Bhagavadgitatatparya/Moola: Difference between revisions

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V01|verse_type=shloka|verse_text=धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।|verse_lines=धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।¦मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय॥१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V02|verse_type=shloka|verse_text=दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।|verse_lines=दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।¦आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत्॥२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V03|verse_type=shloka|verse_text=पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।|verse_lines=पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।¦व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता॥३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V04|verse_type=shloka|verse_text=अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।|verse_lines=अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।¦युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः॥४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V05|verse_type=shloka|verse_text=धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।|verse_lines=धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।¦पुरुजित् कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः॥५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V06|verse_type=shloka|verse_text=युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।|verse_lines=युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।¦सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः॥६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V07|verse_type=shloka|verse_text=अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।|verse_lines=अस्माकं तु विशिष्टा ये तान् निबोध द्विजोत्तम ।¦नायका मम सैन्यस्य सञ्ज्ञार्थं तान् ब्रवीमि ते॥७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V08|verse_type=shloka|verse_text=भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।|verse_lines=भवान् भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।¦अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च॥८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V09|verse_type=shloka|verse_text=अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।|verse_lines=अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।¦नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः॥९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V10|verse_type=shloka|verse_text=अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।|verse_lines=अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।¦पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्॥१० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V11|verse_type=shloka|verse_text=अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।|verse_lines=अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।¦भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि॥११ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V12|verse_type=shloka|verse_text=तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।|verse_lines=तस्य सञ्जनयन् हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।¦सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्॥१२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V13|verse_type=shloka|verse_text=ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।|verse_lines=ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।¦सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोभवत्॥१३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V14|verse_type=shloka|verse_text=ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।|verse_lines=ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।¦माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः॥१४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V15|verse_type=shloka|verse_text=पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।|verse_lines=पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।¦प्रौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः॥१५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V16|verse_type=shloka|verse_text=अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठरः ।|verse_lines=अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठरः ।¦नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ॥१६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V17|verse_type=shloka|verse_text=काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।|verse_lines=काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।¦धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः॥१७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V18|verse_type=shloka|verse_text=द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।|verse_lines=द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।¦सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान् दध्मुः पृथक् पृथक्॥१८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V19|verse_type=shloka|verse_text=स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।|verse_lines=स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।¦नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलो व्यनुनादयन्॥१९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V20|verse_type=shloka|verse_text=अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।|verse_lines=अथ व्यवस्थितान् दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।¦पृवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः॥२० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V21|verse_type=shloka|verse_text=हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।|verse_lines=हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V22|verse_type=shloka|verse_text=यावदेतान् निरीक्षेहं योद्धुकामानवस्थितान् ।|verse_lines=यावदेतान् निरीक्षेहं योद्धुकामानवस्थितान् ।¦कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे॥