Mundaka: Difference between revisions
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3) |
||
| Line 16: | Line 16: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C01_V01"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C01_V01_B01" data-verse="MUN_C01_V01"> | <div class="bhashya" id="MUN_C01_V01_B01" data-verse="MUN_C01_V01"> | ||
<p>आनन्दमजरं नित्यमजमक्षयमच्युतम् ।</p> | <p>आनन्दमजरं नित्यमजमक्षयमच्युतम् ।</p> | ||
| Line 26: | Line 27: | ||
<p>ब्रह्मणः प्रथमे कल्पे शिवः प्रथमजः स्मृतः ।</p> | <p>ब्रह्मणः प्रथमे कल्पे शिवः प्रथमजः स्मृतः ।</p> | ||
<p>सनकाद्यास्तु वाराहे ब्रह्मा विष्णोः सुतोऽग्रजः ॥ इति ब्रह्माण्डे ।</p> | <p>सनकाद्यास्तु वाराहे ब्रह्मा विष्णोः सुतोऽग्रजः ॥ इति ब्रह्माण्डे ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 62: | Line 65: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C01_V05"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C01_V03_B01" data-verse="MUN_C01_V05"> | <div class="bhashya" id="MUN_C01_V03_B01" data-verse="MUN_C01_V05"> | ||
<p>ऋगाद्या अपरा विद्या यदा विष्णोर्न वाचकाः ।</p> | <p>ऋगाद्या अपरा विद्या यदा विष्णोर्न वाचकाः ।</p> | ||
| Line 147: | Line 151: | ||
<p>स्ववेदव्रतयुक्तस्य सर्ववेदगतास्वपि ।</p> | <p>स्ववेदव्रतयुक्तस्य सर्ववेदगतास्वपि ।</p> | ||
<p>अधिकारोऽस्ति विद्यासु नावेदव्रतिनः क्वचित् ॥ इति व्यासस्मृतौ ॥ १५ ॥</p> | <p>अधिकारोऽस्ति विद्यासु नावेदव्रतिनः क्वचित् ॥ इति व्यासस्मृतौ ॥ १५ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 187: | Line 193: | ||
<div class="gr-author-note">इति प्रथमः खण्डः</div> | <div class="gr-author-note">इति प्रथमः खण्डः</div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C01_V07"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C01_V07_B07" data-verse="MUN_C01_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C01_V07_B07" data-verse="MUN_C01_V07"> | ||
<p>एतद्ब्रह्म चतुर्मुखः ॥</p> | <p>एतद्ब्रह्म चतुर्मुखः ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 206: | Line 215: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C02_V01"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C02_V01_B01" data-verse="MUN_C02_V01"> | <div class="bhashya" id="MUN_C02_V01_B01" data-verse="MUN_C02_V01"> | ||
<p>तदेतत्सत्यं भगवान् । तत्कामाः कर्माण्याचरथ । तदा साऽपि परविद्या । अन्यथा प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपाः ।</p> | <p>तदेतत्सत्यं भगवान् । तत्कामाः कर्माण्याचरथ । तदा साऽपि परविद्या । अन्यथा प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपाः ।</p> | ||
| Line 264: | Line 274: | ||
<p>एवं त्रेतायां केचिदन्ये पृथक् तानिष्ट्वा विष्णावर्पयन्ते न चान्यैः ॥</p> | <p>एवं त्रेतायां केचिदन्ये पृथक् तानिष्ट्वा विष्णावर्पयन्ते न चान्यैः ॥</p> | ||
<p>इति च ब्रह्माण्डे ।</p> | <p>इति च ब्रह्माण्डे ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 347: | Line 359: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C02_V10"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C02_V10_B01" data-verse="MUN_C02_V10"> | <div class="bhashya" id="MUN_C02_V10_B01" data-verse="MUN_C02_V10"> | ||
<p>विष्णोः सर्वेभ्यः किञ्चिदुत्तमत्वं जानन्त इमं लोकमाविशन्ति ।</p> | <p>विष्णोः सर्वेभ्यः किञ्चिदुत्तमत्वं जानन्त इमं लोकमाविशन्ति ।</p> | ||
| Line 359: | Line 372: | ||
<div class="bhashya" id="MUN_C02_V10_B01" data-verse="MUN_C02_V10"> | <div class="bhashya" id="MUN_C02_V10_B01" data-verse="MUN_C02_V10"> | ||
