RG_C01_S03_devatachandas | ||
| text = अश्विना द्वादशर्चम्, मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः, १-३ अश्विनौ । ४-६ इन्द्रः । ७-९ विश्वेदेवाः । १०-१२ सरस्वती । गायत्री छन्दः(२, ४,११ निचृत्, ४,११ पिपीलिकामध्या) | | text = अश्विना द्वादशर्चम्, मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः, १-३ अश्विनौ । ४-६ इन्द्रः । ७-९ विश्वेदेवाः । १०-१२ सरस्वती । गायत्री छन्दः(२, ४,११ निचृत्, ४,११ पिपीलिकामध्या) | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V01" data-block-id="RG_C01_S03_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती ॥ पुरुभुजा चनस्यतम् ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,629: | Line 1,406: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V01_gadya_253" data-block-id="RG_C01_S03_V01_gadya_253" data-verse="RG_C01_S03_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अश्विशब्दनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अश्विशब्दनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,637: | Line 1,414: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V01 | | verse_id = RG_C01_S03_V01 | ||
| id = RG_C01_S03_V01_B01 | | id = RG_C01_S03_V01_B01 | ||
| text = अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥ यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥ | | text = अन्नानि यज्ञयोग्यानि क्षिप्रहस्तौ शुभाधिपौ । बहुगोपौ बहुभुजौ नो योयजतमश्विनौ ॥ यज्ञे वृत्तान् स्वभागान् वा संयोजयतमाशु वै ॥१३२॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,653: | Line 1,430: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V02" data-block-id="RG_C01_S03_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अश्विना पुरुदंससा नरा शवीरया धिया ॥ धिष्ण्या वनतङ्गिरः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,672: | Line 1,442: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V02 | | verse_id = RG_C01_S03_V02 | ||
| id = RG_C01_S03_V02_B01 | | id = RG_C01_S03_V02_B01 | ||
| text = बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः । अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥ | | text = बहुकर्मकृतौ सौख्यवीर्यात्मिक्या धिया गिरः । अस्मदीयाः सम्भजतं धिष्ण्यौ सर्वाश्रयौ सदा ॥ १३४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,678: | Line 1,448: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अश्विनीस्तुतिः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अश्विनीस्तुतिः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V03" data-block-id="RG_C01_S03_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">दस्रा युवाकवस्सुता नासत्या वृक्तबर्हिषः ॥ आयातं रुद्रवर्तनी ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V03 | | verse_id = RG_C01_S03_V03 | ||
| id = RG_C01_S03_V03_padapatha | | id = RG_C01_S03_V03_padapatha | ||
| text = दस्रा । युवाकवः । सुताः । नासत्या । वृक्तऽबर्हिषः ॥ आ । यातम् । रुद्रवर्तनी इति रुद्रऽवर्तनी ॥ ३ ॥ | | text = दस्रा । युवाकवः । सुताः । नासत्या । वृक्तऽबर्हिषः ॥ आ । यातम् । रुद्रवर्तनी इति रुद्रऽवर्तनी ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V03_gadya_254" data-block-id="RG_C01_S03_V03_gadya_254" data-verse="RG_C01_S03_V03"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">रुद्रवर्तनिशब्दार्थः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">रुद्रवर्तनिशब्दार्थः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,701: | Line 1,464: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V03 | | verse_id = RG_C01_S03_V03 | ||
| id = RG_C01_S03_V03_B01 | | id = RG_C01_S03_V03_B01 | ||
| text = भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् । सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः । नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥ | | text = भेदकौ सर्वशत्रूणां दस्रौ सम्बन्धिनौ हि वाम् । सुता युवाकवः सोमा यज्वनः स्तृतबर्हिषः । नासत्यौ नासिकासंस्थौ नैव चासद्गुणौ क्वचित् ॥ १३५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,723: | Line 1,486: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V04" data-block-id="RG_C01_S03_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रा याहि चित्रभानो सुता इमे त्वायवः ॥ अण्वीभिस्तना पूतासः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V04 | | verse_id = RG_C01_S03_V04 | ||
| id = RG_C01_S03_V04_padapatha | | id = RG_C01_S03_V04_padapatha | ||
| text = इन्द्र । आ । याहि । चित्रभानो इतिचित्रऽभानो । सुताः । इमे । त्वाऽयवः ॥ अण्वीभिः । तना । पूतासः ॥ ४ ॥ | | text = इन्द्र । आ । याहि । चित्रभानो इतिचित्रऽभानो । सुताः । इमे । त्वाऽयवः ॥ अण्वीभिः । तना । पूतासः ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V04_gadya_255" data-block-id="RG_C01_S03_V04_gadya_255" data-verse="RG_C01_S03_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चधा चित्रशब्दनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चधा चित्रशब्दनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V04_gadya_256" data-block-id="RG_C01_S03_V04_gadya_256" data-verse="RG_C01_S03_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सोम-मनसोरभिमानी चन्द्र एव</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सोम-मनसोरभिमानी चन्द्र एव</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,756: | Line 1,512: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V04 | | verse_id = RG_C01_S03_V04 | ||
| id = RG_C01_S03_V04_B02 | | id = RG_C01_S03_V04_B02 | ||
| text = चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा । तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥ | | text = चिद्रतेश्चायनीयत्वाद् अदनाद्वा चितोऽभिदा । तादृशा रश्मयो ज्ञानमस्येति भगवान् परः ॥ १३७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,780: | Line 1,536: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V05" data-block-id="RG_C01_S03_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रायाहि धियेषितो विप्रजूतस्सुतावतः ॥ उप ब्रह्माणि वाघतः ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,795: | Line 1,544: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V05_gadya_257" data-block-id="RG_C01_S03_V05_gadya_257" data-verse="RG_C01_S03_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">यज्ञ-होतृ-यजमानानामध्यात्मपरत्वम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">यज्ञ-होतृ-यजमानानामध्यात्मपरत्वम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,803: | Line 1,552: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V05 | | verse_id = RG_C01_S03_V05 | ||
| id = RG_C01_S03_V05_B01 | | id = RG_C01_S03_V05_B01 | ||
| text = अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा । ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥ | | text = अस्मद्बुद्ध्या प्रार्थितो वा स्वबुद्ध्या प्रेरितोऽपि वा । ब्राह्मणैः प्रेरितो भक्त्या वदतो होतुरञ्जसा ॥ १४० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,819: | Line 1,568: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V06" data-block-id="RG_C01_S03_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रा याहि तूतुजान उप ब्रह्माणि हरिवः ॥ सुते दधिष्व नश्चनः ॥ ६, ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,834: | Line 1,576: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V06_gadya_258" data-block-id="RG_C01_S03_V06_gadya_258" data-verse="RG_C01_S03_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चप्राणाः हरिशब्दवाच्याः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चप्राणाः हरिशब्दवाच्याः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 1,842: | Line 1,584: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V06 | | verse_id = RG_C01_S03_V06 | ||
| id = RG_C01_S03_V06_B01 | | id = RG_C01_S03_V06_B01 | ||
| text = वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् । वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥ | | text = वेगवांस्तूतुजानः स्यात् संसारमुपसंहरन् । वर्तते येन हरिवा हरिभिर्वर्ततेऽथ वा ॥ १४२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,854: | Line 1,596: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V06 | | verse_id = RG_C01_S03_V06 | ||
| id = RG_C01_S03_V06_B03 | | id = RG_C01_S03_V06_B03 | ||
| text = हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा । चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥ | | text = हरिवा हरिवान् वाऽपि विष्णुना वर्ततेऽथवा । चनो मन इह प्रोक्तं सुखं च क्वचिदीर्यते ॥१४४॥६,५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,864: | Line 1,606: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V07" data-block-id="RG_C01_S03_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ओमासश्चर्षणीधृतो विश्वेदेवास आगत ॥ दाश्वांसो दाशुषस्सुतम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,889: | Line 1,624: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V07 | | verse_id = RG_C01_S03_V07 | ||
| id = RG_C01_S03_V07_B02 | | id = RG_C01_S03_V07_B02 | ||
| text = प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् । सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥ | | text = प्रजाश्चर्षणयः प्रोक्ता विश्वे ते च प्रवेशनात् । सर्वे वाऽथ विशां वानाच्छब्दः कस्मै यथा भवेत् ॥१४६॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,895: | Line 1,630: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V07 | | verse_id = RG_C01_S03_V07 | ||
| id = RG_C01_S03_V07_B03 | | id = RG_C01_S03_V07_B03 | ||
| text = दातारो यजमाना वा... .......... ॥ ७ ॥ | | text = दातारो यजमाना वा... .......... ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,901: | Line 1,636: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अप्शब्दः कर्मवाची</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अप्शब्दः कर्मवाची</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V08" data-block-id="RG_C01_S03_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वे देवासो अप्तुरस्सुतमागन्त तूर्णयः ॥ उस्रा इव स्वसराणि ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,930: | Line 1,658: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V09" data-block-id="RG_C01_S03_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वे देवासो अस्रिध एहि मायासो अद्रुहः ॥ मेधञ्जुुषन्त वह्नयः ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,955: | Line 1,676: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V09 | | verse_id = RG_C01_S03_V09 | ||
| id = RG_C01_S03_V09_B02 | | id = RG_C01_S03_V09_B02 | ||
| text = अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य ॥ ९ ॥ | | text = अदुःखत्वादद्रुहस्ते मेधं यज्ञं जुषन्तु नः । वह्नयो वहनादस्य ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 1,961: | Line 1,682: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सरस्वतीदेवता</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सरस्वतीदेवता</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V10" data-block-id="RG_C01_S03_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पावका नस्सरस्वती वाजेभिर्वाजिनीवती ॥ यज्ञं वष्टु धिया वसुः ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 1,976: | Line 1,690: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V10_gadya_259" data-block-id="RG_C01_S03_V10_gadya_259" data-verse="RG_C01_S03_V10"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरस्वतीशब्दार्थो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरस्वतीशब्दार्थो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V10_gadya_260" data-block-id="RG_C01_S03_V10_gadya_260" data-verse="RG_C01_S03_V10"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वाजिनीशब्दार्थनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वाजिनीशब्दार्थनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V10_gadya_261" data-block-id="RG_C01_S03_V10_gadya_261" data-verse="RG_C01_S03_V10"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वाजिनीवती सरस्वती</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वाजिनीवती सरस्वती</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,022: | Line 1,736: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V10 | | verse_id = RG_C01_S03_V10 | ||
| id = RG_C01_S03_V10_B06 | | id = RG_C01_S03_V10_B06 | ||
| text = छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना । अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥ | | text = छन्दांस्यश्वा यतस्तस्य ते चेना अन्यवाजिना । अन्नवत्त्वाद्वाजिनी वाग् ज्ञानयुद्धत्वतोऽपि वा ॥१५४॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,044: | Line 1,758: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V11" data-block-id="RG_C01_S03_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">चोदयित्री सूनृतानाञ्चेेतन्ती सुमतीनाम् ॥ यज्ञन्दधे सरस्वती ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,059: | Line 1,766: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V11_gadya_262" data-block-id="RG_C01_S03_V11_gadya_262" data-verse="RG_C01_S03_V11"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्वकर्मणां वाक्-बुद्धिमूलत्वम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सर्वकर्मणां वाक्-बुद्धिमूलत्वम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V11_gadya_263" data-block-id="RG_C01_S03_V11_gadya_263" data-verse="RG_C01_S03_V11"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदे णिज्लोपनिमित्तकथनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदे णिज्लोपनिमित्तकथनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,077: | Line 1,784: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V11 | | verse_id = RG_C01_S03_V11 | ||
| id = RG_C01_S03_V11_B02 | | id = RG_C01_S03_V11_B02 | ||
| text = सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् । अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥ | | text = सुबुद्धिज्ञापिका सैव स्वातन्त्र्याल्लुप्तयो भवेत् । अनेनैव प्रकारेण सैव यज्ञादिधारिणी ॥ १५७ ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S03_V12" data-block-id="RG_C01_S03_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">महो अर्णस्सरस्वती प्रचेतयति केतुना ॥ धियो विश्वा विराजति ॥ १२, ६, ३, १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,096: | Line 1,796: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V12_gadya_264" data-block-id="RG_C01_S03_V12_gadya_264" data-verse="RG_C01_S03_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अर्णो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अर्णो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,102: | Line 1,802: | ||
<div class="gr-author-note">॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥</div> | <div class="gr-author-note">॥ इति तृतीयं सूक्तम् ॥</div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V12_gadya_265" data-block-id="RG_C01_S03_V12_gadya_265" data-verse="RG_C01_S03_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सूक्त-अनुवाकयोः लक्षणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सूक्त-अनुवाकयोः लक्षणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V12_gadya_266" data-block-id="RG_C01_S03_V12_gadya_266" data-verse="RG_C01_S03_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मूलवेदे शाखादिविभागकारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मूलवेदे शाखादिविभागकारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V12_gadya_267" data-block-id="RG_C01_S03_V12_gadya_267" data-verse="RG_C01_S03_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अष्टकाध्यायादिविभागभेदे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अष्टकाध्यायादिविभागभेदे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S03_V12_gadya_268" data-block-id="RG_C01_S03_V12_gadya_268" data-verse="RG_C01_S03_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदोद्धारे कारणान्तरनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वेदोद्धारे कारणान्तरनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,140: | Line 1,840: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V12 | | verse_id = RG_C01_S03_V12 | ||
| id = RG_C01_S03_V12_B04 | | id = RG_C01_S03_V12_B04 | ||
| text = सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्) अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥ | | text = सूक्तं त्वनारतं प्रोक्तम् अनुवागेककालिका ॥ (वेदेषु आवापोद्वापे हेतुनिरूपणम्) अन्यथात्वं च तत्र स्यादावापोद्वापतस्त्वृचाम् ॥ १६०॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,182: | Line 1,882: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V12 | | verse_id = RG_C01_S03_V12 | ||
| id = RG_C01_S03_V12_B11 | | id = RG_C01_S03_V12_B11 | ||
| text = अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः । स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः ॥ १६५ ॥ | | text = अष्टकाध्यायवर्गादि भेदं च कृतवान् प्रभुः । स्वाध्यायविश्रमार्थाय तस्मात् क्रमविपर्ययः ॥ १६५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,188: | Line 1,888: | ||
| verse_id = RG_C01_S03_V12 | | verse_id = RG_C01_S03_V12 | ||
| id = RG_C01_S03_V12_B12 | | id = RG_C01_S03_V12_B12 | ||
| text = तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत् ॥ १६६ ॥ | | text = तत्र तत्रैवान्तरिता दृश्यन्ते च खिला अपि । यत्रार्थे न विशेषोऽस्ति पदान्तरितताऽत्र च । यत्राल्पोऽपि विशेषोऽस्ति पदं नान्तरितं भवेत् ॥ १६६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,205: | Line 1,905: | ||
| verse_id = RG_C01_S04 | | verse_id = RG_C01_S04 | ||
| id = RG_C01_S04_devatachandas | | id = RG_C01_S04_devatachandas | ||
| text = सुरूपकृत्नुं दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री,३ विरा १० निचृत् , इन्द्रः देवतामुद्गलः– द्वितीयानुवाके चत्वारि सूक्तानि । तत्र सुरूपम् इत्यादिकम् दशर्चं प्रथमसूक्तम् । इन्द्रं पृच्छ इति चतुर्थ्याम् ऋचि लिङ्गदर्शनात् इन्द्रो देवता ॥ | | text = सुरूपकृत्नुं दशर्चम्, वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा ऋषिः, गायत्री,३ विरा १० निचृत् , इन्द्रः देवतामुद्गलः– द्वितीयानुवाके चत्वारि सूक्तानि । तत्र सुरूपम् इत्यादिकम् दशर्चं प्रथमसूक्तम् । इन्द्रं पृच्छ इति चतुर्थ्याम् ऋचि लिङ्गदर्शनात् इन्द्रो देवता ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V01" data-block-id="RG_C01_S04_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे ॥ जुहूमसि द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V01 | | verse_id = RG_C01_S04_V01 | ||
| id = RG_C01_S04_V01_padapatha | | id = RG_C01_S04_V01_padapatha | ||
| text = सुरूपऽकृत्नुम् । ऊतये । सुदुघाम्ऽइव । गोऽदुहे ॥ जुहूमसि । द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥ | | text = सुरूपऽकृत्नुम् । ऊतये । सुदुघाम्ऽइव । गोऽदुहे ॥ जुहूमसि । द्यविऽद्यवि ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S04_V01_gadya_269" data-block-id="RG_C01_S04_V01_gadya_269" data-verse="RG_C01_S04_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इष्टार्थसिद्धये रक्षणाय च भगवति प्रार्थना</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इष्टार्थसिद्धये रक्षणाय च भगवति प्रार्थना</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,231: | Line 1,924: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V01 | | verse_id = RG_C01_S04_V01 | ||
| id = RG_C01_S04_V01_B01 | | id = RG_C01_S04_V01_B01 | ||
| text = विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये । त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥ | | text = विष्णुं सुरूपकर्तारमभिप्रेतार्थसिद्धये । त्राणाय वा कामधेनुमिव दोहाय तत्स्थितेः ॥१६७॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,243: | Line 1,936: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपानार्थमिन्द्रप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपानार्थमिन्द्रप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V02" data-block-id="RG_C01_S04_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उप नस्सवना गहि सोमस्य सोमपाः पिब ॥ गोदा इद्रेवतो मदः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V02 | | verse_id = RG_C01_S04_V02 | ||
| id = RG_C01_S04_V02_padapatha | | id = RG_C01_S04_V02_padapatha | ||
| text = उप । नः । सवना । आ । गहि । सोमस्य । सोमऽपाः । पिब ॥ गोऽदाः । इत् । रेवतः । मदः ॥ २ ॥ | | text = उप । नः । सवना । आ । गहि । सोमस्य । सोमऽपाः । पिब ॥ गोऽदाः । इत् । रेवतः । मदः ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,262: | Line 1,948: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V02 | | verse_id = RG_C01_S04_V02 | ||
| id = RG_C01_S04_V02_B01 | | id = RG_C01_S04_V02_B01 | ||
| text = ................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् । ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥ | | text = ................ज्ञानदोऽस्यैव चाधिकम् । ज्ञानाख्यरयियुक्तस्य हिरण्यादिमतोऽपि वा ॥ १६८॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,268: | Line 1,954: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V02 | | verse_id = RG_C01_S04_V02 | ||
| id = RG_C01_S04_V02_B02 | | id = RG_C01_S04_V02_B02 | ||
| text = सुखकारी भवान् ......॥ २ ॥ | | text = सुखकारी भवान् ......॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,278: | Line 1,964: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V03" data-block-id="RG_C01_S04_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथा ते अन्तमानां विद्याम सुमतीनाम् ॥ मानो अतिख्य आगहि ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,297: | Line 1,976: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V03 | | verse_id = RG_C01_S04_V03 | ||
| id = RG_C01_S04_V03_B01 | | id = RG_C01_S04_V03_B01 | ||
