Bhagavatatatparyanirnaya: Difference between revisions

Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
Imported from pramati-sarvamoola XML (grantha.io importer v3)
 
Line 9: Line 9:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V01" data-block-id="BTN_C01_S01_V01_B1">श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः
| verse_id = BTN_C01_S01_V01
| id       = BTN_C01_S01_V01_B1
| text    = श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयः
सृष्टिस्थित्यप्ययेहानियतिदृशितमोबन्धमोक्षाश्च यस्माद्
सृष्टिस्थित्यप्ययेहानियतिदृशितमोबन्धमोक्षाश्च यस्माद्
अस्य श्रीब्रह्मरुद्रप्रभृतिसुरनरद्व्यीशशत्र्वात्मकस्य ।
अस्य श्रीब्रह्मरुद्रप्रभृतिसुरनरद्व्यीशशत्र्वात्मकस्य ।
Line 65: Line 62:
पुराणानां साररूपः साक्षाद्भगवतोदितः ।
पुराणानां साररूपः साक्षाद्भगवतोदितः ।
द्वादशस्कन्धसंयुक्तः शतविच्छेदसंयुतः ॥
द्वादशस्कन्धसंयुक्तः शतविच्छेदसंयुतः ॥
ग्रन्थोऽष्टादशसाहस्रः श्रीमद्भागवताभिधः''। इति ॥ १ ॥
ग्रन्थोऽष्टादशसाहस्रः श्रीमद्भागवताभिधः''। इति ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 72: Line 68:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V02" data-block-id="BTN_C01_S01_V02_B1">अधिकारिविषयफलान्युच्यन्ते धर्म इति । प्रोज्झितकैतवः फलानपेक्षया । ईश्वरार्पणेन परमः ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V02
| id       = BTN_C01_S01_V02_B1
| text    = अधिकारिविषयफलान्युच्यन्ते धर्म इति । प्रोज्झितकैतवः फलानपेक्षया । ईश्वरार्पणेन परमः ।
'तितिक्षवः कारुणिकाः सुहृदः सर्वदेहिनाम् ।
'तितिक्षवः कारुणिकाः सुहृदः सर्वदेहिनाम् ।
अजातशत्रवः शान्ताः साधवः साधुभूषणाः ॥
अजातशत्रवः शान्ताः साधवः साधुभूषणाः ॥
Line 98: Line 91:
वामने च–
वामने च–
'अधिकारं फलं चैव प्रतिपाद्यं च वस्तु यत् ।
'अधिकारं फलं चैव प्रतिपाद्यं च वस्तु यत् ।
स्मृत्वा प्रारभतो ग्रन्थं करोतीशो महत्फलम्''। इति ॥ २ ॥
स्मृत्वा प्रारभतो ग्रन्थं करोतीशो महत्फलम्''। इति ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 105: Line 97:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V03" data-block-id="BTN_C01_S01_V03_B1">ज्ञातफलस्यापि प्रशंसाविधिभ्यां क्षिप्रप्रवृत्तिर्भवतीति प्रशस्य विधत्ते । निगमकल्पतरोरिति । भगवता गलितम् । शुकेन द्रवीकृतम् ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V03
| id       = BTN_C01_S01_V03_B1
| text    = ज्ञातफलस्यापि प्रशंसाविधिभ्यां क्षिप्रप्रवृत्तिर्भवतीति प्रशस्य विधत्ते । निगमकल्पतरोरिति । भगवता गलितम् । शुकेन द्रवीकृतम् ।
उक्तं च ब्रह्माण्डे-
उक्तं च ब्रह्माण्डे-
'धर्मपुष्पस्त्वर्थपत्रः कामपल्लवसंयुतः ।
'धर्मपुष्पस्त्वर्थपत्रः कामपल्लवसंयुतः ।
Line 119: Line 108:
व्याचक्षमाणो वेदार्थं भगवान् लोकपूजितः ॥
व्याचक्षमाणो वेदार्थं भगवान् लोकपूजितः ॥
एतेषामथ तेषां वा रसान् पिबत सज्जनाः ।
एतेषामथ तेषां वा रसान् पिबत सज्जनाः ।
आमोक्षान्महती तृप्तिरहो मे पश्यतो भवेत्''॥ इति ॥ ३ ॥
आमोक्षान्महती तृप्तिरहो मे पश्यतो भवेत्''॥ इति ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 126: Line 114:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V04" data-block-id="BTN_C01_S01_V04_B1">प्रकारान्तरेण पुरुषार्थशङ्कानिवृत्त्यर्थमाख्यायिका ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V04
| id       = BTN_C01_S01_V04_B1
| text    = प्रकारान्तरेण पुरुषार्थशङ्कानिवृत्त्यर्थमाख्यायिका ।
पाद्मे च–
पाद्मे च–
'आख्यायिकाः प्रदर्श्यन्ते सर्ववेदेषु सर्वशः ।
'आख्यायिकाः प्रदर्श्यन्ते सर्ववेदेषु सर्वशः ।
द्योतयन्त्यस्तु महतां तात्पर्यं तत्र तत्र ह ॥
द्योतयन्त्यस्तु महतां तात्पर्यं तत्र तत्र ह ॥
अलाभः पुरुषार्थस्य प्रोक्तमर्थमृते त्विति ।
अलाभः पुरुषार्थस्य प्रोक्तमर्थमृते त्विति ।
द्योतनाय महाराज श्रद्धावृद्ध्यर्थमेव च''॥ इति ॥ ४ ॥
द्योतनाय महाराज श्रद्धावृद्ध्यर्थमेव च''॥ इति ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 141: Line 125:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V08" data-block-id="BTN_C01_S01_V08_B1">यानि भगवज्ज्ञातान्यन्यैरप्यृषिभिः ज्ञायन्ते तानि वेत्थ ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V08
| id       = BTN_C01_S01_V08_B1
| text    = यानि भगवज्ज्ञातान्यन्यैरप्यृषिभिः ज्ञायन्ते तानि वेत्थ ।
उक्तं हि ब्रह्माण्डे
उक्तं हि ब्रह्माण्डे
'द्वैपायनेन यद्बुद्धं ब्रह्माद्यैस्तन्न बुध्यते ।
'द्वैपायनेन यद्बुद्धं ब्रह्माद्यैस्तन्न बुध्यते ।
सर्वबुद्धं स वै वेद तद्बुद्धं नान्यगोचरम्''इति ॥ ७-८ ॥
सर्वबुद्धं स वै वेद तद्बुद्धं नान्यगोचरम्''इति ॥ ७-८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 154: Line 134:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V14" data-block-id="BTN_C01_S01_V14_B1">विवशः बह्वभ्यासात् ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V14
| id       = BTN_C01_S01_V14_B1
| text    = विवशः बह्वभ्यासात् ।
उक्तं च ब्रह्मवैवर्ते–
उक्तं च ब्रह्मवैवर्ते–
'शारीराद् वाचिकाभ्यासो वाचिकान्मानसो भवेत् ।
'शारीराद् वाचिकाभ्यासो वाचिकान्मानसो भवेत् ।
मानसाद् विवशान्मुच्येन्नान्यथा मुक्तिरिष्यते''। इति ॥ १४ ॥
मानसाद् विवशान्मुच्येन्नान्यथा मुक्तिरिष्यते''। इति ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 169: Line 145:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S01_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S01_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S01_V18_B1" data-verse="BTN_C01_S01_V18" data-block-id="BTN_C01_S01_V18_B1">आत्ममायया स्वरूपभूतेच्छया ।
| verse_id = BTN_C01_S01_V18
| id       = BTN_C01_S01_V18_B1
| text    = आत्ममायया स्वरूपभूतेच्छया ।
'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
प्रकृतिर्वासनेत्येव तवेच्छाऽनन्त कथ्यते''। इति स्कान्दे ॥
प्रकृतिर्वासनेत्येव तवेच्छाऽनन्त कथ्यते''। इति स्कान्दे ॥
विष्णुसंहितायां च–
विष्णुसंहितायां च–
'इच्छाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिरिति त्रिधा ।
'इच्छाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिरिति त्रिधा ।
शक्तिशक्तिमतोश्चापि न भेदः कश्चनेष्यते''॥ इति ॥ १८ ॥
शक्तिशक्तिमतोश्चापि न भेदः कश्चनेष्यते''॥ इति ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 186: Line 158:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V02" data-block-id="BTN_C01_S02_V02_B1">अनुपेतं देहादिभिः । अनभिमानात् । अकातरः कातरवददर्शयत् ।
| verse_id = BTN_C01_S02_V02
| id       = BTN_C01_S02_V02_B1
| text    = अनुपेतं देहादिभिः । अनभिमानात् । अकातरः कातरवददर्शयत् ।
उक्तं च स्कान्दे–
उक्तं च स्कान्दे–
'नित्यतृप्तः परानन्दो योऽव्ययः परमेश्वरः ।
'नित्यतृप्तः परानन्दो योऽव्ययः परमेश्वरः ।
Line 201: Line 170:
'देवत्वे देववच्चेष्टा मानुषत्वे च मानुषी''इति विष्णुधर्मे ।
'देवत्वे देववच्चेष्टा मानुषत्वे च मानुषी''इति विष्णुधर्मे ।
सर्वभूतहृदयम् अहङ्कारात्मकत्वात् ।
सर्वभूतहृदयम् अहङ्कारात्मकत्वात् ।
'अहङ्कारात्मको रुद्रः शुको द्वैपायनात्मजः''। इति स्कान्दे ॥ २ ॥
'अहङ्कारात्मको रुद्रः शुको द्वैपायनात्मजः''। इति स्कान्दे ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 208: Line 176:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V03" data-block-id="BTN_C01_S02_V03_B1">स्वानुभावं ब्रह्म ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V03
| id       = BTN_C01_S02_V03_B1
| text    = स्वानुभावं ब्रह्म ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 218: Line 182:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V11" data-block-id="BTN_C01_S02_V11_B1">अद्वयं असमाधिकम् । तथा च भाल्लवेयश्रुतिः–
| verse_id = BTN_C01_S02_V11
| id       = BTN_C01_S02_V11_B1
| text    = अद्वयं असमाधिकम् । तथा च भाल्लवेयश्रुतिः–
'स पुरुषः सोऽद्वय इति । न ह्येनमभि कश्चन । न ह्येनमपि कश्चनेति''इति ।
'स पुरुषः सोऽद्वय इति । न ह्येनमभि कश्चन । न ह्येनमपि कश्चनेति''इति ।
'सोऽद्वयः पुरुषस्तस्मान्न समो नाधिको ह्यतः''। इति महासंहितायाम् ।
'सोऽद्वयः पुरुषस्तस्मान्न समो नाधिको ह्यतः''। इति महासंहितायाम् ।
तत्त्वशब्दार्थस्तत्रैवोक्तः–
तत्त्वशब्दार्थस्तत्रैवोक्तः–
'अतीतानागते काले यत्तादृशमुदीर्यते ।
'अतीतानागते काले यत्तादृशमुदीर्यते ।
कुतश्चिदन्यथा नेयात् तत्तत्त्वं तत्त्वतो विदुः''॥ इति ॥ ११ ॥
कुतश्चिदन्यथा नेयात् तत्तत्त्वं तत्त्वतो विदुः''॥ इति ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 233: Line 193:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V12" data-block-id="BTN_C01_S02_V12_B1">सत्तामात्रम् आनन्दमात्रम् ।
| verse_id = BTN_C01_S02_V12
| id       = BTN_C01_S02_V12_B1
| text    = सत्तामात्रम् आनन्दमात्रम् ।
तथा च पैङ्गिश्रुतिः–
तथा च पैङ्गिश्रुतिः–
'अथ कस्मादुच्यते सत्तेति । नन्दति नन्दयति चेति''। इति ।
'अथ कस्मादुच्यते सत्तेति । नन्दति नन्दयति चेति''। इति ।
Line 243: Line 200:
'विषयापेक्षि न ज्ञानं विषयैश्च विशेषितम् ।
'विषयापेक्षि न ज्ञानं विषयैश्च विशेषितम् ।
यत्तदानन्दमात्रं च तद् ब्रह्मेत्यवधार्यताम्''। इति ।
यत्तदानन्दमात्रं च तद् ब्रह्मेत्यवधार्यताम्''। इति ।
यत्किञ्चित् अलोकसिद्धम् ॥ १२ ॥
यत्किञ्चित् अलोकसिद्धम् ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 250: Line 206:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V13" data-block-id="BTN_C01_S02_V13_B1">यस्मात् परमात्मैव तत्त्वं तस्मात् तमेव पश्यन्ति मुनयः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V13
| id       = BTN_C01_S02_V13_B1
| text    = यस्मात् परमात्मैव तत्त्वं तस्मात् तमेव पश्यन्ति मुनयः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 260: Line 212:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V22" data-block-id="BTN_C01_S02_V22_B1">आत्मनीश्वर इति न जीवैक्यमुच्यते । परेषामपि ब्रह्मादीनां यतोऽवरत्वं स परावरः ।
| verse_id = BTN_C01_S02_V22
| id       = BTN_C01_S02_V22_B1
| text    = आत्मनीश्वर इति न जीवैक्यमुच्यते । परेषामपि ब्रह्मादीनां यतोऽवरत्वं स परावरः ।
'भेददृष्ट्याभिमानेन''इति च कापिलेये ।
'भेददृष्ट्याभिमानेन''इति च कापिलेये ।
'ब्रह्म प्रधानमुपयान्त्य-गताभिमानाः''इति च ।
'ब्रह्म प्रधानमुपयान्त्य-गताभिमानाः''इति च ।
Line 302: Line 251:
अतो भ्रमन्ति वचनैरासुरा मोहतत्परैः ।
अतो भ्रमन्ति वचनैरासुरा मोहतत्परैः ।
तन्मोहने परा प्रीतिर्देवानां परमस्य च ॥
तन्मोहने परा प्रीतिर्देवानां परमस्य च ॥
अतो महान्धकारेषु पतन्त्यज्ञानमोहिताः''। इत्यादि ॥ २२ ॥
अतो महान्धकारेषु पतन्त्यज्ञानमोहिताः''। इत्यादि ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 309: Line 257:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V24" data-block-id="BTN_C01_S02_V24_B1">विष्णोरेव त्रिसञ्ज्ञाः । वामनपुराणे च–
| verse_id = BTN_C01_S02_V24
| id       = BTN_C01_S02_V24_B1
| text    = विष्णोरेव त्रिसञ्ज्ञाः । वामनपुराणे च–
'ब्रह्मविष्ण्वीशरूपाणि त्रीणि विष्णोर्महात्मनः ।
'ब्रह्मविष्ण्वीशरूपाणि त्रीणि विष्णोर्महात्मनः ।
ब्रह्मणि ब्रह्मरूपः स शिवरूपी शिवे स्थितः ॥
ब्रह्मणि ब्रह्मरूपः स शिवरूपी शिवे स्थितः ॥
पृथगेव स्थितो देवो विष्णुरूपी जनार्दनः''। इति ।
पृथगेव स्थितो देवो विष्णुरूपी जनार्दनः''। इति ।
त्रयोऽपि गुणा विष्ण्वाश्रयाः । तथाऽपि सत्त्वतनौ जीवे श्रेयांसि स्युः ॥ २४ ॥
त्रयोऽपि गुणा विष्ण्वाश्रयाः । तथाऽपि सत्त्वतनौ जीवे श्रेयांसि स्युः ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 323: Line 267:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V25" data-block-id="BTN_C01_S02_V25_B1">मेघरूपत्वात् धूम उत्तमः ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V25
| id       = BTN_C01_S02_V25_B1
| text    = मेघरूपत्वात् धूम उत्तमः ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 333: Line 273:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V26" data-block-id="BTN_C01_S02_V26_B1">सात्त्विकानां वासुदेवे भक्तिरुत्पद्यते ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V26
| id       = BTN_C01_S02_V26_B1
| text    = सात्त्विकानां वासुदेवे भक्तिरुत्पद्यते ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 343: Line 279:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V28" data-block-id="BTN_C01_S02_V28_B1">भूतेशप्रजेशादीन् ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V28
| id       = BTN_C01_S02_V28_B1
| text    = भूतेशप्रजेशादीन् ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 353: Line 285:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V31" data-block-id="BTN_C01_S02_V31_B1">आत्ममायया स्वेच्छया । सदसद्रूपया प्रकृत्या च ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V31
| id       = BTN_C01_S02_V31_B1
| text    = आत्ममायया स्वेच्छया । सदसद्रूपया प्रकृत्या च ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 363: Line 291:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V32" data-block-id="BTN_C01_S02_V32_B1">तया सदसद्रूपया । विज्ञानेन विजृम्भितः विज्ञानेन सम्पूर्णः ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S02_V32
| id       = BTN_C01_S02_V32_B1
| text    = तया सदसद्रूपया । विज्ञानेन विजृम्भितः विज्ञानेन सम्पूर्णः ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 375: Line 299:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S02_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S02_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S02_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S02_V34" data-block-id="BTN_C01_S02_V34_B1">तद्गुणान् एव भुङ्क्ते न दोषान् ।
| verse_id = BTN_C01_S02_V34
| id       = BTN_C01_S02_V34_B1
| text    = तद्गुणान् एव भुङ्क्ते न दोषान् ।
'सर्वत्र सारभुग् देवो नासारं स कदाचन''इति वामनपुराणे ।
'सर्वत्र सारभुग् देवो नासारं स कदाचन''इति वामनपुराणे ।
'अनश्नन्''इत्यशुभापेक्षया परवशत्वापेक्षया क्ऌप्त्यपेक्षया च ।
'अनश्नन्''इत्यशुभापेक्षया परवशत्वापेक्षया क्ऌप्त्यपेक्षया च ।
Line 384: Line 305:
अभोक्ता शुभभोक्तृत्वाद् भोक्तेत्येव च तं विदुः ॥
अभोक्ता शुभभोक्तृत्वाद् भोक्तेत्येव च तं विदुः ॥
अन्यूनानधिकत्वाच्च पूर्णस्वानन्दभोजनात् ।