<p>त्रैविद्या माम् इति तु येप्यन्यदेवता भक्ताः तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता इत्युक्तत्वादज्ञानपूर्वयाजिनस्त्रैविद्याः॥</p> | <p>त्रैविद्या माम् इति तु येप्यन्यदेवता भक्ताः तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम् अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता इत्युक्तत्वादज्ञानपूर्वयाजिनस्त्रैविद्याः॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 414: | Line 429: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C03_V02"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V02_B02" data-verse="MUN_C03_V02"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V02_B02" data-verse="MUN_C03_V02"> | ||
<p>अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।</p> | <p>अपरं त्वक्षरं या सा प्रकृतिर्जडरूपिका ।</p> | ||
<p>अक्षरं परमं श्रीस्तु परतः परमक्षरम् ॥</p> | <p>अक्षरं परमं श्रीस्तु परतः परमक्षरम् ॥</p> | ||
<p>वासुदेवः परानन्दः इति त्रिविधमक्षरम् ॥ इति च ॥ २ ॥</p> | <p>वासुदेवः परानन्दः इति त्रिविधमक्षरम् ॥ इति च ॥ २ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 438: | Line 456: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C03_V04"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V04_B04" data-verse="MUN_C03_V04"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V04_B04" data-verse="MUN_C03_V04"> | ||
<p>विष्ण्वङ्गानां हि नामानि द्युभ्वादीनि तु सर्वशः ।</p> | <p>विष्ण्वङ्गानां हि नामानि द्युभ्वादीनि तु सर्वशः ।</p> | ||
<p>क्रीडादिशक्तिरूपत्वात् तज्जत्वादन्यवस्तुषु ॥ इति च ॥ ४ ॥</p> | <p>क्रीडादिशक्तिरूपत्वात् तज्जत्वादन्यवस्तुषु ॥ इति च ॥ ४ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 452: | Line 473: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C03_V05"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V05_B01" data-verse="MUN_C03_V05"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V05_B01" data-verse="MUN_C03_V05"> | ||
<p>वासुदेवः पुमान्नामा पूर्णत्वात् स स्वयोषिति ।</p> | <p>वासुदेवः पुमान्नामा पूर्णत्वात् स स्वयोषिति ।</p> | ||
<p>रमायां गर्भमदधात् प्रजास्तस्मात् प्रजज्ञिरे ॥ इति च ॥</p> | <p>रमायां गर्भमदधात् प्रजास्तस्मात् प्रजज्ञिरे ॥ इति च ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 477: | Line 501: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C03_V07"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V07_B01" data-verse="MUN_C03_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V07_B01" data-verse="MUN_C03_V07"> | ||
<p>सप्तार्चिषो वृत्तयः । होमाः सम्बन्धाः । लोकाः गोलकाः । गुहाशयां बुद्धौ । लोपः समाने इति सूत्रादेकयकारलोपः । प्रतिपुरुषं सप्त सप्त ॥ ८ ॥</p> | <p>सप्तार्चिषो वृत्तयः । होमाः सम्बन्धाः । लोकाः गोलकाः । गुहाशयां बुद्धौ । लोपः समाने इति सूत्रादेकयकारलोपः । प्रतिपुरुषं सप्त सप्त ॥ ८ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 501: | Line 528: | ||
<div class="gr-author-note">इति तृतीयः खण्डः</div> | <div class="gr-author-note">इति तृतीयः खण्डः</div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C03_V09"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V09_B01" data-verse="MUN_C03_V09"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V09_B01" data-verse="MUN_C03_V09"> | ||
<p>भगवतः कर्म चेष्टा तपो ज्ञानं च परामृतब्रह्माख्यः पुरुषो भगवानेव ।</p> | <p>भगवतः कर्म चेष्टा तपो ज्ञानं च परामृतब्रह्माख्यः पुरुषो भगवानेव ।</p> | ||
| Line 512: | Line 540: | ||
<div class="bhashya" id="MUN_C03_V09_B01" data-verse="MUN_C03_V09"> | <div class="bhashya" id="MUN_C03_V09_B01" data-verse="MUN_C03_V09"> | ||