| text = .................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव । अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥ अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥ | | text = .................तस्माल्लभेम सुमतीस्तव । अन्ते मितास्त्वद्विषया मतयो ह्युत्तमोत्तमाः ॥ अस्मानतीत्य मा पश्य करुणार्द्रदृशा सदा ॥१६९॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V04" data-block-id="RG_C01_S04_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परेहि विग्रमस्तृतमिन्द्रम्पृच्छा विपश्चितम् ॥ यस्ते सखिभ्य आवरम् ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V04 | | verse_id = RG_C01_S04_V04 | ||
| id = RG_C01_S04_V04_padapatha | | id = RG_C01_S04_V04_padapatha | ||
| text = परा । इहि । विग्रम् । अस्तृतम् । इन्द्रम् । पृच्छा । विपःऽचितम् ॥ यः । ते । सखिऽभ्यः । आवरम् ॥ ४ ॥ | | text = परा । इहि । विग्रम् । अस्तृतम् । इन्द्रम् । पृच्छा । विपःऽचितम् ॥ यः । ते । सखिऽभ्यः । आवरम् ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,320: | Line 1,992: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V04 | | verse_id = RG_C01_S04_V04 | ||
| id = RG_C01_S04_V04_B01 | | id = RG_C01_S04_V04_B01 | ||
| text = मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् । गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥ ४ ॥ | | text = मन्मनो वाऽथ शक्रो वा दूरेऽपि परमेश्वरम् । गच्छाग्राह्यमनष्टं च व्याप्तचित्तं य एव च ॥ सखिभ्य उत्तमो नित्यम् ................॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V05" data-block-id="RG_C01_S04_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत ब्रुवन्तु नोनिदो निरन्यतश्चिदारत । दधाना इन्द्र इद्दुवः ॥ ५, ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V05 | | verse_id = RG_C01_S04_V05 | ||
| id = RG_C01_S04_V05_padapatha | | id = RG_C01_S04_V05_padapatha | ||
| text = उत । ब्रुवन्तु । नः । निदः । निः । अन्यतः । चित् । अरत ॥ दधानाः । इन्द्रे । इत् । दुवः ॥ ५, ७ ॥ | | text = उत । ब्रुवन्तु । नः । निदः । निः । अन्यतः । चित् । अरत ॥ दधानाः । इन्द्रे । इत् । दुवः ॥ ५, ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,353: | Line 2,018: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V06" data-block-id="RG_C01_S04_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उत नः सुभगा अरिर्वोचेयुर्दस्म कृष्टयः ॥ स्यामेदिन्द्रस्य शर्मणि ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,372: | Line 2,030: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V06 | | verse_id = RG_C01_S04_V06 | ||
| id = RG_C01_S04_V06_B01 | | id = RG_C01_S04_V06_B01 | ||
| text = अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा । शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥ ६ ॥ | | text = अरयोऽपि प्रजा अस्मान् वोचेयुः सुभगान् सदा । शत्रुभेदिंस्तवेन्द्रस्य स्यामैवानुग्रहे सुखे ॥१७२॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V07" data-block-id="RG_C01_S04_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियन्नृमादनम् ॥ पतयन्मन्दयत्सखम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,395: | Line 2,046: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V07 | | verse_id = RG_C01_S04_V07 | ||
| id = RG_C01_S04_V07_B01 | | id = RG_C01_S04_V07_B01 | ||
| text = आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा । आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥ | | text = आशुवीर्य तवैवाशुं सोमं क्षिप्रं मनोऽपि वा । आभरस्वोदरे तुष्ट्या हृदि वा यज्ञभूषणम् ॥ १७३॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,405: | Line 2,056: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V08" data-block-id="RG_C01_S04_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः ॥ प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V08 | | verse_id = RG_C01_S04_V08 | ||
| id = RG_C01_S04_V08_padapatha | | id = RG_C01_S04_V08_padapatha | ||
| text = अस्य । पीत्वा । शतक्रतो इतिशतऽक्रतो । घनः । वृत्राणाम् । अभवः । प्र । आवः । वाजेषु । वाजिनम् ॥ ८ ॥ | | text = अस्य । पीत्वा । शतक्रतो इतिशतऽक्रतो । घनः । वृत्राणाम् । अभवः । प्र । आवः । वाजेषु । वाजिनम् ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,430: | Line 2,074: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V08 | | verse_id = RG_C01_S04_V08 | ||
| id = RG_C01_S04_V08_B02 | | id = RG_C01_S04_V08_B02 | ||
| text = आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् । प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥ ८ ॥ | | text = आवृतेरेव वृत्राणि ह्यज्ञानान्यन्नदं नरम् । प्रावो युद्धेषु योद्धारं भक्तं ज्ञानिनमेव च ॥ १७६॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,436: | Line 2,080: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अज्ञानादिभिः सह युद्धे रक्षणाय इन्द्रप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अज्ञानादिभिः सह युद्धे रक्षणाय इन्द्रप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V09" data-block-id="RG_C01_S04_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तन्त्वा वाजेषु वाजिनं वाजयामश्शतक्रतो । धनानामिन्द्र सातये ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V09 | | verse_id = RG_C01_S04_V09 | ||
| id = RG_C01_S04_V09_padapatha | | id = RG_C01_S04_V09_padapatha | ||
| text = तम् । त्वा । वाजेषु । वाजिनम् । वाजयामः । शतक्रतो इति शतक्रतो ॥ धनानाम् । इन्द्र । सातये ॥ ९ ॥ | | text = तम् । त्वा । वाजेषु । वाजिनम् । वाजयामः । शतक्रतो इति शतक्रतो ॥ धनानाम् । इन्द्र । सातये ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,455: | Line 2,092: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V09 | | verse_id = RG_C01_S04_V09 | ||
| id = RG_C01_S04_V09_B01 | | id = RG_C01_S04_V09_B01 | ||
| text = योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये । अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥ ९ ॥ | | text = योधयामो वयं तं त्वां ज्ञानादिधनलब्धये । अज्ञानाद्यस्मदरिभिः ..............॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S04_V10" data-block-id="RG_C01_S04_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो रायो३ऽवनिर्महान्त्सुपारस्सुन्वतस्सखा ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ १०, ८, ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,474: | Line 2,104: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S04_V10_gadya_270" data-block-id="RG_C01_S04_V10_gadya_270" data-verse="RG_C01_S04_V10"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">कम्पस्वरस्य अर्थविशेषनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">कम्पस्वरस्य अर्थविशेषनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,488: | Line 2,118: | ||
| verse_id = RG_C01_S04_V10 | | verse_id = RG_C01_S04_V10 | ||
| id = RG_C01_S04_V10_B02 | | id = RG_C01_S04_V10_B02 | ||
| text = कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने । पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥ | | text = कम्पोऽशेषग्रहे क्वापि लज्जायां वा पुरातने । पृथक्त्वे धृष्यतायां वा हरिणर्क्संहितोदितः ॥१७८ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,505: | Line 2,135: | ||
| verse_id = RG_C01_S05 | | verse_id = RG_C01_S05 | ||
| id = RG_C01_S05_devatachandas | | id = RG_C01_S05_devatachandas | ||
| text = ‘आ त्वा’ दशर्चम् । वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा गायत्री (१ विरा, ३ पिपीलिका मध्या निचृत्, ५-७, ९ निचृत्, ८ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता | | text = ‘आ त्वा’ दशर्चम् । वैश्वामित्रो मधुच्छन्दा गायत्री (१ विरा, ३ पिपीलिका मध्या निचृत्, ५-७, ९ निचृत्, ८ पादनिचृत्) इन्द्रो देवता | ||
}} | }} | ||
| Line 2,514: | Line 2,144: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V01" data-block-id="RG_C01_S05_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आ त्वेता निषीदतेन्द्रमभि प्र गायत ॥ सखायस्स्तोमवाहसः ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,530: | Line 2,154: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">आर्ची उष्णिक्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">आर्ची उष्णिक्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V02" data-block-id="RG_C01_S05_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुरूतमम्पुरूणामीशानं वार्याणाम् ॥ इन्द्रं सोमे सचा सुते ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,549: | Line 2,166: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V02 | | verse_id = RG_C01_S05_V02 | ||
| id = RG_C01_S05_V02_B01 | | id = RG_C01_S05_V02_B01 | ||
| text = सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् । सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥ २ ॥ | | text = सुपूर्णानां पूर्णतमं वरेण्यानामधीश्वरम् । सुते सोमे सुखेनैव स चागायत तं प्रभुम् ॥१७१॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,559: | Line 2,176: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V03" data-block-id="RG_C01_S05_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स घा नो योग आभुवत्स राये स पुरन्ध्याम् ॥ गमद्वाजेभिरास नः ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,574: | Line 2,184: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S05_V03_gadya_271" data-block-id="RG_C01_S05_V03_gadya_271" data-verse="RG_C01_S05_V03"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">घशब्द अवधारणार्थः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">घशब्द अवधारणार्थः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,592: | Line 2,202: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V04" data-block-id="RG_C01_S05_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः ॥ तस्मा इन्द्राय गायत ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,611: | Line 2,214: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V04 | | verse_id = RG_C01_S05_V04 | ||
| id = RG_C01_S05_V04_B01 | | id = RG_C01_S05_V04_B01 | ||
| text = यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः । मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च । बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥ | | text = यस्य स्थितौ न वृणुते हर्यग्रमपि शत्रवः । मनः पुरो वा विषयहरणान्मन एव च । बुद्धिश्च हरिशब्दोक्ते तमआदीनि शत्रवः ॥१८२॥४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,621: | Line 2,224: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V05" data-block-id="RG_C01_S05_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुतपाव्ने सुता इमे शुचयो यन्ति वीतये ॥ सोमासो दध्याशिरः ॥ ५, ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,650: | Line 2,246: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V06" data-block-id="RG_C01_S05_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ॥ इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V06 | | verse_id = RG_C01_S05_V06 | ||
| id = RG_C01_S05_V06_padapatha | | id = RG_C01_S05_V06_padapatha | ||
| text = त्वम् । सुतस्य । पीतये । सद्यः । वृद्धः । अजायथाः ॥ इन्द्र । ज्यैष्ठ्याय । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ॥ ६ ॥ | | text = त्वम् । सुतस्य । पीतये । सद्यः । वृद्धः । अजायथाः ॥ इन्द्र । ज्यैष्ठ्याय । सुक्रतो इति सुऽक्रतो ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,669: | Line 2,258: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V06 | | verse_id = RG_C01_S05_V06 | ||
| id = RG_C01_S05_V06_B01 | | id = RG_C01_S05_V06_B01 | ||
| text = सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये । न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥ | | text = सदा पूर्णः शुभज्ञानज्यैष्ठ्यव्यक्त्यै सुताप्तये । न क्षुदादेरभिव्यक्तोऽभवः......... ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,679: | Line 2,268: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V07" data-block-id="RG_C01_S05_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आ त्वा विशन्त्वाशवस्सोमास इन्द्र गिर्वणः ॥ शन्ते सन्तु प्रचेतसे ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,698: | Line 2,280: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V07 | | verse_id = RG_C01_S05_V07 | ||
| id = RG_C01_S05_V07_B01 | | id = RG_C01_S05_V07_B01 | ||
| text = ......................... गीर्भिर्वृतप्रभो । प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥ | | text = ......................... गीर्भिर्वृतप्रभो । प्रकृष्टचेतास्त्वद्भृत्यो योऽस्मै स्युः शङ्कराः सुताः ॥ १८४॥७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,708: | Line 2,290: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V08" data-block-id="RG_C01_S05_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वां स्तोमा अवीवृधन्त्वामुक्था शतक्रतो ॥ त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V08 | | verse_id = RG_C01_S05_V08 | ||
| id = RG_C01_S05_V08_padapatha | | id = RG_C01_S05_V08_padapatha | ||
| text = त्वाम् । स्तोमाः । अवीवृधन् । त्वाम् । उक्था । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ त्वाम् । वर्धन्तु । नः । गिरः ॥ ८ ॥ | | text = त्वाम् । स्तोमाः । अवीवृधन् । त्वाम् । उक्था । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ त्वाम् । वर्धन्तु । नः । गिरः ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S05_V08_gadya_272" data-block-id="RG_C01_S05_V08_gadya_272" data-verse="RG_C01_S05_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णोः वृद्धित्वे आकाशदृष्टान्तः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">विष्णोः वृद्धित्वे आकाशदृष्टान्तः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 2,753: | Line 2,328: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V09" data-block-id="RG_C01_S05_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अक्षितोतिः सनेदिमं वाजमिन्द्रः सहस्रिणम् ॥ यस्मिन्विश्वानि पौंस्या ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V09 | | verse_id = RG_C01_S05_V09 | ||
| id = RG_C01_S05_V09_padapatha | | id = RG_C01_S05_V09_padapatha | ||
| text = अक्षितऽऊतिः । सनेत् । इमम् । वाजम् । इन्द्रः । सहस्रिणम् ॥ यस्मिन् । विश्वानि । पौंस्या ॥ ९ ॥ | | text = अक्षितऽऊतिः । सनेत् । इमम् । वाजम् । इन्द्रः । सहस्रिणम् ॥ यस्मिन् । विश्वानि । पौंस्या ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,784: | Line 2,352: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भगवति बन्धमुक्ति-संसारवधप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भगवति बन्धमुक्ति-संसारवधप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S05_V10" data-block-id="RG_C01_S05_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मानो मर्ता अभिद्रुहन्तनूनामिन्द्र गिर्वणः ॥ ईशानो यवया वधम् ॥ १०, १०, ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,803: | Line 2,364: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V10 | | verse_id = RG_C01_S05_V10 | ||
| id = RG_C01_S05_V10_B01 | | id = RG_C01_S05_V10_B01 | ||
| text = मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन । ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥ | | text = मा मर्तानस्तनूनां तु द्रोग्धारः स्युः कथञ्चन । ईशोऽस्यपाकुरु वधं तेन नो मुक्तिदानतः ॥ १९०॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,809: | Line 2,370: | ||
| verse_id = RG_C01_S05_V10 | | verse_id = RG_C01_S05_V10 | ||
| id = RG_C01_S05_V10_B02 | | id = RG_C01_S05_V10_B02 | ||
| text = मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः । कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥ | | text = मानुषेभ्यस्तनूनां च नैव नः स्युर्विपत्तयः । कालेन दैवतः प्राप्तः स्याददेहत्वतो वधः ॥ १९१ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,829: | Line 2,390: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V01" data-block-id="RG_C01_S06_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषञ्चरन्तम्परि तस्थुषः ॥ रोचन्ते रोचना दिवि ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V01 | | verse_id = RG_C01_S06_V01 | ||
| id = RG_C01_S06_V01_padapatha | | id = RG_C01_S06_V01_padapatha | ||
| text = युञ्जन्ति । ब्रध्नम् । अरुषम् । चरन्तम् । परि । तस्थुषः । रोचन्ते । रोचना । दिवि ॥ १ ॥ | | text = युञ्जन्ति । ब्रध्नम् । अरुषम् । चरन्तम् । परि । तस्थुषः । रोचन्ते । रोचना । दिवि ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,864: | Line 2,418: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V02" data-block-id="RG_C01_S06_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युञ्जन्त्यस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे ॥ शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,901: | Line 2,448: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V02 | | verse_id = RG_C01_S06_V02 | ||
| id = RG_C01_S06_V02_B04 | | id = RG_C01_S06_V02_B04 | ||
| text = शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा । श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥ | | text = शोणौ च शमणौ प्रोक्तौ सुखप्राप्तौ यतस्सदा । श्यामौ मूर्धनि शोणौ च शक्राश्वावग्रगौ स्मृतौ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,917: | Line 2,464: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V03" data-block-id="RG_C01_S06_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केतुङ्कृण्वन्नकेतवे पेशो मर्या अपेशसे ॥ समुषद्भिरजायथाः ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V03 | | verse_id = RG_C01_S06_V03 | ||
| id = RG_C01_S06_V03_padapatha | | id = RG_C01_S06_V03_padapatha | ||
| text = केतुम् । कृण्वन् । अकेतवे । पेशः । मर्याः । अपेशसे ॥ सम् । उषत्ऽभिः । अजायथाः ॥ ३ ॥ | | text = केतुम् । कृण्वन् । अकेतवे । पेशः । मर्याः । अपेशसे ॥ सम् । उषत्ऽभिः । अजायथाः ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,936: | Line 2,476: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V03 | | verse_id = RG_C01_S06_V03 | ||
| id = RG_C01_S06_V03_B01 | | id = RG_C01_S06_V03_B01 | ||
| text = अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः । उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥ | | text = अज्ञाय कुर्वन् सज्ज्ञानं हेमाहेमाय चेश्वरः । उषद्भिः सम्प्रकाशद्भिः शक्तिभिर्व्यक्ततामगाः ॥ १९७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,952: | Line 2,492: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V04" data-block-id="RG_C01_S06_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आदहस्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे ॥ दधाना नाम यज्ञियम् ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 2,971: | Line 2,504: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V04 | | verse_id = RG_C01_S06_V04 | ||
| id = RG_C01_S06_V04_B01 | | id = RG_C01_S06_V04_B01 | ||
| text = .......................हरेर्वशात्॥ तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥ | | text = .......................हरेर्वशात्॥ तदैव सुखमन्वेव पुनर्गूढत्वमापिरे ॥ १९८॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 2,987: | Line 2,520: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V05" data-block-id="RG_C01_S06_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वीळुचिदारुजत्नुभिर्गुहाचिदिन्द्र वह्निभिः ॥ अविन्द उस्रिया अनु ॥ ५, ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V05 | | verse_id = RG_C01_S06_V05 | ||
| id = RG_C01_S06_V05_padapatha | | id = RG_C01_S06_V05_padapatha | ||
| text = वीळुु । चित् । आरुजत्नुऽभिः । गुहा । चित् । इन्द्र । वह्निऽभिः ॥ अविन्दः । उस्रियाः । अनु ॥ ५,११ ॥ | | text = वीळुु । चित् । आरुजत्नुऽभिः । गुहा । चित् । इन्द्र । वह्निऽभिः ॥ अविन्दः । उस्रियाः । अनु ॥ ५,११ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,018: | Line 2,544: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V05 | | verse_id = RG_C01_S06_V05 | ||
| id = RG_C01_S06_V05_B03 | | id = RG_C01_S06_V05_B03 | ||
| text = देवैर्वैतादृशैः साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥ | | text = देवैर्वैतादृशैः साकमानुकूल्येन लब्धवान् ॥ २००॥ ५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,028: | Line 2,554: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V06" data-block-id="RG_C01_S06_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देवयन्तो यथा मतिमच्छा विदद्वसुङ्गिरः ॥ महामनूषत श्रुतम् ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,047: | Line 2,566: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V06 | | verse_id = RG_C01_S06_V06 | ||
| id = RG_C01_S06_V06_B01 | | id = RG_C01_S06_V06_B01 | ||
| text = सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन् ॥ २०१ ॥ ६ ॥ | | text = सम्यक्प्रद्योतयन्तोऽमुं मतिरूपं यथास्थितम् । विदद्वित्तं महान्तं च विश्रुतं सुगिरोऽस्तुवन् ॥ २०१ ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,057: | Line 2,576: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V07" data-block-id="RG_C01_S06_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रेण सं हि दृक्षसे सञ्जग्मानो अबिभ्युषा ॥ मन्दू समानवर्चसा ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,076: | Line 2,588: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V07 | | verse_id = RG_C01_S06_V07 | ||
| id = RG_C01_S06_V07_B01 | | id = RG_C01_S06_V07_B01 | ||
| text = तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके ॥ २०२ ॥७ ॥ | | text = तस्य सन्दर्शनायैव सङ्गतस्तेन शङ्करः । मखात्मा पुरुहूतो वा श्रीभूमी च सुखात्मिके ॥ २०२ ॥७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,086: | Line 2,598: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V08" data-block-id="RG_C01_S06_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनवद्यैरभिद्युभिर्मखस्सहस्वदर्चति ॥ गणैरिन्द्रस्य काम्यैः ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V08 | | verse_id = RG_C01_S06_V08 | ||
| id = RG_C01_S06_V08_padapatha | | id = RG_C01_S06_V08_padapatha | ||