अन्यूनानधिकत्वाच्च पूर्णस्वानन्दभोजनात् ।
विरागाच्च परस्यास्य भोक्तृत्वप्रतिषेधनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥
विरागाच्च परस्यास्य भोक्तृत्वप्रतिषेधनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 393: Line 313:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V01" data-block-id="BTN_C01_S03_V01_B1">व्यक्त्यपेक्षया जगृह इति । तथा हि तन्त्रभागवते–
| verse_id = BTN_C01_S03_V01
| id       = BTN_C01_S03_V01_B1
| text    = व्यक्त्यपेक्षया जगृह इति । तथा हि तन्त्रभागवते–
'ओयमनुपादेयं यद्रूपं नित्यमव्ययम् ।
'ओयमनुपादेयं यद्रूपं नित्यमव्ययम् ।
स एवापेक्ष्य रूपाणां व्यक्तिमेव जनार्दनः ॥
स एवापेक्ष्य रूपाणां व्यक्तिमेव जनार्दनः ॥
Line 439: Line 356:
न तत्र माया मायी वा तदीयौ तौ कुतो ह्यतः ॥
न तत्र माया मायी वा तदीयौ तौ कुतो ह्यतः ॥
तस्मान्न मायया सर्वं सर्वमैश्वर्यसम्भवम् ।
तस्मान्न मायया सर्वं सर्वमैश्वर्यसम्भवम् ।
अमायो हीश्वरो यस्मात् तस्मात् तं परमं विदुः''॥ इति ॥ १ ॥
अमायो हीश्वरो यस्मात् तस्मात् तं परमं विदुः''॥ इति ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 446: Line 362:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V03" data-block-id="BTN_C01_S03_V03_B1">यस्यावयवसंस्थानैः । 'नाभ्या आसीदन्तरिक्षम्''इत्यादि । सत्त्वं साधुगुणवत्त्वं ज्ञानबलरूपं वा ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V03
'बलज्ञानसमाहारः सत्त्वमित्यभिधीयते''इति मात्स्ये ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V03_B1
| text    = यस्यावयवसंस्थानैः । 'नाभ्या आसीदन्तरिक्षम्''इत्यादि । सत्त्वं साधुगुणवत्त्वं ज्ञानबलरूपं वा ।
'बलज्ञानसमाहारः सत्त्वमित्यभिधीयते''इति मात्स्ये ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 457: Line 369:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V05" data-block-id="BTN_C01_S03_V05_B1">निधानं अत्रैकीभवन्त्यन्त इति । अंशांशेन सामर्थ्यैकदेशेन ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V05
ब्राह्मे च– 'यच्छक्त्यैकांशसम्भूतं जगदेतच्चराचरम्''इति ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V05_B1
| text    = निधानं अत्रैकीभवन्त्यन्त इति । अंशांशेन सामर्थ्यैकदेशेन ।
ब्राह्मे च– 'यच्छक्त्यैकांशसम्भूतं जगदेतच्चराचरम्''इति ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 468: Line 376:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V06_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V06" data-block-id="BTN_C01_S03_V06_B1">'कुमारो नाम भगवान् स्वयं स्वस्मादजायत ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V06
| id       = BTN_C01_S03_V06_B1
| text    = 'कुमारो नाम भगवान् स्वयं स्वस्मादजायत ।
दिदेश ब्रह्मणे ब्रह्म ब्रह्मचर्ये स्थितो विभुः ॥
दिदेश ब्रह्मणे ब्रह्म ब्रह्मचर्ये स्थितो विभुः ॥
यस्मात् सनत्कुमारश्च ब्रह्मचर्यमपालयत् ।
यस्मात् सनत्कुमारश्च ब्रह्मचर्यमपालयत् ।
यः स्थाणोः स्थाणुतां प्रादाद् भगवानव्ययो हरिः''। इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥
यः स्थाणोः स्थाणुतां प्रादाद् भगवानव्ययो हरिः''। इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 481: Line 385:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V08" data-block-id="BTN_C01_S03_V08_B1">'अवतारस्तृतीयोऽस्य देवर्षिः प्रथितो दिवि ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V08
महिदासस्त्वैतरेयो यस्तन्त्रं नारदेऽवदत्''। इति च ॥ ८ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V08_B1
| text    = 'अवतारस्तृतीयोऽस्य देवर्षिः प्रथितो दिवि ।
महिदासस्त्वैतरेयो यस्तन्त्रं नारदेऽवदत्''। इति च ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 492: Line 392:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V09" data-block-id="BTN_C01_S03_V09_B1">धर्मकलासर्गः धर्मे स्वांशावतारः । लोकदृष्ट्याऽऽत्मशमोपेतम् ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S03_V09
| id       = BTN_C01_S03_V09_B1
| text    = धर्मकलासर्गः धर्मे स्वांशावतारः । लोकदृष्ट्याऽऽत्मशमोपेतम् ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 502: Line 398:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V10" data-block-id="BTN_C01_S03_V10_B1">तन्त्रं साङ्ख्यं वेदानुसारि ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V10
| id       = BTN_C01_S03_V10_B1
| text    = तन्त्रं साङ्ख्यं वेदानुसारि ।
पाद्मे च–
पाद्मे च–
'कपिलो वासुदेवाख्यस्तन्त्रं साङ्ख्यं जगाद ह ।
'कपिलो वासुदेवाख्यस्तन्त्रं साङ्ख्यं जगाद ह ।
Line 511: Line 404:
तथैवाऽऽसुरये सर्ववेदार्थैरुपबृंहितम् ।
तथैवाऽऽसुरये सर्ववेदार्थैरुपबृंहितम् ।
सर्ववेदविरुद्धं च कपिलोऽन्यो जगाद ह ॥
सर्ववेदविरुद्धं च कपिलोऽन्यो जगाद ह ॥
साङ्ख्यमाऽऽसुरयेऽन्यस्मै कुतर्कपरिबृंहितम्''। इति ॥ १० ॥
साङ्ख्यमाऽऽसुरयेऽन्यस्मै कुतर्कपरिबृंहितम्''। इति ॥ १० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 518: Line 410:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V11" data-block-id="BTN_C01_S03_V11_B1">आन्वीक्षिकीं तत्त्वविद्याम्–
| verse_id = BTN_C01_S03_V11
'आन्वीक्षिकी कुतर्काख्या तथैवाऽऽन्वीक्षिकी परा''इति मात्स्ये ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V11_B1
| text    = आन्वीक्षिकीं तत्त्वविद्याम्–
'आन्वीक्षिकी कुतर्काख्या तथैवाऽऽन्वीक्षिकी परा''इति मात्स्ये ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 529: Line 417:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V14" data-block-id="BTN_C01_S03_V14_B1">पृथुशरीराविष्टरूपम्–
| verse_id = BTN_C01_S03_V14
| id       = BTN_C01_S03_V14_B1
| text    = पृथुशरीराविष्टरूपम्–
'आविवेश पृथुं देवः शङ्खी चक्री चतुर्भुजः''इति पाद्मे ।
'आविवेश पृथुं देवः शङ्खी चक्री चतुर्भुजः''इति पाद्मे ।
उश इच्छायाम् । सत्यकामः ॥ १४ ॥
उश इच्छायाम् । सत्यकामः ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 541: Line 425:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V21" data-block-id="BTN_C01_S03_V21_B1">रामात् पूर्वमप्यस्ति व्यासावतारः–
| verse_id = BTN_C01_S03_V21
'तृतीयं युगमारभ्य व्यासो बहुषु जज्ञिवान्''इति कौर्मे ॥ २१ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V21_B1
| text    = रामात् पूर्वमप्यस्ति व्यासावतारः–
'तृतीयं युगमारभ्य व्यासो बहुषु जज्ञिवान्''इति कौर्मे ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 552: Line 432:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V23" data-block-id="BTN_C01_S03_V23_B1">आवेशो बलभद्रे ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V23
| id       = BTN_C01_S03_V23_B1
| text    = आवेशो बलभद्रे ।
'शङ्खचक्रभृदीशेशः श्वेतवर्णो महाभुजः ।
'शङ्खचक्रभृदीशेशः श्वेतवर्णो महाभुजः ।
आविष्टः श्वेतकेशात्मा शेषांशं रोहिणीसुतम्''।
आविष्टः श्वेतकेशात्मा शेषांशं रोहिणीसुतम्''।
इति महावाराहे ॥ २३ ॥
इति महावाराहे ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 565: Line 441:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V24" data-block-id="BTN_C01_S03_V24_B1">'मोहनार्थं दानवानां बालरूपं पथि स्थितम् ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V24
| id       = BTN_C01_S03_V24_B1
| text    = 'मोहनार्थं दानवानां बालरूपं पथि स्थितम् ।
पुत्रं तं कल्पयामास मूढबुद्धिर्जिनः स्वयम् ॥
पुत्रं तं कल्पयामास मूढबुद्धिर्जिनः स्वयम् ॥
ततः सम्मोहयामास जिनाद्यानसुरांशकान् ।
ततः सम्मोहयामास जिनाद्यानसुरांशकान् ।
भगवान् वाग्भिरुग्राभिरहिंसावाचिभिर्हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २४ ॥
भगवान् वाग्भिरुग्राभिरहिंसावाचिभिर्हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 578: Line 450:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V26" data-block-id="BTN_C01_S03_V26_B1">विदासिनः उन्नतात् भिन्नाद् वा । 'त्रिविधाः पुरुषा लोके नीचमध्य-विदासिनः''इति ब्राह्मे ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V26
'चतुर्धा वर्णरूपेण जगदेतद् विदासितम्''इति च ॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S03_V26_B1
| text    = विदासिनः उन्नतात् भिन्नाद् वा । 'त्रिविधाः पुरुषा लोके नीचमध्य-विदासिनः''इति ब्राह्मे ।
'चतुर्धा वर्णरूपेण जगदेतद् विदासितम्''इति च ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 589: Line 457:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V28" data-block-id="BTN_C01_S03_V28_B1">एते प्रोक्तावताराः । मूलरूपी कृष्णः स्वयमेव ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V28
| id       = BTN_C01_S03_V28_B1
| text    = एते प्रोक्तावताराः । मूलरूपी कृष्णः स्वयमेव ।
'जीवास्तत्प्रतिबिम्बांशा वराहाद्याः स्वयं हरिः ।
'जीवास्तत्प्रतिबिम्बांशा वराहाद्याः स्वयं हरिः ।
दृश्यते बहुधा विष्णुरैश्वर्यादेक एव तु''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २८ ॥
दृश्यते बहुधा विष्णुरैश्वर्यादेक एव तु''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 601: Line 465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V30" data-block-id="BTN_C01_S03_V30_B1">एतत् जडरूपम् ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V30
| id       = BTN_C01_S03_V30_B1
| text    = एतत् जडरूपम् ।
'नारायणवराहाद्याः परमं रूपमीशितुः ।
'नारायणवराहाद्याः परमं रूपमीशितुः ।
जैवं तु प्रतिबिम्बाख्यं जडमारोपितं हरेः ॥
जैवं तु प्रतिबिम्बाख्यं जडमारोपितं हरेः ॥
एवं हि त्रिविधं तस्य रूपं विष्णोर्महात्मनः''। इति पाद्मे ॥ ३० ॥
एवं हि त्रिविधं तस्य रूपं विष्णोर्महात्मनः''। इति पाद्मे ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 614: Line 474:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V31" data-block-id="BTN_C01_S03_V31_B1">दृश्यत्वं जडरूपत्वम् ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V31
| id       = BTN_C01_S03_V31_B1
| text    = दृश्यत्वं जडरूपत्वम् ।
'अविज्ञाय परं देहमानन्दात्मानमव्ययम् ।
'अविज्ञाय परं देहमानन्दात्मानमव्ययम् ।
आरोपयन्ति जनिमत् पञ्चभूतात्मकं जडम्''। इति स्कान्दे ॥ ३१ ॥
आरोपयन्ति जनिमत् पञ्चभूतात्मकं जडम्''। इति स्कान्दे ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 626: Line 482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V32" data-block-id="BTN_C01_S03_V32_B1">अतः परं जडेश्वररूपयोः परम् । अव्यूढगुणबृंहितंं अनादिकाले कदाचिदप्य-नपगतसत्वादिगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् पुनर्भवः ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S03_V32
| id       = BTN_C01_S03_V32_B1
| text    = अतः परं जडेश्वररूपयोः परम् । अव्यूढगुणबृंहितंं अनादिकाले कदाचिदप्य-नपगतसत्वादिगुणबृंहितम् । अदृष्टाश्रुतवस्तुत्वात् पुनर्भवः ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 636: Line 488:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V33" data-block-id="BTN_C01_S03_V33_B1">अविद्यया जीवे कृते परमेश्वरे प्रतिषिद्धे इति ब्रह्मदर्शनम् ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S03_V33
| id       = BTN_C01_S03_V33_B1
| text    = अविद्यया जीवे कृते परमेश्वरे प्रतिषिद्धे इति ब्रह्मदर्शनम् ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 646: Line 494:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V34" data-block-id="BTN_C01_S03_V34_B1">विशारदः परमेश्वरः । तन्मतिः माया । यदा नैनं शोचयामीत्युपरता तदा सम्पन्न एव ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S03_V34
| id       = BTN_C01_S03_V34_B1
| text    = विशारदः परमेश्वरः । तन्मतिः माया । यदा नैनं शोचयामीत्युपरता तदा सम्पन्न एव ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 656: Line 500:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V35_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V35" data-block-id="BTN_C01_S03_V35_B1">'अप्रयत्नात् स्वतन्त्रत्वात् फलानां च विवर्जनात् ।
| verse_id = BTN_C01_S03_V35
| id       = BTN_C01_S03_V35_B1
| text    = 'अप्रयत्नात् स्वतन्त्रत्वात् फलानां च विवर्जनात् ।
क्रियायाश्च स्वरूपत्वादकर्तेति च तं विदुः ॥
क्रियायाश्च स्वरूपत्वादकर्तेति च तं विदुः ॥
कर्तृत्वं भ्रान्तिजं प्राहुरतत्तत्त्वविदो जनाः ।
कर्तृत्वं भ्रान्तिजं प्राहुरतत्तत्त्वविदो जनाः ।
ऐश्वर्यजं तु कर्तृत्वं सम्यक् तत्तत्त्ववेदिनः''। इति पाद्मे ३५ ॥
ऐश्वर्यजं तु कर्तृत्वं सम्यक् तत्तत्त्ववेदिनः''। इति पाद्मे ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 671: Line 511:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S03_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S03_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S03_V40" data-block-id="BTN_C01_S03_V40_B1">'धर्मः कं शरणं गतः''इत्यस्य तमेव व्यासरूपिणमिति परिहार उच्यते– 'इदं भागवतम्''इत्यादिना ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S03_V40
| id       = BTN_C01_S03_V40_B1
| text    = 'धर्मः कं शरणं गतः''इत्यस्य तमेव व्यासरूपिणमिति परिहार उच्यते– 'इदं भागवतम्''इत्यादिना ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 683: Line 519:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V04" data-block-id="BTN_C01_S04_V04_B1">निर्विकल्पकः । मदीयं तदीयमिति भेदमपहाय सर्वमीश्वराधीनमिति विज्ञाय स्थितः ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V04
| id       = BTN_C01_S04_V04_B1
| text    = निर्विकल्पकः । मदीयं तदीयमिति भेदमपहाय सर्वमीश्वराधीनमिति विज्ञाय स्थितः ।
'साम्यमीश्वररूपेषु सर्वत्र तदधीनताम् ।
'साम्यमीश्वररूपेषु सर्वत्र तदधीनताम् ।
पश्यति ज्ञानसम्पत्त्या विनिद्रो यः स योगवित्''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥
पश्यति ज्ञानसम्पत्त्या विनिद्रो यः स योगवित्''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 695: Line 527:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V13" data-block-id="BTN_C01_S04_V13_B1">तृतीये द्वापरे युगे पर्यवसानं प्राप्ते सति ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S04_V13
| id       = BTN_C01_S04_V13_B1