२२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V23|verse_type=shloka|verse_text=योत्स्यमानानवेक्षेहं य एतेत्र समागताः ।|verse_lines=योत्स्यमानानवेक्षेहं य एतेत्र समागताः ।¦धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः॥२३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V24|verse_type=shloka|verse_text=एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।|verse_lines=एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।¦सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम्॥२४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V25|verse_type=shloka|verse_text=भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।|verse_lines=भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।¦उवाच पार्थ पश्यैतान् समवेतान् कुरूनिति॥२५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V26|verse_type=shloka|verse_text=तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।|verse_lines=तत्रापश्यत् स्थितान् पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।¦आचार्यान् मातुलान् भ्रातॄन् पुत्रान् पौत्रान् सखींस्तथा॥२६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V27|verse_type=shloka|verse_text=श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।|verse_lines=श्वशुरान् सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।¦तान् समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान् बन्धूनवस्थितान्॥२७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V28|verse_type=shloka|verse_text=कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।|verse_lines=कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V29|verse_type=shloka|verse_text=सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।|verse_lines=सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।¦वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते॥२९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V30|verse_type=shloka|verse_text=गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।|verse_lines=गाण्डीवं स्रंसते हस्तात् त्वक् चैव परिदह्यते ।¦न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः॥३० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V31|verse_type=shloka|verse_text=निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।|verse_lines=निमित्तानि च पश्यामि विपरीतानि केशव ।¦न च श्रेयोनुपश्यामि हत्वा स्वजनमाहवे॥३१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V32|verse_type=shloka|verse_text=न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।|verse_lines=न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।¦किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा॥३२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V33|verse_type=shloka|verse_text=येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।|verse_lines=येषामर्थे काङ्क्षितं नो राज्यं भोगाः सुखानि च ।¦त इमेवस्थिता युद्धे प्राणांस्त्यक्त्वा धनानि च॥३३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V34|verse_type=shloka|verse_text=आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।|verse_lines=आचार्याः पितरः पुत्रास्तथैव च पितामहाः ।¦मातुलाः श्वशुराः पौत्राः श्यालाः सम्बन्धिनस्तथा ॥३४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V35|verse_type=shloka|verse_text=एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोपि मधुसूदन ।|verse_lines=एतान्न हन्तुमिच्छामि घ्नतोपि मधुसूदन ।¦अपि त्रैलोक्यराज्यस्य हेतोः किं नु महीकृते॥३५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V36|verse_type=shloka|verse_text=निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।|verse_lines=निहत्य धार्तराष्ट्रान् नः का प्रीतिः स्याज्जनार्दन ।¦पापमेवाश्रयेदस्मान् हत्वैतानाततायिनः॥३६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V37|verse_type=shloka|verse_text=तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।|verse_lines=तस्मान्नार्हा वयं हन्तुं धार्तराष्ट्रान् स्वबान्धवान् ।¦स्वजनं हि कथं हत्वा सुखिनः स्याम माधव॥३७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V38|verse_type=shloka|verse_text=यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।|verse_lines=यद्यप्येते न पश्यन्ति लोभोपहतचेतसः ।¦कुलक्षयकृतं दोषं मित्रद्रोहे च पातकम्॥३८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V39|verse_type=shloka|verse_text=कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।|verse_lines=कथं न ज्ञेयमस्माभिः पापादस्मान्निवर्तितुम् ।¦कुलक्षयकृतं दोषं प्रपश्यद्भिर्जनार्दन॥३९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V40|verse_type=shloka|verse_text=कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।|verse_lines=कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।¦धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोभिभवत्युत॥४० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V41|verse_type=shloka|verse_text=अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।|verse_lines=अधर्माभिभवात् कृष्ण प्रदुष्यन्ति कुलस्त्रियः ।¦स्त्रीषु दुष्टासु वार्ष्णेय जायते वर्णसङ्करः॥४१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V42|verse_type=shloka|verse_text=सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।|verse_lines=सङ्करो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च ।¦पतन्ति पितरो ह्येषां लुप्तपिण्डोदकक्रियाः॥४२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V43|verse_type=shloka|verse_text=दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।|verse_lines=दोषैरेतैः कुलघ्नानां वर्णसङ्करकारकैः ।¦उत्साद्यन्ते जातिधर्माः कुलधर्माश्च शाश्वताः॥४३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V44|verse_type=shloka|verse_text=उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।|verse_lines=उत्सन्नकुलधर्माणां मनुष्याणां जनार्दन ।¦नरके नियतं वासो भवतीत्यनुशुश्रुम॥४४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V45|verse_type=shloka|verse_text=अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।|verse_lines=अहो बत महत् पापं कर्तुं व्यवसिता वयम् ।¦यद् राज्यसुखलोभेन हन्तुं स्वजनमुद्यताः॥४५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V46|verse_type=shloka|verse_text=यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।