| text = अनवद्यैः । अभिद्युऽभिः । मखः । सहस्वत् । अर्चति ॥ गणैः । इन्द्रस्य । काम्यैः ॥ ८ ॥ | | text = अनवद्यैः । अभिद्युऽभिः । मखः । सहस्वत् । अर्चति ॥ गणैः । इन्द्रस्य । काम्यैः ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,105: | Line 2,610: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V08 | | verse_id = RG_C01_S06_V08 | ||
| id = RG_C01_S06_V08_B02 | | id = RG_C01_S06_V08_B02 | ||
| text = अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम् ॥२०३ ॥ ८ ॥ | | text = अनवद्यैर्महाज्ञानैः प्रियैर्देवगणैः सह । वायुना च सहार्चन्ति सुधीत्वात् परमेश्वरम् ॥२०३ ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,115: | Line 2,620: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V09" data-block-id="RG_C01_S06_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अतः परिज्मन्नागहि दिवो वा रोचनादधि ॥ समस्मिन्नृञ्जते गिरः ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,130: | Line 2,628: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S06_V09_gadya_273" data-block-id="RG_C01_S06_V09_gadya_273" data-verse="RG_C01_S06_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अनुक्रमणिकोेक्तदेवताविमर्शः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अनुक्रमणिकोेक्तदेवताविमर्शः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,144: | Line 2,642: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V09 | | verse_id = RG_C01_S06_V09 | ||
| id = RG_C01_S06_V09_B02 | | id = RG_C01_S06_V09_B02 | ||
| text = युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥ | | text = युञ्जन्तीत्यत्र बाहुल्यात् देवयन्तोत इत्यपि । बाहुल्यादृ(ल्यात् दृष्टि)ष्टितो गीर्भिर्विनाऽर्थो नान्य इष्यते ॥ २०५॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S06_V10" data-block-id="RG_C01_S06_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इतो वा सातिमीमहे दिवो वा पार्थिवादधि ॥ इन्द्रं महो वा रजसः ॥ १०, १२, ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,167: | Line 2,658: | ||
| verse_id = RG_C01_S06_V10 | | verse_id = RG_C01_S06_V10 | ||
| id = RG_C01_S06_V10_B10 | | id = RG_C01_S06_V10_B10 | ||
| text = इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६ ॥ | | text = इतो दिवो वा पातालात् सातिं लाभस्वरूपिणम् । महतो रञ्जकात् विष्णोर्लोकाद्वा तमधीमहे ॥ २०६ ॥ १०,१२,६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,187: | Line 2,678: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V01" data-block-id="RG_C01_S07_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रमिद्गाथिनो बृहदिन्द्रमर्केभिरर्किणः ॥ इन्द्रं वाणीरनूषत ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V01 | | verse_id = RG_C01_S07_V01 | ||
| id = RG_C01_S07_V01_padapatha | | id = RG_C01_S07_V01_padapatha | ||
| text = इन्द्रम् । इत् । गाथिनः । बृहत् । इन्द्रम् । अर्केभिः । अर्किणः ॥ इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत ॥ १ ॥ | | text = इन्द्रम् । इत् । गाथिनः । बृहत् । इन्द्रम् । अर्केभिः । अर्किणः ॥ इन्द्रम् । वाणीः । अनूषत ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,206: | Line 2,690: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V01 | | verse_id = RG_C01_S07_V01 | ||
| id = RG_C01_S07_V01_B01 | | id = RG_C01_S07_V01_B01 | ||
| text = तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि .............. ॥ १ ॥ | | text = तमेव गाथिनः साम्ना स्तुवन्त्यृग्भिश्च बह्वृचाः । बृहन्तमन्यवाणीभिरपि .............. ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,216: | Line 2,700: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V02" data-block-id="RG_C01_S07_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्र इद्घर्योः सचा सम्मिश्ल आवचो युजा ॥ इन्द्रो वज्री हिरण्ययः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,231: | Line 2,708: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S07_V02_gadya_274" data-block-id="RG_C01_S07_V02_gadya_274" data-verse="RG_C01_S07_V02"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भक्तशरीररथाधिरूढो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भक्तशरीररथाधिरूढो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S07_V02_gadya_275" data-block-id="RG_C01_S07_V02_gadya_275" data-verse="RG_C01_S07_V02"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">हिरण्ययो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">हिरण्ययो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,249: | Line 2,726: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V02 | | verse_id = RG_C01_S07_V02 | ||
| id = RG_C01_S07_V02_B02 | | id = RG_C01_S07_V02_B02 | ||
| text = सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः ॥ २०८ ॥२ ॥ | | text = सचा सुखेन वज्री च ज्ञानानन्दो हि धातुतः । हितश्च रमणीयश्च हिरण्यय इतीरितः ॥ २०८ ॥२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,255: | Line 2,732: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रस्य पर्वतादिनियन्तृत्वमहिमावर्णनम्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रस्य पर्वतादिनियन्तृत्वमहिमावर्णनम्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V03" data-block-id="RG_C01_S07_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रो दीर्घाय चक्षस आसूर्यं रोहयद्दिवि ॥ वि गोभिरद्रिमैरयत् ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V03 | | verse_id = RG_C01_S07_V03 | ||
| id = RG_C01_S07_V03_padapatha | | id = RG_C01_S07_V03_padapatha | ||
| text = इन्द्रः । दीर्घाय । चक्षसे । आ । सूर्यम् । रोहयत् । दिवि ॥ वि । गोभिः । अद्रिम् । ऐरयत् ॥ ३ ॥ | | text = इन्द्रः । दीर्घाय । चक्षसे । आ । सूर्यम् । रोहयत् । दिवि ॥ वि । गोभिः । अद्रिम् । ऐरयत् ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,274: | Line 2,744: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V03 | | verse_id = RG_C01_S07_V03 | ||
| id = RG_C01_S07_V03_B01 | | id = RG_C01_S07_V03_B01 | ||
| text = दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत् ॥ २०९॥३ ॥ | | text = दीर्घकालं दर्शनाय सूर्यमारोहयद्दिवि । ज्ञानैरादरयोग्यं च प्राणात्मानं समैरयत् ॥ २०९॥३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,284: | Line 2,754: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V04" data-block-id="RG_C01_S07_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च ॥ उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V04 | | verse_id = RG_C01_S07_V04 | ||
| id = RG_C01_S07_V04_padapatha | | id = RG_C01_S07_V04_padapatha | ||
| text = इन्द्र । वाजेषु । नः । अव । सहस्रऽप्रधनेषु । च ॥ उग्रः । उग्राभिः । ऊतिऽभिः ॥ ४ ॥ | | text = इन्द्र । वाजेषु । नः । अव । सहस्रऽप्रधनेषु । च ॥ उग्रः । उग्राभिः । ऊतिऽभिः ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,303: | Line 2,766: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V04 | | verse_id = RG_C01_S07_V04 | ||
| id = RG_C01_S07_V04_B01 | | id = RG_C01_S07_V04_B01 | ||
| text = बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४ ॥ | | text = बहुभिर्युध्यमानेषु युद्धेष्वपि सदाऽव नः । दुष्टोग्रैः सदभिप्रायैः ...... ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,309: | Line 2,772: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">मोक्ष-सासांरिकपुरुषार्थार्थ भगवत्प्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">मोक्ष-सासांरिकपुरुषार्थार्थ भगवत्प्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V05" data-block-id="RG_C01_S07_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रं वयं महाधन इन्द्रमर्भे हवामहे ॥ युजं वृत्रेषु वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V05 | | verse_id = RG_C01_S07_V05 | ||
| id = RG_C01_S07_V05_padapatha | | id = RG_C01_S07_V05_padapatha | ||
| text = इन्द्रम् । वयम् । महाऽधने । इन्द्रम् । अर्भे । हवामहे ॥ युजम् । वृत्रेषु । वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥ | | text = इन्द्रम् । वयम् । महाऽधने । इन्द्रम् । अर्भे । हवामहे ॥ युजम् । वृत्रेषु । वज्रिणम् ॥ ५, १३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,328: | Line 2,784: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V05 | | verse_id = RG_C01_S07_V05 | ||
| id = RG_C01_S07_V05_B01 | | id = RG_C01_S07_V05_B01 | ||
| text = .................महदल्पधनार्थिनः । हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम् ॥ २१० ॥ ५॥ | | text = .................महदल्पधनार्थिनः । हवामहेऽरिवर्ज्यं तं तमसां प्रतियोगिनम् ॥ २१० ॥ ५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,334: | Line 2,790: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अविद्यावरणापसरणार्थं भगवति प्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अविद्यावरणापसरणार्थं भगवति प्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V06" data-block-id="RG_C01_S07_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स नो वृषन्नमुञ्चरुं सत्रादावन्नपावृधि ॥ अस्मभ्यमप्रतिष्कुतः ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,359: | Line 2,808: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">स्तोमा अपि न साकल्येन विष्णुवाचकाः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">स्तोमा अपि न साकल्येन विष्णुवाचकाः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V07" data-block-id="RG_C01_S07_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तुञ्जे तुञ्जे य उत्तरे स्तोमा इन्द्रस्य वज्रिणः ॥ न विन्धे अस्य सुष्टुतिम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,378: | Line 2,820: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V07 | | verse_id = RG_C01_S07_V07 | ||
| id = RG_C01_S07_V07_B01 | | id = RG_C01_S07_V07_B01 | ||
| text = त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः ॥ २१२॥७ ॥ | | text = त्वयैव प्रेरणे जाते तत्र तत्र य उत्तराः । तेऽपि स्तोमाः सुष्टुतित्वमस्यानन्त्यान्न चाप्नुयुः ॥ २१२॥७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,390: | Line 2,832: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V08" data-block-id="RG_C01_S07_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वृषा यूथेव वंसगः कृष्टीरियर्त्योजसा ॥ ईशानो अप्रतिष्कुतः ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V08 | | verse_id = RG_C01_S07_V08 | ||
| id = RG_C01_S07_V08_padapatha | | id = RG_C01_S07_V08_padapatha | ||
| text = वृषा । यूथा इव । वंसगः । कृष्टीः । इयर्ति । ओजसा ॥ ईशानः । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ८ ॥ | | text = वृषा । यूथा इव । वंसगः । कृष्टीः । इयर्ति । ओजसा ॥ ईशानः । अप्रतिऽस्कुतः ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,409: | Line 2,844: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V08 | | verse_id = RG_C01_S07_V08 | ||
| id = RG_C01_S07_V08_B01 | | id = RG_C01_S07_V08_B01 | ||
| text = प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते ॥२१३॥८॥ | | text = प्रतिवीरो वृषा वंसस्तद्गन्ता वंसगो विभीः । यूथान्याकर्षति यथा प्रजाः प्रेरयति प्रभुः । अल्पस्यापि प्रसिद्ध्यैव दृष्टान्तत्वं तु युज्यते ॥२१३॥८॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,419: | Line 2,854: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V09" data-block-id="RG_C01_S07_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एकश्चर्षणीनां वसूनामिरज्यति ॥ इन्द्रः पञ्च क्षितीनाम् ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V09 | | verse_id = RG_C01_S07_V09 | ||
| id = RG_C01_S07_V09_padapatha | | id = RG_C01_S07_V09_padapatha | ||
| text = यः । एकः । चर्षणीनाम् । वसूनाम् । इरज्यति ॥ इन्द्रः । पञ्च । क्षितीनाम् ॥ ९ ॥ | | text = यः । एकः । चर्षणीनाम् । वसूनाम् । इरज्यति ॥ इन्द्रः । पञ्च । क्षितीनाम् ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S07_V09_gadya_276" data-block-id="RG_C01_S07_V09_gadya_276" data-verse="RG_C01_S07_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चविधप्रजापालको भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पञ्चविधप्रजापालको भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,442: | Line 2,870: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V09 | | verse_id = RG_C01_S07_V09 | ||
| id = RG_C01_S07_V09_B01 | | id = RG_C01_S07_V09_B01 | ||
| text = राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः ॥२१४॥९ ॥ | | text = राजा भवति वित्तानां प्रजानां चैक एव यः । देवगन्धर्वदैतेयपितृमानुषभेदतः । प्रजानामपि पञ्चानां सामान्याच्च विशेषतः ॥२१४॥९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,452: | Line 2,880: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S07_V10" data-block-id="RG_C01_S07_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रं वो विश्वतस्परि हवामहे जनेभ्यः ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १०, १४, ७, २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,471: | Line 2,892: | ||
| verse_id = RG_C01_S07_V10 | | verse_id = RG_C01_S07_V10 | ||
| id = RG_C01_S07_V10_B10 | | id = RG_C01_S07_V10_B10 | ||
| text = सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥ ॥ १०,१४,७,२ ॥ | | text = सम्यग्घवामहे सर्वगतं च व्यक्तरूपतः । स्थातुमेकत्र वोऽर्थाय जना नोऽस्तु स केवलः ॥ २१५ ॥ ॥ १०,१४,७,२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,499: | Line 2,920: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रे ज्ञानप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रे ज्ञानप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V01" data-block-id="RG_C01_S08_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एन्द्र सानसिं रयिं सजत्वानं सदा सहम् ॥ वर्षिष्ठमूतये भर ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V01 | | verse_id = RG_C01_S08_V01 | ||
| id = RG_C01_S08_V01_padapatha | | id = RG_C01_S08_V01_padapatha | ||
| text = आ । इन्द्र । सानसिम् । रयिम् । सऽजित्वानम् । सदाऽसहम् ॥ वर्षिष्ठम् । ऊतये । भर ॥ १ ॥ | | text = आ । इन्द्र । सानसिम् । रयिम् । सऽजित्वानम् । सदाऽसहम् ॥ वर्षिष्ठम् । ऊतये । भर ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,518: | Line 2,932: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V01 | | verse_id = RG_C01_S08_V01 | ||
| id = RG_C01_S08_V01_B01 | | id = RG_C01_S08_V01_B01 | ||
| text = जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर ॥ २१६ ॥ १ ॥ | | text = जयिना सहितं लाभयुक्तं वित्तं सदाबलम् । वर्षिष्ठं सुमहद्रक्षानिमित्तं नित्यदा भर ॥ २१६ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,530: | Line 2,944: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V02" data-block-id="RG_C01_S08_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नियेन मुष्टिहत्यया नि वृत्रा रुणधामहै ॥ त्वोतासो न्यर्वता ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V02 | | verse_id = RG_C01_S08_V02 | ||
| id = RG_C01_S08_V02_padapatha | | id = RG_C01_S08_V02_padapatha | ||
| text = नि । येन । मुष्टिऽहत्यया । नि । वृत्रा । रुणधामहै ॥ त्वाऽऊतासः । नि । अर्वता ॥ २ ॥ | | text = नि । येन । मुष्टिऽहत्यया । नि । वृत्रा । रुणधामहै ॥ त्वाऽऊतासः । नि । अर्वता ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S08_V02_gadya_277" data-block-id="RG_C01_S08_V02_gadya_277" data-verse="RG_C01_S08_V02"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">उपसर्गावृत्त्या क्रियापदावृत्तिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">उपसर्गावृत्त्या क्रियापदावृत्तिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,559: | Line 2,966: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V02 | | verse_id = RG_C01_S08_V02 | ||
| id = RG_C01_S08_V02_B02 | | id = RG_C01_S08_V02_B02 | ||
| text = आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति ॥२१७॥२ ॥ | | text = आवृत्त्यैवोपसर्गस्य क्रियाऽऽवृत्तिर्भविष्यति ॥२१७॥२ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V03" data-block-id="RG_C01_S08_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्र त्वोतास आ वयं वज्रङ्घना ददीमहि ॥ जयेम संयुधि स्पृधः ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,582: | Line 2,982: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V03 | | verse_id = RG_C01_S08_V03 | ||
| id = RG_C01_S08_V03_B01 | | id = RG_C01_S08_V03_B01 | ||
| text = त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि ॥ ३ ॥ | | text = त्वत्प्रेरिता ज्ञानरतिं दृढत्वेनाऽददीमहि ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V04" data-block-id="RG_C01_S08_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वयं शूरेभिरस्तृभिरिन्द्र त्वया युजा वयम् ॥ सासह्याम पृतन्यतः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,611: | Line 3,004: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">निचृद् गायत्री</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">निचृद् गायत्री</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V05" data-block-id="RG_C01_S08_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">महा इन्द्रः परश्च नु महित्वमस्तु वज्रिणे ॥ द्यौर्न प्रथिना शवः ॥ ५, १५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,626: | Line 3,012: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S08_V05_gadya_278" data-block-id="RG_C01_S08_V05_gadya_278" data-verse="RG_C01_S08_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">जीवस्य ब्रह्मभावो न चिन्त्यः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">जीवस्य ब्रह्मभावो न चिन्त्यः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S08_V05_gadya_279" data-block-id="RG_C01_S08_V05_gadya_279" data-verse="RG_C01_S08_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">शवशब्दः सुखबलवाचकः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">शवशब्दः सुखबलवाचकः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,644: | Line 3,030: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V05 | | verse_id = RG_C01_S08_V05 | ||
| id = RG_C01_S08_V05_B02 | | id = RG_C01_S08_V05_B02 | ||
| text = आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा ॥ २१९॥५॥ | | text = आकाशवत् प्रथिम्नाऽसौ शवः सुखबले तथा ॥ २१९॥५॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V06" data-block-id="RG_C01_S08_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">(७६) समोहे वाय आशत नरस्तोकस्य सनितौ ॥ विप्रासो वा धियायवः ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S08_V06_gadya_280" data-block-id="RG_C01_S08_V06_gadya_280" data-verse="RG_C01_S08_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवदज्ञानिनः पशवः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवदज्ञानिनः पशवः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,671: | Line 3,050: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भगवत इष्टदत्वे समुद्रदृष्टान्तः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भगवत इष्टदत्वे समुद्रदृष्टान्तः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V07" data-block-id="RG_C01_S08_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यः कुक्षिस्सोमपातमस्समुद्र इव पिन्वते ॥ उर्वीरापो न काकुदः ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V07 | | verse_id = RG_C01_S08_V07 | ||
| id = RG_C01_S08_V07_padapatha | | id = RG_C01_S08_V07_padapatha | ||
| text = यः । कुक्षिः । सोमऽपातमः । समुद्रःऽइव । पिन्वते ॥ उर्वीः । आपः । न । काकुदः ॥ ७ ॥ | | text = यः । कुक्षिः । सोमऽपातमः । समुद्रःऽइव । पिन्वते ॥ उर्वीः । आपः । न । काकुदः ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,690: | Line 3,062: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V07 | | verse_id = RG_C01_S08_V07 | ||
| id = RG_C01_S08_V07_B01 | | id = RG_C01_S08_V07_B01 | ||
| text = यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः ॥२२१॥७ ॥ | | text = यः कुक्षिस्तस्य देवस्य समुद्र इव सोऽखिलान् । कामान् क्षरति भक्ताय महाप इव तर्पकाः ॥ काकुदस्तस्य जिह्वास्तु बह्व्यो बहुमुखेषु याः ॥२२१॥७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,700: | Line 3,072: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V08" data-block-id="RG_C01_S08_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवा ह्यस्य सूनृता विरप्शी गोमती मही ॥ पक्वा शाखा न दाशुषे ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,719: | Line 3,084: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V08 | | verse_id = RG_C01_S08_V08 | ||
| id = RG_C01_S08_V08_B01 | | id = RG_C01_S08_V08_B01 | ||
| text = एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते ................. ॥ ८ ॥ | | text = एवमेवास्य वाणी च वेदेता महती तथा । पक्वा शाखेव यजते वरदात्री विरप्शिनः ॥ २२२॥ बलिष्ठस्य हि ते ................. ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V09" data-block-id="RG_C01_S08_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते ॥ सद्यश्चित् सन्ति दाशुषे ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,742: | Line 3,100: | ||
| verse_id = RG_C01_S08_V09 | | verse_id = RG_C01_S08_V09 | ||
| id = RG_C01_S08_V09_B01 | | id = RG_C01_S08_V09_B01 | ||
| text = ............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः ॥ २२३॥९ ॥ | | text = ............सन्ति सद्योऽपि यजते हि ते । मावते ज्ञानिने नित्यमूतयश्च विभूतयः ॥ २२३॥९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,748: | Line 3,106: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वर्धमाना गायत्री</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वर्धमाना गायत्री</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S08_V10" data-block-id="RG_C01_S08_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवा ह्यस्य काम्यास्तोम उक्थं च शंस्या ॥ इन्द्राय सोमपीतये ॥ १०, १६, ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,793: | Line 3,144: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V01" data-block-id="RG_C01_S09_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिस्सोमपर्वभिः ॥ महा अभिष्टिरोजसा ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V01 | | verse_id = RG_C01_S09_V01 | ||