| text    = तृतीये द्वापरे युगे पर्यवसानं प्राप्ते सति ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 705: Line 533:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V17" data-block-id="BTN_C01_S04_V17_B1">नित्यज्ञानस्य चिद्दृष्टिर्लोकदृष्ट्यपेक्षया–
| verse_id = BTN_C01_S04_V17
| id       = BTN_C01_S04_V17_B1
| text    = नित्यज्ञानस्य चिद्दृष्टिर्लोकदृष्ट्यपेक्षया–
'सर्वज्ञोऽप्यज्ञवद्देवः सर्वशक्तिरशक्तवत् ।
'सर्वज्ञोऽप्यज्ञवद्देवः सर्वशक्तिरशक्तवत् ।
प्रत्यापयति लोकानामज्ञानं मोहनाय च''। इति कौर्मे ॥ १७ ॥
प्रत्यापयति लोकानामज्ञानं मोहनाय च''। इति कौर्मे ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 717: Line 541:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V24" data-block-id="BTN_C01_S04_V24_B1">'भारतं ब्राह्मणादीनां वेदार्थपरिवित्तये ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V24
त एव वेदास्त्वन्येषां नर्ते तत्कस्यचित् सुखम्''। इति स्कान्दे ॥२४॥</div>
| id       = BTN_C01_S04_V24_B1
| text    = 'भारतं ब्राह्मणादीनां वेदार्थपरिवित्तये ।
त एव वेदास्त्वन्येषां नर्ते तत्कस्यचित् सुखम्''। इति स्कान्दे ॥२४॥
}}


</div>
</div>
Line 730: Line 550:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V26" data-block-id="BTN_C01_S04_V26_B1">अतोषोऽनलम्बुद्धिः ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V26
| id       = BTN_C01_S04_V26_B1
| text    = अतोषोऽनलम्बुद्धिः ।
'श्रुत्वा कथां न तुष्यामि हरेरद्भुतकर्मणः''इति मात्स्ये ।
'श्रुत्वा कथां न तुष्यामि हरेरद्भुतकर्मणः''इति मात्स्ये ।
अप्रसादश्च स एव ।
अप्रसादश्च स एव ।
'कः प्रसन्नो भवेद् दिव्यां कथां शृण्वन् हरेः पराम्''इति च ॥२५,२६॥
'कः प्रसन्नो भवेद् दिव्यां कथां शृण्वन् हरेः पराम्''इति च ॥२५,२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 743: Line 559:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V27" data-block-id="BTN_C01_S04_V27_B1">आचारापेक्षया धृतव्रतत्वादिपरिपूर्णस्य ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S04_V27
| id       = BTN_C01_S04_V27_B1
| text    = आचारापेक्षया धृतव्रतत्वादिपरिपूर्णस्य ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 753: Line 565:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V29" data-block-id="BTN_C01_S04_V29_B1">दैह्यः देहरूपः । आत्मना विभुः स्वत एव व्याप्तः ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V29
| id       = BTN_C01_S04_V29_B1
| text    = दैह्यः देहरूपः । आत्मना विभुः स्वत एव व्याप्तः ।
'तस्य सर्वावतारेषु न विशेषोऽस्ति कश्चन ।
'तस्य सर्वावतारेषु न विशेषोऽस्ति कश्चन ।
देहदेहिविभेदश्च न परे विद्यते क्वचित् ॥
देहदेहिविभेदश्च न परे विद्यते क्वचित् ॥
सर्वेऽवतारा व्याप्ताश्च सर्वे सूक्ष्माश्च तत्त्वतः ।
सर्वेऽवतारा व्याप्ताश्च सर्वे सूक्ष्माश्च तत्त्वतः ।
ऐश्वर्ययोगाद् भगवान् क्रीडत्येवं जनार्दनः''॥ इति महासंहितायाम् ।
ऐश्वर्ययोगाद् भगवान् क्रीडत्येवं जनार्दनः''॥ इति महासंहितायाम् ।
अवतारप्रयोजनासम्पत्त्याऽसम्पन्न इव । ब्रह्मवर्चसयुक्तानामुत्तमः ॥२९॥
अवतारप्रयोजनासम्पत्त्याऽसम्पन्न इव । ब्रह्मवर्चसयुक्तानामुत्तमः ॥२९॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 768: Line 576:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V30" data-block-id="BTN_C01_S04_V30_B1">पुनरपेक्षितत्वान्न प्रायेण निरूपिताः ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V30
| id       = BTN_C01_S04_V30_B1
| text    = पुनरपेक्षितत्वान्न प्रायेण निरूपिताः ।
'यथा तु भारते देवो न तथाऽन्येषु केषुचित् ।
'यथा तु भारते देवो न तथाऽन्येषु केषुचित् ।
उच्यते न तथाऽपीशं जानन्त्यज्ञा जनार्दनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३० ॥
उच्यते न तथाऽपीशं जानन्त्यज्ञा जनार्दनम्''। इति स्कान्दे ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 780: Line 584:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S04_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S04_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S04_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S04_V31" data-block-id="BTN_C01_S04_V31_B1">खेदोऽनलम्बुद्धिः ।
| verse_id = BTN_C01_S04_V31
| id       = BTN_C01_S04_V31_B1
| text    = खेदोऽनलम्बुद्धिः ।
'अतुष्टिरप्रसादश्च खेदोऽतृप्तिस्तथैव च ।
'अतुष्टिरप्रसादश्च खेदोऽतृप्तिस्तथैव च ।
अनलत्वं वदन्त्येते सर्वे पर्यायवाचकाः''। इति ब्राह्मे ।
अनलत्वं वदन्त्येते सर्वे पर्यायवाचकाः''। इति ब्राह्मे ।
मन्यमानस्य स्वेच्छया ॥ ३१ ॥
मन्यमानस्य स्वेच्छया ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 797: Line 597:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V02" data-block-id="BTN_C01_S05_V02_B1">शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V02
| id       = BTN_C01_S05_V02_B1
| text    = शारीरमानसयोरभेदादुभयथाऽपि युज्यते । स्वतन्त्रत्वादात्मनैव ह्यलम्बुद्धिः ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 807: Line 603:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V04" data-block-id="BTN_C01_S05_V04_B1">शोचसि प्रकाशयसि ।
| verse_id = BTN_C01_S05_V04
'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S05_V04_B1
| text    = शोचसि प्रकाशयसि ।
'अजस्रेण शोचिषा शोशुचानः''इति श्रुतिः ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 818: Line 610:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V05" data-block-id="BTN_C01_S05_V05_B1">'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः ।
| verse_id = BTN_C01_S05_V05
अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S05_V05_B1
| text    = 'ज्ञानशक्तिस्वरूपोऽपि ह्यज्ञाशक्तं वदेद्धरिः ।
अज्ञानां मोहनायेशस्तेन मुह्यन्ति मोहिताः''। इति पाद्मे ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 829: Line 617:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V09" data-block-id="BTN_C01_S05_V09_B1">धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V09
| id       = BTN_C01_S05_V09_B1
| text    = धर्मादीनामल्पकथनेन पूर्तिः । न वासुदेवमहिम्नोऽतिकथितस्यापि ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 839: Line 623:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V10" data-block-id="BTN_C01_S05_V10_B1">वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V10
| id       = BTN_C01_S05_V10_B1
| text    = वायसं तीर्थं वयोमात्रानुजीवि शास्त्रम् ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 849: Line 629:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V12" data-block-id="BTN_C01_S05_V12_B1">परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।
| verse_id = BTN_C01_S05_V12
| id       = BTN_C01_S05_V12_B1
| text    = परोक्षज्ञानं न शोभते । अपरोक्षज्ञानं न भक्त्या विनोत्पद्यते ।
'यस्य देवे परा भक्तिः''
'यस्य देवे परा भक्तिः''
'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥
'यमेवैष वृणुते तेन लभ्यः'''यद्वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव''इत्यादेः ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 861: Line 637:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V13" data-block-id="BTN_C01_S05_V13_B1">शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।
| verse_id = BTN_C01_S05_V13
'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S05_V13_B1
| text    = शुचिश्रवाः विष्णुः । समाधिना समाधिभाषया । स्मरणं ग्रन्थकृतिः ।
'स्मरन्ति च''इत्यादेः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 872: Line 644:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V15" data-block-id="BTN_C01_S05_V15_B1">प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V15
| id       = BTN_C01_S05_V15_B1
| text    = प्रवृत्तिधर्मकृते ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 882: Line 650:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V16_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V16" data-block-id="BTN_C01_S05_V16_B1">अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V16
| id       = BTN_C01_S05_V16_B1
| text    = अनन्तपारस्य विभोः सकाशाद् यत् सुखम् ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 892: Line 656:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V20" data-block-id="BTN_C01_S05_V20_B1">इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V20
| id       = BTN_C01_S05_V20_B1
| text    = इतरोऽपि भगवान् विश्वमिव । स्वातन्त्र्यात् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 902: Line 662:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V27" data-block-id="BTN_C01_S05_V27_B1">मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V27
| id       = BTN_C01_S05_V27_B1
| text    = मयि स्थिते ब्रह्मणि । स्थीयतामत्रेतीश्वरेच्छया कल्पितम् ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 914: Line 670:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S05_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S05_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S05_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S05_V40" data-block-id="BTN_C01_S05_V40_B1">त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S05_V40
| id       = BTN_C01_S05_V40_B1
| text    = त्वमीश्वरोऽपि ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 926: Line 678:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S06_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S06_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S06_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S06_V11" data-block-id="BTN_C01_S06_V11_B1">'मृगयाजीविनां खेटो वाटी पुष्पोपजीविनाम् ।
| verse_id = BTN_C01_S06_V11
| id       = BTN_C01_S06_V11_B1
| text    = 'मृगयाजीविनां खेटो वाटी पुष्पोपजीविनाम् ।
ग्रामो बहुजनाकीर्णो राजराजाश्रयं पुरम् ॥
ग्रामो बहुजनाकीर्णो राजराजाश्रयं पुरम् ॥
जलस्थलायतिस्फीतं पट्टनं कीर्त्यते बुधैः''। इति स्कान्दे ॥ ११ ॥
जलस्थलायतिस्फीतं पट्टनं कीर्त्यते बुधैः''। इति स्कान्दे ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 940: Line 688:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S06_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S06_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S06_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S06_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S06_V21" data-block-id="BTN_C01_S06_V21_B1">उभयं द्वितीयं नापश्यं तमेवापश्यम् ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S06_V21
| id       = BTN_C01_S06_V21_B1
| text    = उभयं द्वितीयं नापश्यं तमेवापश्यम् ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 952: Line 696:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S07_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V02" data-block-id="BTN_C01_S07_V02_B1">शम्यां प्रास्य तत्र शालां कृत्वा यत्र यज्ञः क्रियते स शम्याप्रासः ॥२॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S07_V02
| id       = BTN_C01_S07_V02_B1
| text    = शम्यां प्रास्य तत्र शालां कृत्वा यत्र यज्ञः क्रियते स शम्याप्रासः ॥२॥
}}


</div>
</div>
Line 962: Line 702:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S07_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V04" data-block-id="BTN_C01_S07_V04_B1">भक्तियोगेन सम्यक् प्रणिहिते लोकानां मनसि ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S07_V04
| id       = BTN_C01_S07_V04_B1
| text    = भक्तियोगेन सम्यक् प्रणिहिते लोकानां मनसि ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 976: Line 712:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S07_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S07_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S07_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S07_V15" data-block-id="BTN_C01_S07_V15_B1">स्वात्मन एव विप्रियं न भर्तुः । प्रयोजनाभावाद् विप्रियमिव च अस्य प्रियमिति हि प्रस्वापोक्तम् ॥
| verse_id = BTN_C01_S07_V15
| id       = BTN_C01_S07_V15_B1
| text    = स्वात्मन एव विप्रियं न भर्तुः । प्रयोजनाभावाद् विप्रियमिव च अस्य प्रियमिति हि प्रस्वापोक्तम् ॥
स्वप्नोऽयम्–
स्वप्नोऽयम्–
'पार्थानुयातमात्मानं द्रौणिः स्वप्ने ददर्श ह ।
'पार्थानुयातमात्मानं द्रौणिः स्वप्ने ददर्श ह ।
बन्धनं चाऽत्मनस्तत्र द्रौपद्या चैव मोक्षणम् ॥ इति स्कान्दे ।
बन्धनं चाऽत्मनस्तत्र द्रौपद्या चैव मोक्षणम् ॥ इति स्कान्दे ।
तस्मान्नैषीकविरोधः ॥ १४-१५ ॥
तस्मान्नैषीकविरोधः ॥ १४-१५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 992: Line 724:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S08_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V23" data-block-id="BTN_C01_S08_V23_B1">भक्तियोगविधानविषयम् ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S08_V23
| id       = BTN_C01_S08_V23_B1
| text    = भक्तियोगविधानविषयम् ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,002: Line 730:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S08_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V28" data-block-id="BTN_C01_S08_V28_B1">अपुनर्भवं दर्शयति ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S08_V28
| id       = BTN_C01_S08_V28_B1
| text    = अपुनर्भवं दर्शयति ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,012: Line 736:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S08_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V31" data-block-id="BTN_C01_S08_V31_B1">तत्तद्योग्यतया समत्वम् ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S08_V31
| id       = BTN_C01_S08_V31_B1
| text    = तत्तद्योग्यतया समत्वम् ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,022: Line 742:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S08_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C01_S08_V41" data-block-id="BTN_C01_S08_V41_B1">यर्हि भवतो दर्शनं तदा यदूनामस्माकं च नामरूपे ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S08_V41