|verse_lines=यदि मामप्रतीकारमशस्त्रं शस्त्रपाणयः ।¦धार्तराष्ट्रा रणे हन्युस्तन्मे क्षेमतरं भवेत्॥४६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C01|verse_id=BGT_C01_V47|verse_type=shloka|verse_text=एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।|verse_lines=एवमुक्त्वार्जुनः सङ्ख्ये रथोपस्थ उपाविशत् ।¦विसृज्य सशरं चापं शोकसंविग्नमानसः॥४७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V01|verse_type=shloka|verse_text=तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।|verse_lines=तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।¦विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः॥१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V02|verse_type=shloka|verse_text=कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।|verse_lines=कुतस्त्वा कश्मलमिदं विषमे समुपस्थितम् ।¦अनार्यजुष्टमस्वर्ग्यमकीर्तिकरमर्जुन॥२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V03|verse_type=shloka|verse_text=क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।|verse_lines=क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।¦क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप॥३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V04|verse_type=shloka|verse_text=कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।|verse_lines=कथं भीष्ममहं सङ्ख्ये द्रोणं च मधुसूदन ।¦इषुभिः प्रतियोत्स्यामि पूजार्हावरिसूदन॥४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V05|verse_type=shloka|verse_text=गुरूनहत्वा हि महानुभावान्|verse_lines=गुरूनहत्वा हि महानुभावान्¦श्रेयो भोक्तुं भैक्ष्यमपीह लोके ।¦हत्वार्थकामांस्तु गुरूनिहैव¦भुञ्जीय भोगान् रुधिरप्रदिग्धान्॥५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V06|verse_type=shloka|verse_text=न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो|verse_lines=न चैतद्विद्मः कतरन्नो गरीयो¦यद्वा जयेम यदि वा नो जयेयुः ।¦यानेव हत्वा न जिजीविषाम–¦स्तेवस्थिताः प्रमुखे धार्तराष्ट्राः॥६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V07|verse_type=shloka|verse_text=कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः|verse_lines=कार्पण्यदोषोपहतस्वभावः¦पृच्छामि त्वा धर्मसम्मूढचेताः ।¦यच्छ्रेयः स्यान्निश्चितं ब्रूहि तन्मे¦शिष्यस्तेहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्॥७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V08|verse_type=shloka|verse_text=न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्|verse_lines=न हि प्रपश्यामि ममापनुद्याद्¦यच्छोकमुच्छोषणमिंद्रियाणाम् ।¦अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं¦राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम्॥८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V09|verse_type=shloka|verse_text=एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।|verse_lines=एवमुक्त्वा हृषीकेशं गुडाकेशः परन्तपः ।¦न योत्स्य इति गोविन्दमुक्त्वा तूष्णीं बभूव ह॥९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V10|verse_type=shloka|verse_text=तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।|verse_lines=तमुवाच हृषीकेशः प्रहसन्निव भारत ।¦सेनयोरुभयोर्मध्ये विषीदन्तमिदं वचः॥१० ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V11" data-block-id="BGT_C02_V11" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।</span><span class="shloka-line">गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V11|verse_type=shloka|verse_text=अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।|verse_lines=अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।¦गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः॥११ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V12" data-block-id="BGT_C02_V12" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।</span><span class="shloka-line">न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V12|verse_type=shloka|verse_text=न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।|verse_lines=न त्वेवाहं जातु नासं न त्वं नेमे जनाधिपाः ।¦न चैव न भविष्यामः सर्वे वयमतः परम्॥१२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V13" data-block-id="BGT_C02_V13" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।</span><span class="shloka-line">तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V13|verse_type=shloka|verse_text=देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।|verse_lines=देहिनोस्मिन् यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।¦तथा देहान्तरप्राप्तिर्धीरस्तत्र न मुह्यति॥१३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V14|verse_type=shloka|verse_text=मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।|verse_lines=मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः ।¦आगमापायिनोनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत॥१४ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V15" data-block-id="BGT_C02_V15" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।</span><span class="shloka-line">समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V15|verse_type=shloka|verse_text=यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।|verse_lines=यं हि न व्यथयन्त्येते पुरुषं पुरुषर्षभ ।¦समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते॥१५ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V16" data-block-id="BGT_C02_V16" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।</span><span class="shloka-line">उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः॥१६ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V16|verse_type=shloka|verse_text=नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।|verse_lines=नासतो विद्यतेभावो नाभावो विद्यते सतः ।¦उभयोरपि दृष्टोन्तस्त्वनयोस्तत्त्वदर्शिभिः॥१६ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V17" data-block-id="BGT_C02_V17" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।</span><span class="shloka-line">विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V17|verse_type=shloka|verse_text=अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।|verse_lines=अविनाशि तु तद् विदि्ध येन सर्वमिदं ततम् ।¦विनाशमव्ययस्यास्य न कश्चित् कर्तुमर्हति॥