| id = RG_C01_S09_V01_padapatha | | id = RG_C01_S09_V01_padapatha | ||
| text = इन्द्र । आ । इहि । मत्सि । अन्धसः । विश्वेभिः । सोमपर्वऽभिः ॥ महान् । अभिष्टिः । ओजसा ॥ १ ॥ | | text = इन्द्र । आ । इहि । मत्सि । अन्धसः । विश्वेभिः । सोमपर्वऽभिः ॥ महान् । अभिष्टिः । ओजसा ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,812: | Line 3,156: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V01 | | verse_id = RG_C01_S09_V01 | ||
| id = RG_C01_S09_V01_B01 | | id = RG_C01_S09_V01_B01 | ||
| text = सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि ॥२२५ ॥ १ ॥ | | text = सोमपाः सोमपर्वाणः सर्वं यस्मात्तदिच्छया । अभिष्टिरोजसा नित्यं मदं सुखमवाप्स्यसि ॥२२५ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V02" data-block-id="RG_C01_S09_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एमेनं सृजता सुते मन्दिमिन्द्राय मन्दिने ॥ चक्रिं विश्वानि चक्रये ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V02 | | verse_id = RG_C01_S09_V02 | ||
| id = RG_C01_S09_V02_padapatha | | id = RG_C01_S09_V02_padapatha | ||
| text = आ । र्इम् । एनम् । सृजत । सुते । मन्दिम् । इन्द्राय । मन्दिने ॥ चक्रिम् । विश्वानि । चक्रये ॥ २ ॥ | | text = आ । र्इम् । एनम् । सृजत । सुते । मन्दिम् । इन्द्राय । मन्दिने ॥ चक्रिम् । विश्वानि । चक्रये ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,835: | Line 3,172: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V02 | | verse_id = RG_C01_S09_V02 | ||
| id = RG_C01_S09_V02_B01 | | id = RG_C01_S09_V02_B01 | ||
| text = एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे ॥ २२६॥२॥ | | text = एनमासृजतेन्दौ च विष्णुं तं मदकारिणम् । मन्दिने विष्णवे सम्यक्कर्मिणं सर्वकर्मिणे ॥ २२६॥२॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,845: | Line 3,182: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V03" data-block-id="RG_C01_S09_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मत्स्वा सुशिप्र मन्दिभिस्स्तोमेभिर्विश्वचर्षणे ॥ सचैषु सवनेष्वा ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,864: | Line 3,194: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V03 | | verse_id = RG_C01_S09_V03 | ||
| id = RG_C01_S09_V03_B01 | | id = RG_C01_S09_V03_B01 | ||
| text = स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह ॥ ३ ॥ | | text = स्वानन्द विश्वजीवेश मत्स्वास्मद्रक्षया सह ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,870: | Line 3,200: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वेदोच्चारणं भगवद्गुणप्रतिपादनार्थमेव</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वेदोच्चारणं भगवद्गुणप्रतिपादनार्थमेव</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V04" data-block-id="RG_C01_S09_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">असृग्रमिन्द्र ते गिरः प्रति त्वामुदहासत । अजोषा वृषभं पतिम् ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V04 | | verse_id = RG_C01_S09_V04 | ||
| id = RG_C01_S09_V04_padapatha | | id = RG_C01_S09_V04_padapatha | ||
| text = असृग्रम् । इन्द्र । ते । गिरेः । प्रति । त्वाम् । उत् । अहासत ॥ अजोषाः । वृषभम् । पतिम् ॥ ४ ॥ | | text = असृग्रम् । इन्द्र । ते । गिरेः । प्रति । त्वाम् । उत् । अहासत ॥ अजोषाः । वृषभम् । पतिम् ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,895: | Line 3,218: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V04 | | verse_id = RG_C01_S09_V04 | ||
| id = RG_C01_S09_V04_B02 | | id = RG_C01_S09_V04_B02 | ||
| text = उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४ ॥ | | text = उच्चैर्मुख्यतया सम्यग्विसृष्टाः स्वपतिं प्रति । अजोषाः स्तुत्यरूपेण त्वत्सेव्यास्त्वदृते क्वचित् ॥ २२८॥४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,901: | Line 3,224: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिका मध्या निचृद् गायत्री</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V05" data-block-id="RG_C01_S09_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सञ्चोेदय चित्रमर्वाग्राध इन्द्र वरेण्यम् ॥ असदित्ते विभु प्रभु॥ ५, १७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V05 | | verse_id = RG_C01_S09_V05 | ||
| id = RG_C01_S09_V05_padapatha | | id = RG_C01_S09_V05_padapatha | ||
| text = सम् । चोदय । चित्रम् । अर्वाक् । राधः । इन्द्र । वरेण्यम् ॥ असत् । इत् । ते । विऽभु । प्रऽभु ॥ ५, १७ ॥ | | text = सम् । चोदय । चित्रम् । अर्वाक् । राधः । इन्द्र । वरेण्यम् ॥ असत् । इत् । ते । विऽभु । प्रऽभु ॥ ५, १७ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S09_V05_gadya_281" data-block-id="RG_C01_S09_V05_gadya_281" data-verse="RG_C01_S09_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्द्रे भगवति ऐश्वर्यार्थं प्रार्थना</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्द्रे भगवति ऐश्वर्यार्थं प्रार्थना</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 3,924: | Line 3,240: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V05 | | verse_id = RG_C01_S09_V05 | ||
| id = RG_C01_S09_V05_B01 | | id = RG_C01_S09_V05_B01 | ||
| text = अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम् ॥ २२९॥५॥ | | text = अर्वाङ् नीचान् प्रति त्वस्मान् भद्रं राधः प्रचोदय । अस्त्येव ते विशेषेण प्रकृष्टं शुभमच्युतम् ॥ २२९॥५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,934: | Line 3,250: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V06" data-block-id="RG_C01_S09_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्मान्त्सु तत्र चोदयेन्द्र राये रभस्वतः ॥ तुविद्युम्न यशस्वतः ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,953: | Line 3,262: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V06 | | verse_id = RG_C01_S09_V06 | ||
| id = RG_C01_S09_V06_B01 | | id = RG_C01_S09_V06_B01 | ||
| text = रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय ॥ २३०॥६ । | | text = रभस्वतः शब्दवतः स्तोतॄनस्मान् यशस्वतः । तत्र त्वयि महाराये महाकीर्ते सुचोदय ॥ २३०॥६ । | ||
}} | }} | ||
| Line 3,963: | Line 3,272: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V07" data-block-id="RG_C01_S09_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सङ्गोेमदिन्द्र वाजवदस्मे पृथु श्रवो बृहत् ॥ विश्वायुर्धेह्यक्षितम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 3,982: | Line 3,284: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V07 | | verse_id = RG_C01_S09_V07 | ||
| id = RG_C01_S09_V07_B01 | | id = RG_C01_S09_V07_B01 | ||
| text = अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम् ॥ ७ ॥ | | text = अस्मास्वतिबृहज्ज्ञानं नित्यं सन्धेहि चाक्षयम् ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 3,988: | Line 3,290: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रे विद्या-कीर्ति-अविकलदेहादिप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">इन्द्रे विद्या-कीर्ति-अविकलदेहादिप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V08" data-block-id="RG_C01_S09_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अस्मे धेहि श्रवो बृहद् द्युुम्नं सहस्रसातमम् ॥ इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V08 | | verse_id = RG_C01_S09_V08 | ||
| id = RG_C01_S09_V08_padapatha | | id = RG_C01_S09_V08_padapatha | ||
| text = अस्मे इति । धेहि । श्रवः । बृहत् । द्युम्नम् । सहस्रऽसातमम् ॥ इन्द्र । ताः । रथिनीः । इषः ॥ ८ ॥ | | text = अस्मे इति । धेहि । श्रवः । बृहत् । द्युम्नम् । सहस्रऽसातमम् ॥ इन्द्र । ताः । रथिनीः । इषः ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S09_V08_gadya_282" data-block-id="RG_C01_S09_V08_gadya_282" data-verse="RG_C01_S09_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्रार्थनावाक्ये पौनरुक्त्यं न दोषाय</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्रार्थनावाक्ये पौनरुक्त्यं न दोषाय</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,011: | Line 3,306: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V08 | | verse_id = RG_C01_S09_V08 | ||
| id = RG_C01_S09_V08_B01 | | id = RG_C01_S09_V08_B01 | ||
| text = विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः ॥२३१॥८ ॥ | | text = विद्यां कीर्तिं सदेहान्नं बहुलाभयुतं बृहत् । प्रार्थने पौनरुक्त्यं न चोदयेति ततः पुनः ॥२३१॥८ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V09" data-block-id="RG_C01_S09_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वसोरिन्द्रं वसुपतिङ्गीर्भिर्गृणन्त ऋग्मियम् ॥ होम गन्तारमूतये ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,034: | Line 3,322: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V09 | | verse_id = RG_C01_S09_V09 | ||
| id = RG_C01_S09_V09_B01 | | id = RG_C01_S09_V09_B01 | ||
| text = वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये ॥२३२॥९ ॥ | | text = वसोर्वसूनां च पतिं देवदेवेश्वरं प्रभुम् । ऋङ्मेयमाह्वयामोऽत्र गृणन्तोऽभीष्टसिद्धये ॥२३२॥९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,044: | Line 3,332: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S09_V10" data-block-id="RG_C01_S09_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुतेसुते न्योकसे बृहद् बृहत एदरिः । इन्द्राय शूषमर्चति ॥ १०, १८, ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,063: | Line 3,344: | ||
| verse_id = RG_C01_S09_V10 | | verse_id = RG_C01_S09_V10 | ||
| id = RG_C01_S09_V10_B01 | | id = RG_C01_S09_V10_B01 | ||
| text = अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति ॥ २३३ ॥ १० ॥ | | text = अविनाश्यरिरुद्दिष्टो बृहच्छूषं सुखं प्रति । सुते सुते सद्गृहाय देवाय बृहतेऽर्चति ॥ २३३ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,080: | Line 3,361: | ||
| verse_id = RG_C01_S10 | | verse_id = RG_C01_S10 | ||
| id = RG_C01_S10_devatachandas | | id = RG_C01_S10_devatachandas | ||
| text = तृतीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् ऐन्द्रसूक्तम् गायन्ति द्वादश मधुच्छन्दाः अनुष्टुप्, इन्द्रो देवता | | text = तृतीयानुवाके तृतीयं सूक्तम् ऐन्द्रसूक्तम् गायन्ति द्वादश मधुच्छन्दाः अनुष्टुप्, इन्द्रो देवता | ||
}} | }} | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V01" data-block-id="RG_C01_S10_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गायन्ति त्वा गायत्रिणोऽर्चन्त्यर्कमर्किणः ॥ ब्रह्माणस्त्वा शतक्रत उद्वंशमिव येमिरे ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,100: | Line 3,374: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V01_gadya_283" data-block-id="RG_C01_S10_V01_gadya_283" data-verse="RG_C01_S10_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋक्-सामादिभिः भगवत्स्तुतिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋक्-सामादिभिः भगवत्स्तुतिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,120: | Line 3,394: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V02" data-block-id="RG_C01_S10_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत्सानोस्सानुमारुहद् भूर्यस्पष्ट कर्त्वम् । तदिन्द्रो अर्थञ्चेतति यूथेन वृष्णिरेजति ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V02 | | verse_id = RG_C01_S10_V02 | ||
| id = RG_C01_S10_V02_padapatha | | id = RG_C01_S10_V02_padapatha | ||
| text = यत् । सानोः । सानुम् । आ । अरुहत् । भूरि । अस्पष्ट । कर्त्वम् ॥ तत् । इन्द्रः । अर्थम् । चेतति । यूथेन । वृष्णिः । एजति ॥ २ ॥ | | text = यत् । सानोः । सानुम् । आ । अरुहत् । भूरि । अस्पष्ट । कर्त्वम् ॥ तत् । इन्द्रः । अर्थम् । चेतति । यूथेन । वृष्णिः । एजति ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V02_gadya_284" data-block-id="RG_C01_S10_V02_gadya_284" data-verse="RG_C01_S10_V02"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तामुक्तसमूहेनापि सेव्यो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मुक्तामुक्तसमूहेनापि सेव्यो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,149: | Line 3,416: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V02 | | verse_id = RG_C01_S10_V02 | ||
| id = RG_C01_S10_V02_B02 | | id = RG_C01_S10_V02_B02 | ||
| text = उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते ॥ २३६॥ २ ॥ | | text = उच्चादुच्चं विरिञ्चादिगतं कर्तृत्वमेव यत् । भूरि स्पष्टमभूत्तेन परेशस्य ततश्च सः । चेतत्यर्थानशेषांश्च महायूथेन चेष्टते ॥ २३६॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,157: | Line 3,424: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V03" data-block-id="RG_C01_S10_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथान इन्द्र सोमपा गिरामुपश्रुतिञ्चर ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,176: | Line 3,436: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V03 | | verse_id = RG_C01_S10_V03 | ||
| id = RG_C01_S10_V03_B01 | | id = RG_C01_S10_V03_B01 | ||
| text = कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी । अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३ ॥ | | text = कक्ष्याभिः पूरकौ पुष्ट्या युङ्क्ष्व त्वं केशिनौ हरी । अथोपगम्य शृणु नो गिरः ............. ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,182: | Line 3,442: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भुरिग् उष्णिक्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भुरिग् उष्णिक्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V04" data-block-id="RG_C01_S10_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एहि स्तोमामभि स्वराभि गृणीह्यारुव । ब्रह्म च नो वसो सचेन्द्र यज्ञञ्च वर्धय ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V04 | | verse_id = RG_C01_S10_V04 | ||
| id = RG_C01_S10_V04_padapatha | | id = RG_C01_S10_V04_padapatha | ||
| text = आ । इहि । स्तोमान् । अभि । स्वर । अभि । गृणीहि । आ । रुव ॥ ब्रह्म । च । नः । वसा इति । सचा । इन्द्र । यज्ञम् । च । वर्धय ॥ ४ ॥ | | text = आ । इहि । स्तोमान् । अभि । स्वर । अभि । गृणीहि । आ । रुव ॥ ब्रह्म । च । नः । वसा इति । सचा । इन्द्र । यज्ञम् । च । वर्धय ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,207: | Line 3,460: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V04 | | verse_id = RG_C01_S10_V04 | ||
| id = RG_C01_S10_V04_B02 | | id = RG_C01_S10_V04_B02 | ||
| text = प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय ॥ २३८॥४ ॥ | | text = प्रशंसां कुरु शब्दं च पुनर्हर्षान्महत्तरम् । ब्रह्म यज्ञं च नोऽन्तस्थो बहिष्ठश्चैव वर्धय ॥ २३८॥४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,213: | Line 3,466: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">विराडनुष्टुप्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V05" data-block-id="RG_C01_S10_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">उक्थमिन्द्राय शंस्यं वर्धनम्पुरु निष्षिधे ॥ शक्रो यथा सुतेषु णो रारणत्सख्येषु च ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,228: | Line 3,474: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V05_gadya_285" data-block-id="RG_C01_S10_V05_gadya_285" data-verse="RG_C01_S10_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">नित्यवृद्धविष्णोः वर्धनाभिप्रायः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">नित्यवृद्धविष्णोः वर्धनाभिप्रायः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,242: | Line 3,488: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V05 | | verse_id = RG_C01_S10_V05 | ||
| id = RG_C01_S10_V05_B02 | | id = RG_C01_S10_V05_B02 | ||
| text = अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः ॥ २४०॥५ ॥ | | text = अस्मत्सख्याय शब्दं च चकारास्मासु संस्थितः । यथा सुतेषु सोमेषु करोत्यृत्विक्षु च स्थितः ॥ २४०॥५ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V06" data-block-id="RG_C01_S10_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तमित्सखित्व ईमहे तं राये तं सुवीर्ये । स शक्र उत नश्शकदिन्द्रो वसु दयमानः ॥ ६, १९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V06 | | verse_id = RG_C01_S10_V06 | ||
| id = RG_C01_S10_V06_padapatha | | id = RG_C01_S10_V06_padapatha | ||
| text = तम् । इत् । सखिऽत्वे । र्इमहे । तम् । राये । तम् । सुऽवीर्ये ॥ सः । शक्रः । उत । नः । शकत् । इन्द्रः । वसु । दयमानः ॥ ६, १९ ॥ | | text = तम् । इत् । सखिऽत्वे । र्इमहे । तम् । राये । तम् । सुऽवीर्ये ॥ सः । शक्रः । उत । नः । शकत् । इन्द्रः । वसु । दयमानः ॥ ६, १९ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V06_gadya_286" data-block-id="RG_C01_S10_V06_gadya_286" data-verse="RG_C01_S10_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">शक्रशब्दवाच्यो विष्णुः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">शक्रशब्दवाच्यो विष्णुः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,269: | Line 3,508: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V06 | | verse_id = RG_C01_S10_V06 | ||
| id = RG_C01_S10_V06_B01 | | id = RG_C01_S10_V06_B01 | ||
| text = तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् । अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते ॥ २४१॥६॥ | | text = तमेव शरणं नित्यं सखित्वाद्यर्थमीमहे । शक्त्यानन्दस्वरूपत्वाच्छक्रः सर्वत्र चाशकत् । अस्माकं च सदा वित्तं दददेव प्रवर्तते ॥ २४१॥६॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V07" data-block-id="RG_C01_S10_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुविवृतं सुनिरजमिन्द्र त्वादातमिद्यशः । गवामपव्रजं वृधि कृणुष्व राधो अद्रिवः ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V07 | | verse_id = RG_C01_S10_V07 | ||
| id = RG_C01_S10_V07_padapatha | | id = RG_C01_S10_V07_padapatha | ||
| text = सुऽविवृतम् । सुनिःऽअजम् । इन्द्र । त्वाऽदातम् । इत् । यशः ॥ गवाम् । अप । व्रजम् । वृधि । कृणुष्व । राधः । अद्रिऽवः ॥ ७ ॥ | | text = सुऽविवृतम् । सुनिःऽअजम् । इन्द्र । त्वाऽदातम् । इत् । यशः ॥ गवाम् । अप । व्रजम् । वृधि । कृणुष्व । राधः । अद्रिऽवः ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,298: | Line 3,530: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V07 | | verse_id = RG_C01_S10_V07 | ||
| id = RG_C01_S10_V07_B02 | | id = RG_C01_S10_V07_B02 | ||
| text = अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि ॥ २४३॥ ७ ॥ | | text = अद्रिरादरणीयत्वात् प्राणस्तद्वर्तकोऽद्रिवाः । हरिः शक्रस्तथाऽद्रीणां छेदनाद्वारणादपि ॥ २४३॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V08" data-block-id="RG_C01_S10_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नहि त्वा रोदसी उभे ऋधायमाणमिन्वतः ॥ जेषस्स्वर्वतीरपस्सङ्गा अस्मभ्यन्धूनुहि ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,327: | Line 3,552: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V08 | | verse_id = RG_C01_S10_V08 | ||
| id = RG_C01_S10_V08_B02 | | id = RG_C01_S10_V08_B02 | ||
| text = अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम् ॥ २४५॥८॥ | | text = अपः प्रजाः सुखवतीरजयस्त्वद्वशत्वतः । ज्ञानानि सन्धूनुहि च प्रापयोच्चा अपि स्वयम् ॥ २४५॥८॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V09" data-block-id="RG_C01_S10_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आश्रुत्कर्ण श्रुधी हवन्नूचिद्दधिष्व मे गिरः । इन्द्र स्तोममिमम्मम कृष्वायुजश्चिदन्तरम् ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,356: | Line 3,574: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V09 | | verse_id = RG_C01_S10_V09 | ||
| id = RG_C01_S10_V09_B02 | | id = RG_C01_S10_V09_B02 | ||
| text = प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९ ॥ | | text = प्रियं योगादपि कुरु ........... ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V10" data-block-id="RG_C01_S10_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विद्मा हि त्वा वृषन्तमं वाजेषु हवनश्रुतम् ॥ वृषन्तमस्य हूमह ऊतिं सहस्रसातमाम् ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,375: | Line 3,586: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V10_gadya_287" data-block-id="RG_C01_S10_V10_gadya_287" data-verse="RG_C01_S10_V10"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मधुच्छन्दसः शतर्चित्वविवरणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मधुच्छन्दसः शतर्चित्वविवरणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,395: | Line 3,606: | ||
| verse_id = RG_C01_S10_V10 | | verse_id = RG_C01_S10_V10 | ||
| id = RG_C01_S10_V10_B03 | | id = RG_C01_S10_V10_B03 | ||
| text = .................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता ॥ २४८॥॥ | | text = .................स्थानान्तरगते ऋचौ । दृष्ट्वेन्द्रं यज्ञगं याभ्यां मधुच्छन्दाः समस्तुवत् । आतून इति तेनैव न विरुद्धा शतर्चिता ॥ २४८॥॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V11" data-block-id="RG_C01_S10_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आतून इन्द्र कौशिक मन्दसानः सुतम्पिब ॥ नव्यमायुः प्रसूतिर कृधी सहस्रसामृषिम् ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,430: | Line 3,634: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वाचां भगवद्विषयकत्वप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वाचां भगवद्विषयकत्वप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S10_V12" data-block-id="RG_C01_S10_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">परि त्वा गिर्वणो गिर इमा भवन्तु विश्वतः ॥ वृद्धायुमनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः ॥ १२, २०, १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,445: | Line 3,642: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S10_V12_gadya_288" data-block-id="RG_C01_S10_V12_gadya_288" data-verse="RG_C01_S10_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मधुच्छन्दसा पुनर्दृष्टऋक्सङ्ख्याविवरणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मधुच्छन्दसा पुनर्दृष्टऋक्सङ्ख्याविवरणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,493: | Line 3,690: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V01" data-block-id="RG_C01_S11_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्त्समुद्र व्यचसङ्गिरः ॥ रथीतमं रथीनां वाजानां सत्पतिम्पतिम् ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V01 | | verse_id = RG_C01_S11_V01 | ||
