Vishnutattvavinirnaya/Ullekha: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 1: | Line 1: | ||
__NOTOC__ | |||
<div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">विष्णुतत्त्वविनिर्णयः-उल्लेखाः</div> | <div class="gr-doc-title gr-ullekha-title">विष्णुतत्त्वविनिर्णयः-उल्लेखाः</div> | ||
| Line 7: | Line 7: | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘तद्योहं सोसौ योसौ सोहम्’(ऐ.ब्रा.आ-२,अ-२,ख-४.१२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘तद्योहं सोसौ योसौ सोहम्’(ऐ.ब्रा.आ-२,अ-२,ख-४.१२)']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘तद्योहं सोसौ योसौ सोहम्’(ऐ.ब्रा.आ-२,अ-२,ख-४.१२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘तद्योहं सोसौ योसौ सोहम्’(ऐ.ब्रा.आ-२,अ-२,ख-४.१२)']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘अः इति ब्रह्म तत्रागतमहमिति’(ऐ.ब्रा.२.३.८)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘अः इति ब्रह्म तत्रागतमहमिति’(ऐ.ब्रा.२.३.८)']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘अः इति ब्रह्म तत्रागतमहमिति’(ऐ.ब्रा.२.३.८)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘अः इति ब्रह्म तत्रागतमहमिति’(ऐ.ब्रा.२.३.८)']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
| Line 76: | Line 26: | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘तस्योपनिषदहमिति’(बृ.ब्रा.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘तस्योपनिषदहमिति’(बृ.ब्रा.५)']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘तस्योपनिषदहमिति’(बृ.ब्रा.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘तस्योपनिषदहमिति’(बृ.ब्रा.५)']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
| Line 134: | Line 32: | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B003" data-hl="‘नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ’(कठ.१.२.९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B003|'‘नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ’(क......']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B003" data-hl="‘नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ’(कठ.१.२.९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B003|'‘नैषा तर्केण मतिरापनेया प्रोक्तान्येनैव सुज्ञानाय प्रेष्ठ’(क......']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
| Line 156: | Line 44: | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B061" data-hl="‘अनित्यत्वात् सदुःखत्वान्न धर्माद्याः परं सुखम् । मोक्ष एव परानन्दः संसारे परिवर्तताम् ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B061|'‘अनित्यत्वात् सदुःखत्वान्न धर्माद्याः परं सुखम् । मोक्ष एव प......']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B061" data-hl="‘अनित्यत्वात् सदुःखत्वान्न धर्माद्याः परं सुखम् । मोक्ष एव परानन्दः संसारे परिवर्तताम् ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B061|'‘अनित्यत्वात् सदुःखत्वान्न धर्माद्याः परं सुखम् । मोक्ष एव प......']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
| Line 215: | Line 88: | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B009" data-hl="‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.४.६(२.२.५))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B009|'‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.४.६(२.२.५))']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B009" data-hl="‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.४.६(२.२.५))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B009|'‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.४.६(२.२.५))']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
| Line 249: | Line 108: | ||
</ol> | </ol> | ||
== | == Skandapurana == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B134" data-hl="परमाणुप्रदेशेऽपि ह्यनन्ताः प्राणिराशयः । सूक्ष्मत्वादीशशक्त्यैव स्थूला अपि हि संस्थिताः ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B134|'परमाणुप्रदेशेऽपि ह्यनन्ताः प्राणिराशयः । सूक्ष्मत्वादीशशक्त्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B134" data-hl="सहस्रयोजनसभां प्रभावाद्विश्वकर्मणः । अनन्ता राशयोऽनन्ताः प्रजानामधिसंस्थिताः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B134|'सहस्रयोजनसभां प्रभावाद्विश्वकर्मणः । अनन्ता राशयोऽनन्ताः प्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B001" data-hl="‘ब्रह्मशेषसुपर्णेशशक्रसूर्यगुहादयः । सर्वे क्षरा अक्षरा तु श्रीरेका तत्परो हरिः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B001|'‘ब्रह्मशेषसुपर्णेशशक्रसूर्यगुहादयः । सर्वे क्षरा अक्षरा तु......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== Taitattiriyaopanishat == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘स यश्चायं पुरुषे यश्चासावादित्ये स एकः’(ब्रह्मवल्लि.२७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘स यश्चायं पुरुषे यश्चासावादित्ये स एकः’(ब्रह्मवल्लि.२७)']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== Taittariyabrahmana == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B003" data-hl="‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’(तै.ब्रा.३.१२.९.७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B003|'‘नावेदविन्मनुते तं बृहन्तं सर्वानुभूमात्मानं साम्पराये’(तै.ब......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== Taittiriyaranyaka == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् । सोश्नुुते सर्वान् कामान् सह । ब्रह्मणा विपश्चिता ।’(तै.आ.८.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘यो वेद निहितं गुहायां परमे व्योमन् । सोश्नुुते सर्वान् कामा......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== ऋग्वेदः == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B030" data-hl="‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.७५.६)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B030|'‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.७५.६)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B030" data-hl="‘सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद् ब्रह्म विष्टितं तावती वाक् ॥ कश्छन्दसां योगमावेद धीरः को धिष्ण्यां प्रतिवाचं पपाद।’(ऋ.सं.">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B030|'‘सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद् ब्रह्म विष्टितं तावती वाक् ॥......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="‘यच्चिकेत सत्यमित् तन्न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता ।’(ऋ.सं.१०.५५.६),">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'‘यच्चिकेत सत्यमित् तन्न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता ।’(ऋ.स......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’(ऋ.सं.०२.२४.१२),">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’(......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="‘प्र घान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’,(ऋ.सं.२.१५.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'‘प्र घान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’,(ऋ.सं.२......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B101" data-hl="‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋ.सं.४.१७.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B101|'‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋ.सं.४.१......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B101" data-hl="‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B101|'‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.सं.८.३.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्मान् गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु । ब्रह्मा त्वो वदति जातविद्यां यज्ञस्य मात्रां वि मिमीत उत्व">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्मान् गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नासः उपकक्षास उ त्वे हृदा इव स्नात्वा उ त्वे ददृश्रे ॥(ऋ.सं.१०.७१">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नासः......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B108" data-hl="‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.९९.