<p>स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च इति श्रुतिः ।</p> | <p>स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च इति श्रुतिः ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 537: | Line 567: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V02"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V02_B01" data-verse="MUN_C04_V02"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V02_B01" data-verse="MUN_C04_V02"> | ||
<p>विज्ञानाद् ब्रह्मणः परम् । नाभिहृदादिह सतोऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञानशक्तिरहमासमनन्तशक्तेः इति भागवते ।</p> | <p>विज्ञानाद् ब्रह्मणः परम् । नाभिहृदादिह सतोऽम्भसि यस्य पुंसो विज्ञानशक्तिरहमासमनन्तशक्तेः इति भागवते ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 550: | Line 583: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V03"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V03_B03" data-verse="MUN_C04_V03"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V03_B03" data-verse="MUN_C04_V03"> | ||
<p>प्राणः प्रणयनाद्विष्णुर्वक्तृत्वाद्वागुदीरितः ।</p> | <p>प्राणः प्रणयनाद्विष्णुर्वक्तृत्वाद्वागुदीरितः ।</p> | ||
<p>मनो मन्तृत्वतो विष्णुः सर्वजीवनियामकः ॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p> | <p>मनो मन्तृत्वतो विष्णुः सर्वजीवनियामकः ॥ इति शब्दनिर्णये ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 582: | Line 618: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V06"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V06_B06" data-verse="MUN_C04_V06"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V06_B06" data-verse="MUN_C04_V06"> | ||
<p>अमृतस्य मुक्तस्य सेतुः । मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् मुक्तानां परमा गतिः इत्यादेः ॥ ६ ॥</p> | <p>अमृतस्य मुक्तस्य सेतुः । मुक्तोपसृप्यव्यपदेशात् मुक्तानां परमा गतिः इत्यादेः ॥ ६ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 595: | Line 634: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V07"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V07_B07" data-verse="MUN_C04_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V07_B07" data-verse="MUN_C04_V07"> | ||
<p>हृदयस्था सदा विष्णुर्बहुधा चैकधा भवेत् ।</p> | <p>हृदयस्था सदा विष्णुर्बहुधा चैकधा भवेत् ।</p> | ||
<p>चरति स्वेच्छयैवान्तः सर्वजीवान्नियामयन् ॥ इति प्रवृत्ते ॥ ७ ॥</p> | <p>चरति स्वेच्छयैवान्तः सर्वजीवान्नियामयन् ॥ इति प्रवृत्ते ॥ ७ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 635: | Line 677: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V11"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V11_B11" data-verse="MUN_C04_V11"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V11_B11" data-verse="MUN_C04_V11"> | ||
<p>परा अप्यवरा यस्मात् स हि विष्णुः परावरः ॥ ११ ॥</p> | <p>परा अप्यवरा यस्मात् स हि विष्णुः परावरः ॥ ११ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 648: | Line 693: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V12"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V12_B12" data-verse="MUN_C04_V12"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V12_B12" data-verse="MUN_C04_V12"> | ||
<p>ब्रह्माण्डमध्यगो नित्यं तपत्येष रवौ स्थितः ॥ इति च ॥ १२ ॥</p> | <p>ब्रह्माण्डमध्यगो नित्यं तपत्येष रवौ स्थितः ॥ इति च ॥ १२ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 661: | Line 709: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V13"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V13_B13" data-verse="MUN_C04_V13"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V13_B13" data-verse="MUN_C04_V13"> | ||