| id = RG_C01_S11_V01_padapatha | | id = RG_C01_S11_V01_padapatha | ||
| text = इन्द्रम् । विश्वाः । अवीवृधन् । समुद्रऽव्यचसम् । गिरः ॥ रथिऽतम् । रथिनाम् । वाजानाम् । सत्ऽपतिम् । पतिम् ॥ १ ॥ | | text = इन्द्रम् । विश्वाः । अवीवृधन् । समुद्रऽव्यचसम् । गिरः ॥ रथिऽतम् । रथिनाम् । वाजानाम् । सत्ऽपतिम् । पतिम् ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,512: | Line 3,702: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V01 | | verse_id = RG_C01_S11_V01 | ||
| id = RG_C01_S11_V01_B01 | | id = RG_C01_S11_V01_B01 | ||
| text = .... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः ॥ १५२ ॥ १ ॥ | | text = .... सम्यगुद्रिक्तगुणव्यक्तिस्तथाऽभिधः ॥ १५२ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,522: | Line 3,712: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V02" data-block-id="RG_C01_S11_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सख्येत इन्द्र वाजिनो मा भेम शवसस्पते ॥ त्वामभि प्रणोनुमो जेतारमपराजितम् ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,542: | Line 3,726: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V03" data-block-id="RG_C01_S11_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पूर्वीरिन्द्रस्य रातयो न विदस्यन्त्यूतयः ॥ यदी वाजस्य गोमतस्स्तोतृभ्यो मंहते मघम् ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,567: | Line 3,744: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V03 | | verse_id = RG_C01_S11_V03 | ||
| id = RG_C01_S11_V03_B02 | | id = RG_C01_S11_V03_B02 | ||
| text = यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३ ॥ | | text = यदि मंहते ददातीशः ............. ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V04" data-block-id="RG_C01_S11_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">पुराम्भिन्दुर्युवाकविरमितौजा अजायत ॥ इन्द्रो विश्वस्य कर्मणो धर्ता वज्री पुरुष्टुतः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,587: | Line 3,758: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भुरिग् -उष्णिक्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">भुरिग् -उष्णिक्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V05" data-block-id="RG_C01_S11_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वं वलस्य गोमतोऽपावरद्रिवो बिलम् ॥ त्वान्देवा अबिभ्युषस्तुज्यमानास आविषुः ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V05 | | verse_id = RG_C01_S11_V05 | ||
| id = RG_C01_S11_V05_padapatha | | id = RG_C01_S11_V05_padapatha | ||
| text = त्वम् । वलस्य । गोऽमतः । अप । अवः । अद्रिऽवः । बिलम् ॥ त्वाम् । देवाः । अबिभ्युषः । तुज्यमानासः । आविषुः ॥ ५ ॥ | | text = त्वम् । वलस्य । गोऽमतः । अप । अवः । अद्रिऽवः । बिलम् ॥ त्वाम् । देवाः । अबिभ्युषः । तुज्यमानासः । आविषुः ॥ ५ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S11_V05_gadya_289" data-block-id="RG_C01_S11_V05_gadya_289" data-verse="RG_C01_S11_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वलशब्दार्थकथनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वलशब्दार्थकथनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S11_V05_gadya_290" data-block-id="RG_C01_S11_V05_gadya_290" data-verse="RG_C01_S11_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरमाकथानिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरमाकथानिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,644: | Line 3,808: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V05 | | verse_id = RG_C01_S11_V05 | ||
| id = RG_C01_S11_V05_B06 | | id = RG_C01_S11_V05_B06 | ||
| text = भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम् ॥ २५९॥५ ॥ | | text = भित्वा गिरिव्रजं तं च गावो यत्र प्रतिष्ठिताः । निःसारिताः पुनस्ताश्च गोसवेनेष्टमेव च ॥ तदा देवा भीत्यैव परितो जुगुपुः पतिम् ॥ २५९॥५ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V06" data-block-id="RG_C01_S11_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तवाहं शूर रातिभिः प्रत्यायं सिन्धुमावदन् ॥ उपातिष्ठन्त गिर्वणो विदुष्टे तस्य कारवः ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,673: | Line 3,830: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V06 | | verse_id = RG_C01_S11_V06 | ||
| id = RG_C01_S11_V06_B02 | | id = RG_C01_S11_V06_B02 | ||
| text = उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित ॥ ६ ॥ | | text = उपातिष्ठन्त कर्तारो विदुस्त्वां यो गिरोदित ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,679: | Line 3,836: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वृत्रघ्ने इन्द्रे विद्याप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">वृत्रघ्ने इन्द्रे विद्याप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V07" data-block-id="RG_C01_S11_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मायाभिरिन्द्र मायिनन्त्वं शुष्णमवातिरः ॥ विदुष्टे तस्य मेधिरास्तेषां श्रवांस्युत्तिर ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V07 | | verse_id = RG_C01_S11_V07 | ||
| id = RG_C01_S11_V07_padapatha | | id = RG_C01_S11_V07_padapatha | ||
| text = मायाभिः । इन्द्र । मायिनम् । त्वम् । शुष्णम् । अव । अतिरः ॥ विदुः । ते । तस्य । मेधिराः । तेषाम् । श्रवांसि । उत् । तिर ॥ ७ ॥ | | text = मायाभिः । इन्द्र । मायिनम् । त्वम् । शुष्णम् । अव । अतिरः ॥ विदुः । ते । तस्य । मेधिराः । तेषाम् । श्रवांसि । उत् । तिर ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,704: | Line 3,854: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V07 | | verse_id = RG_C01_S11_V07 | ||
| id = RG_C01_S11_V07_B02 | | id = RG_C01_S11_V07_B02 | ||
| text = तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि .................॥ ७ ॥ | | text = तमो वा त्वां विदुर्मेधारतास्तेषां श्रवांसि च । विद्या उच्चैस्तरां देहि .................॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,710: | Line 3,860: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">निचृदनुष्टुप्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">निचृदनुष्टुप्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S11_V08" data-block-id="RG_C01_S11_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रमीशानमोजसाऽभि स्तोमा अनूषत ॥ सहस्रं यस्य रातय उत वा सन्ति भूयसीः ॥ ८,२१,११,३॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,729: | Line 3,872: | ||
| verse_id = RG_C01_S11_V08 | | verse_id = RG_C01_S11_V08 | ||
| id = RG_C01_S11_V08_B01 | | id = RG_C01_S11_V08_B01 | ||
| text = ........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा ॥ २६२ ॥ ८, २१, ११, ३ ॥ | | text = ........यस्तुवन्ति त्वां सहौजसा ॥ २६२ ॥ ८, २१, ११, ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,789: | Line 3,932: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V01" data-block-id="RG_C01_S12_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निन्दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् ॥ अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम्</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V01 | | verse_id = RG_C01_S12_V01 | ||
| id = RG_C01_S12_V01_padapatha | | id = RG_C01_S12_V01_padapatha | ||
| text = अग्निम् । दूतम् । वृणीमहे । होतारम् । विश्वऽवेदसम् ॥ अस्य । यज्ञस्य । सुऽक्रतुम् ॥ १ ॥ | | text = अग्निम् । दूतम् । वृणीमहे । होतारम् । विश्वऽवेदसम् ॥ अस्य । यज्ञस्य । सुऽक्रतुम् ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S12_V01_gadya_291" data-block-id="RG_C01_S12_V01_gadya_291" data-verse="RG_C01_S12_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">दूतलक्षणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">दूतलक्षणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,812: | Line 3,948: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V01 | | verse_id = RG_C01_S12_V01 | ||
| id = RG_C01_S12_V01_B01 | | id = RG_C01_S12_V01_B01 | ||
| text = यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः ॥ २६८ ॥ १ ॥ | | text = यज्ञभागार्थमत्रस्थो देवैः सम्प्रेषितो यतः । दूतोऽग्निर्वासुदेवश्च तत्तत्प्रार्थितकृद्यतः । विश्ववेदाः स सर्वज्ञो यज्ञज्ञो यज्ञसुक्रतुः ॥ २६८ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,818: | Line 3,954: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अग्न्यन्तर्गतः अग्निनामा च परशुरामः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">अग्न्यन्तर्गतः अग्निनामा च परशुरामः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V02" data-block-id="RG_C01_S12_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निमग्निं हवीमभिस्सदा हवन्त विश्पतिम् ॥ हव्यवाहम्पुरुप्रियम् ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,837: | Line 3,966: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V02 | | verse_id = RG_C01_S12_V02 | ||
| id = RG_C01_S12_V02_B01 | | id = RG_C01_S12_V02_B01 | ||
| text = अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम् ॥ २६९॥ २ ॥ | | text = अग्निनामा जामदग्न्यो भगवान् सम्प्रकीर्तितः । तस्य रूपबहुत्वेन वीप्सा चैवोपपद्यते । हवीमभिर्ऋगाह्वानैराह्वयन्त प्रजापतिम् ॥ २६९॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,847: | Line 3,976: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V03" data-block-id="RG_C01_S12_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्ने देवा इहावह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे ॥ असि होता न ईड्यः ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V03 | | verse_id = RG_C01_S12_V03 | ||
| id = RG_C01_S12_V03_padapatha | | id = RG_C01_S12_V03_padapatha | ||
| text = अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । जज्ञानः । वृक्तऽबर्हिषे ॥ असि । होता । नः । ईड्यः ॥ ३ ॥ | | text = अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । जज्ञानः । वृक्तऽबर्हिषे ॥ असि । होता । नः । ईड्यः ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,866: | Line 3,988: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V03 | | verse_id = RG_C01_S12_V03 | ||
| id = RG_C01_S12_V03_B01 | | id = RG_C01_S12_V03_B01 | ||
| text = जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः ...................॥ ३ ॥ | | text = जज्ञानो व्यज्यमानस्तु वृक्तं प्रस्तुतमुच्यते । यजमानो वृक्तबर्हिः ...................॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,876: | Line 3,998: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V04" data-block-id="RG_C01_S12_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ता उशतो विबोधय यदग्ने यासि दूत्यम् ॥ देवैरासत्सि बर्हिषि ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,895: | Line 4,010: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V04 | | verse_id = RG_C01_S12_V04 | ||
| id = RG_C01_S12_V04_B01 | | id = RG_C01_S12_V04_B01 | ||
| text = ....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥ देवैः सहोपविशसि.......... ॥ ४ ॥ | | text = ....................बोधयेशेच्छतः सुरान् ॥ २७०॥ देवैः सहोपविशसि.......... ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,905: | Line 4,020: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V05" data-block-id="RG_C01_S12_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">घृताहवन दीदिवः प्रतिष्म रिषतो दह ॥ अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 4,924: | Line 4,032: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V05 | | verse_id = RG_C01_S12_V05 | ||
| id = RG_C01_S12_V05_B01 | | id = RG_C01_S12_V05_B01 | ||
| text = .................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५ ॥ | | text = .................... यस्य ते सुघृतं हविः । रिषतो नाशकान् रक्षो जनान् प्रति दहैव च ॥ २७१॥५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,934: | Line 4,042: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V06" data-block-id="RG_C01_S12_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्निनाग्निस्समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा ॥ हव्यवाड् जुह्वास्यः ॥ ६, २२ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V06 | | verse_id = RG_C01_S12_V06 | ||
| id = RG_C01_S12_V06_padapatha | | id = RG_C01_S12_V06_padapatha | ||
| text = अग्निना । अग्निः । सम् । इध्यते । कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥ हव्यऽवा । जुहुऽआस्यः ॥ ६, २२ ॥ | | text = अग्निना । अग्निः । सम् । इध्यते । कविः । गृहऽपतिः । युवा ॥ हव्यऽवा । जुहुऽआस्यः ॥ ६, २२ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S12_V06_gadya_292" data-block-id="RG_C01_S12_V06_gadya_292" data-verse="RG_C01_S12_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्न्यादीनां दीप्त्यादिगुणदो भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अग्न्यादीनां दीप्त्यादिगुणदो भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 4,957: | Line 4,058: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V06 | | verse_id = RG_C01_S12_V06 | ||
| id = RG_C01_S12_V06_B01 | | id = RG_C01_S12_V06_B01 | ||
| text = यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते ॥ २७२॥६॥ | | text = यस्याऽस्ये हूयते सोऽग्निः परेशेन समिध्यते । अथवाऽऽहवनीयोऽग्निर्मथितेन समिध्यते ॥ २७२॥६॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,963: | Line 4,064: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">मेधातिथिना स्वात्मानं प्रति बोधनम्</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">मेधातिथिना स्वात्मानं प्रति बोधनम्</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V07" data-block-id="RG_C01_S12_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कविमग्निमुपस्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे ॥ देवममीवचातनम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V07 | | verse_id = RG_C01_S12_V07 | ||
| id = RG_C01_S12_V07_padapatha | | id = RG_C01_S12_V07_padapatha | ||
| text = कविम् । अग्निम् । उप । स्तुहि । सत्यऽधर्माणम् । अध्वरे ॥ देवम् । अमीवऽचातनम् ॥ ७ ॥ | | text = कविम् । अग्निम् । उप । स्तुहि । सत्यऽधर्माणम् । अध्वरे ॥ देवम् । अमीवऽचातनम् ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 4,982: | Line 4,076: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V07 | | verse_id = RG_C01_S12_V07 | ||
| id = RG_C01_S12_V07_B01 | | id = RG_C01_S12_V07_B01 | ||
| text = सत्यधर्मा सद्गुणभृद् दुःखघ्नोऽमीवचातनः । चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥ | | text = सत्यधर्मा सद्गुणभृद् दुःखघ्नोऽमीवचातनः । चातनं कालनं वा स्यात् ..............॥॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V08" data-block-id="RG_C01_S12_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतन्देव सपर्यति ॥ तस्य स्म प्राविता भव ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V08 | | verse_id = RG_C01_S12_V08 | ||
| id = RG_C01_S12_V08_padapatha | | id = RG_C01_S12_V08_padapatha | ||
| text = यः । त्वाम् । अग्नेे । हविःऽपतिः । दूतम् । देव । सपर्यति ॥ तस्य । स्म । प्रऽअविता । भव ॥ ८ ॥ | | text = यः । त्वाम् । अग्नेे । हविःऽपतिः । दूतम् । देव । सपर्यति ॥ तस्य । स्म । प्रऽअविता । भव ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V09" data-block-id="RG_C01_S12_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो अग्निन्देववीतये हविष्मा आविवासति ॥ तस्मै पावक मृय ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,019: | Line 4,100: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V09 | | verse_id = RG_C01_S12_V09 | ||
| id = RG_C01_S12_V09_B01 | | id = RG_C01_S12_V09_B01 | ||
| text = ...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा ॥ ९ ॥ | | text = ...................देववीतिस्तु तद्गतिः ॥ २७३॥ आवासयति यस्त्वां च तं त्वं मृय सर्वदा ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,025: | Line 4,106: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">टीकाविवृतिः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">टीकाविवृतिः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V10" data-block-id="RG_C01_S12_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवा इहावह ॥ उप यज्ञं हविश्च नः ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,044: | Line 4,118: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V10 | | verse_id = RG_C01_S12_V10 | ||
| id = RG_C01_S12_V10_B01 | | id = RG_C01_S12_V10_B01 | ||
| text = त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः ॥ २७४ ॥ १० ॥ | | text = त्वत्पूजाविषये देवानावहेन्द्रियमानिनः ॥ २७४ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V11" data-block-id="RG_C01_S12_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स नस्स्तवान आभर गायत्रेण नवीयसा ॥ रयिं वीरवतीमिषम् ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,067: | Line 4,134: | ||
| verse_id = RG_C01_S12_V11 | | verse_id = RG_C01_S12_V11 | ||
| id = RG_C01_S12_V11_B01 | | id = RG_C01_S12_V11_B01 | ||
| text = गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह ॥२७५ ॥ ११ ॥ | | text = गायत्रेण स्तूयमानो दृश्यमानेन नो रयिम् । पुत्रयुक्तामिषं चैव वीर्ययुक्तामथावह ॥२७५ ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S12_V12" data-block-id="RG_C01_S12_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः ॥ इमं स्तोमञ्जुुषस्व नः ॥ १२, २३, १२ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,110: | Line 4,170: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V01" data-block-id="RG_C01_S13_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सुसमिद्धो न आवह देवा अग्ने हविष्मते ॥ होतः पावक यक्षि च ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,129: | Line 4,182: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V01 | | verse_id = RG_C01_S13_V01 | ||
| id = RG_C01_S13_V01_B01 | | id = RG_C01_S13_V01_B01 | ||
| text = अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात् ॥२७६ ॥ १ ॥ | | text = अस्मद्धविष्मते देवानाहूय यज चादरात् ॥२७६ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,139: | Line 4,192: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V02" data-block-id="RG_C01_S13_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मधुमन्तन्तनूनपाद्यज्ञन्देवेषु नः कवे ॥ अद्या कृणुहि वीतये ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,158: | Line 4,204: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V02 | | verse_id = RG_C01_S13_V02 | ||
| id = RG_C01_S13_V02_B01 | | id = RG_C01_S13_V02_B01 | ||
| text = तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात् ॥ २ ॥ | | text = तनूभ्यो वाक् ततो देवो व्यक्तस्तेन तनूनपात् ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,168: | Line 4,214: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V03" data-block-id="RG_C01_S13_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नराशंसमिह प्रियमस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ मधुजिह्वं हविष्कृतम् ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V03 | | verse_id = RG_C01_S13_V03 | ||
| id = RG_C01_S13_V03_padapatha | | id = RG_C01_S13_V03_padapatha | ||
| text = नराशंसम् । इह । प्रियम् । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ मधुऽजिह्वम् । हविःऽकृतम् ॥ ३ ॥ | | text = नराशंसम् । इह । प्रियम् । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ मधुऽजिह्वम् । हविःऽकृतम् ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V03_gadya_293" data-block-id="RG_C01_S13_V03_gadya_293" data-verse="RG_C01_S13_V03"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सुसमिद्धादयः अग्नेर्मूर्तयः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सुसमिद्धादयः अग्नेर्मूर्तयः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,191: | Line 4,230: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V03 | | verse_id = RG_C01_S13_V03 | ||
| id = RG_C01_S13_V03_B01 | | id = RG_C01_S13_V03_B01 | ||
| text = नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः ॥२७७॥३॥ | | text = नरैः स्तुत्यो नराशंसो वह्नेरन्याऽथवा तनूः ॥२७७॥३॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,201: | Line 4,240: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V04" data-block-id="RG_C01_S13_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्ने सुखतमे रथे देवा ईति आवह ॥ असि होता मनुर्हितः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,216: | Line 4,248: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V04_gadya_294" data-block-id="RG_C01_S13_V04_gadya_294" data-verse="RG_C01_S13_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अध्यात्मरथविवरणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">अध्यात्मरथविवरणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,224: | Line 4,256: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V04 | | verse_id = RG_C01_S13_V04 | ||
| id = RG_C01_S13_V04_B01 | | id = RG_C01_S13_V04_B01 | ||
| text = मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः ॥ ४ ॥ | | text = मनूनां च हितत्वेन मनुर्हित इतीरितः ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,234: | Line 4,266: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V05" data-block-id="RG_C01_S13_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठम्मनीषिणः ॥ यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V05 | | verse_id = RG_C01_S13_V05 | ||
| id = RG_C01_S13_V05_padapatha | | id = RG_C01_S13_V05_padapatha | ||