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B108|'‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम् ॥(ऋ.सं.१०.१२५.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्त वा उ । अहं जनाय समदं कृणोम्यहं द्यावापृथिवी आविवेश ॥(ऋ.सं.१०.१२५.६)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्त वा उ । अहं ज......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्वन्तस्समुद्रे ॥’(ऋ.सं.१०.१२५.७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्वन्तस्समुद्रे ॥’(ऋ.सं.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः । विदे हि रुद्रो रुद्रियं महित्वं यासिष्टं वर्तिरश्विनाविरावत्">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्राश्चाग्निश्च प्राणाद्वायुरजायत ।’(ऋ.सं.१०.९०.१३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्राश्च......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== कठोपनिषत् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B061" data-hl="‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुधा श्रुतेन । यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः तस्यैष आत्मा विवृणुते तनूं स्वाम् ॥’(कठ.१.२.">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B061|'‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुधा श्रुतेन । यमेवैष व......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(कठ.उ.२.१.१५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(कठ.उ.२.१.१५)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B006" data-hl="‘नेह नानास्ति किञ्चन’(कठ.२.१.११)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B006|'‘नेह नानास्ति किञ्चन’(कठ.२.१.११)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B006" data-hl="‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति।’ (कठ.२.१.१०)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B006|'‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति।’ (कठ.२.१.१०)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B006" data-hl="‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक् पश्यन् तानेवानु विधावति ॥(कठ.२.१.१४)’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B006|'‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक्......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== छान्दोग्योपनिषत् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B006" data-hl="‘इतिहासपुराणः पञ्चमो वेदानां वेदः’(छां.उ.७.१.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B006|'‘इतिहासपुराणः पञ्चमो वेदानां वेदः’(छां.उ.७.१.४)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B071" data-hl="‘स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमलब्ध्वा बन्धनमेवोपाश्रयते ।’(छां.उ.६.८.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B071|'‘स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमल......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B071" data-hl="‘सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजा सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’ (छां.उ.६.८.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B071|'‘सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजा सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’ (छां......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B072" data-hl="‘यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां रसानां समवहारमेकतां गमयन्ति । ते यथा तत्र न विवेकं लभन्तेऽमु">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B072|'‘यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B073" data-hl="‘इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रतीच्यस्ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति । स समुद्र एव भवति । त">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B073|'‘इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रत......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B074" data-hl="‘...स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति । अस्य यदैकां शाखां जीवो जहाति अथ सा शुष्यति...’ (छां.उ.६.११.१-२">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B074|'‘...स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति । अस......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B074" data-hl="‘न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किमत्र पश्यसीति अण्व्य इवेमा धाना भगव इत्यासामङ्गैकां भिन्धीति ">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B074|'‘न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किम......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B075" data-hl="लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति । तद्ध तथा चकार । तं होवाच यद्दोषा लवणमेतदुदकेऽवधा अङ्ग तदाहरेति । तद्धावमृश्य न व">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B075|'लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति । तद्ध तथा चकार । तं ह......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B075" data-hl="‘यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योभिनद्धाक्षमानीय तं ततोतिजने विसृजेत्....’ (छां.उ.६.१४.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B075|'‘यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योभिनद्धाक्षमानीय तं ततोतिजने विस......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B076" data-hl="‘अथ यदाऽस्य वाङ् मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः परस्यां देवतायां तावन्न विजानाति’ (छां.उ.६.१५.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B076|'‘अथ यदाऽस्य वाङ् मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B076" data-hl="‘पुरुषं सोम्योतं हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत् परशुमस्मै तपतेति । स यदि तस्य कर्ता भवति तत एवानृतमात्मानं ">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B076|'‘पुरुषं सोम्योतं हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B077" data-hl="‘सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति । त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा’(छां.उ.६.९.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B077|'‘सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति । त इह व्याघ्रो वा......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B077" data-hl="‘सत आगम्य न विदुः सत आगच्छाम इहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंहो वा’(छां.उ.६.१०.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B077|'‘सत आगम्य न विदुः सत आगच्छाम इहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंह......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B078" data-hl="‘ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति स समुद्र एव भवति’(छां.उ.६.१०.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B078|'‘ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति स समुद्र एव भवति’(छां.उ.६.१......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B079" data-hl="‘स्वं ह्यपीतो भवति’(छां.उ.६.८.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B079|'‘स्वं ह्यपीतो भवति’(छां.उ.६.८.१)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B079" data-hl="‘ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’(छां.उ.६.८.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B079|'‘ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’(छा......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B080" data-hl="‘अनेन जीवेनात्मनानुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणि’(छां.उ.६.३.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B080|'‘अनेन जीवेनात्मनानुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणि’(छां.उ.६.३.२)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B080" data-hl="‘स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.६.११.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B080|'‘स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B082" data-hl="‘तत्तेज ऐक्षत’(छां.उ.६.२.३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B082|'‘तत्तेज ऐक्षत’(छां.उ.६.२.३)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B082" data-hl="‘ता आप ऐक्षन्त’ (छां.