| id       = BTN_C01_S08_V41_B1
| text    = यर्हि भवतो दर्शनं तदा यदूनामस्माकं च नामरूपे ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,036: Line 752:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S09_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S09_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S09_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S09_V05" data-block-id="BTN_C01_S09_V05_B1">'यः पदातिं हन्ति स भवति चातुर्मास्ययाजी यः सादिनं सोऽग्निष्टोमस्य यो हन्ति गजरथौ सोऽश्वमेधराजसूयाभ्याम्''इत्यादि शाश्वतं वचः ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S09_V05
| id       = BTN_C01_S09_V05_B1
| text    = 'यः पदातिं हन्ति स भवति चातुर्मास्ययाजी यः सादिनं सोऽग्निष्टोमस्य यो हन्ति गजरथौ सोऽश्वमेधराजसूयाभ्याम्''इत्यादि शाश्वतं वचः ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,046: Line 758:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S09_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S09_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S09_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S09_V45_B1" data-verse="BTN_C01_S09_V45" data-block-id="BTN_C01_S09_V45_B1">'असङ्गश्चाव्यथोऽभेद्योऽनिग्राह्योऽशोष्य एव च ।
| verse_id = BTN_C01_S09_V45
| id       = BTN_C01_S09_V45_B1
| text    = 'असङ्गश्चाव्यथोऽभेद्योऽनिग्राह्योऽशोष्य एव च ।
विद्धोऽसृगञ्चितो बद्ध इति विष्णुः प्रदृश्यते ॥
विद्धोऽसृगञ्चितो बद्ध इति विष्णुः प्रदृश्यते ॥
असुरान् मोहयन् देवः क्रीडयैव सुरेष्वपि ।
असुरान् मोहयन् देवः क्रीडयैव सुरेष्वपि ।
मानुषान् मध्यया दृष्ट्या न मुक्तेषु कथञ्चन''। इति स्कान्दे ॥ ४५ ॥
मानुषान् मध्यया दृष्ट्या न मुक्तेषु कथञ्चन''। इति स्कान्दे ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,063: Line 771:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V0" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V0">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V0" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V0">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V0" data-block-id="BTN_C01_S10_V04_B1">'अमात्या मन्त्रिणो दूताः श्रेणयश्च पुरोहिताः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V0
पुरं जनपदं चेति सप्त प्रणिधयः स्मृताः''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S10_V04_B1
| text    = 'अमात्या मन्त्रिणो दूताः श्रेणयश्च पुरोहिताः ।
पुरं जनपदं चेति सप्त प्रणिधयः स्मृताः''। इति ब्राह्मे ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,074: Line 778:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V20" data-block-id="BTN_C01_S10_V20_B1">'पालनानुग्रहजयान् गौणेऽण्डे संस्थितो हरिः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V20
| id       = BTN_C01_S10_V20_B1
| text    = 'पालनानुग्रहजयान् गौणेऽण्डे संस्थितो हरिः ।
करोत्यसौ बहिःसंस्थो न करोतीव निर्गुणः''। इति पाद्मे ॥
करोत्यसौ बहिःसंस्थो न करोतीव निर्गुणः''। इति पाद्मे ॥
अतो नानुरूपानुरूपाश्च ॥ २० ॥
अतो नानुरूपानुरूपाश्च ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,086: Line 786:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V22" data-block-id="BTN_C01_S10_V22_B1">सत्वादिशक्तिषु ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S10_V22
| id       = BTN_C01_S10_V22_B1
| text    = सत्वादिशक्तिषु ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,096: Line 792:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V23" data-block-id="BTN_C01_S10_V23_B1">'श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना जीवमाया महात्मनः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V23
| id       = BTN_C01_S10_V23_B1
| text    = 'श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना जीवमाया महात्मनः ।
आत्ममाया तदिच्छा स्याद् गुणमाया जडात्मिका''।
आत्ममाया तदिच्छा स्याद् गुणमाया जडात्मिका''।
इति महासंहितायाम् ॥
इति महासंहितायाम् ॥
'अप्रसिद्धेस्तद्गुणानामनामाऽसौ प्रकीर्तितः ।
'अप्रसिद्धेस्तद्गुणानामनामाऽसौ प्रकीर्तितः ।
अप्राकृतत्वात् रूपस्याप्यरूपोऽसावुदीर्यते''। इति वासुदेवाध्यात्मे ॥२३॥
अप्राकृतत्वात् रूपस्याप्यरूपोऽसावुदीर्यते''। इति वासुदेवाध्यात्मे ॥२३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,110: Line 802:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V26" data-block-id="BTN_C01_S10_V26_B1">सात्त्विकानामनुग्राहकः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V26
| id       = BTN_C01_S10_V26_B1
| text    = सात्त्विकानामनुग्राहकः ।
'अगुणोऽपि परो देवो ह्यनुगृह्णाति सात्त्विकान् ।
'अगुणोऽपि परो देवो ह्यनुगृह्णाति सात्त्विकान् ।
देवांस्तु मानवान् मध्यानुपेक्ष्य क्लेश्यतेऽसुरान्''। इति ब्रह्मदर्शने ।
देवांस्तु मानवान् मध्यानुपेक्ष्य क्लेश्यतेऽसुरान्''। इति ब्रह्मदर्शने ।
Line 1,120: Line 809:
सत्य आनन्दरूपत्वादृतो ज्ञानस्वरूपतः ॥
सत्य आनन्दरूपत्वादृतो ज्ञानस्वरूपतः ॥
यशो ह्यलं प्रसिद्धत्वाद् दया हि करुणाकरः''। इति तन्त्रभागवते ।
यशो ह्यलं प्रसिद्धत्वाद् दया हि करुणाकरः''। इति तन्त्रभागवते ।
एवंविधगुणस्वरूपाणि रूपाणि दधद् युगे युगे ॥ २६ ॥
एवंविधगुणस्वरूपाणि रूपाणि दधद् युगे युगे ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,127: Line 815:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V31" data-block-id="BTN_C01_S10_V31_B1">'अग्निपुत्रा महात्मानस्तपसा स्त्रीत्वमापिरे ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V31
भर्तारं च जगद्योनिं वासुदेवमजं विभुम्''। इति महाकौर्मे ॥ ३१ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S10_V31_B1
| text    = 'अग्निपुत्रा महात्मानस्तपसा स्त्रीत्वमापिरे ।
भर्तारं च जगद्योनिं वासुदेवमजं विभुम्''। इति महाकौर्मे ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,138: Line 822:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V33" data-block-id="BTN_C01_S10_V33_B1">स्नेहमात्रात् ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S10_V33
| id       = BTN_C01_S10_V33_B1
| text    = स्नेहमात्रात् ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,148: Line 828:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V37_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V37" data-block-id="BTN_C01_S10_V37_B1">गविष्ठ आदित्यः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V37
'असौ वाव गविष्ठोऽप्सूदेत्यप्स्वस्तमेति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतिः ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S10_V37_B1
| text    = गविष्ठ आदित्यः ।
'असौ वाव गविष्ठोऽप्सूदेत्यप्स्वस्तमेति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतिः ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,159: Line 835:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V46_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V46" data-block-id="BTN_C01_S10_V46_B1">कुरूणां मधूनां च नः ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S10_V46
| id       = BTN_C01_S10_V46_B1
| text    = कुरूणां मधूनां च नः ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,169: Line 841:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V75" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V75">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V75" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V75">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V75_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V75" data-block-id="BTN_C01_S10_V75_B1">तदाश्रया बुद्धिः । तज्ज्ञानिनामपि प्रकृतिस्थानां न तत्सङ्गः । किमु तस्येति व्यत्यासदृष्टान्तः ।
| verse_id = BTN_C01_S10_V75
| id       = BTN_C01_S10_V75_B1
| text    = तदाश्रया बुद्धिः । तज्ज्ञानिनामपि प्रकृतिस्थानां न तत्सङ्गः । किमु तस्येति व्यत्यासदृष्टान्तः ।
'व्यत्यासोऽनन्वयश्चैव प्रसिद्धोऽभूत एव च ।
'व्यत्यासोऽनन्वयश्चैव प्रसिद्धोऽभूत एव च ।
सर्वसंहारिकश्चेति दृष्टान्तः पञ्चधा स्मृतः''। इति ब्राह्मे ॥ ७५ ॥
सर्वसंहारिकश्चेति दृष्टान्तः पञ्चधा स्मृतः''। इति ब्राह्मे ॥ ७५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,181: Line 849:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V76" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V76">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S10_V76" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S10_V76">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S10_V76_B1" data-verse="BTN_C01_S10_V76" data-block-id="BTN_C01_S10_V76_B1">मतयो यथा यथामति मेनिरे ॥ ७६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S10_V76
| id       = BTN_C01_S10_V76_B1
| text    = मतयो यथा यथामति मेनिरे ॥ ७६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,195: Line 859:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S11_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S11_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S11_V19_B1" data-verse="BTN_C01_S11_V19" data-block-id="BTN_C01_S11_V19_B1">रामो दाशरथिर्यथा । अधिकदृष्टान्तः ।
| verse_id = BTN_C01_S11_V19
| id       = BTN_C01_S11_V19_B1
| text    = रामो दाशरथिर्यथा । अधिकदृष्टान्तः ।
'ऊर्णनाभ्यादिको विष्णोर्विष्णुर्विष्णोस्तथैव च ।
'ऊर्णनाभ्यादिको विष्णोर्विष्णुर्विष्णोस्तथैव च ।
विष्णुर्जीवस्य दृष्टान्त ऊनसाम्याधिकः क्रमात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥
विष्णुर्जीवस्य दृष्टान्त ऊनसाम्याधिकः क्रमात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,207: Line 867:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S11_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S11_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S11_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S11_V31" data-verse="BTN_C01_S11_V31" data-block-id="BTN_C01_S11_V31">'पूरयन्ति दिशः सोमं देवा गावः सरस्वती''इति गारुडे ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S11_V31
| id       = BTN_C01_S11_V31
| text    = 'पूरयन्ति दिशः सोमं देवा गावः सरस्वती''इति गारुडे ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,221: Line 877:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V05" data-block-id="BTN_C01_S12_V05_B1">'तत्प्राणे प्रपन्न उदतिष्ठत्''इति श्रुतिः ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V05
| id       = BTN_C01_S12_V05_B1
| text    = 'तत्प्राणे प्रपन्न उदतिष्ठत्''इति श्रुतिः ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,231: Line 883:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V12_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V12" data-block-id="BTN_C01_S12_V12_B1">यदुकुलक्षयं एष्यत् ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V12
| id       = BTN_C01_S12_V12_B1
| text    = यदुकुलक्षयं एष्यत् ।
'शापं श्रुत्वा ब्राह्मणानामुद्धवः खिन्नमानसः ।
'शापं श्रुत्वा ब्राह्मणानामुद्धवः खिन्नमानसः ।
उदासीनं तथा कृष्णमिव सुप्रीतमेव च ॥
उदासीनं तथा कृष्णमिव सुप्रीतमेव च ॥
Line 1,256: Line 905:
'तावच्छशास क्षितिमेकचक्रामेकातपत्रामजितेन पार्थः''। इति चोपरि ।
'तावच्छशास क्षितिमेकचक्रामेकातपत्रामजितेन पार्थः''। इति चोपरि ।
'विदुरं चागतं पुनः''। इति च ।
'विदुरं चागतं पुनः''। इति च ।
भारते चैकविंशद्वर्षात् पूर्वं विदुरस्य युधिष्ठिरभाव उक्तः ॥ १२ ॥
भारते चैकविंशद्वर्षात् पूर्वं विदुरस्य युधिष्ठिरभाव उक्तः ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,263: Line 911:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V15" data-block-id="BTN_C01_S12_V15_B1">योऽर्यमा दण्डमबिभ्रत् स वर्षशतं यावच्छूद्रत्वं बभार ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V15
| id       = BTN_C01_S12_V15_B1
| text    = योऽर्यमा दण्डमबिभ्रत् स वर्षशतं यावच्छूद्रत्वं बभार ।
'न देवानां न दैवीनां सामस्त्येन जनिर्भुवि ।
'न देवानां न दैवीनां सामस्त्येन जनिर्भुवि ।
अंशांशेनैव जायन्ते सर्वे त्वाजानजादयः''॥ १५ ॥
अंशांशेनैव जायन्ते सर्वे त्वाजानजादयः''॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,275: Line 919:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V20_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V20" data-block-id="BTN_C01_S12_V20_B1">'संहर्ता भगवान् विष्णुः काल इत्यभिधीयते ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V20
अथवा गुणसर्वस्वं कालशब्दो व्यनक्ति हि''। इति हि स्कान्दे ॥२०॥</div>
| id       = BTN_C01_S12_V20_B1
| text    = 'संहर्ता भगवान् विष्णुः काल इत्यभिधीयते ।
अथवा गुणसर्वस्वं कालशब्दो व्यनक्ति हि''। इति हि स्कान्दे ॥२०॥
}}


</div>
</div>
Line 1,286: Line 926:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V28" data-block-id="BTN_C01_S12_V28_B1">स्वैरज्ञातगतिः विविक्तगतिः ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V28
| id       = BTN_C01_S12_V28_B1
| text    = स्वैरज्ञातगतिः विविक्तगतिः ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,296: Line 932:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V31_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V31" data-block-id="BTN_C01_S12_V31_B1">पितरौ कुन्तीधृतराष्ट्रौ । न चापश्यत् । तस्य मनसि तेषां विपद्भावो बभूव । अन्यथा महाभारतविरोधात् ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V31
| id       = BTN_C01_S12_V31_B1
| text    = पितरौ कुन्तीधृतराष्ट्रौ । न चापश्यत् । तस्य मनसि तेषां विपद्भावो बभूव । अन्यथा महाभारतविरोधात् ।
स्कान्दे च–
स्कान्दे च–
'भीमसन्तर्जितो राज्ञस्त्वनुज्ञां प्राप्य यत्नतः ।
'भीमसन्तर्जितो राज्ञस्त्वनुज्ञां प्राप्य यत्नतः ।
Line 1,308: Line 941:
श्रुत्वा कुन्तीं च चिन्तां ते प्रापुः पाण्डुसुतास्तदा''॥
श्रुत्वा कुन्तीं च चिन्तां ते प्रापुः पाण्डुसुतास्तदा''॥
'तांस्तदा नारदो विद्वान् शमयामास धर्मवित् ।
'तांस्तदा नारदो विद्वान् शमयामास धर्मवित् ।
उक्त्वोत्तमां गतिं तेषां निष्ठां तात्कालिकीं तथा''। इत्यादि ॥ ३१ ॥
उक्त्वोत्तमां गतिं तेषां निष्ठां तात्कालिकीं तथा''। इत्यादि ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,315: Line 947:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V32" data-block-id="BTN_C01_S12_V32_B1">ब्रह्माण्डे च–
| verse_id = BTN_C01_S12_V32
| id       = BTN_C01_S12_V32_B1
| text    = ब्रह्माण्डे च–
'धृतराष्ट्रे मृते सूतः सञ्जयः पाण्डुसूनवे ।
'धृतराष्ट्रे मृते सूतः सञ्जयः पाण्डुसूनवे ।
गतिं शशंस कुन्त्याश्च गान्धारीधृतराष्ट्रयोः''॥ इत्यादि ॥।
गतिं शशंस कुन्त्याश्च गान्धारीधृतराष्ट्रयोः''॥ इत्यादि ॥।
पितृव्योऽपि धृतराष्ट्र एव । द्विरुक्तिस्तात्पर्यार्था ।
पितृव्योऽपि धृतराष्ट्र एव । द्विरुक्तिस्तात्पर्यार्था ।
'यत्राधिकं तत्परता बहुवारमपि ध्रुवम् ।
'यत्राधिकं तत्परता बहुवारमपि ध्रुवम् ।
तद्वदन्ति महाप्राज्ञा लोकवेदानुसारतः''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ३२ ॥
तद्वदन्ति महाप्राज्ञा लोकवेदानुसारतः''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,330: Line 958:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V34" data-block-id="BTN_C01_S12_V34_B1">पितृव्यौ गान्धारीधृतराष्ट्रौ ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V34
| id       = BTN_C01_S12_V34_B1
| text    = पितृव्यौ गान्धारीधृतराष्ट्रौ ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,340: Line 964:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V37_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V37" data-block-id="BTN_C01_S12_V37_B1">मुषितोऽस्मि इति प्रलापः ॥ ३७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V37
| id       = BTN_C01_S12_V37_B1
| text    = मुषितोऽस्मि इति प्रलापः ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,350: Line 970:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V40" data-block-id="BTN_C01_S12_V40_B1">क्व गतावित्यदृष्टापेक्षया ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V40
| id       = BTN_C01_S12_V40_B1
| text    = क्व गतावित्यदृष्टापेक्षया ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,360: Line 976:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V44_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V44" data-block-id="BTN_C01_S12_V44_B1">अपरिहार्यत्वादशोच्याः ॥ ४४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V44
| id       = BTN_C01_S12_V44_B1
| text    = अपरिहार्यत्वादशोच्याः ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,370: Line 982:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V51_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V51" data-block-id="BTN_C01_S12_V51_B1">गमनकाले सह भ्रात्रा ॥ ५१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V51
| id       = BTN_C01_S12_V51_B1
| text    = गमनकाले सह भ्रात्रा ॥ ५१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,380: Line 988:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V53">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V53">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V53_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V53" data-block-id="BTN_C01_S12_V53_B1">आस्त इत्याद्यतीतार्थे ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V53
| id       = BTN_C01_S12_V53_B1
| text    = आस्त इत्याद्यतीतार्थे ।
'स एष तर्ह्यध्यास्त आसनं पार्थिवोचितम्''इत्यादिवत् ।
'स एष तर्ह्यध्यास्त आसनं पार्थिवोचितम्''इत्यादिवत् ।
'सुप्तिङ्उपग्रहलिङ्गनराणां कालहलच्स्वरकर्तृयङां च ।
'सुप्तिङ्उपग्रहलिङ्गनराणां कालहलच्स्वरकर्तृयङां च ।
Line 1,391: Line 996:
व्यत्यस्यापि वदन्त्यद्धा मोहनार्थं दुरात्मनाम् ॥
व्यत्यस्यापि वदन्त्यद्धा मोहनार्थं दुरात्मनाम् ॥
पौर्वापर्यं यतो नैव सदैव परिवर्तनात् ।
पौर्वापर्यं यतो नैव सदैव परिवर्तनात् ।
अतश्च व्यत्ययादेतद्वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति ब्राह्मे ॥ ५३ ॥
अतश्च व्यत्ययादेतद्वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति ब्राह्मे ॥ ५३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,398: Line 1,002:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V55_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V55" data-block-id="BTN_C01_S12_V55_B1">'विज्ञानात्मा विरिञ्चोऽयं यस्तस्मिंल्लीयते जगत् ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V55
| id       = BTN_C01_S12_V55_B1
| text    = 'विज्ञानात्मा विरिञ्चोऽयं यस्तस्मिंल्लीयते जगत् ।
यादांसि सागरे यद्वत् स क्षेत्रज्ञे जनार्दने ॥
यादांसि सागरे यद्वत् स क्षेत्रज्ञे जनार्दने ॥
हृदिस्थे च स च व्याप्ते स्वात्मन्येकीभवत्युत ।
हृदिस्थे च स च व्याप्ते स्वात्मन्येकीभवत्युत ।
Line 1,421: Line 1,022:
उपाधेश्चैव नित्यत्वान्नैव जीवो विनश्यति ।
उपाधेश्चैव नित्यत्वान्नैव जीवो विनश्यति ।
स्वरूपत्वादुपाधेश्च न भिन्नोपाधिकल्पनम् ॥
स्वरूपत्वादुपाधेश्च न भिन्नोपाधिकल्पनम् ॥
न चाभिन्नत्वमीशेन चिन्मात्रत्वं च युज्यते''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ५५ ॥
न चाभिन्नत्वमीशेन चिन्मात्रत्वं च युज्यते''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ५५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,428: Line 1,028:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V56">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V56">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V56_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V56" data-block-id="BTN_C01_S12_V56_B1">'त्रिगुणात्मिका तथा ज्ञानं विष्णुशक्तिस्तथैव च ।
| verse_id = BTN_C01_S12_V56
| id       = BTN_C01_S12_V56_B1
| text    = 'त्रिगुणात्मिका तथा ज्ञानं विष्णुशक्तिस्तथैव च ।
मायाशब्देन भण्यन्ते शब्दतत्त्वार्थवेदिभिः''। इति नाममहोदधौ ॥
मायाशब्देन भण्यन्ते शब्दतत्त्वार्थवेदिभिः''। इति नाममहोदधौ ॥
अत्र सत्वादयो मायागुणाः ॥ ५६ ॥
अत्र सत्वादयो मायागुणाः ॥ ५६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,440: Line 1,036:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V57_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V57" data-block-id="BTN_C01_S12_V57_B1">'परावरे तथैवाऽरादुभयार्थाभिधायिनः''इति च ॥ ५७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V57
| id       = BTN_C01_S12_V57_B1
| text    = 'परावरे तथैवाऽरादुभयार्थाभिधायिनः''इति च ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,450: Line 1,042:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V59">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S12_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S12_V59">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S12_V59_B1" data-verse="BTN_C01_S12_V59" data-block-id="BTN_C01_S12_V59_B1">एतत्सर्वं पूर्वमेव ज्ञात्वा तस्मादेव कारणात् विदुरस्तीर्थानि ययौ ॥ ५९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S12_V59
| id       = BTN_C01_S12_V59_B1
| text    = एतत्सर्वं पूर्वमेव ज्ञात्वा तस्मादेव कारणात् विदुरस्तीर्थानि ययौ ॥ ५९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,464: Line 1,052:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S13_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V02" data-block-id="BTN_C01_S13_V02_B1">मासशब्देनाहान्युच्यन्ते । तथाहि महाभारते–
| verse_id = BTN_C01_S13_V02
| id       = BTN_C01_S13_V02_B1
| text    = मासशब्देनाहान्युच्यन्ते । तथाहि महाभारते–
'अहस्तु मासशब्दोक्तं यत्र चिन्तायुतं व्रजेत् ।
'अहस्तु मासशब्दोक्तं यत्र चिन्तायुतं व्रजेत् ।
एवं संवत्सराद्यं च विपरीते विपर्ययः''। इति नाममहोदधौ ॥ २ ॥
एवं संवत्सराद्यं च विपरीते विपर्ययः''। इति नाममहोदधौ ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,476: Line 1,060:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S13_V08_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V08" data-block-id="BTN_C01_S13_V08_B1">अङ्गं पृथिवीम् ।
| verse_id = BTN_C01_S13_V08
| id       = BTN_C01_S13_V08_B1
| text    = अङ्गं पृथिवीम् ।
'यदा त्यागादिरुच्येत पृथिव्याद्यङ्गकल्पना ।
'यदा त्यागादिरुच्येत पृथिव्याद्यङ्गकल्पना ।
तदा ज्ञेया न हि स्वाङ्गं कदाचिद् विष्णुरुत्सृजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥८॥
तदा ज्ञेया न हि स्वाङ्गं कदाचिद् विष्णुरुत्सृजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,488: Line 1,068:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S13_V14_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V14" data-block-id="BTN_C01_S13_V14_B1">अग्नौ पदं करोति ।
| verse_id = BTN_C01_S13_V14
'यदुलूको वदति मोघमेतद् यत् कपोतः पदमग्नौ कृणोति''इति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S13_V14_B1
| text    = अग्नौ पदं करोति ।
'यदुलूको वदति मोघमेतद् यत् कपोतः पदमग्नौ कृणोति''इति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,499: Line 1,075:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S13_V34_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V34" data-block-id="BTN_C01_S13_V34_B1">यथाऽन्येषां सुखं भविष्यति तथा । नित्यसुखत्वाद्धरेः ।
| verse_id = BTN_C01_S13_V34
| id       = BTN_C01_S13_V34_B1
| text    = यथाऽन्येषां सुखं भविष्यति तथा । नित्यसुखत्वाद्धरेः ।
'अत्युत्तमानां कुशलप्रश्नो लोकसुखेच्छया ।
'अत्युत्तमानां कुशलप्रश्नो लोकसुखेच्छया ।
नित्यदाऽऽप्तसुखत्वात्तु न तेषां युज्यते क्वचित्''। इति नारदीये ॥३४॥
नित्यदाऽऽप्तसुखत्वात्तु न तेषां युज्यते क्वचित्''। इति नारदीये ॥३४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,511: Line 1,083:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S13_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S13_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S13_V39_B1" data-verse="BTN_C01_S13_V39" data-block-id="BTN_C01_S13_V39_B1">पूर्वं चिरोषितः ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S13_V39
| id       = BTN_C01_S13_V39_B1
| text    = पूर्वं चिरोषितः ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,525: Line 1,093:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S14_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S14_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S14_V10_B1" data-verse="BTN_C01_S14_V10" data-block-id="BTN_C01_S14_V10_B1">यत् पादयोः पतिताश्रुप्रधानो यैः कबरं स्पृष्टं तत्स्त्रियः तत्पदयोः पतितत्वादेव । सविमुक्तकेश्यो न्यकृत ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S14_V10
| id       = BTN_C01_S14_V10_B1
| text    = यत् पादयोः पतिताश्रुप्रधानो यैः कबरं स्पृष्टं तत्स्त्रियः तत्पदयोः पतितत्वादेव । सविमुक्तकेश्यो न्यकृत ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,537: Line 1,101:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S14_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S14_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S14_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S14_V21_B1" data-verse="BTN_C01_S14_V21" data-block-id="BTN_C01_S14_V21_B1">स रथो हयास्ते । तादृशा इत्यर्थः । त इषव इतिवत् ।
| verse_id = BTN_C01_S14_V21
| id       = BTN_C01_S14_V21_B1
| text    = स रथो हयास्ते । तादृशा इत्यर्थः । त इषव इतिवत् ।
'सदृशे वा प्रधाने वा कारणे वा तदित्ययम् ।
'सदृशे वा प्रधाने वा कारणे वा तदित्ययम् ।
शब्दः सङ्घटते भेदे विद्यमानेऽपि तत्त्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ।
शब्दः सङ्घटते भेदे विद्यमानेऽपि तत्त्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ।
तद्रथहयानां दाहोक्तेः ॥ २१ ॥
तद्रथहयानां दाहोक्तेः ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,552: Line 1,112:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V01_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V01" data-block-id="BTN_C01_S15_V01_B1">ज्ञानिनां प्रारब्धस्यैव निर्मथनं योग्यस्यैव ।
| verse_id = BTN_C01_S15_V01
| id       = BTN_C01_S15_V01_B1
| text    = ज्ञानिनां प्रारब्धस्यैव निर्मथनं योग्यस्यैव ।
'महता कारणेनैव प्रारब्धान्यपि कानिचित् ।
'महता कारणेनैव प्रारब्धान्यपि कानिचित् ।
कर्माणि क्षयमायान्ति ब्रह्मदृष्टिमतः क्वचित्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।
कर्माणि क्षयमायान्ति ब्रह्मदृष्टिमतः क्वचित्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।
तेषामपि काम्यकर्मफलदृष्टेश्च ॥ १ ॥
तेषामपि काम्यकर्मफलदृष्टेश्च ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,565: Line 1,121:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V02" data-block-id="BTN_C01_S15_V02_B1">तम आदिरोधश्च प्रारब्धकर्मणैव ।
| verse_id = BTN_C01_S15_V02
| id       = BTN_C01_S15_V02_B1
| text    = तम आदिरोधश्च प्रारब्धकर्मणैव ।
'ज्ञानादिव्यक्तिरव्यक्तिः सुखदुःखादिकं तथा ।
'ज्ञानादिव्यक्तिरव्यक्तिः सुखदुःखादिकं तथा ।
सुदृष्टब्रह्मतत्त्वानां भवत्यारब्धकर्मणा । इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २ ॥
सुदृष्टब्रह्मतत्त्वानां भवत्यारब्धकर्मणा । इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,577: Line 1,129:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V03" data-block-id="BTN_C01_S15_V03_B1">ब्रह्मसम्पत्तिरवगतिः ।
| verse_id = BTN_C01_S15_V03
| id       = BTN_C01_S15_V03_B1
| text    = ब्रह्मसम्पत्तिरवगतिः ।
'भगवन्तं विनाऽन्यत्र प्रवृत्त्यादिप्रकाशनम् ।
'भगवन्तं विनाऽन्यत्र प्रवृत्त्यादिप्रकाशनम् ।
प्रारब्धकर्मणैव स्यात् कदाचिज्ज्ञानिनामपि ।
प्रारब्धकर्मणैव स्यात् कदाचिज्ज्ञानिनामपि ।
Line 1,588: Line 1,137:
कर्माणि सूक्ष्मदेहं च जायमाना हरेर्दृशिः ॥
कर्माणि सूक्ष्मदेहं च जायमाना हरेर्दृशिः ॥