<p>सूर्यादयस्तं न भासयन्ति ॥ १३ ॥</p> | <p>सूर्यादयस्तं न भासयन्ति ॥ १३ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 676: | Line 727: | ||
<div class="gr-author-note">इति चतुर्थः खण्डः ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति चतुर्थः खण्डः ॥</div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C04_V14"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C04_V14_B14" data-verse="MUN_C04_V14"> | <div class="bhashya" id="MUN_C04_V14_B14" data-verse="MUN_C04_V14"> | ||
<p>इदं ब्रह्मैव विश्वं पूर्णम् । इदमेव वरिष्ठं सर्वोत्तमम् । इदंशब्दानां बहुत्वाद् ब्रह्मविषय एवेदंशब्दः ॥ १४ ॥</p> | <p>इदं ब्रह्मैव विश्वं पूर्णम् । इदमेव वरिष्ठं सर्वोत्तमम् । इदंशब्दानां बहुत्वाद् ब्रह्मविषय एवेदंशब्दः ॥ १४ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 694: | Line 748: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V01"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V01_B01" data-verse="MUN_C05_V01"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V01_B01" data-verse="MUN_C05_V01"> | ||
<p>स्वादुवत्सर्वदाऽत्ति । न तु स्वाद्वेव । तस्येदमाहुः पिप्पलं स्वाद्वग्रे तन्नोन्नशद्यः पितरं न वेद इत्यज्ञानां स्वादुनिषेधात् । जीवाद्यमेव नाश्नाति भगवान् । न तु नाश्नात्येव । तस्येदमाहुः पिप्पलं स्वादु इत्युक्तत्वात् ।</p> | <p>स्वादुवत्सर्वदाऽत्ति । न तु स्वाद्वेव । तस्येदमाहुः पिप्पलं स्वाद्वग्रे तन्नोन्नशद्यः पितरं न वेद इत्यज्ञानां स्वादुनिषेधात् । जीवाद्यमेव नाश्नाति भगवान् । न तु नाश्नात्येव । तस्येदमाहुः पिप्पलं स्वादु इत्युक्तत्वात् ।</p> | ||
| Line 702: | Line 757: | ||
<p>अभोक्ता चैव भोक्ता च भगवान् विष्णुरव्ययः ॥</p> | <p>अभोक्ता चैव भोक्ता च भगवान् विष्णुरव्ययः ॥</p> | ||
<p>इति तत्त्वसारे ॥ १ ॥</p> | <p>इति तत्त्वसारे ॥ १ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 713: | Line 770: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V02"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V02_B02" data-verse="MUN_C05_V02"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V02_B02" data-verse="MUN_C05_V02"> | ||
<p>नास्तीशोऽस्या यतोऽन्यो हि ततोऽनीशा हरेर्मतिः ।</p> | <p>नास्तीशोऽस्या यतोऽन्यो हि ततोऽनीशा हरेर्मतिः ।</p> | ||
<p>तया मुह्यति जीवस्तमन्यं ज्ञात्वा विमुच्यते ॥</p> | <p>तया मुह्यति जीवस्तमन्यं ज्ञात्वा विमुच्यते ॥</p> | ||
<p>जीवादन्यः स्वतन्त्रोऽयं यतोऽतः पुरुषोत्तमः ॥ इति ब्रह्मसारे ।</p> | <p>जीवादन्यः स्वतन्त्रोऽयं यतोऽतः पुरुषोत्तमः ॥ इति ब्रह्मसारे ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 728: | Line 788: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V03"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V03_B03" data-verse="MUN_C05_V03"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V03_B03" data-verse="MUN_C05_V03"> | ||
<p>पुण्यं चानिष्टं विधूय ॥ ३ ॥</p> | <p>पुण्यं चानिष्टं विधूय ॥ ३ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 759: | Line 822: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V06"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V06_B06" data-verse="MUN_C05_V06"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V06_B06" data-verse="MUN_C05_V06"> | ||
<p>सत्यो हि भगवान् विष्णुः सद्गुणत्वात् प्रकीर्तितः ।</p> | <p>सत्यो हि भगवान् विष्णुः सद्गुणत्वात् प्रकीर्तितः ।</p> | ||
<p>आसुरास्तद्विरुद्धत्वादनृताः परिकीर्तिताः ।</p> | <p>आसुरास्तद्विरुद्धत्वादनृताः परिकीर्तिताः ।</p> | ||
<p>तस्य विष्णोर्निधानं तु वैकुण्ठो लोक उत्तमः ॥ इति च ॥ ६ ॥</p> | <p>तस्य विष्णोर्निधानं तु वैकुण्ठो लोक उत्तमः ॥ इति च ॥ ६ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 774: | Line 840: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V07"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V07_B05" data-verse="MUN_C05_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V07_B05" data-verse="MUN_C05_V07"> | ||