| text = स्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतऽपृष्ठम् । मनीषिणः ॥ यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥ ५ ॥ | | text = स्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतऽपृष्ठम् । मनीषिणः ॥ यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥ ५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,259: | Line 4,284: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V05 | | verse_id = RG_C01_S13_V05 | ||
| id = RG_C01_S13_V05_B02 | | id = RG_C01_S13_V05_B02 | ||
| text = शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः ॥ २७९॥५॥ | | text = शुद्धस्य विष्णोर्यत् स्थानं घृतपृष्ठं हि तन्मनः । यत्र स्याद् दर्शनं विष्णोर्नित्यामरणधर्मिणः ॥ २७९॥५॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,265: | Line 4,290: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">श्रियो दास्यः द्वारो देव्यो देवताः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">श्रियो दास्यः द्वारो देव्यो देवताः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V06" data-block-id="RG_C01_S13_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्रयन्तामृतावृधो द्वारो देवीरसश्चतः ॥ अद्या नूनञ्च यष्टवे ॥ ६, २४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V06 | | verse_id = RG_C01_S13_V06 | ||
| id = RG_C01_S13_V06_padapatha | | id = RG_C01_S13_V06_padapatha | ||
| text = वि । श्रयन्ताम् । ऋतऽवृधः । द्वारः । देवीः । असश्चतः ॥ अद्य । नूनम् । च । यष्टवे ॥ ६, २४ ॥ | | text = वि । श्रयन्ताम् । ऋतऽवृधः । द्वारः । देवीः । असश्चतः ॥ अद्य । नूनम् । च । यष्टवे ॥ ६, २४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,296: | Line 4,314: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V06 | | verse_id = RG_C01_S13_V06 | ||
| id = RG_C01_S13_V06_B03 | | id = RG_C01_S13_V06_B03 | ||
| text = द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ............... ॥ ॥ ६,२४॥ | | text = द्वारभूतः स भगवानपि साक्षान्मुमुक्षतः । स्त्रीरूपश्च सः ............... ॥ ॥ ६,२४॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,306: | Line 4,324: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V07" data-block-id="RG_C01_S13_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नक्तोषासा सुपेशसाऽस्मिन् यज्ञ उपह्वये ॥ इदन्नो बर्हिरासदे ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V07 | | verse_id = RG_C01_S13_V07 | ||
| id = RG_C01_S13_V07_padapatha | | id = RG_C01_S13_V07_padapatha | ||
| text = नक्तोषसा । सुऽपेशसा । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ इदम् । नः । बर्हिः । आऽसदे ॥ ७ ॥ | | text = नक्तोषसा । सुऽपेशसा । अस्मिन् । यज्ञे । उप । ह्वये ॥ इदम् । नः । बर्हिः । आऽसदे ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,331: | Line 4,342: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V07 | | verse_id = RG_C01_S13_V07 | ||
| id = RG_C01_S13_V07_B02 | | id = RG_C01_S13_V07_B02 | ||
| text = अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै ......... ॥ ७ ॥ | | text = अस्मिन् बर्हिषि संस्थित्यै ......... ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,341: | Line 4,352: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V08" data-block-id="RG_C01_S13_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ता सुजिह्वा उपह्वये होतारा दैव्या कवी ॥ यज्ञन्नो यक्षतामिमम् ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,356: | Line 4,360: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V08_gadya_295" data-block-id="RG_C01_S13_V08_gadya_295" data-verse="RG_C01_S13_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">आत्मान्तरात्मेति भगवतो रूपद्वयम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">आत्मान्तरात्मेति भगवतो रूपद्वयम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,364: | Line 4,368: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V08 | | verse_id = RG_C01_S13_V08 | ||
| id = RG_C01_S13_V08_B01 | | id = RG_C01_S13_V08_B01 | ||
| text = ......................होतारौ देवगावपि । मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥ | | text = ......................होतारौ देवगावपि । मथ्यमानोऽपरश्चैव वह्नी तद्गोऽथ वा हरिः ॥ २८३॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,370: | Line 4,374: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V08 | | verse_id = RG_C01_S13_V08 | ||
| id = RG_C01_S13_V08_B02 | | id = RG_C01_S13_V08_B02 | ||
| text = आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः । देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा ॥ २८४॥८॥ | | text = आत्माऽन्तरात्मरूपेण द्विरूपो वा व्यवस्थितः । देवेषु यजतां यज्ञमस्मदीयमिमं सदा ॥ २८४॥८॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,380: | Line 4,384: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V09" data-block-id="RG_C01_S13_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इा सरस्वती मही तिस्रो देवीर्मयोभुवः ॥ बर्हिस्सीदन्त्वस्रिधः ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V09 | | verse_id = RG_C01_S13_V09 | ||
| id = RG_C01_S13_V09_padapatha | | id = RG_C01_S13_V09_padapatha | ||
| text = इा । सरस्वती । मही । तिस्रः । देवीः । मयःऽभुवः ॥ बर्हिः । सीदन्तु । अस्रिधः ॥ ९ ॥ | | text = इा । सरस्वती । मही । तिस्रः । देवीः । मयःऽभुवः ॥ बर्हिः । सीदन्तु । अस्रिधः ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V09_gadya_296" data-block-id="RG_C01_S13_V09_gadya_296" data-verse="RG_C01_S13_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इा-सरस्वत्यादिनामानः भगवत्स्त्रीरूपविशेषाः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इा-सरस्वत्यादिनामानः भगवत्स्त्रीरूपविशेषाः</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V09_gadya_297" data-block-id="RG_C01_S13_V09_gadya_297" data-verse="RG_C01_S13_V09"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरस्वती (भारती) अपि महीशब्दवाच्या</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सरस्वती (भारती) अपि महीशब्दवाच्या</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,413: | Line 4,410: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V09 | | verse_id = RG_C01_S13_V09 | ||
| id = RG_C01_S13_V09_B02 | | id = RG_C01_S13_V09_B02 | ||
| text = मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा ॥२८५ ॥९ ॥ | | text = मही तु भारती नाम वायव्या ब्रह्मणोऽपरा । तद्गतस्तादृशै रूपैः पृथक्स्थो वा हरिस्तथा ॥२८५ ॥९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,423: | Line 4,420: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V10" data-block-id="RG_C01_S13_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुपह्वये ॥ अस्माकमस्तु केवलः ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,442: | Line 4,432: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V10 | | verse_id = RG_C01_S13_V10 | ||
| id = RG_C01_S13_V10_B01 | | id = RG_C01_S13_V10_B01 | ||
| text = त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः ॥ २८६ ॥ १० ॥ | | text = त्वष्टा तेजस्त्वतो विष्णुर्बलत्वाद्वा समीरितः । विश्वरूपकरत्वाच्च विश्वरूपोऽथ पूर्तितः ॥ २८६ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,452: | Line 4,442: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V11" data-block-id="RG_C01_S13_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अवसृजा वनस्पते देव देवेभ्यो हविः ॥ प्रदातुरस्तु चेतनम् ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V11 | | verse_id = RG_C01_S13_V11 | ||
| id = RG_C01_S13_V11_padapatha | | id = RG_C01_S13_V11_padapatha | ||
| text = अव । सृज । वनस्पते । देव । देवेभ्यः । हविः ॥ प्र । दातुः । अस्तु । चेतनम् ॥ ११ ॥ | | text = अव । सृज । वनस्पते । देव । देवेभ्यः । हविः ॥ प्र । दातुः । अस्तु । चेतनम् ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V11_gadya_298" data-block-id="RG_C01_S13_V11_gadya_298" data-verse="RG_C01_S13_V11"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वनस्पतिर्भगवान्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">वनस्पतिर्भगवान्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,475: | Line 4,458: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V11 | | verse_id = RG_C01_S13_V11 | ||
| id = RG_C01_S13_V11_B01 | | id = RG_C01_S13_V11_B01 | ||
| text = वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम् ................. ॥ ११ ॥ | | text = वननीयपतित्वेन वनस्पतिरितीरितः । ज्ञानं तु चेतनम् ................. ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,485: | Line 4,468: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S13_V12" data-block-id="RG_C01_S13_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वाहा यज्ञङ्कृणोतनेन्द्राय यज्वनो गृहे ॥ तत्र देवा उपह्वये ॥ १२, १५, १३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V12 | | verse_id = RG_C01_S13_V12 | ||
| id = RG_C01_S13_V12_padapatha | | id = RG_C01_S13_V12_padapatha | ||
| text = स्वाहा । यज्ञम् । कृणोतन । इन्द्राय । यज्वनः । गृहे ॥ तत्र । देवान् । उप । ह्वये ॥ १२, २५, १३ ॥ | | text = स्वाहा । यज्ञम् । कृणोतन । इन्द्राय । यज्वनः । गृहे ॥ तत्र । देवान् । उप । ह्वये ॥ १२, २५, १३ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S13_V12_gadya_299" data-block-id="RG_C01_S13_V12_gadya_299" data-verse="RG_C01_S13_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वाहाशब्दस्य त्रेधा अर्थविवरणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्वाहाशब्दस्य त्रेधा अर्थविवरणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,514: | Line 4,490: | ||
| verse_id = RG_C01_S13_V12 | | verse_id = RG_C01_S13_V12 | ||
| id = RG_C01_S13_V12_B02 | | id = RG_C01_S13_V12_B02 | ||
| text = अव्ययत्वाद् अमोषश्च ॥ ॥ १२, २५, १३ ॥ | | text = अव्ययत्वाद् अमोषश्च ॥ ॥ १२, २५, १३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,534: | Line 4,510: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपानार्थं विश्वेदेवप्रार्थना</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपानार्थं विश्वेदेवप्रार्थना</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V01" data-block-id="RG_C01_S14_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ऐभिरग्ने दुवो गिरो विश्वेभिस्सोमपीतये ॥ देवेभिर्याहि यक्षि च ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,557: | Line 4,526: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V02" data-block-id="RG_C01_S14_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आ त्वा कण्वा अहूषत गृणन्ति विप्र ते धियः ॥ देवेभिरग्न आगहि ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V02 | | verse_id = RG_C01_S14_V02 | ||
| id = RG_C01_S14_V02_padapatha | | id = RG_C01_S14_V02_padapatha | ||
| text = आ । त्वा । कण्वाः । अहूषत । गृणन्ति । विप्र । ते । धियः ॥ देवेभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥ | | text = आ । त्वा । कण्वाः । अहूषत । गृणन्ति । विप्र । ते । धियः ॥ देवेभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V03" data-block-id="RG_C01_S14_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रवायू बृहस्पतिम्मित्राग्निम्पूषणम्भगम् ॥ आदित्यान्मारुतङ्गणम् ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V03 | | verse_id = RG_C01_S14_V03 | ||
| id = RG_C01_S14_V03_padapatha | | id = RG_C01_S14_V03_padapatha | ||
| text = इन्द्रवायू इति । बृहस्पतिम् । मित्रा । अग्निम् । पूषणम् । भगम् ॥ आदित्यान् । मारुतम् । गणम् ॥ ३ ॥ | | text = इन्द्रवायू इति । बृहस्पतिम् । मित्रा । अग्निम् । पूषणम् । भगम् ॥ आदित्यान् । मारुतम् । गणम् ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S14_V03_gadya_300" data-block-id="RG_C01_S14_V03_gadya_300" data-verse="RG_C01_S14_V03"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पूषा-भग-आदित्य-मारुतादिशब्दनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पूषा-भग-आदित्य-मारुतादिशब्दनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,606: | Line 4,562: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V03 | | verse_id = RG_C01_S14_V03 | ||
| id = RG_C01_S14_V03_B04 | | id = RG_C01_S14_V03_B04 | ||
| text = आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः ॥ २९० ॥ ३ ॥ | | text = आदिस्थत्वात् स आदित्य आददानः प्रयाति वा । बहुरूपत्वतश्चैव मानोक्तत्वात्तु मारुतः ॥ २९० ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V04" data-block-id="RG_C01_S14_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रवो भ्रियन्त इन्दवो मत्सरा मादयिष्णवः ॥ द्रप्सा मध्वश्चमूषदः ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V04 | | verse_id = RG_C01_S14_V04 | ||
| id = RG_C01_S14_V04_padapatha | | id = RG_C01_S14_V04_padapatha | ||
| text = प्र । वः । भ्रियन्ते । इन्दवः । मत्सराः । मादयिष्णवः ॥ द्रप्साः । मध्वः । चमूऽसदः ॥ ४ ॥ | | text = प्र । वः । भ्रियन्ते । इन्दवः । मत्सराः । मादयिष्णवः ॥ द्रप्साः । मध्वः । चमूऽसदः ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S14_V04_gadya_301" data-block-id="RG_C01_S14_V04_gadya_301" data-verse="RG_C01_S14_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्दुशब्दः सोम-मनोवृत्तिपरः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">इन्दुशब्दः सोम-मनोवृत्तिपरः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,633: | Line 4,582: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V04 | | verse_id = RG_C01_S14_V04 | ||
| id = RG_C01_S14_V04_B01 | | id = RG_C01_S14_V04_B01 | ||
| text = मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः ॥ २९१॥ ४ ॥ | | text = मत्सरा मदकारित्वात्ताच्छील्यादुत्तरं पदम् । द्रप्सास्ते द्रवणाच्चैव चमसस्थाश्चमूषदः । शिरश्च चमसं प्रोक्तमिष्टदानात् तथेन्दवः ॥ २९१॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V05" data-block-id="RG_C01_S14_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">हविष्मन्तो अरङ्कृतः ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V05 | | verse_id = RG_C01_S14_V05 | ||
| id = RG_C01_S14_V05_padapatha | | id = RG_C01_S14_V05_padapatha | ||
| text = ईते । त्वाम् । अवस्यवः । कण्वासः । वृक्तऽबर्हिषः ॥ हविष्मन्तः । अरम्ऽकृतः । ५ ॥ | | text = ईते । त्वाम् । अवस्यवः । कण्वासः । वृक्तऽबर्हिषः ॥ हविष्मन्तः । अरम्ऽकृतः । ५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,662: | Line 4,604: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V05 | | verse_id = RG_C01_S14_V05 | ||
| id = RG_C01_S14_V05_B02 | | id = RG_C01_S14_V05_B02 | ||
| text = उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा ॥ २९३॥५ ॥ | | text = उत्तराणां वचस्त्वेन स्वयं वदति चेश्वरः । अरङ्कृतोऽतिकर्तारस्त्वलङ्कर्तार एव वा ॥ २९३॥५ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V06" data-block-id="RG_C01_S14_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">घृतपृष्ठा मनोयुजो ये त्वा वहन्ति वह्नयः ॥ आ देवान् सोमपीतये ॥ ६, २६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,685: | Line 4,620: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V06 | | verse_id = RG_C01_S14_V06 | ||
| id = RG_C01_S14_V06_B01 | | id = RG_C01_S14_V06_B01 | ||
| text = स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये ॥ २९४॥६॥ | | text = स्निग्धपृष्ठाः समारूढा हरिणा वा विदोषिणा । मनोमात्रेण योज्याश्च त्वां देवांश्च वहन्ति ये ॥ २९४॥६॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,691: | Line 4,626: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V07" data-block-id="RG_C01_S14_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तान्यजत्रा ऋतावृधोऽग्ने पत्नीवतस्कृधि ॥ मध्वस्सुजिह्व पायय ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,710: | Line 4,638: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V07 | | verse_id = RG_C01_S14_V07 | ||
| id = RG_C01_S14_V07_B01 | | id = RG_C01_S14_V07_B01 | ||
| text = तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय ॥ ७ ॥ | | text = तैर्देवान् यजतः स्तोतॄन् ज्ञातेन ब्रह्मणैधितान् । पत्नीभिर्योजया गन्तुं सह मध्वश्च पायय ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,722: | Line 4,650: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V08" data-block-id="RG_C01_S14_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ये यजत्रा य ईड्यास्तेते पिबन्तु जिह्वया ॥ मधोरग्ने वषकृति ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V08 | | verse_id = RG_C01_S14_V08 | ||
| id = RG_C01_S14_V08_padapatha | | id = RG_C01_S14_V08_padapatha | ||
| text = ये । यजत्राः । ये । ईड्याः । ते । ते । पिबन्तु । जिह्वया ॥ मधोः । अग्ने । वषऽकृति ॥ ८ ॥ | | text = ये । यजत्राः । ये । ईड्याः । ते । ते । पिबन्तु । जिह्वया ॥ मधोः । अग्ने । वषऽकृति ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,741: | Line 4,662: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V08 | | verse_id = RG_C01_S14_V08 | ||
| id = RG_C01_S14_V08_B01 | | id = RG_C01_S14_V08_B01 | ||
| text = ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ ॥ २९६॥८ ॥ | | text = ते षष्ठ्यतोऽनुदात्तः स्यादुदात्तो बहुवाचकः । आवृत्तस्तु भवेदर्थस्ते पिबन्तु वषकृतौ ॥ २९६॥८ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V09" data-block-id="RG_C01_S14_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आकीं सूर्यस्य रोचनाद्विश्वान् देवा उषर्बुधः ॥ विप्रो होतेह वक्षति ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,764: | Line 4,678: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V09 | | verse_id = RG_C01_S14_V09 | ||
| id = RG_C01_S14_V09_B01 | | id = RG_C01_S14_V09_B01 | ||
| text = सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः ॥ ९ ॥ | | text = सूर्यस्य रोचनात् स्वर्गादावक्षत्यग्निरिन्दुपान् । उषःप्रकाशनाद् ब्रह्म तद्विदस्त उषर्बुधः ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V10" data-block-id="RG_C01_S14_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वेभिस्सोम्यम्मध्वग्न इन्द्रेण वायुना ॥ पिबा मित्रस्य धामभिः ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,787: | Line 4,694: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V10 | | verse_id = RG_C01_S14_V10 | ||
| id = RG_C01_S14_V10_B01 | | id = RG_C01_S14_V10_B01 | ||
| text = देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः ॥ २९७ ॥ १० ॥ | | text = देवास्ते विष्णुधामत्वान्मित्रधामान ईरिताः ॥ २९७ ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V11" data-block-id="RG_C01_S14_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वं होता मनुर्हितोऽग्ने यज्ञेषु सीदसि ॥ सेम नो अध्वरं यज ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V11 | | verse_id = RG_C01_S14_V11 | ||
| id = RG_C01_S14_V11_padapatha | | id = RG_C01_S14_V11_padapatha | ||
| text = त्वम् । होता । मनुःऽहितः । अग्ने । यज्ञेषु । सीदसि ॥ सः । इमम् । नः । अध्वरम् । यज ॥ ११ ॥ | | text = त्वम् । होता । मनुःऽहितः । अग्ने । यज्ञेषु । सीदसि ॥ सः । इमम् । नः । अध्वरम् । यज ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,811: | Line 4,712: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S14_V12" data-block-id="RG_C01_S14_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युक्ष्वा ह्यरुषी रथे हरितो देव रोहितः ॥ ताभिर्देवा इहावह ॥ १२, २७, १४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,830: | Line 4,724: | ||
| verse_id = RG_C01_S14_V12 | | verse_id = RG_C01_S14_V12 | ||
| id = RG_C01_S14_V12_B01 | | id = RG_C01_S14_V12_B01 | ||
| text = अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः क्वचिदश्वाश्च रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥ | | text = अग्निवाहा अश्वतर्यो दूर्वापद्माग्निसप्रभाः । लोहिताः क्वचिदश्वाश्च रोहिन्मृग्योऽपि कुत्रचित् ॥ २९८॥ १२,२७,१४॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,847: | Line 4,741: | ||
| verse_id = RG_C01_S15 | | verse_id = RG_C01_S15 | ||
| id = RG_C01_S15_devatachandas | | id = RG_C01_S15_devatachandas | ||
| text = (इन्द्रसोमं द्वादशर्चम्, मेधातिथिः काण्वः, गायत्री) (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) ऋतवः(कालाभिमानिदेवताः, इन्द्रश्च देवताः | | text = (इन्द्रसोमं द्वादशर्चम्, मेधातिथिः काण्वः, गायत्री) (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) ऋतवः(कालाभिमानिदेवताः, इन्द्रश्च देवताः | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V01" data-block-id="RG_C01_S15_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्र सोमम्पिब ऋतुना त्वा विशन्त्विन्दवः ॥ मत्सरासस्तदोकसः ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V01 | | verse_id = RG_C01_S15_V01 | ||
| id = RG_C01_S15_V01_padapatha | | id = RG_C01_S15_V01_padapatha | ||
| text = इन्द्र । सोमम् । पिब । ऋतुना । आ । त्वा । विशन्तु । इन्दवः ॥ मत्सरासः । तत्ऽओकसः ॥ १ ॥ | | text = इन्द्र । सोमम् । पिब । ऋतुना । आ । त्वा । विशन्तु । इन्दवः ॥ मत्सरासः । तत्ऽओकसः ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S15_V01_gadya_302" data-block-id="RG_C01_S15_V01_gadya_302" data-verse="RG_C01_S15_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋतुशब्दार्थजिज्ञासा</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">ऋतुशब्दार्थजिज्ञासा</div> | ||
</div> | </div> | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S15_V01_gadya_303" data-block-id="RG_C01_S15_V01_gadya_303" data-verse="RG_C01_S15_V01"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पोतृदेवताः मरुतः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">पोतृदेवताः मरुतः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,901: | Line 4,788: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V01 | | verse_id = RG_C01_S15_V01 | ||
| id = RG_C01_S15_V01_B05 | | id = RG_C01_S15_V01_B05 | ||
| text = ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष प्रकीर्तिताः ॥३०१॥ | | text = ज्ञापयन्ति स्वलिङ्गानीत्यृतवः ष प्रकीर्तिताः ॥३०१॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,907: | Line 4,794: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V01 | | verse_id = RG_C01_S15_V01 | ||
| id = RG_C01_S15_V01_B06 | | id = RG_C01_S15_V01_B06 | ||