उ.६.२.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B082|'‘ता आप ऐक्षन्त’ (छां.उ.६.२.४)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B082" data-hl="‘इमास्तिस्रो देवता’ (छां.उ.६.३.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B082|'‘इमास्तिस्रो देवता’ (छां.उ.६.३.२)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B082" data-hl="‘अनेन जीवेनात्मना’ (छां.उ.६.३.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B082|'‘अनेन जीवेनात्मना’ (छां.उ.६.३.२)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B083" data-hl="‘जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.६.११.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B083|'‘जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.६.११.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B083" data-hl="‘जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते’(छां.उ.६.११.३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B083|'‘जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते’(छां.उ.६.११.३)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B083" data-hl="‘ब्रह्मणा त्यक्तदेहस्तु मृत इत्युच्यते नरः’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B083|'‘ब्रह्मणा त्यक्तदेहस्तु मृत इत्युच्यते नरः’']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘यं वै सोम्य एतमणिमानं न निभालयस एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्न (अस्य सोम्यैषोणिम्न) एवं महान् न्यग्रोधस्तिष्ठति’(छां.उ.६.१२.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘यं वै सोम्य एतमणिमानं न निभालयस एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्न (अस......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श्वेतकेतो’(छां.उ.६.१२.३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘अण्व्य इवेमा धाना’(छां.उ.६.१२.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘अण्व्य इवेमा धाना’(छां.उ.६.१२.१)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B089" data-hl="‘सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय’(छां.६.१.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B089|'‘सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय’(छां.६.१.२......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B089" data-hl="‘तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B089|'‘तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B090" data-hl="‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B090|'‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B093" data-hl="‘यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृण्मयं विज्ञातं स्यात्’ (छां.उ.६.१.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B093|'‘यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृण्मयं विज्ञातं स्यात्’ (छ......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B093" data-hl="‘यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्यात्’(छां.उ.६.१.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B093|'‘यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्यात्’(छां.उ.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B093" data-hl="‘यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्यात्’(छां.उ.६.१.६)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B093|'‘यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्यात......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B094" data-hl="‘वाचाऽऽरम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम्’(छां.उ.६.१.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B094|'‘वाचाऽऽरम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम्’(छां.उ.६.१......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूः याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’(ई.उ.८),">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूः याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘योसावादित्ये(य एव आदित्ये) पुरुषः(पुरुषो दृष्यते) सोऽहमस्मि स एवाहमस्मि’(छां.४.११.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘योसावादित्ये(य एव आदित्ये) पुरुषः(पुरुषो दृष्यते) सोऽहमस्मि......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘परं ज्योतिरूपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते ।’(छां.उ.८.३.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘परं ज्योतिरूपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते ।’(छां.उ.८.३.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘स तत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा ज्ञातिभिर्वाज्ञातिभिर्वा’(छां.उ.८.१२.३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘स तत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B006" data-hl="‘एकमेवाद्वितीयं तत् ’(छां.उ.६.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B006|'‘एकमेवाद्वितीयं तत् ’(छां.उ.६.१)']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== तैत्तिरीयोपनिषत् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘एतमानन्दमयामात्मानमुपसङ्क्रम्य इमान् लोकान् कामान्नी कामरूप्यनुसञ्चरन् । एतत् सामगायन्नास्ते ।’(भृगुवल्ली.१४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘एतमानन्दमयामात्मानमुपसङ्क्रम्य इमान् लोकान् कामान्नी कामरूप......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B105" data-hl="‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति’(ब्रह्मवल्लि.२७(८.१))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B105|'‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति’(ब्रह्मवल्लि.२७(८.१))']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B009" data-hl="‘सोश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(ब्रह्मवल्लि.२(तै.उ.२.२))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B009|'‘सोश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(ब्रह्मवल्लि.......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== पद्मपुराणम् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B009" data-hl="‘नृपाद्या शतधृत्यन्ताः मुक्तिगा उत्तरोत्तरम् । गुणैः सर्वै शतगुणा मोदन्त इति हि श्रुतिः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B009|'‘नृपाद्या शतधृत्यन्ताः मुक्तिगा उत्तरोत्तरम् । गुणैः सर्वै......']]</span></li> | |||
</ol> | |||
== प्रमाणम् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
| Line 296: | Line 270: | ||
</ol> | </ol> | ||
== | == बृहदारण्यकोपनिषत् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B096" data-hl="‘तस्योपनिषत् सत्यस्य सत्यमिति । प्राणा वै सत्यं तेषामेष सत्यम् ।’(बृ.उ.४.१.२० )">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B096|'‘तस्योपनिषत् सत्यस्य सत्यमिति । प्राणा वै सत्यं तेषामेष सत्य......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B099" data-hl="‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४ )">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B099|'‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४ )']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == ब्रह्मतर्कः == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B 005" data-hl="अभिन्नत्वमभेदश्च यथा भेदविवर्जितम् । व्यवहार्यं पृथक् च स्यादेवं सर्वे गुणाः हरेः ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B 005|'अभिन्नत्वमभेदश्च यथा भेदविवर्जितम् । व्यवहार्यं पृथक् च स्य......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B 005" data-hl="अभेदाभिन्नयोर्भेदा यदि वा भेदभिन्नयोः । अनवस्थितिरेव स्यान्न विशेषणतामतिः ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B 005|'अभेदाभिन्नयोर्भेदा यदि वा भेदभिन्नयोः । अनवस्थितिरेव स्यान्......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B 005" data-hl="मूलसम्बन्धमज्ञात्वा तस्मादेकमनन्तधा । व्यवहार्यं विशेषेण दुस्तर्कबलतो हरेः ॥ विशेषोऽपि स्वरूपं स स्वनिर्वाहकताऽस्य च">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B 005|'मूलसम्बन्धमज्ञात्वा तस्मादेकमनन्तधा । व्यवहार्यं विशेषेण द......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B007" data-hl="‘देशः सर्वत्र पुरुषः स्वतन्त्रः कालनित्यता । इत्यादिषु स्वसम्बन्धो यथैव गुणरूपिणः ॥ गुणित्वं गुणभोक्तृत्वं स्याद् विष्ण">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B007|'‘देशः सर्वत्र पुरुषः स्वतन्त्रः कालनित्यता । इत्यादिषु स्वस......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == ब्रह्मसूत्रम् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B079" data-hl="‘स्वात्मना चोत्तरयोः’(ब्र.सू.२.३.२१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B079|'‘स्वात्मना चोत्तरयोः’(ब्र.सू.२.३.२१)']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात्’(ब्र.सू.१.३.१)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात्’(ब्र.सू.१.३.१)']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘नानुमानमतच्छब्दात्’(ब्र.सू.१.३.३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘नानुमानमतच्छब्दात्’(ब्र.सू.१.३.३)']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘प्राणभृच्च’(ब्र.सू.१.३.४)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘प्राणभृच्च’(ब्र.सू.१.३.४)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘ओं जगद्य्वापारवर्जम् ओं’(ब्र.सू.४.४.१७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘ओं जगद्य्वापारवर्जम् ओं’(ब्र.सू.४.४.१७)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘ओं प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च ओं’(ब्र.सू.४.४.१८)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘ओं प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च ओं’(ब्र.सू.४.४.१८)']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == ब्रह्माण्डपुराणम् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B003" data-hl="‘ऋगाद्या भारतं चैव पञ्चरात्रमथाखलिम् । मूलरामायणं चैव पुराणं चैतदात्मकम् ॥ ये चानुयायिनस्त्वेषां सर्वे ते च सदागमाः । दु">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B003|'‘ऋगाद्या भारतं चैव पञ्चरात्रमथाखलिम् । मूलरामायणं चैव पुराणं......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B016" data-hl="‘विंशल्लक्षणतोनूनः तपस्वी बहुवेदवित् । वेद इत्येव यं पश्येत् स वेदो ज्ञानदर्शनात् ’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B016|'‘विंशल्लक्षणतोनूनः तपस्वी बहुवेदवित् । वेद इत्येव यं पश्ये......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == ब्रह्माण्डपुराणम् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B033" data-hl="‘वेदानां सृष्टिवाक्यानि भवेयुर्व्यक्त्यपेक्षया । अवान्तराभिमानानां देवानां वा व्यपेक्षया ॥ नानित्यत्वात् कुतस्तेषामनि">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B033|'‘वेदानां सृष्टिवाक्यानि भवेयुर्व्यक्त्यपेक्षया । अवान्तराभ......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B002" data-hl="‘नित्यपूर्णाखलिगुणो विदोषः सर्वदैव यः । स्वतन्त्रः स परो (परमो) विष्णुर्जन्ममृत्यादिवर्जितः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B002|'‘नित्यपूर्णाखलिगुणो विदोषः सर्वदैव यः । स्वतन्त्रः स परो (प......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B002" data-hl="‘निर्दोषश्चेत् कथं विष्णुर्मानुषेषूदपद्यत । चिन्ताश्रमव्रणाज्ञानदुःखयुग् दृश्यते कथम् ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B002|'‘निर्दोषश्चेत् कथं विष्णुर्मानुषेषूदपद्यत । चिन्ताश्रमव्रणाज......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B002" data-hl="एष मे संशयो ब्रह्मन् हृदि शल्य इवार्पितः । अनुद्धार्योऽपरैर्मत्यैः सूक्तिशक्त्या तमुद्धर ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B002|'एष मे संशयो ब्रह्मन् हृदि शल्य इवार्पितः । अनुद्धार्योऽपरै......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B003" data-hl="स्त्रीपुंमलाभियोगात्मदेहो विष्णोर्न जायते । किन्तु निर्दोषचैतन्यसुखां नित्यां स्वकां तनुम् ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B003|'स्त्रीपुंमलाभियोगात्मदेहो विष्णोर्न जायते । किन्तु निर्दो......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B003" data-hl="प्रकाशयति सैवेयं जनिर्विष्णोर्न चापरा । तथाऽप्यसुरमोहाय परेषां च क्वचित् क्वचित् ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B003|'प्रकाशयति सैवेयं जनिर्विष्णोर्न चापरा । तथाऽप्यसुरमोहाय पर......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B003" data-hl="दुःखाज्ञानभ्रमादीन् स दर्शयेच्छुद्धसद्गुणः । क्व व्रणादि क्व चाज्ञानं स्वतन्त्राचिन्त्यसद्गुणे ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B003|'दुःखाज्ञानभ्रमादीन् स दर्शयेच्छुद्धसद्गुणः । क्व व्रणादि क......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B003" data-hl="दोर्लभ्यायैव मौक्षस्य दर्शयेत् तान्यजो हरिः । मिथ्यादर्शनदोषेण तेन मुक्तिं न यान्ति च ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B003|'दोर्लभ्यायैव मौक्षस्य दर्शयेत् तान्यजो हरिः । मिथ्यादर्शनद......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C03_B003" data-hl="तमो यान्ति च तेनैव तस्माद्दोषविवर्जितम् । प्रादुर्भावगतं चैव जानीयाद्विष्णुमञ्जसा ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C03_B003|'तमो यान्ति च तेनैव तस्माद्दोषविवर्जितम् । प्रादुर्भावगतं च......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == भगवद्गीता == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B060" data-hl="‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B060|'‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूत......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B060" data-hl="‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B060|'‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B060" data-hl="‘यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B060|'‘यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B060" data-hl="‘यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B060|'‘यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B060" data-hl="‘इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान् स्यात् कृतकृत्यश्च भारत ॥’(भा.गी.१५.१६-२०)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B060|'‘इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धि......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B061" data-hl="‘तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात् पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥’(भ.गी.१२.७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B061|'‘तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात् पार्थ......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B062" data-hl="यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद् भजति मां सर्वभावेन भारत ॥(भ.गी.१५.१९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B062|'यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद् भजति मां......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥(भ.गी.१६.८)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्य......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B095" data-hl="एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः । प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥’(भ.गी.१६.९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B095|'एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः । प्रभवन्त्युग्रक......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B100" data-hl="‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज्ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम् ॥’(भ.गी.१८.२०)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B100|'‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥’(भ.गी.१४.२)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == महानारायणोपनिषत् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B002" data-hl="‘यमन्तः समुद्रे कवयो वयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ॥ यतः प्रसूताः जगतः प्रसूती तोयेन जीवान् व्यससर्ज भूम्याम् । यदोषधीभ">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B002|'‘यमन्तः समुद्रे कवयो वयन्ति तदक्षरे परमे प्रजाः ॥ यतः प्रस......']]</span></li> | ||
</ol> | </ol> | ||