<p>सर्वगत्वात् दूरेऽन्तिके च ।</p> | <p>सर्वगत्वात् दूरेऽन्तिके च ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 787: | Line 856: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C05_V08"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V08_B08" data-verse="MUN_C05_V08"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V08_B08" data-verse="MUN_C05_V08"> | ||
<p>नान्यैर्देवैर्हरिं पश्येत् ज्ञानरूपेण वायुना ।</p> | <p>नान्यैर्देवैर्हरिं पश्येत् ज्ञानरूपेण वायुना ।</p> | ||
| Line 795: | Line 865: | ||
<div class="bhashya" id="MUN_C05_V08_B08" data-verse="MUN_C05_V08"> | <div class="bhashya" id="MUN_C05_V08_B08" data-verse="MUN_C05_V08"> | ||
<p>षोडशकलाशरीरो न भवतीति निष्कलः । यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णम् आनन्दरूपममृतं यद्विभाति इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥</p> | <p>षोडशकलाशरीरो न भवतीति निष्कलः । यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णम् आनन्दरूपममृतं यद्विभाति इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 831: | Line 903: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V01"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V01_B01" data-verse="MUN_C06_V01"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V01_B01" data-verse="MUN_C06_V01"> | ||
<p>स आत्मज्ञार्चको ब्रह्मणो धाम प्राणं वेद । यत्र विश्वं पूर्णं ब्रह्म निहितम् ।</p> | <p>स आत्मज्ञार्चको ब्रह्मणो धाम प्राणं वेद । यत्र विश्वं पूर्णं ब्रह्म निहितम् ।</p> | ||
| Line 851: | Line 924: | ||
<p>सर्वं तीर्त्वा हरिं शुक्रं प्रतिवृत्तिर्भवेत्पुनः ।</p> | <p>सर्वं तीर्त्वा हरिं शुक्रं प्रतिवृत्तिर्भवेत्पुनः ।</p> | ||
<p>ज्ञानिनः सा हि मुक्तिः स्यात्तन्नैवात्येति कश्चन ॥ इति महावाराहे ।</p> | <p>ज्ञानिनः सा हि मुक्तिः स्यात्तन्नैवात्येति कश्चन ॥ इति महावाराहे ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 889: | Line 964: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V05"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V05_B05" data-verse="MUN_C06_V05"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V05_B05" data-verse="MUN_C06_V05"> | ||
<p>सर्वतो देहादेर्मुक्ताः सन्तः । सर्वगं भगवन्तं प्राप्य तमेवापियन्ति ।</p> | <p>सर्वतो देहादेर्मुक्ताः सन्तः । सर्वगं भगवन्तं प्राप्य तमेवापियन्ति ।</p> | ||
<p>देहादेः सर्वतो मुक्ताः सर्वगं पुरुषोत्तमम् ।</p> | <p>देहादेः सर्वतो मुक्ताः सर्वगं पुरुषोत्तमम् ।</p> | ||
<p>प्राप्य तस्मिन् प्रविश्याथ मोदन्तेऽन्तर्बहिस्तथा ॥ इति च ॥</p> | <p>प्राप्य तस्मिन् प्रविश्याथ मोदन्तेऽन्तर्बहिस्तथा ॥ इति च ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 904: | Line 982: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V06"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V06_B06" data-verse="MUN_C06_V06"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V06_B06" data-verse="MUN_C06_V06"> | ||
<p>ब्रह्मलोकेषु स्थित्वा परान्तकाले परिमुच्यन्ति ॥ ६ ॥</p> | <p>ब्रह्मलोकेषु स्थित्वा परान्तकाले परिमुच्यन्ति ॥ ६ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 917: | Line 998: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V07"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V07_B07" data-verse="MUN_C06_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V07_B07" data-verse="MUN_C06_V07"> | ||