१७ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V18" data-block-id="BGT_C02_V18" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।</span><span class="shloka-line">अनाशिनोप्रमेयस्य तस्माद् युद्ध्यस्व भारत॥१८ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V18|verse_type=shloka|verse_text=अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।|verse_lines=अन्तवन्त इमे देहा नित्यस्योक्ताः शरीरिणः ।¦अनाशिनोप्रमेयस्य तस्माद् युद्ध्यस्व भारत॥१८ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V19" data-block-id="BGT_C02_V19" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।</span><span class="shloka-line">उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते॥१९ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V19|verse_type=shloka|verse_text=य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।|verse_lines=य एनं वेत्ति हन्तारं यश्चैनं मन्यते हतम् ।¦उभौ तौ न विजानीतो नायं हन्ति न हन्यते॥१९ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V20" data-block-id="BGT_C02_V20" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न जायते म्रियते वा कदाचि-</span><span class="shloka-line">न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।</span><span class="shloka-line">अजो नित्यः शाश्वतोयं पुराणो</span><span class="shloka-line">न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥ २० ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V20|verse_type=shloka|verse_text=न जायते म्रियते वा कदाचि-|verse_lines=न जायते म्रियते वा कदाचि-¦न्नायं भूत्वा भविता वा न भूयः ।¦अजो नित्यः शाश्वतोयं पुराणो¦न हन्यते हन्यमाने शरीरे॥ २० ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V21" data-block-id="BGT_C02_V21" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।</span><span class="shloka-line">कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्॥२१ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V21|verse_type=shloka|verse_text=वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।|verse_lines=वेदाविनाशिनं नित्यं य एनमजमव्ययम् ।¦कथं स पुरुषः पार्थ कं घातयति हन्ति कम्॥२१ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V22" data-block-id="BGT_C02_V22" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">वासांसि जीर्णानि यथा विहाय</span><span class="shloka-line">नवानि गृह्णाति नरोपराणि</span><span class="shloka-line">तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-</span><span class="shloka-line">न्यन्यानि संयाति नवानि देही॥ २२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V22|verse_type=shloka|verse_text=वासांसि जीर्णानि यथा विहाय|verse_lines=वासांसि जीर्णानि यथा विहाय¦नवानि गृह्णाति नरोपराणि¦तथा शरीराणि विहाय जीर्णा-¦न्यन्यानि संयाति नवानि देही॥ २२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V23" data-block-id="BGT_C02_V23" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">'नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।</span><span class="shloka-line">नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः॥२३ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V23|verse_type=shloka|verse_text='नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।|verse_lines='नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।¦नचैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः॥२३ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V24" data-block-id="BGT_C02_V24" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।</span><span class="shloka-line">नित्यः सर्वगतस्थाणुरचलोयं सनातनः॥२४ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V24|verse_type=shloka|verse_text=अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।|verse_lines=अच्छेद्योयमदाह्योयमक्लेद्योशोष्य एव च ।¦नित्यः सर्वगतस्थाणुरचलोयं सनातनः॥२४ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V25" data-block-id="BGT_C02_V25" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।</span><span class="shloka-line">तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि॥२५ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V25|verse_type=shloka|verse_text=अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।|verse_lines=अव्यक्तोयमचिन्त्योयमविकार्योयमुच्यते ।¦तस्मादेवं विदित्वैनं नानुशोचितुमर्हसि॥२५ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V26" data-block-id="BGT_C02_V26" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।</span><span class="shloka-line">तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि॥२६ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V26|verse_type=shloka|verse_text=अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।|verse_lines=अथ चैनं नित्यजातं नित्यं वा मन्यसे मृतम् ।¦तथापि त्वं महाबाहो नैनं शोचितुमर्हसि॥२६ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V27" data-block-id="BGT_C02_V27" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।</span><span class="shloka-line">तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि॥२७ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V27|verse_type=shloka|verse_text=जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।|verse_lines=जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।¦तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि॥२७ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V28" data-block-id="BGT_C02_V28" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।</span><span class="shloka-line">अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना॥२८ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V28|verse_type=shloka|verse_text=अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।|verse_lines=अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ।¦अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना॥२८ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V29" data-block-id="BGT_C02_V29" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।</span><span class="shloka-line">आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति</span><span class="shloka-line">श्रुत्वाप्येनं वेद नचैव कश्चित्॥ २९ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V29|verse_type=shloka|verse_text=आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।|verse_lines=आश्चर्यवत् पश्यति कश्चिदेनमाश्चर्यवद् वदति तथैव चान्यः ।¦आश्चर्यवच्चैनमन्यः शृणोति¦श्रुत्वाप्येनं वेद नचैव कश्चित्॥ २९ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V30" data-block-id="BGT_C02_V30" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।</span><span class="shloka-line">तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि॥३० ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V30|verse_type=shloka|verse_text=देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।|verse_lines=देही नित्यमवध्योयं देहे सर्वस्य भारत ।¦तस्मात् सर्वाणि भूतानि न त्वं शोचितुमर्हसि॥३० ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V31" data-block-id="BGT_C02_V31" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।</span><span class="shloka-line">धर्म्यादि्ध युद्धाच्छ्रेयोन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते॥३१ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V31|verse_type=shloka|verse_text=स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।|verse_lines=स्वधर्ममपि चावेक्ष्य न विकम्पितुमर्हसि ।¦धर्म्यादि्ध युद्धाच्छ्रेयोन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते॥३१ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V32" data-block-id="BGT_C02_V32" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।</span><span class="shloka-line">सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्॥३२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V32|verse_type=shloka|verse_text=यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।|verse_lines=यदृच्छया चोपपन्नं स्वर्गद्वारमपावृतम् ।¦सुखिनः क्षत्रियाः पार्थ लभन्ते युद्धमीदृशम्॥३२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C02_V33" data-block-id="BGT_C02_V33" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C02" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">अथ चेत् त्वमिमं धर्म्यं सङ्ग्रामं न करिष्यसि ।</span><span class="shloka-line">ततः स्वधर्मं कीर्तिं च हित्वा पापमवाप्स्यसि॥३३ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V52|verse_type=shloka|verse_text=यदा ते मोहकलिलं बुदि्धर्व्यतितरिष्यति ।|verse_lines=यदा ते मोहकलिलं बुदि्धर्व्यतितरिष्यति ।¦तदा गन्तासि निर्वेदं श्रोतव्यस्य श्रुतस्य च॥५२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V53|verse_type=shloka|verse_text=श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यथा स्थास्यति निश्चला ॥|verse_lines=श्रुतिविप्रतिपन्ना ते यथा स्थास्यति निश्चला ॥¦समाधावचला बुदि्धस्तदा योगमवाप्स्यसि॥ ५३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V54|verse_type=shloka|verse_text=स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।|verse_lines=स्थितप्रज्ञस्य का भाषा समाधिस्थस्य केशव ।¦स्थितधीः किं प्रभाषेत किमासीत व्रजेत किम्॥५४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V55|verse_type=shloka|verse_text=प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।|verse_lines=प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् ।¦आत्मन्येवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस्तदोच्यते॥५५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V56|verse_type=shloka|verse_text=दुःखेष्वनुद्विग्नमना सुखेषु विगतस्पृहः ।|verse_lines=दुःखेष्वनुद्विग्नमना सुखेषु विगतस्पृहः ।¦वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते॥५६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V57|verse_type=shloka|verse_text=यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् ।|verse_lines=यः सर्वत्रानभिस्नेहस्तत्तत् प्राप्य शुभाशुभम् ।¦नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V58|verse_type=shloka|verse_text=यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः ।|verse_lines=यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः ।¦इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥५८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V59|verse_type=shloka|verse_text=विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।|verse_lines=विषया विनिवर्तन्ते निराहारस्य देहिनः ।¦रसवर्जं रसोप्यस्य परं दृष्ट्वा निवर्तते॥५९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V60|verse_type=shloka|verse_text=यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।|verse_lines=यततो ह्यपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः ।¦इंद्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः॥६० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V61|verse_type=shloka|verse_text=तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।|verse_lines=तानि सर्वाणि संयम्य युक्त आसीत मत्परः ।¦वशे हि यस्येंद्रियाणि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V62|verse_type=shloka|verse_text=ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।|verse_lines=ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।¦सङ्गात् सञ्जायते कामः कामात् क्रोधोभिजायते॥६२ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V63|verse_type=shloka|verse_text=क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृऽतिविभ्रमः ।|verse_lines=क्रोधाद् भवति सम्मोहः सम्मोहात् स्मृऽतिविभ्रमः ।¦स्मृऽतिभ्रंशाद् बुदि्धनाशो बुदि्धनाशाद् प्र(वि)नश्यति ॥६३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V64|verse_type=shloka|verse_text=रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिंद्रियैश्चरन् ।|verse_lines=रागद्वेषवियुक्तैस्तु विषयानिंद्रियैश्चरन् ।¦आत्मवश्यैर्विधेयात्मा प्रसादमधिगच्छति॥६४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V65|verse_type=shloka|verse_text=प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।|verse_lines=प्रसादे सर्वदुःखानां हानिरस्योपजायते ।¦प्रसन्नचेतसो ह्याशु बुदि्धः पर्यवतिष्ठति॥६५ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V66|verse_type=shloka|verse_text=नास्ति बुदि्धरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।|verse_lines=नास्ति बुदि्धरयुक्तस्य न चायुक्तस्य भावना ।¦न चाभावयतः शान्तिरशान्तस्य कुतः सुखम्॥६६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V67|verse_type=shloka|verse_text=इंद्रियाणां हि चरतां यन्मनोनुविधीयते ।