== | == महाभारतम् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B083" data-hl="(शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् ॥म.भा.१२.१९४.१८)‘सुखस्य चाप्यायतनं शरीरं दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् । अचे">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B083|'(शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् ॥म.भा.१२.१९४.......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B086" data-hl="‘ऐकात्म्यं नाम यदिदं केचिद् ब्रूयुरनैपुणाः । शास्त्रतत्त्वमविज्ञाय तथा वादबलाज्जनाः ॥ कामक्रोधाभिभूतत्वादहङ्कारवशं गता">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B086|'‘ऐकात्म्यं नाम यदिदं केचिद् ब्रूयुरनैपुणाः । शास्त्रतत्त्व......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B104" data-hl="‘मग्नस्य हि परेज्ञाने किं न दुःखतरं भवेत् ।’(म.भा.१२.३०७.८३)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B104|'‘मग्नस्य हि परेज्ञाने किं न दुःखतरं भवेत् ।’(म.भा.१२.३०७.८३)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B140" data-hl="उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरीन् युधि ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B140|'उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्ति......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
== | == मुण्डकोपनिषत् == | ||
<ol class="gr-ullekha-list"> | <ol class="gr-ullekha-list"> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B084" data-hl="‘तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मु.उ.२.२.५)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B084|'‘तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मु.उ.२.२.५)']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor=" | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B089" data-hl="‘इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः’(मु.उ.१.२.१०)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B089|'‘इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढा......']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मुण्डक.उ.४.६(२.२.५))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मुण......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B102" data-hl="‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.५.३(३.१.३))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B102|'‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.५.३(३.१.३))']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B105" data-hl="‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुण्डक.उ.६.७(३.२.७))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B105|'‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुण्डक.......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B105" data-hl="‘येनाऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम्’(मुण्डक.उ.५.६(३.१.६))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B105|'‘येनाऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B106" data-hl="‘गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठा देवाश्च सर्वे प्रतिदेवतासु’(मुण्डक.उ.६.७(३.२.७))">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B106|'‘गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठा देवाश्च सर्वे प्रतिदेवतासु’(मुण्......']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B107" data-hl="‘परेव्यये’(मुण्डक.उ.६.७(३.२.७)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B107|'‘परेव्यये’(मुण्डक.उ.६.७(३.२.७)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C01_B108" data-hl="‘ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति’(मुण्डक.उ.६.९(३.२.९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C01_B108|'‘ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति’(मुण्डक.उ.६.९(३.२.९)']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
| Line 389: | Line 382: | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B006" data-hl="‘‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति ।’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B006|'‘‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति ।’']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B006" data-hl="‘‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति ।’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B006|'‘‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति ।’']]</span></li> | ||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B006" data-hl="‘‘तस्यैव सर्वनामानि व्यतिरिक्तस्य सर्वतः(शः) । यः स्वतन्त्रः सदैवैकः स विष्णुः परमो मतः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B006|'‘‘तस्यैव सर्वनामानि व्यतिरिक्तस्य सर्वतः(शः) । यः स्वतन्त्......']]</span></li> | <li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B006" data-hl="‘‘तस्यैव सर्वनामानि व्यतिरिक्तस्य सर्वतः(शः) । यः स्वतन्त्रः सदैवैकः स विष्णुः परमो मतः ॥’">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B006|'‘‘तस्यैव सर्वनामानि व्यतिरिक्तस्य सर्वतः(शः) । यः स्वतन्त्......']]</span></li> | ||
</ol> | |||
== श्वेताश्वतरोपनिषत् == | |||
<ol class="gr-ullekha-list"> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B005" data-hl="‘यस्मात् परं नापरमस्ति किञ्चित्’(३.९)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B005|'‘यस्मात् परं नापरमस्ति किञ्चित्’(३.९)']]</span></li> | |||
<li><span class="gr-ullekha-ref-link" data-anchor="VTN_C02_B005" data-hl="‘तेनेदं पूर्णं..(पुरुषेण सर्वम्॥) ततो यदुत्तरतरं तदरूपमनामयम्।’(३.९-१०)">[[Vishnutattvavinirnaya#VTN_C02_B005|'‘तेनेदं पूर्णं..(पुरुषेण सर्वम्॥) ततो यदुत्तरतरं तदरूपमनामयम......']]</span></li> | |||
</ol> | </ol> | ||
Revision as of 09:04, 29 April 2026
विष्णुतत्त्वविनिर्णयः-उल्लेखाः
Aitareyabrahmana
Brihadaranyakopanishat
- '‘यत्र त्वस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत् केन कं पश्येत् तत् केन कं......'
- '‘अविनाशी वा अरेऽयमात्मानुच्छित्तिधर्मा’(बृ.उ.६.५.१३(४.५.१४))'
- '‘अत्रैव मा भगवान् मोहान्तमापिबन्’(बृ.उ.६.५.१३(४.५.१४))'
- '‘न प्रेत्य सञ्ज्ञाऽस्ति’(बृ.उ.६.५.१२(४.५.१३))'
- '‘यत्र त्वस्य सर्वमात्मैवाभूत् तत् केन कं पश्येत्’(बृ.उ.४(२).......'
- '‘विज्ञातारमरे केन विजानीयाद्’(बृ.उ.४(२).४.१४)'
- '‘न तु तद् द्वितीयमस्ति’(बृ.उ.६(४).३.२३)'
- '‘ततोऽन्यद्विभक्तं यत्पश्येत् (यत्ततोऽन्यत् विभक्तत्वेनैव पश्......'
Bruhadaranyakabrahmana
Kathakopanishat
Krishnayajurvedataittiriyaaranyaka
Mahabaharata
Mahavaraha
Mahavarahapurana
- '‘वेदास्ते नित्यविन्नत्वात् श्रुतयश्चाखिलैः श्रुतेः । आम्नायो......'
- '‘सर्वज्ञं सर्वकर्तारं नारायणमनामयम् । सर्वोत्तमं ज्ञापयन्ति......'
Mahopanishat
- '‘सर्वोत्तमं सर्वदोषव्यपेतं गुणैरशेषैः पूर्णमन्यं समस्तात् ।......'
- '‘एको(ह वै) नारायण आसीन्न ब्रह्मा नेशानो (नापो) नाग्नीषोमौ ने......'
- 'गुणक्रियादयो विष्णोः स्वरूपं नान्यदिष्यते । अतो मिथोऽपि भे......'
- 'स्वरूपेऽपि विशेषोऽस्ति स्वरूपत्ववदेव तु । भेदाभावेऽपि तेनैव......'
Maitrayanyupanishat
Mandukyopanishat
- '‘प्रपञ्चो यदि विद्येत निवर्तेत न संशयः । मायामात्रमिदं द्वै......'
- '‘अद्वैतः सर्वभावानाम्’(माण्डूक्य.उ.२.२)'
- '‘अद्वैतं परमार्थतः’(माण्डूक्य.उ.२.९)'
- '‘विकल्पो विनिवर्तेत कल्पितो यदि केनचित्’ (माण्डूक्य.उ.२.१०)'
- '‘उपदेशादयं वादोऽज्ञाते द्वैतं न विद्यते’(माण्डूक्य.उ.२.१०)'
Mundakopanishat/Atharvanopanishat
Paramashruti
- 'ब्रह्मा शिवः सुराद्याश्च शरीरक्षरणात् क्षराः । लक्ष्मीरक्षर......'
- 'स्वातन्त्र्यशक्तिविज्ञानसुखाद्यैरखिलैर्गुणैः । निस्सीमत्वेन......'
- 'सर्गस्थितिक्षययतिप्रकाशावृतिबन्धनम् । सर्वक्षराणामेकः स कुर......'
- 'सर्गस्थितियतिज्योतिर्नित्यानन्दप्रदोक्षरे । चेष्टाप्रदश्च स......'
- '‘उत्पत्तिर्वासुदेवस्य प्रादुर्भावो न चापरः । देहोत्पत्तिस्तद......'
- 'देहोऽनादिर्हरेर्नित्यो ब्रह्मादीनामनित्यकाः । मुख्योत्पत्त......'
- 'विष्णुं सर्वगुणैः पूर्णं ज्ञात्वा संसारवर्जितः । निर्दुःखान......'
Paramopanishat
Skandapurana
- 'परमाणुप्रदेशेऽपि ह्यनन्ताः प्राणिराशयः । सूक्ष्मत्वादीशशक्त्......'
- 'सहस्रयोजनसभां प्रभावाद्विश्वकर्मणः । अनन्ता राशयोऽनन्ताः प्......'
- '‘ब्रह्मशेषसुपर्णेशशक्रसूर्यगुहादयः । सर्वे क्षरा अक्षरा तु......'
Taitattiriyaopanishat
Taittariyabrahmana
Taittiriyaranyaka
ऋग्वेदः
- '‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ.सं.८.७५.६)'
- '‘सहस्रधा महिमानः सहस्रं यावद् ब्रह्म विष्टितं तावती वाक् ॥......'