<p>अविरोधश्च सादृश्यमेकदेशस्थितिस्तथा ।</p> | <p>अविरोधश्च सादृश्यमेकदेशस्थितिस्तथा ।</p> | ||
| Line 947: | Line 1,029: | ||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V07_B07" data-verse="MUN_C06_V07"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V07_B07" data-verse="MUN_C06_V07"> | ||
<p>अन्यथा गता भविष्यन्तीत्यध्याहारो दोषः । न च मूलरूपाणि प्रतिदेवता इत्युच्यन्ते देवानाम् । प्रतिरूपशब्दवदि्ध प्रतिदेवताशब्दः । विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः प्राणा भूतानि सम्प्रतिष्ठन्ति यत्र इमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति इति यथा सोम्येमाः समुद्रायणाः इति नदीदृष्टान्तपूर्वकं पुरुषप्राप्तिकथनाच्च मुक्ता देवता एवोच्यन्ते । स प्राणमसृजत इत्यादेश्च पुरुषो भगवान् ॥ ७ ॥</p> | <p>अन्यथा गता भविष्यन्तीत्यध्याहारो दोषः । न च मूलरूपाणि प्रतिदेवता इत्युच्यन्ते देवानाम् । प्रतिरूपशब्दवदि्ध प्रतिदेवताशब्दः । विज्ञानात्मा सह देवैश्च सर्वैः प्राणा भूतानि सम्प्रतिष्ठन्ति यत्र इमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः पुरुषं प्राप्यास्तं गच्छन्ति इति यथा सोम्येमाः समुद्रायणाः इति नदीदृष्टान्तपूर्वकं पुरुषप्राप्तिकथनाच्च मुक्ता देवता एवोच्यन्ते । स प्राणमसृजत इत्यादेश्च पुरुषो भगवान् ॥ ७ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 958: | Line 1,042: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V08"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V08_B08" data-verse="MUN_C06_V08"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V08_B08" data-verse="MUN_C06_V08"> | ||
<p>अगम्यनामरूपत्वादमुक्तैर्मुक्तिगा नराः ।</p> | <p>अगम्यनामरूपत्वादमुक्तैर्मुक्तिगा नराः ।</p> | ||
| Line 972: | Line 1,057: | ||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V08_B08" data-verse="MUN_C06_V08"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V08_B08" data-verse="MUN_C06_V08"> | ||
<p>विमुक्त इत्यमुक्त इत्यर्थः । विप्रिय इतिवत् । अविहायेति च । अनन्तं वै नाम इति श्रुतिः ॥ ८ ॥</p> | <p>विमुक्त इत्यमुक्त इत्यर्थः । विप्रिय इतिवत् । अविहायेति च । अनन्तं वै नाम इति श्रुतिः ॥ ८ ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 983: | Line 1,070: | ||
</div> | </div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V09"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V09_B09" data-verse="MUN_C06_V09"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V09_B09" data-verse="MUN_C06_V09"> | ||
<p>परं ब्रह्म विदित्वा तु बृंहितः स्यात् स्वयोग्यतः ।</p> | <p>परं ब्रह्म विदित्वा तु बृंहितः स्यात् स्वयोग्यतः ।</p> | ||
| Line 1,020: | Line 1,108: | ||
<p>तस्मात् स भगवान् विष्णुर्ज्ञेयः सर्वोत्तमोत्तमः ।</p> | <p>तस्मात् स भगवान् विष्णुर्ज्ञेयः सर्वोत्तमोत्तमः ।</p> | ||
<p>सदा सर्वगुणैः पूर्णो योऽनन्तः पुरुषोत्तमः ॥ इति च ।</p> | <p>सदा सर्वगुणैः पूर्णो योऽनन्तः पुरुषोत्तमः ॥ इति च ।</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||
| Line 1,043: | Line 1,133: | ||
<div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् आथर्वणोपनिषद्भाष्यं समाप्तम् ॥</div> | <div class="gr-author-note">इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितम् आथर्वणोपनिषद्भाष्यं समाप्तम् ॥</div> | ||
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-MUN_C06_V11"> | |||
<div class="bhashya" id="MUN_C06_V11_B1" data-verse="MUN_C06_V11"> | <div class="bhashya" id="MUN_C06_V11_B1" data-verse="MUN_C06_V11"> | ||
<p>प्रीयतां भगवान् मह्यं प्रेष्ठप्रेष्ठतमः सदा ।</p> | <p>प्रीयतां भगवान् मह्यं प्रेष्ठप्रेष्ठतमः सदा ।</p> | ||
<p>मम नित्यं नमाम्येनं परमोदारसद्गुणम् ॥</p> | <p>मम नित्यं नमाम्येनं परमोदारसद्गुणम् ॥</p> | ||
</div> | |||
</div> | </div> | ||