|verse_lines=इंद्रियाणां हि चरतां यन्मनोनुविधीयते ।¦तदस्य हरति प्रज्ञां वायुर्नावमिवाम्भसि॥६७ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V68|verse_type=shloka|verse_text=तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।|verse_lines=तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः ।¦इंद्रियाणींद्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता॥६८ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V69|verse_type=shloka|verse_text=या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।|verse_lines=या निशा सर्वभूतानां तस्यां जागर्ति संयमी ।¦यस्यां जाग्रति भूतानि सा निशा पश्यतो मुनेः॥६९ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V70|verse_type=shloka|verse_text=आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।|verse_lines=आपूर्यमाणमचलप्रतिष्ठं समुद्रमापः प्रविशन्ति यद्वत् ।¦तद्वत् कामा यं प्रविशन्ति सर्वे स शान्तिमाप्नोति न कामकामी॥ ७० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V71|verse_type=shloka|verse_text=विहाय कामान् यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।|verse_lines=विहाय कामान् यः सर्वान् पुमांश्चरति निःस्पृहः ।¦निर्ममो निरहङ्कारः स शान्तिमधिगच्छति॥७१ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C02|verse_id=BGT_C02_V72|verse_type=shloka|verse_text=एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।|verse_lines=एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।¦स्थित्वास्यामन्तकालेपि ब्रह्म निर्वाणमृच्छति॥७२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V01" data-block-id="BGT_C03_V01" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।</span><span class="shloka-line">तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव॥१ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V01|verse_type=shloka|verse_text=ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।|verse_lines=ज्यायसी चेत् कर्मणस्ते मता बुदि्धर्जनार्दन ।¦तत् किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव॥१ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V02" data-block-id="BGT_C03_V02" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।</span><span class="shloka-line">तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोहमाप्नुयाम्॥२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V02|verse_type=shloka|verse_text=व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।|verse_lines=व्यामिश्रेणैव वाक्येन बुदि्धं मोहयसीव मे ।¦तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोहमाप्नुयाम्॥२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V03" data-block-id="BGT_C03_V03" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रीभगवानुवाच</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V03|verse_type=shloka|verse_text=श्रीभगवानुवाच|verse_lines=श्रीभगवानुवाच}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V04" data-block-id="BGT_C03_V04" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।</span><span class="shloka-line">न च संन्यसनादेव सिदि्धं समधिगच्छति॥४ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V04|verse_type=shloka|verse_text=न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।|verse_lines=न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोश्नुते ।¦न च संन्यसनादेव सिदि्धं समधिगच्छति॥४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V05|verse_type=shloka|verse_text=न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।|verse_lines=न हि कश्चित् क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।¦कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः॥५ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V06" data-block-id="BGT_C03_V06" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।</span><span class="shloka-line">इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते॥६ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V06|verse_type=shloka|verse_text=कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।|verse_lines=कर्मेंद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।¦इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते॥६ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V07|verse_type=shloka|verse_text=यस्त्विंद्रियाणि मनसा नियम्यारभतेर्जुन ।|verse_lines=यस्त्विंद्रियाणि मनसा नियम्यारभतेर्जुन ।¦कर्मेंद्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते॥७ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V08" data-block-id="BGT_C03_V08" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।</span><span class="shloka-line">शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः॥८ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V08|verse_type=shloka|verse_text=नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।|verse_lines=नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।¦शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः॥८ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V09" data-block-id="BGT_C03_V09" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।</span><span class="shloka-line">तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर॥९ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V09|verse_type=shloka|verse_text=यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।|verse_lines=यज्ञार्थात् कर्मणोन्यत्र लोकोयं कर्मबन्धनः ।¦तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर॥९ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V10" data-block-id="BGT_C03_V10" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।</span><span class="shloka-line">अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोस्त्विष्टकामधुक्॥१० ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V10|verse_type=shloka|verse_text=सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।|verse_lines=सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।¦अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोस्त्विष्टकामधुक्॥१० ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V11|verse_type=shloka|verse_text=देवान् भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।|verse_lines=देवान् भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।