दहेदथापि सन्दग्धेन्धनवत् तत्पुनः पुनः ।
दहेदथापि सन्दग्धेन्धनवत् तत्पुनः पुनः ।
यावदारब्धकर्म स्यादाविर्वाऽपि तिरोव्रजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥
यावदारब्धकर्म स्यादाविर्वाऽपि तिरोव्रजेत्''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,595: Line 1,143:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V07_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V07" data-block-id="BTN_C01_S15_V07_B1">पौत्रत्वे योग्यत्वमनवमत्वम् ।
| verse_id = BTN_C01_S15_V07
| id       = BTN_C01_S15_V07_B1
| text    = पौत्रत्वे योग्यत्वमनवमत्वम् ।
'इन्द्राद्युत्तमताऽन्येषां समता वा स्वके कुले ।
'इन्द्राद्युत्तमताऽन्येषां समता वा स्वके कुले ।
उत्तमत्वमुपास्त्यादियोग्यता वा निगद्यते''। इति च ब्रह्मतर्के ॥ ७ ॥
उत्तमत्वमुपास्त्यादियोग्यता वा निगद्यते''। इति च ब्रह्मतर्के ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,609: Line 1,153:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V11_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V11" data-block-id="BTN_C01_S15_V11_B1">प्राणमपाने । तं व्याने । समानोदानौ तेषु । तांश्च मूलप्राणे । आत्मा हृदिस्थो विष्णुः । ब्रह्म सर्वगतम् ।
| verse_id = BTN_C01_S15_V11
| id       = BTN_C01_S15_V11_B1
| text    = प्राणमपाने । तं व्याने । समानोदानौ तेषु । तांश्च मूलप्राणे । आत्मा हृदिस्थो विष्णुः । ब्रह्म सर्वगतम् ।
'उमा वागात्मिका रुद्राज्जाता सा मनआत्मनः ।
'उमा वागात्मिका रुद्राज्जाता सा मनआत्मनः ।
प्राणाह्वयात् स वायोश्च सोऽपानादात्मरूपतः ॥
प्राणाह्वयात् स वायोश्च सोऽपानादात्मरूपतः ॥
Line 1,626: Line 1,167:
'अस्यास्मिन् विलयो भावीत्येवं विज्ञानमाहुतिः ।
'अस्यास्मिन् विलयो भावीत्येवं विज्ञानमाहुतिः ।
नतु तत्कालविलयस्त्वन्यो वा तस्य दर्शनात्''।
नतु तत्कालविलयस्त्वन्यो वा तस्य दर्शनात्''।
इति ब्रह्मतर्के ॥ १०-११ ॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ १०-११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,633: Line 1,173:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V13" data-block-id="BTN_C01_S15_V13_B1">नाऽवर्तेत वीरगतिं गतः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S15_V13
| id       = BTN_C01_S15_V13_B1
| text    = नाऽवर्तेत वीरगतिं गतः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,643: Line 1,179:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S15_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S15_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S15_V15_B1" data-verse="BTN_C01_S15_V15" data-block-id="BTN_C01_S15_V15_B1">आत्मनः स्वरूपम् आत्यन्तिकं ज्ञात्वा ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S15_V15
| id       = BTN_C01_S15_V15_B1
| text    = आत्मनः स्वरूपम् आत्यन्तिकं ज्ञात्वा ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,657: Line 1,189:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V05_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V05" data-block-id="BTN_C01_S16_V05_B1">कोऽसौ इत्याक्षेपः । कलिम् इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S16_V05
| id       = BTN_C01_S16_V05_B1
| text    = कोऽसौ इत्याक्षेपः । कलिम् इत्युक्तत्वात् ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,667: Line 1,195:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V06_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V06" data-block-id="BTN_C01_S16_V06_B1">अथ इति पक्षान्तरे । वा यदि ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S16_V06
| id       = BTN_C01_S16_V06_B1
| text    = अथ इति पक्षान्तरे । वा यदि ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,677: Line 1,201:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V07_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V07" data-block-id="BTN_C01_S16_V07_B1">अन्यथा चेदायुषोऽसद्व्ययः इत्यर्थः ।
| verse_id = BTN_C01_S16_V07
'यद्यर्थे च विकल्पार्थे वाशब्दः समुदीर्यते''इति नाममहोदधौ ॥ ७ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S16_V07_B1
| text    = अन्यथा चेदायुषोऽसद्व्ययः इत्यर्थः ।
'यद्यर्थे च विकल्पार्थे वाशब्दः समुदीर्यते''इति नाममहोदधौ ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,688: Line 1,208:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V09_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V09" data-block-id="BTN_C01_S16_V09_B1">एतदर्थं हि मृत्युरुपहूतः । अहो नृलोके पीयेत इति ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S16_V09
| id       = BTN_C01_S16_V09_B1
| text    = एतदर्थं हि मृत्युरुपहूतः । अहो नृलोके पीयेत इति ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,698: Line 1,214:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V17" data-block-id="BTN_C01_S16_V17_B1">स्निग्धेषु पाण्डुषु विष्णोः सारथ्यादिभिर्विशेषतो भक्तिं करोति ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S16_V17
| id       = BTN_C01_S16_V17_B1
| text    = स्निग्धेषु पाण्डुषु विष्णोः सारथ्यादिभिर्विशेषतो भक्तिं करोति ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,710: Line 1,222:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V28_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V28" data-block-id="BTN_C01_S16_V28_B1">त्यागो मिथ्याभिमानवर्जनम् ।
| verse_id = BTN_C01_S16_V28
| id       = BTN_C01_S16_V28_B1
| text    = त्यागो मिथ्याभिमानवर्जनम् ।
'मिथ्याभिमानविरतिस्त्याग इत्यभिधीयते''इति नारायणाध्यात्मे ॥
'मिथ्याभिमानविरतिस्त्याग इत्यभिधीयते''इति नारायणाध्यात्मे ॥
एकान्ततः शुभभागित्वं सौभाग्यम् ।
एकान्ततः शुभभागित्वं सौभाग्यम् ।
Line 1,721: Line 1,230:
'स्वयं सर्वस्य कर्तृत्वात् कुतस्तस्य प्रियाप्रिये''इति च पाद्मे ।
'स्वयं सर्वस्य कर्तृत्वात् कुतस्तस्य प्रियाप्रिये''इति च पाद्मे ।
'प्रियमेव यतः सर्वमप्रियं नास्ति कुत्रचित् ।
'प्रियमेव यतः सर्वमप्रियं नास्ति कुत्रचित् ।
स्वयमेव यतः कर्ता शान्तोऽतो हरिरीश्वरः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७,२८ ॥
स्वयमेव यतः कर्ता शान्तोऽतो हरिरीश्वरः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७,२८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,728: Line 1,236:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V29" data-block-id="BTN_C01_S16_V29_B1">मानः परेषाम् ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S16_V29
| id       = BTN_C01_S16_V29_B1
| text    = मानः परेषाम् ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,740: Line 1,244:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S16_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C01_S16_V30" data-block-id="BTN_C01_S16_V30_B1">'गुणैः स्वरूपभूतैस्तु गुण्यसौ हरिरीश्वरः ।
| verse_id = BTN_C01_S16_V30
न विष्णोर्न च मुक्तानां कोऽपि भिन्नो गुणो मतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।</div>
| id       = BTN_C01_S16_V30_B1
| text    = 'गुणैः स्वरूपभूतैस्तु गुण्यसौ हरिरीश्वरः ।
न विष्णोर्न च मुक्तानां कोऽपि भिन्नो गुणो मतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
}}


</div>
</div>
Line 1,753: Line 1,253:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S17_V02_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V02" data-block-id="BTN_C01_S17_V02_B1">बिभ्यतमिव मेहन्तम् ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S17_V02
| id       = BTN_C01_S17_V02_B1
| text    = बिभ्यतमिव मेहन्तम् ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,765: Line 1,261:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V22" data-block-id="BTN_C01_S17_V22_B1">असतां सूचकस्य न दोषः तथाऽपि सतां न सूचनीयमिति दर्शयितुम् । ज्ञातुं शक्यत्वाच्च राज्ञः ।
| verse_id = BTN_C01_S17_V22
| id       = BTN_C01_S17_V22_B1
| text    = असतां सूचकस्य न दोषः तथाऽपि सतां न सूचनीयमिति दर्शयितुम् । ज्ञातुं शक्यत्वाच्च राज्ञः ।
'यद्यधर्मः कृतः सद्भिर्न स वाच्यः कथञ्चन ।
'यद्यधर्मः कृतः सद्भिर्न स वाच्यः कथञ्चन ।
असत्कृतमधर्मं तु वदन् धर्ममवाप्नुयात्''। इति व्यासस्मृतौ ।
असत्कृतमधर्मं तु वदन् धर्ममवाप्नुयात्''। इति व्यासस्मृतौ ।
तस्य गोचरत्वेऽपि भूतानामगोचरेति ज्ञापयितुं वा ॥ २१,२२ ॥
तस्य गोचरत्वेऽपि भूतानामगोचरेति ज्ञापयितुं वा ॥ २१,२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 1,778: Line 1,270:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S17_V32_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V32" data-block-id="BTN_C01_S17_V32_B1">ब्रह्मयज्ञाः वितानयज्ञाश्च ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S17_V32
| id       = BTN_C01_S17_V32_B1
| text    = ब्रह्मयज्ञाः वितानयज्ञाश्च ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,788: Line 1,276:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S17_V33_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V33" data-block-id="BTN_C01_S17_V33_B1">इष्टात्ममूर्तिः इच्छातनुः ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S17_V33
| id       = BTN_C01_S17_V33_B1
| text    = इष्टात्ममूर्तिः इच्छातनुः ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,800: Line 1,284:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S17_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S17_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S17_V40_B1" data-verse="BTN_C01_S17_V40" data-block-id="BTN_C01_S17_V40_B1">विहितातिरेकेण न सेवेत ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S17_V40
| id       = BTN_C01_S17_V40_B1
| text    = विहितातिरेकेण न सेवेत ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,812: Line 1,292:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V03_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V03" data-block-id="BTN_C01_S18_V03_B1">'विज्ञानमात्मयोग्यं स्याज्ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''इति भागवततन्त्रे ॥३॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V03
| id       = BTN_C01_S18_V03_B1
| text    = 'विज्ञानमात्मयोग्यं स्याज्ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''इति भागवततन्त्रे ॥३॥
}}


</div>
</div>
Line 1,822: Line 1,298:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V13_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V13" data-block-id="BTN_C01_S18_V13_B1">'सम्यक्स्वरूपस्याव्यक्तिरभावो जननस्य च ।
| verse_id = BTN_C01_S18_V13
अल्पयत्नात् ततो वृद्धिहेतोः सत्सङ्गतिर्वरा''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥ १३ ॥</div>
| id       = BTN_C01_S18_V13_B1
| text    = 'सम्यक्स्वरूपस्याव्यक्तिरभावो जननस्य च ।
अल्पयत्नात् ततो वृद्धिहेतोः सत्सङ्गतिर्वरा''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,833: Line 1,305:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V19_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V19" data-block-id="BTN_C01_S18_V19_B1">अनन्तः कालतो देशतश्च ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V19
| id       = BTN_C01_S18_V19_B1
| text    = अनन्तः कालतो देशतश्च ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,843: Line 1,311:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V22_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V22" data-block-id="BTN_C01_S18_V22_B1">परमहंसाश्रमप्राप्यं सत्यं ब्रह्म ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V22
| id       = BTN_C01_S18_V22_B1
| text    = परमहंसाश्रमप्राप्यं सत्यं ब्रह्म ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,853: Line 1,317:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V26_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V26" data-block-id="BTN_C01_S18_V26_B1">'स्वतो मनःस्थितिर्विष्णौ ब्रह्मभाव उदाहृतः''इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V26
| id       = BTN_C01_S18_V26_B1
| text    = 'स्वतो मनःस्थितिर्विष्णौ ब्रह्मभाव उदाहृतः''इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,863: Line 1,323:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V29_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V29" data-block-id="BTN_C01_S18_V29_B1">'अप्रीतिर्मद्वशो नायमिति मत्सर ईरितः''इति नाममहोदधौ ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V29
| id       = BTN_C01_S18_V29_B1
| text    = 'अप्रीतिर्मद्वशो नायमिति मत्सर ईरितः''इति नाममहोदधौ ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,873: Line 1,329:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V36_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V36" data-block-id="BTN_C01_S18_V36_B1">कौशिकी कुशपाणिः ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V36
| id       = BTN_C01_S18_V36_B1
| text    = कौशिकी कुशपाणिः ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,883: Line 1,335:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V43_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V43" data-block-id="BTN_C01_S18_V43_B1">'सेना वरूथिनी प्रोक्ता वरूथो गुप्तिरुच्यते''इत्यभिधानम् ॥ ४३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V43
| id       = BTN_C01_S18_V43_B1
| text    = 'सेना वरूथिनी प्रोक्ता वरूथो गुप्तिरुच्यते''इत्यभिधानम् ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,893: Line 1,341:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V44_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V44" data-block-id="BTN_C01_S18_V44_B1">'विड्राष्ट्रं पशुरुत्सेको भ्रमरश्चेति कथ्यते''इति च ॥ ४४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V44
| id       = BTN_C01_S18_V44_B1