| text = पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा ॥ ३०२॥१,२,३ ॥ | | text = पावनाच्चैव पोतारो मरुतः पोतृदेवताः । अग्निस्तु देवतानेष्ठुस्त्वष्टेन्द्रो विष्णुरेव वा ॥ ३०२॥१,२,३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,917: | Line 4,804: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V02" data-block-id="RG_C01_S15_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मरुतः पिबत ऋतुना पोत्राद्यज्ञम्पुनीतन ॥ यूयं हिष्ठा सुदानवः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,937: | Line 4,818: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V03" data-block-id="RG_C01_S15_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अभि यज्ञङ्गृृणीहि नोऽग्नावो नेष्टः पिब ऋतुना ॥ त्वं हि रत्नधा असि ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 5,954: | Line 4,829: | ||
| verse_id = RG_C01_S15 | | verse_id = RG_C01_S15 | ||
| id = RG_C01_S15_devatachandas | | id = RG_C01_S15_devatachandas | ||
| text = (भुरिग् गायत्री) ऋतवः, अग्निश्च देवताः | | text = (भुरिग् गायत्री) ऋतवः, अग्निश्च देवताः | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V04" data-block-id="RG_C01_S15_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अग्ने देवा इहावह सादया योनिषु त्रिषु ॥ परि भूष पिब ऋतुना ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V04 | | verse_id = RG_C01_S15_V04 | ||
| id = RG_C01_S15_V04_padapatha | | id = RG_C01_S15_V04_padapatha | ||
| text = अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । सादय । योनिषु । त्रिषु ॥ परि । भूष । पिब । ऋतुना ॥ ४ ॥ | | text = अग्ने । देवान् । इह । आ । वह । सादय । योनिषु । त्रिषु ॥ परि । भूष । पिब । ऋतुना ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S15_V04_gadya_304" data-block-id="RG_C01_S15_V04_gadya_304" data-verse="RG_C01_S15_V04"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राग्वंशादिस्थानत्रयनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राग्वंशादिस्थानत्रयनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 5,980: | Line 4,848: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V04 | | verse_id = RG_C01_S15_V04 | ||
| id = RG_C01_S15_V04_B01 | | id = RG_C01_S15_V04_B01 | ||
| text = वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४ ॥ | | text = वेद्युत्तरासदश्चैव प्राग्वंशो योनयः स्मृताः । भूष भूषय नो यज्ञम् ........ ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 5,990: | Line 4,858: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V05" data-block-id="RG_C01_S15_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ब्राह्मणादिन्द्र राधसः पिबा सोममृतूरनु ॥ तवेद्धि सख्यमस्तृतम् ॥ ५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,015: | Line 4,876: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V05 | | verse_id = RG_C01_S15_V05 | ||
| id = RG_C01_S15_V05_B02 | | id = RG_C01_S15_V05_B02 | ||
| text = स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५ ॥ | | text = स्तृतं छिन्नमिति प्रोक्तम् .......... ॥ ५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,025: | Line 4,886: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V06" data-block-id="RG_C01_S15_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युवन्दक्षन्धृतव्रतमित्रावरुणदूभम् ॥ ऋतुना यज्ञमाशाथे ॥ ६, २८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V06 | | verse_id = RG_C01_S15_V06 | ||
| id = RG_C01_S15_V06_padapatha | | id = RG_C01_S15_V06_padapatha | ||
| text = युवम् । दक्षम् । धृतऽव्रता । मित्रावरुणा । दुःऽदभम् ॥ ऋतुना । यज्ञम् । अशाथे इति ॥ ६, २८ ॥ | | text = युवम् । दक्षम् । धृतऽव्रता । मित्रावरुणा । दुःऽदभम् ॥ ऋतुना । यज्ञम् । अशाथे इति ॥ ६, २८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,044: | Line 4,898: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V06 | | verse_id = RG_C01_S15_V06 | ||
| id = RG_C01_S15_V06_B01 | | id = RG_C01_S15_V06_B01 | ||
| text = .............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् । दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च । सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना ॥ ६, २८ ॥ | | text = .............अस्तभ्यं दुर्दभं स्मृतम् । दक्षाख्यं यजमानं चापीशाथे यज्ञमेव च । सोमं पीत्वर्तुपात्रेण सहवा तेन चर्तुना ॥ ६, २८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,054: | Line 4,908: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V07" data-block-id="RG_C01_S15_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्रविणोदा द्रविणसो ग्रावहस्तासो अध्वरे ॥ यज्ञेषु देवमीते ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V07 | | verse_id = RG_C01_S15_V07 | ||
| id = RG_C01_S15_V07_padapatha | | id = RG_C01_S15_V07_padapatha | ||
| text = द्रविणःऽदाः । द्रविणसः । ग्रावऽहस्तासः । अध्वरे ॥ यज्ञेषु । देवम् । र्इते ॥ ७ ॥ | | text = द्रविणःऽदाः । द्रविणसः । ग्रावऽहस्तासः । अध्वरे ॥ यज्ञेषु । देवम् । र्इते ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,073: | Line 4,920: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V07 | | verse_id = RG_C01_S15_V07 | ||
| id = RG_C01_S15_V07_B01 | | id = RG_C01_S15_V07_B01 | ||
| text = होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते ॥३०५॥ ७ ॥ | | text = होता च होतृकाश्चैव द्रविणोदा द्रवीणसः । अग्निश्चैवाग्नयस्तेषां देवता विष्णुमीते ॥३०५॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,083: | Line 4,930: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V08" data-block-id="RG_C01_S15_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्रविणोदा ददातु नो वसूनि यानि शृण्विरे ॥ देवेषु ता वनामहे ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,103: | Line 4,944: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V09" data-block-id="RG_C01_S15_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">द्रविणोदाः पिपीषति जुहोत प्र च तिष्ठत ॥ नेष्ट्रादृतुभिरिष्यत ॥ ९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V09 | | verse_id = RG_C01_S15_V09 | ||
| id = RG_C01_S15_V09_padapatha | | id = RG_C01_S15_V09_padapatha | ||
| text = द्रविणःऽदाः । पिपीषति । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत ॥ नेष्ट्रात् । ऋतुऽभिः । इष्यत ॥ ९ ॥ | | text = द्रविणःऽदाः । पिपीषति । जुहोत । प्र । च । तिष्ठत ॥ नेष्ट्रात् । ऋतुऽभिः । इष्यत ॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,122: | Line 4,956: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V09 | | verse_id = RG_C01_S15_V09 | ||
| id = RG_C01_S15_V09_B01 | | id = RG_C01_S15_V09_B01 | ||
| text = पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत ॥३०६॥ ९ ॥ | | text = पातुमिच्छति सोमं स सोमास्तस्मै प्रतिष्ठिताः । ऋतुपात्रैर्देवताभिः सहैवैनमभीप्सत ॥३०६॥ ९ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V10" data-block-id="RG_C01_S15_V10" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यत्त्वा तुरीयमृतुभिर्द्रविणोदो यजामहे ॥ अध स्मानो ददिर्भव ॥ १० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V10 | | verse_id = RG_C01_S15_V10 | ||
| id = RG_C01_S15_V10_padapatha | | id = RG_C01_S15_V10_padapatha | ||
| text = यत् । त्वा । तुरीयम् । ऋतुऽभिः । द्रविणःऽदः । यजामहे ॥ अध । स्म । नः । ददिः । भव ॥ १० ॥ | | text = यत् । त्वा । तुरीयम् । ऋतुऽभिः । द्रविणःऽदः । यजामहे ॥ अध । स्म । नः । ददिः । भव ॥ १० ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,152: | Line 4,979: | ||
| verse_id = RG_C01_S15 | | verse_id = RG_C01_S15 | ||
| id = RG_C01_S15_devatachandas | | id = RG_C01_S15_devatachandas | ||
| text = (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, अश्विनौ च देवते | | text = (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, अश्विनौ च देवते | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V11" data-block-id="RG_C01_S15_V11" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अश्विना पिबतम्मधु दीद्यग्नी शुचिव्रता ॥ ऋतुना यज्ञवाहसा ॥ ११ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V11 | | verse_id = RG_C01_S15_V11 | ||
| id = RG_C01_S15_V11_padapatha | | id = RG_C01_S15_V11_padapatha | ||
| text = अश्विना । पिबतम् । मधु । दीद्यग्नी इति दीदिऽअग्नी । शुचिऽव्रता ॥ ऋतुना । यज्ञऽवाहसा ॥ ११ ॥ | | text = अश्विना । पिबतम् । मधु । दीद्यग्नी इति दीदिऽअग्नी । शुचिऽव्रता ॥ ऋतुना । यज्ञऽवाहसा ॥ ११ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,181: | Line 5,001: | ||
| verse_id = RG_C01_S15 | | verse_id = RG_C01_S15 | ||
| id = RG_C01_S15_devatachandas | | id = RG_C01_S15_devatachandas | ||
| text = (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, विष्णुः अग्निश्च देवताः | | text = (पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री) - ऋतवः, विष्णुः अग्निश्च देवताः | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S15_V12" data-block-id="RG_C01_S15_V12" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गार्हपत्येन सन्त्य ऋतुना यज्ञनीरसि ॥ देवान्देवय ते यज ॥ १२, २९, १५ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,199: | Line 5,012: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S15_V12_gadya_305" data-block-id="RG_C01_S15_V12_gadya_305" data-verse="RG_C01_S15_V12"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मासभेदेन भगवतो द्वे द्वे रूपे</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">मासभेदेन भगवतो द्वे द्वे रूपे</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,219: | Line 5,032: | ||
| verse_id = RG_C01_S15_V12 | | verse_id = RG_C01_S15_V12 | ||
| id = RG_C01_S15_V12_B03 | | id = RG_C01_S15_V12_B03 | ||
| text = देवान्पातीति ............. ॥ १२, २९, १५ ॥ | | text = देवान्पातीति ............. ॥ १२, २९, १५ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,236: | Line 5,049: | ||
| verse_id = RG_C01_S16 | | verse_id = RG_C01_S16 | ||
| id = RG_C01_S16_devatachandas | | id = RG_C01_S16_devatachandas | ||
| text = आत्वा नवर्चं, मेधातिथिः काण्वः गायत्री(३ पिपीलिका मध्या निचृत्,९ विरा) इन्द्रो देवता | | text = आत्वा नवर्चं, मेधातिथिः काण्वः गायत्री(३ पिपीलिका मध्या निचृत्,९ विरा) इन्द्रो देवता | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V01" data-block-id="RG_C01_S16_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आ त्वा वहन्तु हरयो वृषणं सोमपीतये ॥ इन्द्र त्वा सूरऽचक्षसः ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,258: | Line 5,064: | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V01 | | verse_id = RG_C01_S16_V01 | ||
| id = RG_C01_S16_V01_B01 | | id = RG_C01_S16_V01_B01 | ||
| text = ..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः ॥ ३०९ ॥ १ ॥ | | text = ..............सुष्ठूरीकुर्वति विषयान् यतः । चक्षूंषीन्द्रस्य हरयस्तेनोक्ताः सूरचक्षसः ॥ ३०९ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V02" data-block-id="RG_C01_S16_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इमा धाना घृतस्नुवो हरी इहोपवक्षतः ॥ इन्द्रं सुखतमे रथे ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,277: | Line 5,076: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S16_V02_gadya_306" data-block-id="RG_C01_S16_V02_gadya_306" data-verse="RG_C01_S16_V02"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">धानाशब्दस्याध्यात्मार्थनिर्वचनम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">धानाशब्दस्याध्यात्मार्थनिर्वचनम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,285: | Line 5,084: | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V02 | | verse_id = RG_C01_S16_V02 | ||
| id = RG_C01_S16_V02_B01 | | id = RG_C01_S16_V02_B01 | ||
| text = भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि ॥२ ॥ | | text = भक्तिस्नुतानि धानानि बुद्धेर्धाना इति ह्यपि ॥२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,295: | Line 5,094: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V03" data-block-id="RG_C01_S16_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रम् प्रातर्हवामह इन्द्रम् प्रयत्यध्वरे ॥ इन्द्रं सोमस्य पीतये ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V03 | | verse_id = RG_C01_S16_V03 | ||
| id = RG_C01_S16_V03_padapatha | | id = RG_C01_S16_V03_padapatha | ||
| text = इन्द्रम् । प्रातः । हवामहे । इन्द्रम् । प्रऽयति । अध्वरे ॥ इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये ॥ ३ ॥ | | text = इन्द्रम् । प्रातः । हवामहे । इन्द्रम् । प्रऽयति । अध्वरे ॥ इन्द्रम् । सोमस्य । पीतये ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S16_V03_gadya_307" data-block-id="RG_C01_S16_V03_gadya_307" data-verse="RG_C01_S16_V03"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सोमपीतिशब्दः तृतीयसवनवाची</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">सोमपीतिशब्दः तृतीयसवनवाची</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,324: | Line 5,116: | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V03 | | verse_id = RG_C01_S16_V03 | ||
| id = RG_C01_S16_V03_B01 | | id = RG_C01_S16_V03_B01 | ||
| text = सदा ........ ॥ ३ ॥ | | text = सदा ........ ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V04" data-block-id="RG_C01_S16_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">(१६२) उप नस्सुतमागहि हरिभिरिन्द्र केशिभिः ॥ सुते हि त्वा हवामहे ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,350: | Line 5,136: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपाने गौरमृगदृष्टान्तः</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सोमपाने गौरमृगदृष्टान्तः</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V05" data-block-id="RG_C01_S16_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सेमन्नः स्तोममागह्युपेदं सवनं सुतम् ॥ गौरो न तृषितः पिब ॥ ५, ३० ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,364: | Line 5,144: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V06" data-block-id="RG_C01_S16_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इमे सोमास इन्दवस्सुतासो अधि बर्हिषि ॥ ता इन्द्र सहसे पिब ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,379: | Line 5,152: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S16_V06_gadya_308" data-block-id="RG_C01_S16_V06_gadya_308" data-verse="RG_C01_S16_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतो वृद्धिर्नास्तीति निरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">भगवतो वृद्धिर्नास्तीति निरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,399: | Line 5,172: | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V06 | | verse_id = RG_C01_S16_V06 | ||
| id = RG_C01_S16_V06_B03 | | id = RG_C01_S16_V06_B03 | ||
| text = इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित् ॥ ६ ॥ | | text = इत्यादि वेदवाक्येभ्यो नैव वृद्धिर्हरेः क्वचित् ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V07" data-block-id="RG_C01_S16_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अयन्ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शन्तमः ॥ अथा सोमं सुतम् पिब ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V07 | | verse_id = RG_C01_S16_V07 | ||
| id = RG_C01_S16_V07_padapatha | | id = RG_C01_S16_V07_padapatha | ||
| text = अयम् । ते । स्तोमः । अग्रियः । हृदिऽस्पृक् । अस्तु । शम्ऽतमः ॥ अथ । सोमम् । सुतम् । पिब ॥ ७ ॥ | | text = अयम् । ते । स्तोमः । अग्रियः । हृदिऽस्पृक् । अस्तु । शम्ऽतमः ॥ अथ । सोमम् । सुतम् । पिब ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V08" data-block-id="RG_C01_S16_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति ॥ वृत्रहा सोमपीतये ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,437: | Line 5,198: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S16_V09" data-block-id="RG_C01_S16_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सेमन्नः काममापृण गोभिरश्वैश्शतक्रतो ॥ स्तवाम त्वा स्वाध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V09 | | verse_id = RG_C01_S16_V09 | ||
| id = RG_C01_S16_V09_padapatha | | id = RG_C01_S16_V09_padapatha | ||
| text = कामम् । आ । पृण । गोभिः । अश्वैः । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ स्तवाम । त्वा । सुऽआध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥ | | text = कामम् । आ । पृण । गोभिः । अश्वैः । शतक्रतो इति शतऽक्रतो ॥ स्तवाम । त्वा । सुऽआध्यः ॥ ९, ३१, १६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,456: | Line 5,210: | ||
| verse_id = RG_C01_S16_V09 | | verse_id = RG_C01_S16_V09 | ||
| id = RG_C01_S16_V09_B01 | | id = RG_C01_S16_V09_B01 | ||
| text = पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥ ९, ३१, १६ ॥ | | text = पृण सम्पूरय स्वाध्यः सुधीतय इतीरिताः ॥३१३ ॥ ९, ३१, १६ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,471: | Line 5,225: | ||
| verse_id = RG_C01_S17 | | verse_id = RG_C01_S17 | ||
| id = RG_C01_S17_devatachandas | | id = RG_C01_S17_devatachandas | ||
| text = (इन्द्रावरुणयोर्नवर्चम् , मेधातिथिः काण्वः, छन्दः– गायत्री, २ यवमध्या विरा, ४ पादनिचृत्(ह्रसीयसी),६ निचृत्, ५ भुरिगार्ची, ८ पिपीलिकामध्या निचृत्, इन्द्रावरुणौ देवते) | | text = (इन्द्रावरुणयोर्नवर्चम् , मेधातिथिः काण्वः, छन्दः– गायत्री, २ यवमध्या विरा, ४ पादनिचृत्(ह्रसीयसी),६ निचृत्, ५ भुरिगार्ची, ८ पिपीलिकामध्या निचृत्, इन्द्रावरुणौ देवते) | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V01" data-block-id="RG_C01_S17_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">(१६८) इन्द्रावरुणयोरहं सम्राजोरव आ वृणे ॥ ता नो मृात र्इदृशे ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,503: | Line 5,250: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V02" data-block-id="RG_C01_S17_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">गन्तारा हि स्थोऽवसे हवं विप्रस्य मावतः ॥ धर्तारा चर्षणीनाम् ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,522: | Line 5,262: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V02 | | verse_id = RG_C01_S17_V02 | ||
| id = RG_C01_S17_V02_B01 | | id = RG_C01_S17_V02_B01 | ||
| text = मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः ॥ २ ॥ | | text = मावतो ज्ञानयुक्तस्य प्रजाश्चर्षणयः स्मृताः ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V03" data-block-id="RG_C01_S17_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अनुकामन्तर्पयेथामिन्द्रावरुण राय आ ॥ ता वान्नेदिष्ठमीमहे ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,545: | Line 5,278: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V03 | | verse_id = RG_C01_S17_V03 | ||
| id = RG_C01_S17_V03_B01 | | id = RG_C01_S17_V03_B01 | ||
| text = नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे ॥३१४॥ ३ ॥ | | text = नेदिष्ठत्वं समीपत्वं क्षिप्रं शरणमीमहे ॥३१४॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,555: | Line 5,288: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V04" data-block-id="RG_C01_S17_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">युवाकु हि शचीनां युवाकु सुमतीनाम् ॥ भूयाम वाजदाव्नाम् ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V04 | | verse_id = RG_C01_S17_V04 | ||
| id = RG_C01_S17_V04_padapatha | | id = RG_C01_S17_V04_padapatha | ||
| text = युवाकु । हि । शचीनाम् । युवाकु । सुऽमतीनाम् ॥ भूयाम । वाजऽदाव्नाम् ॥ ४ ॥ | | text = युवाकु । हि । शचीनाम् । युवाकु । सुऽमतीनाम् ॥ भूयाम । वाजऽदाव्नाम् ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,574: | Line 5,300: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V04 | | verse_id = RG_C01_S17_V04 | ||
| id = RG_C01_S17_V04_B01 | | id = RG_C01_S17_V04_B01 | ||
| text = युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम् ॥ ३१५॥४ ॥ | | text = युवयोरेव वाक्यानां सुमतीनां च सर्वशः । भवेमान्नप्रदातॄणां सर्वदा विषया वयम् ॥ ३१५॥४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,584: | Line 5,310: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V05" data-block-id="RG_C01_S17_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रस्सहस्रदाव्नां वरुणश्शंस्यानाम् ॥ क्रतुर्भवत्युक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V05 | | verse_id = RG_C01_S17_V05 | ||
| id = RG_C01_S17_V05_padapatha | | id = RG_C01_S17_V05_padapatha | ||
| text = इन्द्रः । सहस्रऽदाव्नाम् । वरुणः । शंस्यानाम् ॥ क्रतुः । भवति । उक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥ | | text = इन्द्रः । सहस्रऽदाव्नाम् । वरुणः । शंस्यानाम् ॥ क्रतुः । भवति । उक्थ्यः ॥ ५, ३२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,603: | Line 5,322: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V05 | | verse_id = RG_C01_S17_V05 | ||
| id = RG_C01_S17_V05_B01 | | id = RG_C01_S17_V05_B01 | ||
| text = क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः ॥ ५,३२ ॥ | | text = क्रतुः प्रधान उक्थ्यश्च शस्त्रैस्स्तुत्यो विशेषतः ॥ ५,३२ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,613: | Line 5,332: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V06" data-block-id="RG_C01_S17_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तयोरिदवसा वयं सनेम नि च धीमहि ॥ स्यादुत प्ररेचनम् ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,632: | Line 5,344: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V06 | | verse_id = RG_C01_S17_V06 | ||
| id = RG_C01_S17_V06_B01 | | id = RG_C01_S17_V06_B01 | ||