¦परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमावाप्स्यथ॥११ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V12" data-block-id="BGT_C03_V12" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।</span><span class="shloka-line">तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥१२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V12|verse_type=shloka|verse_text=इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।|verse_lines=इष्टान् भोगान् हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।¦तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः॥१२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V13" data-block-id="BGT_C03_V13" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।</span><span class="shloka-line">भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्॥१३ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V13|verse_type=shloka|verse_text=यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।|verse_lines=यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।¦भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात्॥१३ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V14|verse_type=shloka|verse_text=अन्नाद् भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।|verse_lines=अन्नाद् भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।¦यज्ञाद् भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः॥१४ ॥}}<!--store only-->

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V15|verse_type=shloka|verse_text=कर्म ब्रह्मोद्भवं विदि्ध ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।|verse_lines=कर्म ब्रह्मोद्भवं विदि्ध ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।¦तस्मात् सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम्॥१५ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V16" data-block-id="BGT_C03_V16" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।</span><span class="shloka-line">अघायुरिंद्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति॥१६ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V16|verse_type=shloka|verse_text=एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।|verse_lines=एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।¦अघायुरिंद्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति॥१६ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V17" data-block-id="BGT_C03_V17" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।</span><span class="shloka-line">आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥१७ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V17|verse_type=shloka|verse_text=यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।|verse_lines=यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।¦आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते॥१७ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V18" data-block-id="BGT_C03_V18" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।</span><span class="shloka-line">न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥१८ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V18|verse_type=shloka|verse_text=नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।|verse_lines=नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।¦न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः॥१८ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V19" data-block-id="BGT_C03_V19" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।</span><span class="shloka-line">असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः॥१९ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V19|verse_type=shloka|verse_text=तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।|verse_lines=तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।¦असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः॥१९ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V20" data-block-id="BGT_C03_V20" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।</span><span class="shloka-line">लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन् कर्तुमर्हसि॥२० ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V20|verse_type=shloka|verse_text=कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।|verse_lines=कर्मणैव हि संसिदि्धमास्थिता जनकादयः ।¦लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन् कर्तुमर्हसि॥२० ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V21" data-block-id="BGT_C03_V21" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।</span><span class="shloka-line">स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥२१ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V21|verse_type=shloka|verse_text=यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।|verse_lines=यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।¦स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते॥२१ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V22" data-block-id="BGT_C03_V22" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।</span><span class="shloka-line">नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि॥२२ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V22|verse_type=shloka|verse_text=न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।|verse_lines=न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।¦नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि॥२२ ॥}}<!--store only-->

<div class="verse-block" id="BGT_C03_V35" data-block-id="BGT_C03_V35" data-doc="BGT" data-chapter="BGT_C03" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।</span><span class="shloka-line">स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः॥३५ ॥</span></span></div>

{{VerseRow|document_id=BGT|chapter_id=BGT_C03|verse_id=BGT_C03_V35|verse_type=shloka|verse_text=श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।|verse_lines=श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात् स्वनुष्ठितात् ।¦स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः॥३५ ॥}}<!--store only-->