| text    = 'विड्राष्ट्रं पशुरुत्सेको भ्रमरश्चेति कथ्यते''इति च ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,903: Line 1,347:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S18_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S18_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S18_V50_B1" data-verse="BTN_C01_S18_V50" data-block-id="BTN_C01_S18_V50_B1">स्वकृतो गुणः स्वस्यैव यतः ॥ ५० ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S18_V50
| id       = BTN_C01_S18_V50_B1
| text    = स्वकृतो गुणः स्वस्यैव यतः ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,919: Line 1,359:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S19_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S19_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S19_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S19_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S19_V17_B1" data-verse="BTN_C01_S19_V17" data-block-id="BTN_C01_S19_V17_B1">गङ्गायामुदक एव किञ्चिद्दक्षिणभागे प्रासादे । तथाहि महाभारते ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S19_V17
| id       = BTN_C01_S19_V17_B1
| text    = गङ्गायामुदक एव किञ्चिद्दक्षिणभागे प्रासादे । तथाहि महाभारते ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,935: Line 1,371:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S20_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S20_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C01_S20_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C01_S20_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C01_S20_V04_B1" data-verse="BTN_C01_S20_V04" data-block-id="BTN_C01_S20_V04_B1">'कैशोरयौवनाभ्यन्तः काल आपीच्यमुच्यते''इत्यभिधानात् ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C01_S20_V04
| id       = BTN_C01_S20_V04_B1
| text    = 'कैशोरयौवनाभ्यन्तः काल आपीच्यमुच्यते''इत्यभिधानात् ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,949: Line 1,381:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V01" data-block-id="BTN_C02_S01_V01_B1">यः पर इति ॥ १ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V01
| id       = BTN_C02_S01_V01_B1
| text    = यः पर इति ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,959: Line 1,387:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V02" data-block-id="BTN_C02_S01_V02_B1">अपश्यताम् निद्रया ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V02
| id       = BTN_C02_S01_V02_B1
| text    = अपश्यताम् निद्रया ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,971: Line 1,395:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V04" data-block-id="BTN_C02_S01_V04_B1">असत्सु अभद्रेषु । 'सद्भावे साधुभावे च''इति वचनात् ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V04
| id       = BTN_C02_S01_V04_B1
| text    = असत्सु अभद्रेषु । 'सद्भावे साधुभावे च''इति वचनात् ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,981: Line 1,401:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V07" data-block-id="BTN_C02_S01_V07_B1">ध्यानापेक्षया प्रायेण । नैर्गुण्यस्था मुक्ताः ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V07
'एतत्सामगायन्नास्ते''इति श्रुतेः ॥ ७ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S01_V07_B1
| text    = ध्यानापेक्षया प्रायेण । नैर्गुण्यस्था मुक्ताः ।
'एतत्सामगायन्नास्ते''इति श्रुतेः ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 1,992: Line 1,408:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V08" data-block-id="BTN_C02_S01_V08_B1">द्वापरे आदौ च । कृष्णावतारापेक्षया ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V08
'व्यासः षट्शतवर्षीयो धृतराष्ट्रमजीजनत्''। इति स्कान्दे ॥ ८ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S01_V08_B1
| text    = द्वापरे आदौ च । कृष्णावतारापेक्षया ।
'व्यासः षट्शतवर्षीयो धृतराष्ट्रमजीजनत्''। इति स्कान्दे ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,003: Line 1,415:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V09" data-block-id="BTN_C02_S01_V09_B1">परिनिष्ठितोऽपि मुक्तिरस्य भविष्यतीति निश्चितोऽपि ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V09
| id       = BTN_C02_S01_V09_B1
| text    = परिनिष्ठितोऽपि मुक्तिरस्य भविष्यतीति निश्चितोऽपि ।
'उदरं संशयः प्रोक्तः परिनिष्ठा विनिश्चयः''। इत्यभिधाने ॥
'उदरं संशयः प्रोक्तः परिनिष्ठा विनिश्चयः''। इत्यभिधाने ॥
'ऋष्युत्तमा देवताश्च विमुक्तौ परिनिश्चिताः ।
'ऋष्युत्तमा देवताश्च विमुक्तौ परिनिश्चिताः ।
तथाप्यधिकसौख्यार्थं यतन्ते शुभकर्मसु ।
तथाप्यधिकसौख्यार्थं यतन्ते शुभकर्मसु ।
विमुक्तास्तु स्वभावेन नित्यं ध्यानादितत्पराः''। इति गारुडे ॥ ९ ॥
विमुक्तास्तु स्वभावेन नित्यं ध्यानादितत्पराः''। इति गारुडे ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,017: Line 1,425:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V18" data-block-id="BTN_C02_S01_V18_B1">शुभार्थे भगवति ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V18
| id       = BTN_C02_S01_V18_B1
| text    = शुभार्थे भगवति ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,027: Line 1,431:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V19" data-block-id="BTN_C02_S01_V19_B1">विषयेभ्यो निर्गत्य तत्रैव मनो युंक्त्वाऽन्यन्न स्मरेत् ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V19
| id       = BTN_C02_S01_V19_B1
| text    = विषयेभ्यो निर्गत्य तत्रैव मनो युंक्त्वाऽन्यन्न स्मरेत् ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,037: Line 1,437:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V21" data-block-id="BTN_C02_S01_V21_B1">भद्रं हरिम् ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V21
| id       = BTN_C02_S01_V21_B1
| text    = भद्रं हरिम् ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,047: Line 1,443:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V22" data-block-id="BTN_C02_S01_V22_B1">यच्छब्दः प्रश्ने । 'यतश्चोदेति सूर्यः''। इत्यादिवत् ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V22
'यच्छब्दस्तु परामर्शे प्रश्नार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधाने ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S01_V22_B1
| text    = यच्छब्दः प्रश्ने । 'यतश्चोदेति सूर्यः''। इत्यादिवत् ।
'यच्छब्दस्तु परामर्शे प्रश्नार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधाने ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,058: Line 1,450:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V23" data-block-id="BTN_C02_S01_V23_B1">यथेत्यस्य जितासन इत्यादि । यत्र स्थूले । यादृशीत्यस्य विशेष इत्यादि ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V23
| id       = BTN_C02_S01_V23_B1
| text    = यथेत्यस्य जितासन इत्यादि । यत्र स्थूले । यादृशीत्यस्य विशेष इत्यादि ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,068: Line 1,456:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V24" data-block-id="BTN_C02_S01_V24_B1">विशेष आण्डकोशः ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V24
| id       = BTN_C02_S01_V24_B1
| text    = विशेष आण्डकोशः ।
'शिलावत्तस्य देहोऽयमाण्डकोशस्तु सावृतिः ।
'शिलावत्तस्य देहोऽयमाण्डकोशस्तु सावृतिः ।
तत्तन्त्रत्वान्न तत्संस्थदुःखभोगोऽस्य न क्वचित्''।
तत्तन्त्रत्वान्न तत्संस्थदुःखभोगोऽस्य न क्वचित्''।
इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २४ ॥
इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,081: Line 1,465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V25" data-block-id="BTN_C02_S01_V25_B1">'आण्डकोशो विराट्प्रोक्तो विशेषेण प्रकाशनात् ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V25
वैराजस्तद्गतो विष्णुरथवा सर्वतो वरः''। इति भागवततन्त्रे ॥२५॥</div>
| id       = BTN_C02_S01_V25_B1
| text    = 'आण्डकोशो विराट्प्रोक्तो विशेषेण प्रकाशनात् ।
वैराजस्तद्गतो विष्णुरथवा सर्वतो वरः''। इति भागवततन्त्रे ॥२५॥
}}


</div>
</div>
Line 2,092: Line 1,472:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V26" data-block-id="BTN_C02_S01_V26_B1">प्रतिमापेक्षयाऽङ्गानि स्वरूपापेक्षया तज्जानि तदाश्रितानि च ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S01_V26
| id       = BTN_C02_S01_V26_B1
| text    = प्रतिमापेक्षयाऽङ्गानि स्वरूपापेक्षया तज्जानि तदाश्रितानि च ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,104: Line 1,480:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S01_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S01_V31" data-block-id="BTN_C02_S01_V31_B1">बहुरूपत्वाद्दंष्ट्रार्यमेन्दू इत्यादि ।
| verse_id = BTN_C02_S01_V31
| id       = BTN_C02_S01_V31_B1
| text    = बहुरूपत्वाद्दंष्ट्रार्यमेन्दू इत्यादि ।
'प्रतिमापेक्षयाङ्गानि भूरादीनि स्वरूपतः ।
'प्रतिमापेक्षयाङ्गानि भूरादीनि स्वरूपतः ।
तदाश्रितानि तज्जानि बह्वङ्गत्वं बहुत्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥
तदाश्रितानि तज्जानि बह्वङ्गत्वं बहुत्वतः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,118: Line 1,490:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V02" data-block-id="BTN_C02_S02_V02_B1">एष हरिः । यदपार्थैर्ध्यायति । तत्रार्थान्न विन्दते ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V02
| id       = BTN_C02_S02_V02_B1
| text    = एष हरिः । यदपार्थैर्ध्यायति । तत्रार्थान्न विन्दते ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,128: Line 1,496:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V03" data-block-id="BTN_C02_S02_V03_B1">'सर्वनामा यतो विष्णुस्तदन्यार्थान्न तु स्मरेत् ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V03
स्मरंस्तु यावदर्थः स्यादन्यथा स्वात्महा स्मृतः''। इति ब्रह्माण्डे ॥३॥</div>
| id       = BTN_C02_S02_V03_B1
| text    = 'सर्वनामा यतो विष्णुस्तदन्यार्थान्न तु स्मरेत् ।
स्मरंस्तु यावदर्थः स्यादन्यथा स्वात्महा स्मृतः''। इति ब्रह्माण्डे ॥३॥
}}


</div>
</div>
Line 2,139: Line 1,503:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V06" data-block-id="BTN_C02_S02_V06_B1">'एतमितः प््रोत्याभिसम्भविताऽस्मि''इति नियतार्थः ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V06
| id       = BTN_C02_S02_V06_B1
| text    = 'एतमितः प््रोत्याभिसम्भविताऽस्मि''इति नियतार्थः ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,149: Line 1,509:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BBTN_C02_S02_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V07" data-block-id="BBTN_C02_S02_V07_B1">'यथैकस्तु बहून्सुप्तानसुप्तः पश्यति प्रभुः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V07
| id       = BBTN_C02_S02_V07_B1
| text    = 'यथैकस्तु बहून्सुप्तानसुप्तः पश्यति प्रभुः ।
एवमीशो बहून् जीवानज्ञान्पश्यति नित्यदृक्''। इति व्योमसंहितायाम् ।
एवमीशो बहून् जीवानज्ञान्पश्यति नित्यदृक्''। इति व्योमसंहितायाम् ।
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति च ।
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति च ।
'यथेष्टभवनाद्विष्णुरनुभूः परिकीर्तितः ।
'यथेष्टभवनाद्विष्णुरनुभूः परिकीर्तितः ।
उदधिः कर्मणामीशः सर्वः पूर्णगुणो यतः ॥
उदधिः कर्मणामीशः सर्वः पूर्णगुणो यतः ॥
सत्यः केवलसारत्वान्नियमो नियतेरजः''। इति बृहत्संहितायाम् ॥७ ॥
सत्यः केवलसारत्वान्नियमो नियतेरजः''। इति बृहत्संहितायाम् ॥७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,164: Line 1,520:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V13" data-block-id="BTN_C02_S02_V13_B1">चिन्तामयं चिन्ताप्रधानम् ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V13
| id       = BTN_C02_S02_V13_B1
| text    = चिन्तामयं चिन्ताप्रधानम् ।
'यस्मात्सञ्चिन्तितो विष्णुश्चिन्तितं प्रददात्यजः ।
'यस्मात्सञ्चिन्तितो विष्णुश्चिन्तितं प्रददात्यजः ।
तस्माच्चिन्तामयं देवं वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति च ॥ १३ ॥
तस्माच्चिन्तामयं देवं वदन्ति ज्ञानचक्षुषः''। इति च ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,176: Line 1,528:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V15" data-block-id="BTN_C02_S02_V15_B1">स्थवीयः पातालमेतस्येत्यादि ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V15
| id       = BTN_C02_S02_V15_B1
| text    = स्थवीयः पातालमेतस्येत्यादि ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,186: Line 1,534:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V16" data-block-id="BTN_C02_S02_V16_B1">'भक्त्या प्राणं वशं नीत्वा जितप्राणो भवत्युत''। इति षाड्गुण्ये ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V16
| id       = BTN_C02_S02_V16_B1
| text    = 'भक्त्या प्राणं वशं नीत्वा जितप्राणो भवत्युत''। इति षाड्गुण्ये ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,196: Line 1,540:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V17" data-block-id="BTN_C02_S02_V17_B1">'जीवस्थो भगवान्विष्णुः क्षेत्रज्ञ इति गीयते ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V17
| id       = BTN_C02_S02_V17_B1
| text    = 'जीवस्थो भगवान्विष्णुः क्षेत्रज्ञ इति गीयते ।
देहस्थोऽपि स एवात्मा व्याप्तोऽप्यात्मेति भण्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ।
देहस्थोऽपि स एवात्मा व्याप्तोऽप्यात्मेति भण्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ।
'हरौ हरेर्भवेन्नीतिस्तदेकत्वस्य चिन्तनम् ।
'हरौ हरेर्भवेन्नीतिस्तदेकत्वस्य चिन्तनम् ।
अन्यत्र तन्नियम्यादिचिन्तनं नीतिरुच्यते''। इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥
अन्यत्र तन्नियम्यादिचिन्तनं नीतिरुच्यते''। इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,209: Line 1,549:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V18" data-block-id="BTN_C02_S02_V18_B1">कालो वायुः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V18