- '‘यच्चिकेत सत्यमित् तन्न मोघं वसुस्पार्हमुत जेतोत दाता ।’(ऋ.स......'
- '‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्चन प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’(......'
- '‘प्र घान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’,(ऋ.सं.२......'
- '‘सत्यमेनमनु विश्वे मदन्ति रातिं देवस्य गृणतो मघोनः’(ऋ.सं.४.१......'
- '‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये’(ऋ.सं.८.३.......'
- '‘ऋचां त्वः पोषमास्ते पुपुष्मान् गायत्रं त्वो गायति शक्वरीषु......'
- '‘अक्षण्वन्तः कर्णवन्तः सखायो मनोजवेष्वसमा बभूवुः । आदघ्नासः......'
- '‘परो मात्रया तन्वा वृधान न ते महित्वमन्वश्नुवन्ति ।’(ऋ.सं.७.......'
- '‘यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम्......'
- 'अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्त वा उ । अहं ज......'
- 'अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्वन्तस्समुद्रे ॥’(ऋ.सं.......'
- '‘अस्य देवस्य मीळ्हुषो वया विष्णोरेषस्य प्रभृथे हविर्भिः ।......'
- '‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यो अजायत । मुखादिन्द्राश्च......'
कठोपनिषत्
- '‘नायमात्मा प्रवचनेन लभ्यो न मेधया न बहुधा श्रुतेन । यमेवैष व......'
- '‘यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति’(कठ.उ.२.१.१५)'
- '‘नेह नानास्ति किञ्चन’(कठ.२.१.११)'
- '‘मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति।’ (कठ.२.१.१०)'
- '‘यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति । एवं धर्मान् पृथक्......'
छान्दोग्योपनिषत्
- '‘इतिहासपुराणः पञ्चमो वेदानां वेदः’(छां.उ.७.१.४)'
- '‘स यथा शकुनिः सूत्रेण प्रबद्धः दिशं दिशं पतित्वान्यत्रायतनमल......'
- '‘सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजा सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’ (छां......'
- '‘यथा सोम्य मधु मधुकृतो निस्तिष्ठन्ति नानात्ययानां वृक्षाणां......'
- '‘इमाः सोम्य नद्यः पुरस्तात् प्राच्यः स्यन्दन्ते पश्चात् प्रत......'
- '‘...स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति । अस......'
- '‘न्यग्रोधफलमत आहरेति इदं भगव इति भिन्धीति भिन्नं भगव इति किम......'
- 'लवणमेतदुदकेऽवधाय मा प्रातरुपसीदथा इति । तद्ध तथा चकार । तं ह......'
- '‘यथा सोम्य पुरुषं गन्धारेभ्योभिनद्धाक्षमानीय तं ततोतिजने विस......'
- '‘अथ यदाऽस्य वाङ् मनसि सम्पद्यते मनः प्राणे प्राणस्तेजसि तेजः......'
- '‘पुरुषं सोम्योतं हस्तगृहीतमानयन्ति अपहार्षीत् स्तेयमकार्षीत्......'
- '‘सति सम्पद्य न विदुः सति सम्पत्स्यामह इति । त इह व्याघ्रो वा......'
- '‘सत आगम्य न विदुः सत आगच्छाम इहे इति । त इह व्याघ्रो वा सिंह......'
- '‘ताः समुद्रात् समुद्रमेवापियन्ति स समुद्र एव भवति’(छां.उ.६.१......'
- '‘स्वं ह्यपीतो भवति’(छां.उ.६.८.१)'
- '‘ सन्मूलाः सोम्येमाः सर्वा प्रजाः सदायतनाः सत्प्रतिष्ठाः’(छा......'
- '‘अनेन जीवेनात्मनानुप्रविश्य नामरूपे व्याकरवाणि’(छां.उ.६.३.२)'
- '‘स एष जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.......'
- '‘तत्तेज ऐक्षत’(छां.उ.६.२.३)'
- '‘ता आप ऐक्षन्त’ (छां.उ.६.२.४)'
- '‘इमास्तिस्रो देवता’ (छां.उ.६.३.२)'
- '‘अनेन जीवेनात्मना’ (छां.उ.६.३.२)'
- '‘जीवेनात्मनानुप्रभूतः पेपीयमानो मोदमानस्तिष्ठति’(छां.उ.६.११.......'
- '‘जीवापेतं वाव किलेदं म्रियते न जीवो म्रियते’(छां.उ.६.११.३)'
- '‘ब्रह्मणा त्यक्तदेहस्तु मृत इत्युच्यते नरः’'
- '‘यं वै सोम्य एतमणिमानं न निभालयस एतस्य वै सोम्यैषोऽणिम्न (अस......'
- '‘स य एषोऽणिमैतदात्म्यमिदं सर्वं तत्सत्यं स आत्माऽतत्त्वमसि श......'
- '‘अण्व्य इवेमा धाना’(छां.उ.६.१२.१)'
- '‘सर्वान् वेदानधीत्य महामना अनूचानमानी स्तब्ध एयाय’(छां.६.१.२......'
- '‘तद्धैक आहुरसदेवेदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)'
- '‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छां.उ.६.२.१)'
- '‘यथा सोम्यैकेन मृत्पिण्डेन सर्वं मृण्मयं विज्ञातं स्यात्’ (छ......'
- '‘यथा सोम्यैकेन लोहमणिना सर्वं लोहमयं विज्ञातं स्यात्’(छां.उ.......'
- '‘यथा सोम्यैकेन नखनिकृन्तनेन सर्वं कार्ष्णायसं विज्ञातं स्यात......'
- '‘वाचाऽऽरम्भणं विकारो नामधेयं मृत्तिकेत्येव सत्यम्’(छां.उ.६.१......'
- '‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूः याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्......'
- '‘योसावादित्ये(य एव आदित्ये) पुरुषः(पुरुषो दृष्यते) सोऽहमस्मि......'
- '‘परं ज्योतिरूपसम्पद्य स्वेन रूपेणाभिनिष्पद्यते ।’(छां.उ.८.३.......'
- '‘स तत्र पर्येति जक्षन् क्रीडन् रममाणः स्त्रीभिर्वा यानैर्वा......'
- '‘एकमेवाद्वितीयं तत् ’(छां.उ.६.१)'
तैत्तिरीयोपनिषत्
- '‘एतमानन्दमयामात्मानमुपसङ्क्रम्य इमान् लोकान् कामान्नी कामरूप......'