| text = रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६ ॥ | | text = रक्षणेन तयोर्वित्तं ज्ञानं वा प्राप्नुमः सदा । निधीमहि च दानं च स्यादेवास्माकमर्थिने ॥ ३१६॥६ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V07" data-block-id="RG_C01_S17_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे ॥ अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,651: | Line 5,356: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S17_V07_gadya_309" data-block-id="RG_C01_S17_V07_gadya_309" data-verse="RG_C01_S17_V07"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">संहितायां ह्रस्वान्तपदप्रयोगे कारणनिरूपणम्</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">संहितायां ह्रस्वान्तपदप्रयोगे कारणनिरूपणम्</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,659: | Line 5,364: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V07 | | verse_id = RG_C01_S17_V07 | ||
| id = RG_C01_S17_V07_B01 | | id = RG_C01_S17_V07_B01 | ||
| text = ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि ॥३१७॥ ७॥ | | text = ह्रस्वता संहितायां तु देवतैक्यप्रदर्शिनी । स्वरूपैक्यं हरौ तत्तु मत्यैक्यं भिन्नयोरपि ॥३१७॥ ७॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,669: | Line 5,374: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V08" data-block-id="RG_C01_S17_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इन्द्रावरुण नूनुवां सिषासन्तीषु धीष्वा ॥ अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,684: | Line 5,382: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S17_V08_gadya_310" data-block-id="RG_C01_S17_V08_gadya_310" data-verse="RG_C01_S17_V08"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्तुत्यादौ परमेश्वर एव स्वतन्त्रः, न जीवः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">स्तुत्यादौ परमेश्वर एव स्वतन्त्रः, न जीवः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,692: | Line 5,390: | ||
| verse_id = RG_C01_S17_V08 | | verse_id = RG_C01_S17_V08 | ||
| id = RG_C01_S17_V08_B01 | | id = RG_C01_S17_V08_B01 | ||
| text = अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम् ॥ ८ ॥ | | text = अद्य वां नु नुमो लोपः स्वातन्त्र्यार्थे हि सूत्रतः । साधयन्तीषु धीष्वेव शर्मास्मभ्यं प्रयच्छतम् ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S17_V09" data-block-id="RG_C01_S17_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रवामश्नोतु सुष्टुतिरिन्द्रावरुण यां हुवे ॥ या मृधाथे सधस्तुतिम् ॥ ९, ३३, १७, ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,730: | Line 5,421: | ||
| verse_id = RG_C01_S18 | | verse_id = RG_C01_S18 | ||
| id = RG_C01_S18_devatachandas | | id = RG_C01_S18_devatachandas | ||
| text = सोमानं नवर्चम्, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, छन्दः– गायत्री,१ विरा,३-६-८ पिपीलिकामध्या निचृत्, ४ निचृत्,,५ पादनिचृत्, छन्दः । देवता–१-३ ब्रह्मणस्पतिः, ४ (सोमः) ब्रह्मणस्पतिरिन्द्रश्च, ५ बृहस्पतिः दक्षिणः, ६-८ सदसस्पतिः, ९ सदसस्पतिः नाराशंसो वा देवताः | | text = सोमानं नवर्चम्, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, छन्दः– गायत्री,१ विरा,३-६-८ पिपीलिकामध्या निचृत्, ४ निचृत्,,५ पादनिचृत्, छन्दः । देवता–१-३ ब्रह्मणस्पतिः, ४ (सोमः) ब्रह्मणस्पतिरिन्द्रश्च, ५ बृहस्पतिः दक्षिणः, ६-८ सदसस्पतिः, ९ सदसस्पतिः नाराशंसो वा देवताः | ||
}} | }} | ||
| Line 6,739: | Line 5,430: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V01" data-block-id="RG_C01_S18_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सोमानं स्वरणङ्कृणुहि ब्रह्मणस्पते ॥ कक्षीवन्तं य औशिजः ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,758: | Line 5,442: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V01 | | verse_id = RG_C01_S18_V01 | ||
| id = RG_C01_S18_V01_B01 | | id = RG_C01_S18_V01_B01 | ||
| text = सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति ॥३१९ ॥ १ ॥ | | text = सौम्यं शब्दं कृणु त्वं नो विष्णो वायो सुवाक्पते । कक्षीवन्तं प्रति हि यो दत्तो यः स उशिक्सुतः । विवक्षितो मुनिः सोऽपि तस्मादर्थोऽपि मां प्रति ॥३१९ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,768: | Line 5,452: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V02" data-block-id="RG_C01_S18_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यो रेवान्यो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः ॥ सनस्सिषक्तु यस्तुरः ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,787: | Line 5,464: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V02 | | verse_id = RG_C01_S18_V02 | ||
| id = RG_C01_S18_V02_B01 | | id = RG_C01_S18_V02_B01 | ||
| text = वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २ ॥ | | text = वित्तवान् रोेगहा ज्ञानवेत्ताऽस्माभिः सयुग् भवेत् । तुरो वेगाद्धरिर्वायुः ..................... ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,797: | Line 5,474: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V03" data-block-id="RG_C01_S18_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">मानश्शंसो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य ॥ रक्षाणो ब्रह्मणस्पते ॥ ३ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,816: | Line 5,486: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V03 | | verse_id = RG_C01_S18_V03 | ||
| id = RG_C01_S18_V03_B01 | | id = RG_C01_S18_V03_B01 | ||
| text = ..................अररुचातिरोषणात् । तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे ॥३॥ | | text = ..................अररुचातिरोषणात् । तस्य धूर्तिर्वचो नोऽस्मान् पूरयेद्रक्ष नो हरे ॥३॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,826: | Line 5,496: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V04" data-block-id="RG_C01_S18_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सघा वीरो न रिष्यति यमिन्द्रो ब्रह्मणस्पतिः ॥ सोमो हिनोति मर्त्यम् ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V04 | | verse_id = RG_C01_S18_V04 | ||
| id = RG_C01_S18_V04_padapatha | | id = RG_C01_S18_V04_padapatha | ||
| text = सः । घ । वीरः । न । रिष्यति । यम् । इन्द्रः । ब्रह्मणः । पतिः ॥ सोमः । हिनोति । मर्त्यम् ॥ ४ ॥ | | text = सः । घ । वीरः । न । रिष्यति । यम् । इन्द्रः । ब्रह्मणः । पतिः ॥ सोमः । हिनोति । मर्त्यम् ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,845: | Line 5,508: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V04 | | verse_id = RG_C01_S18_V04 | ||
| id = RG_C01_S18_V04_B01 | | id = RG_C01_S18_V04_B01 | ||
| text = घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥ अमः स इति वा ....................... ॥ ४ ॥ | | text = घेति हावधृतिश्चैव सोमः सौम्यत्वतो हरिः । उना मया च युक्तत्वादूमैर्युक्तत्वतोऽपि वा ॥३२१ ॥ अमः स इति वा ....................... ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,855: | Line 5,518: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V05" data-block-id="RG_C01_S18_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">त्वन्तम्ब्रह्मणस्पते सोम इन्द्रश्च मर्त्यम् ॥ दक्षिणा पात्वंहसः ॥ ५, ३४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,874: | Line 5,530: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V05 | | verse_id = RG_C01_S18_V05 | ||
| id = RG_C01_S18_V05_B01 | | id = RG_C01_S18_V05_B01 | ||
| text = .................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ५, ३४ ॥ | | text = .................साक्षाच्छ्रीर्दक्षेनेति तु दक्षिणा । दक्षिणा चतुरत्वाद्वा स्वयमेव जनार्दनः ॥ ५, ३४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,884: | Line 5,540: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V06" data-block-id="RG_C01_S18_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सदसस्पतिमद्भुतम्प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् ॥ सनिम्मेधामयासिषम् ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V06 | | verse_id = RG_C01_S18_V06 | ||
| id = RG_C01_S18_V06_padapatha | | id = RG_C01_S18_V06_padapatha | ||
| text = सदसः । पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् ॥ सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् ॥ ६ ॥ | | text = सदसः । पतिम् । अद्भुतम् । प्रियम् । इन्द्रस्य । काम्यम् ॥ सनिम् । मेधाम् । अयासिषम् ॥ ६ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S18_V06_gadya_311" data-block-id="RG_C01_S18_V06_gadya_311" data-verse="RG_C01_S18_V06"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">हरि-वायु-अग्निषु शरणागतिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">हरि-वायु-अग्निषु शरणागतिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 6,907: | Line 5,556: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V06 | | verse_id = RG_C01_S18_V06 | ||
| id = RG_C01_S18_V06_B01 | | id = RG_C01_S18_V06_B01 | ||
| text = सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम् ॥३२३॥६॥ | | text = सदसस्पतिर्हरिस्साक्षाद् वायुरग्निरथापि वा । लाभज्ञानस्वरूपोऽसौ शरणं तमयासिषम् ॥३२३॥६॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,913: | Line 5,562: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सदसस्पतिर्देवता</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">सदसस्पतिर्देवता</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V07" data-block-id="RG_C01_S18_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्मादृतेन सिध्यति यज्ञो विपश्चितश्चन ॥ सधीनां योगमिन्वति ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,932: | Line 5,574: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V07 | | verse_id = RG_C01_S18_V07 | ||
| id = RG_C01_S18_V07_B01 | | id = RG_C01_S18_V07_B01 | ||
| text = धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते ॥ ७ ॥ | | text = धीप्रेरकः स ध्येयश्च धीभिर्योगं तदाऽप्नुते ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,938: | Line 5,580: | ||
<h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः देवता</h4> | <h4 class="gr-section-head gr-gadya-head">पिपीलिकामध्या निचृद् गायत्री - सदसस्पतिः देवता</h4> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V08" data-block-id="RG_C01_S18_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आदृध्नोति हविष्कृतिम्प्राञ्चङ्कृणोत्यध्वरम् ॥ होत्रा देवेषु गच्छति ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V08 | | verse_id = RG_C01_S18_V08 | ||
| id = RG_C01_S18_V08_padapatha | | id = RG_C01_S18_V08_padapatha | ||
| text = आत् । ऋध्नोति । हविःऽकृतिम् । प्राञ्चम् । कृणोति । अध्वरम् ॥ होत्रा । देवेषु । गच्छति ॥ ८ ॥ | | text = आत् । ऋध्नोति । हविःऽकृतिम् । प्राञ्चम् । कृणोति । अध्वरम् ॥ होत्रा । देवेषु । गच्छति ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,957: | Line 5,592: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V08 | | verse_id = RG_C01_S18_V08 | ||
| id = RG_C01_S18_V08_B01 | | id = RG_C01_S18_V08_B01 | ||
| text = तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति ॥ ३२४॥८ ॥ | | text = तस्माद्धविष्कृतः स्वृद्धिं करोति यजतो विभुः । करोति चोत्तमं यज्ञं देवाह्वानानि गच्छति ॥ ३२४॥८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 6,964: | Line 5,599: | ||
| verse_id = RG_C01_S18 | | verse_id = RG_C01_S18 | ||
| id = RG_C01_S18_devatachandas | | id = RG_C01_S18_devatachandas | ||
| text = सदसस्पतिः(वायुः), नराशंसो (विष्णुः,अग्निः - वा देवता | | text = सदसस्पतिः(वायुः), नराशंसो (विष्णुः,अग्निः - वा देवता | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S18_V09" data-block-id="RG_C01_S18_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नराशंसं सुधृष्टममपश्यं सप्रथस्तमम् ॥ दिवो न सद्ममखसम् ॥ ९, ३५, १९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 6,992: | Line 5,620: | ||
| verse_id = RG_C01_S18_V09 | | verse_id = RG_C01_S18_V09 | ||
| id = RG_C01_S18_V09_B01 | | id = RG_C01_S18_V09_B01 | ||
| text = नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः । यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८ ॥ | | text = नरैः स्तुत्यो नराशंसो हरिर्धृष्टतमश्च सः । गुणानां प्रथिमाधिक्यात् सप्रथस्तम ईरितः । यस्य स्वर्गादपि गृहं मखः प्रियमिवेयते ॥ ३२५॥९, ३५, १८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,007: | Line 5,635: | ||
| verse_id = RG_C01_S19 | | verse_id = RG_C01_S19 | ||
| id = RG_C01_S19_devatachandas | | id = RG_C01_S19_devatachandas | ||
| text = (प्रतित्यं नवर्चंं, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, अग्नामरुतश्च देवते, छन्दः– गायत्री,(२ निचृत्, ९ पिपीलिकामध्या निचृत्,) | | text = (प्रतित्यं नवर्चंं, मेधातिथिः काण्वः ऋषिः, अग्नामरुतश्च देवते, छन्दः– गायत्री,(२ निचृत्, ९ पिपीलिकामध्या निचृत्,) | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V01" data-block-id="RG_C01_S19_V01" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">प्रतित्यञ्चारुमध्वरङ्गोेपीथाय प्रहूयसे ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ १ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V01 | | verse_id = RG_C01_S19_V01 | ||
| id = RG_C01_S19_V01_padapatha | | id = RG_C01_S19_V01_padapatha | ||
| text = प्रति । त्यम् । चारुम् । अध्वरम् । गोऽपीथाय । प्र । हूयसे ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ १ ॥ | | text = प्रति । त्यम् । चारुम् । अध्वरम् । गोऽपीथाय । प्र । हूयसे ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,029: | Line 5,650: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V01 | | verse_id = RG_C01_S19_V01 | ||
| id = RG_C01_S19_V01_B01 | | id = RG_C01_S19_V01_B01 | ||
| text = यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे ............................ ॥ १ ॥ | | text = यज्ञं प्रतिप्रति त्यं तं सम्यक् शास्त्रोक्तलक्षणम् । आहूयसे ............................ ॥ १ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,039: | Line 5,660: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V02" data-block-id="RG_C01_S19_V02" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न हि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुम्परः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ २ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V02 | | verse_id = RG_C01_S19_V02 | ||
| id = RG_C01_S19_V02_padapatha | | id = RG_C01_S19_V02_padapatha | ||
| text = नहि । देवः । न । मर्त्यः । महः । तव । क्रतुम् । परः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥ | | text = नहि । देवः । न । मर्त्यः । महः । तव । क्रतुम् । परः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,064: | Line 5,678: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V02 | | verse_id = RG_C01_S19_V02 | ||
| id = RG_C01_S19_V02_B02 | | id = RG_C01_S19_V02_B02 | ||
| text = विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान् ॥ २ ॥ | | text = विष्णौ हि मुख्यतोऽर्थोऽयमग्नौ कांश्चिदृते सुरान् ॥ २ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V03" data-block-id="RG_C01_S19_V03" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ये महो रजसो विदुर्विश्वे देवासो अद्रुहः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ३॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V03 | | verse_id = RG_C01_S19_V03 | ||
| id = RG_C01_S19_V03_padapatha | | id = RG_C01_S19_V03_padapatha | ||
| text = ये । महः । रजसः । विदुः । विश्वे । देवासः । अद्रुहः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ३ ॥ | | text = ये । महः । रजसः । विदुः । विश्वे । देवासः । अद्रुहः । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,087: | Line 5,694: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V03 | | verse_id = RG_C01_S19_V03 | ||
| id = RG_C01_S19_V03_B01 | | id = RG_C01_S19_V03_B01 | ||
| text = महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः ॥ ३ ॥ | | text = महतो रञ्जकात् स्वर्गादद्रोग्धारोऽखिलं विदुः ॥ ३ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V04" data-block-id="RG_C01_S19_V04" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य उग्रा अर्कमानृचुरनाधृष्टास ओजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ४ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V04 | | verse_id = RG_C01_S19_V04 | ||
| id = RG_C01_S19_V04_padapatha | | id = RG_C01_S19_V04_padapatha | ||
| text = ये । उग्राः । अर्कम् । आनृचुः । अनाधृष्टासः । ओजसा ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ४ ॥ | | text = ये । उग्राः । अर्कम् । आनृचुः । अनाधृष्टासः । ओजसा ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,110: | Line 5,710: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V04 | | verse_id = RG_C01_S19_V04 | ||
| id = RG_C01_S19_V04_B01 | | id = RG_C01_S19_V04_B01 | ||
| text = प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४ ॥ | | text = प्राप्ता अर्कं विशेषेण सन्निधिस्तत्र यद्धरेः ॥ ४ ॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V05" data-block-id="RG_C01_S19_V05" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ये शुभ्रा घोरवर्पस सुक्षत्रासो रिशादसः ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ५, ३६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 7,129: | Line 5,722: | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S19_V05_gadya_312" data-block-id="RG_C01_S19_V05_gadya_312" data-verse="RG_C01_S19_V05"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राण-इन्द्रिय-अग्न्यादिगतभगवद्रूपविशेषाः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">प्राण-इन्द्रिय-अग्न्यादिगतभगवद्रूपविशेषाः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 7,137: | Line 5,730: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V05 | | verse_id = RG_C01_S19_V05 | ||
| id = RG_C01_S19_V05_B01 | | id = RG_C01_S19_V05_B01 | ||
| text = शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा । रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥ | | text = शुद्धा घोरबलाः क्षेत्रत्रातारः क्षतितोऽपि वा । रम्यसत्सुखभोक्तारो मरुतो मारुतत्वतः ॥ ३२८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,143: | Line 5,736: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V05 | | verse_id = RG_C01_S19_V05 | ||
| id = RG_C01_S19_V05_B02 | | id = RG_C01_S19_V05_B02 | ||
| text = एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः ॥३२९॥५॥ | | text = एतादृशानि रूपाणि प्राणाग्निस्थानि चेशितुः । पृथग् वा तादृशान्येव देवगान्यपि सर्वशः ॥३२९॥५॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V06" data-block-id="RG_C01_S19_V06" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">येनाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ६ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| Line 7,166: | Line 5,752: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V06 | | verse_id = RG_C01_S19_V06 | ||
| id = RG_C01_S19_V06_B01 | | id = RG_C01_S19_V06_B01 | ||
| text = स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः ॥३३०॥६॥ | | text = स्वर्गोपरि प्रकाशे च सूर्यादावासते सुराः । नाको निर्दुःखरूपत्वाद् द्यौः प्रकाशस्वरूपतः ॥३३०॥६॥ | ||
}} | }} | ||
</div> | </div> | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V07" data-block-id="RG_C01_S19_V07" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य ईङ्खयन्ति पर्वतान् तिरस्समुद्रमर्णवम् ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ७ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V07 | | verse_id = RG_C01_S19_V07 | ||
| id = RG_C01_S19_V07_padapatha | | id = RG_C01_S19_V07_padapatha | ||
| text = ये । ईङ्खयन्ति । पर्वतान् । तिरः । समुद्रम् । अर्णवम् ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ७ ॥ | | text = ये । ईङ्खयन्ति । पर्वतान् । तिरः । समुद्रम् । अर्णवम् ॥ मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
<div class="gr-verse-text gr-gadya" id=" | <div class="gr-verse-text gr-gadya" id="RG_C01_S19_V07_gadya_313" data-block-id="RG_C01_S19_V07_gadya_313" data-verse="RG_C01_S19_V07"> | ||
<div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">समुद्रशब्दार्थः प्रकृतिः</div> | <div class="gr-verse-text-gr-gadya-line">समुद्रशब्दार्थः प्रकृतिः</div> | ||
</div> | </div> | ||
| Line 7,205: | Line 5,784: | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V07 | | verse_id = RG_C01_S19_V07 | ||
| id = RG_C01_S19_V07_B03 | | id = RG_C01_S19_V07_B03 | ||
| text = प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः ॥३३२॥ ७ ॥ | | text = प्रकृतेः पुरुषाणां च प्रेरकः सन् सदा हरे । स्वरूपैर्बहुभिर्युक्त आयाहि सम सद्गुणैः ॥३३२॥ ७ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,217: | Line 5,796: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V08" data-block-id="RG_C01_S19_V08" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आये तन्वन्ति रश्मिभिस्तिरस्समुद्रमोजसा ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ८ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V08 | | verse_id = RG_C01_S19_V08 | ||
| id = RG_C01_S19_V08_padapatha | | id = RG_C01_S19_V08_padapatha | ||
| text = आ । ये । तन्वन्ति । रश्मिऽभिः । तिरः । समुद्रम् । ओजसा । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ८ ॥ | | text = आ । ये । तन्वन्ति । रश्मिऽभिः । तिरः । समुद्रम् । ओजसा । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ८ ॥ | ||
}} | }} | ||
| Line 7,237: | Line 5,810: | ||
}} | }} | ||
<div class="verse-block" id="RG_C01_S19_V09" data-block-id="RG_C01_S19_V09" data-doc="RG" data-chapter="RG_C01" data-verse-type="mantra"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अभि त्वा पूर्वपीतये सृजामि सोम्यम्मधु ॥ मरुद्भिरग्न आगहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥</span></span></div> | |||
{{Bhashyam | {{Bhashyam | ||
| verse_id = RG_C01_S19_V09 | | verse_id = RG_C01_S19_V09 | ||
| id = RG_C01_S19_V09_padapatha | | id = RG_C01_S19_V09_padapatha | ||
| text = अभि । त्वा । पूर्वऽपीतये । सृजामि । सोम्यम् ॥ मधु । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥ | | text = अभि । त्वा । पूर्वऽपीतये । सृजामि । सोम्यम् ॥ मधु । मरुत्ऽभिः । अग्ने । आ । गहि ॥ ९, ३७, १, १९ ॥ | ||
}} | }} | ||