- '‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रामति’(ब्रह्मवल्लि.२७(८.१))'
- '‘सोश्नुते सर्वान् कामान् सह ब्रह्मणा विपश्चिता’(ब्रह्मवल्लि.......'
पद्मपुराणम्
प्रमाणम्
- '‘नित्ययानित्यया स्तौमि ब्रह्म तत्परमं पदम्’'
- '‘श्रुतिर्वाव नित्या अनित्या वाव स्मृतयो याश्चान्याः वाचः’'
- '‘विज्ञेयं परमं ब्रह्म ज्ञापिका परमा श्रुतिः । अनादिनित्या सा......'
- '‘नित्या वेदाः समस्ताश्च शाश्वता विष्णुबुद्धिगाः । सर्गे सर्......'
- '‘अतः श्रुतित्वमेतासां श्रुता एव यतोऽखिलैः । जन्मान्तरे श्रुत......'
- '‘तदुत्पत्तिवचश्चैव भवेत् व्यक्तिमपेक्ष्य तु । चेतनस्य जनिर्......'
- '‘अज्ञानां ज्ञानदो विष्णुः ज्ञानिनां मोक्षदश्च सः । आनन्दश्च......'
- '‘बन्धको भवपाशेन भवपाशाच्च मोचकः । कैवल्यदः परं ब्रह्म विष्णु......'
- '‘ एवमेव खलु सोम्य आचार्यवान् पुरुषो वेद’'
- '‘स्वातन्त्र्यात् स्व इति प्रोक्तः आत्मायं चाततत्वतः । ब्रह......'
- 'स्वं कुलायं यथापीतः पक्षी स्यादेवमीश्वरम् । अप्येति जीवः प्......'
- '‘यत्रायं पुरुषः स्वपिति नाम’'
- '‘मननात् मन उद्दिष्टः पुद्गलो निरयं गिरन् । कर्मानुशयनाच्चैव......'
- '‘प्राणः प्रणयनादेषः साधुत्वात् सन् हरिः स्मृतः ।’'
- '‘स्रष्टृत्वादाश्रयात्वाच्च मुक्तानां च प्रति प्रति । स्थापना......'
- '‘विष्णुर्जीव इति प्रोक्तः सततं प्राणधारणात् । स प्रविश्य शर......'
- '‘आततत्वाच्च मातृत्वादात्मेति परमो हरिः । आत्माभासास्तदन्ये य......'
- '‘यथा पक्षी च सूत्रं च नानावृक्षरसा यथा । यथा नद्यः समुद्रश......'
- '‘प्रेरकः सर्व(भूतानां)जीवानां प्राणधीचोदिता च सः । विष्णुः......'
- '‘अनाद्यनन्तं जगदेतदीदृक् प्रवर्तते नात्र विचार्यमस्ति । न च......'
- '‘असत्यमाहुर्जगदेतदज्ञः शक्तिं हरेर्ये न विदुः परां हि । यः......'
- '‘अनित्यत्वविकारित्वपारतन्त्र्यादिरूपतः । स्वप्नादिसाम्यं ज......'
- '‘प्रज्ञाविनिर्मितं यस्मादतो मायामयं जगत् । अनेनानुगतं यस्मा......'
- '‘महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च । प्रकृतिर्वासनेत्येव......'
- '‘सर्वे वेदा हरेर्भेदं सर्वस्माज्ज्ञापयन्ति हि । भेदः स्वातन्......'
- '‘ईशमाश्रित्य तिष्ठन्ति मुक्ताः संसारसागरात् । यथेष्टभोगभोक्त......'
- '‘अहमित्येव यो वेद्यः स जीव इति कीर्तितः । स दुःखी स सुखी च......'
- '‘ब्रह्ममत्यनुकूला मे मतिर्मुक्तौ भविष्यति । अतः प्रायोऽनुकू......'
- '‘जीवस्य परमैक्यं तु बुद्धिसारूप्यमेव तु । एकस्थाननिवसो वा व......'
- '‘सम्पूज्य ब्राह्मणं भक्त्या शूद्रोऽपि ब्राह्मणो भवेत्’'
- '‘ब्रह्माणि जीवा सर्वेऽपि परब्रह्माणि मुक्तिगाः । प्रकृतिः प......'
- '‘यथाऽपियन्ति तेजांसि महातेजसि भास्करे । पृथक् पृथक् स्थितान्......'
- '‘जीवेश्वरभिदाचैव जडेश्वरभिदा तथा । जीवभेदो मिथश्चैव जडजीवभि......'
- 'मिथश्च जडभेदोऽयं प्रपञ्चो भेदपञ्चकः । सोऽयं सत्यो ह्यनादिश्......'
- 'न च नाशं प्रयात्येष न चासौ भ्रान्तिकल्पितः । कल्पिताश्चेन्न......'
- 'द्वैतं न विद्यत इति तस्मादज्ञानिनां मतम् । मतं हि ज्ञानिना......'
- '‘अधिष्टानं च सदृशं तथ्य(सत्य)वस्तुद्वयं विना । न भ्रान्तिर्......'
- '‘मानस्यां वासनया तु बहिर्वस्तुत्वकल्पनम् । स्वाप्नो भ्रमश्च......'
- '‘चतुरङ्गबलत्वादिकल्पनं भ्रम इष्यते । न भ्रान्तिकल्पितं विश्......'
- 'न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः । सदा पश्यति तेनेदं......'
- 'अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचित् भवेत् । सर्वापरोक्षविद्......'
- 'अनागता अतीताश्च यावन्तः सहिताः क्षणाः । अतीतानागताश्चैव यावन......'
बृहदारण्यकोपनिषत्
- '‘तस्योपनिषत् सत्यस्य सत्यमिति । प्राणा वै सत्यं तेषामेष सत्य......'
- '‘अहं ब्रह्मास्मि’(बृ.उ.३.५.४ )'
ब्रह्मतर्कः
- 'अभिन्नत्वमभेदश्च यथा भेदविवर्जितम् । व्यवहार्यं पृथक् च स्य......'
- 'अभेदाभिन्नयोर्भेदा यदि वा भेदभिन्नयोः । अनवस्थितिरेव स्यान्......'
- 'मूलसम्बन्धमज्ञात्वा तस्मादेकमनन्तधा । व्यवहार्यं विशेषेण द......'
- '‘देशः सर्वत्र पुरुषः स्वतन्त्रः कालनित्यता । इत्यादिषु स्वस......'
ब्रह्मसूत्रम्
- '‘स्वात्मना चोत्तरयोः’(ब्र.सू.२.३.२१)'
- '‘द्युभ्वाद्यायतनं स्वशब्दात्’(ब्र.सू.१.३.१)'
- '‘नानुमानमतच्छब्दात्’(ब्र.सू.१.३.३)'
- '‘प्राणभृच्च’(ब्र.सू.१.३.४)'
- '‘ओं जगद्य्वापारवर्जम् ओं’(ब्र.सू.४.४.१७)'
- '‘ओं प्रकरणादसन्निहितत्वाच्च ओं’(ब्र.सू.४.४.१८)'
ब्रह्माण्डपुराणम्
- '‘ऋगाद्या भारतं चैव पञ्चरात्रमथाखलिम् । मूलरामायणं चैव पुराणं......'
- '‘विंशल्लक्षणतोनूनः तपस्वी बहुवेदवित् । वेद इत्येव यं पश्ये......'
ब्रह्माण्डपुराणम्
- '‘वेदानां सृष्टिवाक्यानि भवेयुर्व्यक्त्यपेक्षया । अवान्तराभ......'
- '‘नित्यपूर्णाखलिगुणो विदोषः सर्वदैव यः । स्वतन्त्रः स परो (प......'
- '‘निर्दोषश्चेत् कथं विष्णुर्मानुषेषूदपद्यत । चिन्ताश्रमव्रणाज......'
- 'एष मे संशयो ब्रह्मन् हृदि शल्य इवार्पितः । अनुद्धार्योऽपरै......'
- 'स्त्रीपुंमलाभियोगात्मदेहो विष्णोर्न जायते । किन्तु निर्दो......'
- 'प्रकाशयति सैवेयं जनिर्विष्णोर्न चापरा । तथाऽप्यसुरमोहाय पर......'
- 'दुःखाज्ञानभ्रमादीन् स दर्शयेच्छुद्धसद्गुणः । क्व व्रणादि क......'
- 'दोर्लभ्यायैव मौक्षस्य दर्शयेत् तान्यजो हरिः । मिथ्यादर्शनद......'
- 'तमो यान्ति च तेनैव तस्माद्दोषविवर्जितम् । प्रादुर्भावगतं च......'
भगवद्गीता
- '‘द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च । क्षरः सर्वाणि भूत......'
- '‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः । यो लोकत्रयमाविश......'
- '‘यस्मात् क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः । अतोऽस्मि लोके वेदे......'
- '‘यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद्भजति मां......'
- '‘इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ । एतद्बुद्ध्वा बुद्धि......'
- '‘तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात् पार्थ......'
- 'यो मामेवमसंमूढो जानाति पुरुषोत्तमम् । स सर्वविद् भजति मां......'
- '‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् । अपरस्परसम्भूतं किमन्य......'
- 'एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः । प्रभवन्त्युग्रक......'
- '‘सर्वभूतेषु येनैकं भावमव्ययमीक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज......'
- 'इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । सर्गेऽपि नोपजायन्ते......'
महानारायणोपनिषत्
महाभारतम्
- '(शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् ॥म.भा.१२.१९४.......'
- '‘ऐकात्म्यं नाम यदिदं केचिद् ब्रूयुरनैपुणाः । शास्त्रतत्त्व......'
- '‘मग्नस्य हि परेज्ञाने किं न दुःखतरं भवेत् ।’(म.भा.१२.३०७.८३)'
- 'उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । पश्यन्तः पातयन्ति......'
मुण्डकोपनिषत्
- '‘तमेवैकं जानथ आत्मानम्’(मु.उ.२.२.५)'
- '‘इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढा......'
- '‘तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति’(मुण......'
- '‘अमृतस्यैष सेतुः’(मुण्डक.उ.५.३(३.१.३))'
- '‘कर्माणि विज्ञानमयश्च आत्मा परेव्यये सर्व एकीभवन्ति’(मुण्डक.......'
- '‘येनाऽक्रमन्त्यृषयो ह्याप्तकामा यत्र तत् सत्यस्य परमं निधानम......'
- '‘गताः कलाः पञ्चदश प्रतिष्ठा देवाश्च सर्वे प्रतिदेवतासु’(मुण्......'
- '‘परेव्यये’(मुण्डक.उ.६.७(३.२.७)'
- '‘ब्रह्म वेद ब्रह्मैव भवति’(मुण्डक.उ.६.९(३.२.९)'
श्रुतिः
- '‘नेन्द्रियाणि नानुमानं वेदा ह्येवैनं वेदयन्ति तस्मादाहुर्वेद......'
- '‘सर्वोत्कर्षे देवदेवस्य विष्णोर्महातात्पर्यं नैव चान्यत्र सत......'
- '‘धर्मार्थकामाः सर्वेऽपि न नित्या मोक्ष एव हि । नित्यस्तस्मा......'
- '‘यस्य प्रसादात् परमार्तिरूपादस्मात् संसारान्मुच्यते नापरेण ।......'
- '‘न तादृशी प्रीतिरीड्यस्य विष्णोर्गुणोत्कर्षज्ञातरि यादृशी स्......'
- '‘जीव इति भगवतोऽनिरुद्धस्याख्या’'
- '‘तेजः परस्यां देवतायां तावन्न जानाति’'
- '‘यदास्य प्राणादीन् परो ग्रसति तदा न जानाति, यदा ददाति तदा जा......'
- '‘सत्य आत्मा सत्यो जीवः सत्यं भिदा सत्यं भिदा सत्यं भिदा । मै......'
- '‘आत्मा हि परमस्वतन्त्रः सर्ववित् सर्वशक्तिः परमसुखः परमो जीव......'
- '‘एको नारायण आसीन्न ब्रह्मा न च शङ्करः ।’'
- '‘ स मुनिर्भूत्वा समचिन्तयत् तत एते व्यजायन्त ।’'
- '‘विश्वो हिरण्यगर्भोग्निर्यमो वरुणरुद्रेन्द्रा ’'
- '‘वासुदेवो वा इदमग्र आसीन्न ब्रह्मा न चशङ्करः । नेन्द्रसूर्य......'
- '‘‘नामानि सर्वाणि यमाविशन्ति तं वै विष्णुं परममुदाहरन्ति ।’'
- '‘‘तस्यैव सर्वनामानि व्यतिरिक्तस्य सर्वतः(शः) । यः स्वतन्त्......'
श्वेताश्वतरोपनिषत्
- '‘यस्मात् परं नापरमस्ति किञ्चित्’(३.९)'
- '‘तेनेदं पूर्णं..(पुरुषेण सर्वम्॥) ततो यदुत्तरतरं तदरूपमनामयम......'