| id       = BTN_C02_S02_V18_B1
| text    = कालो वायुः ।
'हरिश्च प्रकृतिश्चैव ब्रह्मवायू तथैव च ।
'हरिश्च प्रकृतिश्चैव ब्रह्मवायू तथैव च ।
सुपर्णशेषरुद्राश्च शक्रः सूर्ययमावपि ॥
सुपर्णशेषरुद्राश्च शक्रः सूर्ययमावपि ॥
अग्निर्यमानुजश्चैव कालशब्देरिताः क्रमात् ।
अग्निर्यमानुजश्चैव कालशब्देरिताः क्रमात् ।
पूर्वोक्तास्त्वपरोक्तानां प्रभवः सर्वशो मताः''।इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ १८ ॥
पूर्वोक्तास्त्वपरोक्तानां प्रभवः सर्वशो मताः''।इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,225: Line 1,561:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V22" data-block-id="BTN_C02_S02_V22_B1">उदानगत्या ब्रह्मनाड्या । 'अथैकयोर्ध्व उदानः''इति श्रुतेः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V22
| id       = BTN_C02_S02_V22_B1
| text    = उदानगत्या ब्रह्मनाड्या । 'अथैकयोर्ध्व उदानः''इति श्रुतेः ।
'प्राणापानाविडायां च पिङ्गलायां च वर्ततः ।
'प्राणापानाविडायां च पिङ्गलायां च वर्ततः ।
व्यानः सन्धिषु सर्वत्र उदानो ब्रह्मनाडिगः ॥
व्यानः सन्धिषु सर्वत्र उदानो ब्रह्मनाडिगः ॥
सर्वत्रैव समानस्तु समं चरति सर्वगः''। इति भारते ॥
सर्वत्रैव समानस्तु समं चरति सर्वगः''। इति भारते ॥
परं चिन्तयन् ॥ २१,२२ ॥॥
परं चिन्तयन् ॥ २१,२२ ॥॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,241: Line 1,573:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V24" data-block-id="BTN_C02_S02_V24_B1">'चिन्मात्राणीन्द्रियाण्याहुर्मुक्तानामन्यदैव तु ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V24
| id       = BTN_C02_S02_V24_B1
| text    = 'चिन्मात्राणीन्द्रियाण्याहुर्मुक्तानामन्यदैव तु ।
तान्येव जडयुक्तानि ह्यभिन्नानि स्वरूपतः''। इति ब्राह्मे ॥
तान्येव जडयुक्तानि ह्यभिन्नानि स्वरूपतः''। इति ब्राह्मे ॥
पवनस्यापि अन्तरात्मा यः तम् । पवनश्चान्तरात्मा चेति वा ।
पवनस्यापि अन्तरात्मा यः तम् । पवनश्चान्तरात्मा चेति वा ।
Line 2,250: Line 1,579:
तत्र मुख्या हरिं यान्ति तदन्ये वायुमेव तु ॥
तत्र मुख्या हरिं यान्ति तदन्ये वायुमेव तु ॥
अपक्वा ये न ते यान्ति वायुं वा हरिमेव वा ।
अपक्वा ये न ते यान्ति वायुं वा हरिमेव वा ।
स्थानमात्राश्रितास्ते तु पुनर्जनिविवर्जिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २३,२४ ॥
स्थानमात्राश्रितास्ते तु पुनर्जनिविवर्जिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २३,२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,257: Line 1,585:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V25" data-block-id="BTN_C02_S02_V25_B1">हरेः शैंशुमारं चक्रम् । वैश्वानरोदस्तात् ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V25
| id       = BTN_C02_S02_V25_B1
| text    = हरेः शैंशुमारं चक्रम् । वैश्वानरोदस्तात् ।
'वैश्वानरे द्युनद्यां वा सूर्ये वा देह एव वा ।
'वैश्वानरे द्युनद्यां वा सूर्ये वा देह एव वा ।
विधूय सर्वपापानि यान्ति किंस्तुघ्नकेशवम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥ २५ ॥
विधूय सर्वपापानि यान्ति किंस्तुघ्नकेशवम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,269: Line 1,593:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V26" data-block-id="BTN_C02_S02_V26_B1">'पितृयानं देवयानं ब्रह्मयानमिति त्रिधा ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V26
गच्छन्वैश्वानरं याति तस्मान्मार्गः स ईरितः''॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S02_V26_B1
| text    = 'पितृयानं देवयानं ब्रह्मयानमिति त्रिधा ।
गच्छन्वैश्वानरं याति तस्मान्मार्गः स ईरितः''॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,280: Line 1,600:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V27" data-block-id="BTN_C02_S02_V27_B1">'दक्षिणाः पिङ्गलाः सर्वा इडा वामाः प्रकीर्तिताः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V27
| id       = BTN_C02_S02_V27_B1
| text    = 'दक्षिणाः पिङ्गलाः सर्वा इडा वामाः प्रकीर्तिताः ।
नाड्योऽथ मध्यमा प्रोक्ता सुषुम्ना वेदपारगैः''। इति भागवततन्त्रे ।
नाड्योऽथ मध्यमा प्रोक्ता सुषुम्ना वेदपारगैः''। इति भागवततन्त्रे ।
'देवयानस्यमार्गस्था अहःशब्दाभिसञ्ज्ञिताः ।
'देवयानस्यमार्गस्था अहःशब्दाभिसञ्ज्ञिताः ।
Line 2,291: Line 1,608:
'विषुवत्ता ब्रह्मयानं विशेषेण सुखं यतः ।
'विषुवत्ता ब्रह्मयानं विशेषेण सुखं यतः ।
पिङ्गला देवयानं स्यात्पिङ्गाख्यसुखदं यतः ॥
पिङ्गला देवयानं स्यात्पिङ्गाख्यसुखदं यतः ॥
इडाऽन्नदानात्पितृणामेवं मार्गाः प्रकीर्तिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥
इडाऽन्नदानात्पितृणामेवं मार्गाः प्रकीर्तिताः''। इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,298: Line 1,614:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V28_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V28" data-block-id="BTN_C02_S02_V28_B1">'अशेषजगदाधारः शिंशुमारो हरिः परः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V28
| id       = BTN_C02_S02_V28_B1
| text    = 'अशेषजगदाधारः शिंशुमारो हरिः परः ।
सर्वे ब्रह्मविदो नत्वा तं यान्ति परमं पदम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥
सर्वे ब्रह्मविदो नत्वा तं यान्ति परमं पदम्''। इति ब्रह्माण्डे ॥
तद्विष्णोर्विश्वाधारं रूपं प्रतिपद्य यत्र कल्पायुषः तं महर्लोकं उपैति ।
तद्विष्णोर्विश्वाधारं रूपं प्रतिपद्य यत्र कल्पायुषः तं महर्लोकं उपैति ।
'मन्वन्तरायुषः स्वर्ग्या महर्लोके तु काल्पिकाः ।
'मन्वन्तरायुषः स्वर्ग्या महर्लोके तु काल्पिकाः ।
आब्रह्मणो जनाद्यास्तु महर्लोकेऽपि ये वराः''। इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥
आब्रह्मणो जनाद्यास्तु महर्लोकेऽपि ये वराः''। इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,312: Line 1,624:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V30" data-block-id="BTN_C02_S02_V30_B1">ऋते सत्यलोके । अनिदंविदाम् अब्रह्मविदाम् । दुरन्तदुःखं च प्रभवश्च ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V30
| id       = BTN_C02_S02_V30_B1
| text    = ऋते सत्यलोके । अनिदंविदाम् अब्रह्मविदाम् । दुरन्तदुःखं च प्रभवश्च ।
'सर्वदुःखविहीना ये मुक्ताः प्रायस्तु तादृशाः ।
'सर्वदुःखविहीना ये मुक्ताः प्रायस्तु तादृशाः ।
अमुक्तास्तु जनाद्येषु विशेषेण तु सत्यगाः''। इति वाराहे ॥
अमुक्तास्तु जनाद्येषु विशेषेण तु सत्यगाः''। इति वाराहे ॥
'विष्णोर्लोकं तदैवैके यान्ति कालान्तरे परे ।
'विष्णोर्लोकं तदैवैके यान्ति कालान्तरे परे ।
आज्ञयैव हरेः केचिदपूर्तेः केचिदञ्जसा ।
आज्ञयैव हरेः केचिदपूर्तेः केचिदञ्जसा ।
विहृत्यैवान्यलोकेषु मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''। इति वामने ॥ ३० ॥
विहृत्यैवान्यलोकेषु मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''। इति वामने ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,327: Line 1,635:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V31" data-block-id="BTN_C02_S02_V31_B1">ब्रह्मणा सह । विशेषं पृथिवीम् । तेनात्मना पृथिव्यात्मना । ज्योतिर्मय अग्निप्रधानः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V31
| id       = BTN_C02_S02_V31_B1
| text    = ब्रह्मणा सह । विशेषं पृथिवीम् । तेनात्मना पृथिव्यात्मना । ज्योतिर्मय अग्निप्रधानः ।
'आकाशवत् सर्वगतश्च नित्यः''इति परमात्मसदृशं किञ्चित् ।
'आकाशवत् सर्वगतश्च नित्यः''इति परमात्मसदृशं किञ्चित् ।
'ज्ञानिनः प्रलये सर्वे ब्रह्मणा सह पार्थिवम् ।
'ज्ञानिनः प्रलये सर्वे ब्रह्मणा सह पार्थिवम् ।
Line 2,347: Line 1,652:
आनन्दमव्यक्तगतं क्रमशो यान्ति देवताः ।
आनन्दमव्यक्तगतं क्रमशो यान्ति देवताः ।
ब्रह्माद्याः केचिदेवात्र तदन्ये क्रमशोऽपरान्''।
ब्रह्माद्याः केचिदेवात्र तदन्ये क्रमशोऽपरान्''।
इति बृहत्तन्त्रे ॥ ३१ ॥
इति बृहत्तन्त्रे ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,354: Line 1,658:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V32" data-block-id="BTN_C02_S02_V32_B1">'पञ्चेन्द्रियैर्ये विषया एष्टव्याः सर्वतो वराः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V32
| id       = BTN_C02_S02_V32_B1
| text    = 'पञ्चेन्द्रियैर्ये विषया एष्टव्याः सर्वतो वराः ।
मानसांश्चाखिलान् प्राप्य मुक्तौ मोदन्ति देवताः ।
मानसांश्चाखिलान् प्राप्य मुक्तौ मोदन्ति देवताः ।
तथोद्रिक्तनिजानन्दा नित्यानन्दा असंवृताः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३२ ॥
तथोद्रिक्तनिजानन्दा नित्यानन्दा असंवृताः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,366: Line 1,666:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V33" data-block-id="BTN_C02_S02_V33_B1">भूतसूक्ष्मेन्द्रियैश्च सह अनादिर्भगवानाकाशगो मनोमयं याति । नादवत्त्वात् सनातनः ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V33
| id       = BTN_C02_S02_V33_B1
| text    = भूतसूक्ष्मेन्द्रियैश्च सह अनादिर्भगवानाकाशगो मनोमयं याति । नादवत्त्वात् सनातनः ।
'नादेन तेन महता सनातन इति स्मृतः''। इति मोक्षधर्मे ॥
'नादेन तेन महता सनातन इति स्मृतः''। इति मोक्षधर्मे ॥
विविधकार्ययुक्तं विकार्यम् । देवमयं देवप्रधानम् ।
विविधकार्ययुक्तं विकार्यम् । देवमयं देवप्रधानम् ।
Line 2,377: Line 1,674:
'पञ्चभूतैश्च शब्दाद्यैरिन्द्रियैर्जीवराशिभिः ।
'पञ्चभूतैश्च शब्दाद्यैरिन्द्रियैर्जीवराशिभिः ।
युक्त आकाशगो विष्णुर्मनःस्थमुपगच्छति''। इति वामने ।
युक्त आकाशगो विष्णुर्मनःस्थमुपगच्छति''। इति वामने ।
योऽसावनादिर्मनोमयस्तमिति वा । विपर्ययश्चेत्तस्यैव गन्तृत्वमिति ज्ञापयितुम् । मतिस्थेन तेन मनःस्थेन च सह विज्ञानतत्वं याति ॥३३॥
योऽसावनादिर्मनोमयस्तमिति वा । विपर्ययश्चेत्तस्यैव गन्तृत्वमिति ज्ञापयितुम् । मतिस्थेन तेन मनःस्थेन च सह विज्ञानतत्वं याति ॥३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,386: Line 1,682:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V35" data-block-id="BTN_C02_S02_V35_B1">गुणसन्निरोधं निर्गुणं वासुदेवम् । वासुदेवे एतां गतिं गतो न विषज्जते ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V35
| id       = BTN_C02_S02_V35_B1
| text    = गुणसन्निरोधं निर्गुणं वासुदेवम् । वासुदेवे एतां गतिं गतो न विषज्जते ।
'वासुदेवाश्रिता देवा ब्रह्माद्या मुक्तबन्धनाः ।
'वासुदेवाश्रिता देवा ब्रह्माद्या मुक्तबन्धनाः ।
भेददृष्ट्याभिमानेन चावृत्तिं नैव यान्ति ते ॥
भेददृष्ट्याभिमानेन चावृत्तिं नैव यान्ति ते ॥
भुञ्जते तु पृथग्भोगान्नानन्दं तत्स्वरूपकम् ।
भुञ्जते तु पृथग्भोगान्नानन्दं तत्स्वरूपकम् ।
स्वरूपं च पृथक्तेषामाविष्टग्रहवद्भवेत्''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३४,३५ ॥
स्वरूपं च पृथक्तेषामाविष्टग्रहवद्भवेत्''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३४,३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,400: Line 1,692:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V36" data-block-id="BTN_C02_S02_V36_B1">यद् भगवानाह । अतो भागवताख्याद्ग्रन्थात् शिवः पन्था न ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V36
| id       = BTN_C02_S02_V36_B1
| text    = यद् भगवानाह । अतो भागवताख्याद्ग्रन्थात् शिवः पन्था न ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,410: Line 1,698:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V37" data-block-id="BTN_C02_S02_V37_B1">तद्भागवतं पुराणम् अपश्यत् ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V37
| id       = BTN_C02_S02_V37_B1
| text    = तद्भागवतं पुराणम् अपश्यत् ।
'नित्यज्ञानेन सिद्धं च पुनः पुनरवेक्षते ।
'नित्यज्ञानेन सिद्धं च पुनः पुनरवेक्षते ।
लीलयैव हरिर्देवो दुष्टानां मोहनाय च''।
लीलयैव हरिर्देवो दुष्टानां मोहनाय च''।
इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,423: Line 1,707:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V38" data-block-id="BTN_C02_S02_V38_B1">लक्षितश्चास्मिन् पुराणे बुद्ध्यादीनां पारवश्यदर्शनादन्यो नियन्ताऽस्तीति ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V38
| id       = BTN_C02_S02_V38_B1
| text    = लक्षितश्चास्मिन् पुराणे बुद्ध्यादीनां पारवश्यदर्शनादन्यो नियन्ताऽस्तीति ।
'समाधावसमाधौ च निःस्वतन्त्रस्य देहिनः ।
'समाधावसमाधौ च निःस्वतन्त्रस्य देहिनः ।
अन्यो नियन्ता भगवान्वासुदेवः परः प्रभुः''इति ब्रह्मतर्के ॥ ३८ ॥
अन्यो नियन्ता भगवान्वासुदेवः परः प्रभुः''इति ब्रह्मतर्के ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,437: Line 1,717:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V39_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V39" data-block-id="BTN_C02_S02_V39_B1">यस्मात् भगवतैष एवोक्तः तस्मात् स एव श्रोतव्यादिः ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V39
| id       = BTN_C02_S02_V39_B1
| text    = यस्मात् भगवतैष एवोक्तः तस्मात् स एव श्रोतव्यादिः ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,449: Line 1,725:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V10" data-block-id="BTN_C02_S02_V10_B1">'अकामो धर्मकामो वा मोक्षकामोऽपि यो भवेत् ।
| verse_id = BTN_C02_S02_V10
अथवा सर्वकामो यः स विष्णुं पुरुषं यजेत्''। इति स्कान्दे ॥१०॥</div>
| id       = BTN_C02_S02_V10_B1
| text    = 'अकामो धर्मकामो वा मोक्षकामोऽपि यो भवेत् ।
अथवा सर्वकामो यः स विष्णुं पुरुषं यजेत्''। इति स्कान्दे ॥१०॥
}}


</div>
</div>
Line 2,462: Line 1,734:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S02_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S02_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S02_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S02_V17" data-block-id="BTN_C02_S02_V17_B1">तस्यायुष उत्तमश्लोकवार्तया ऋते यः क्षणः स नीत एव वृथा ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S02_V17
| id       = BTN_C02_S02_V17_B1
| text    = तस्यायुष उत्तमश्लोकवार्तया ऋते यः क्षणः स नीत एव वृथा ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,474: Line 1,742:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S03_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V02" data-block-id="BTN_C02_S03_V02_B1">अन्येषां नित्यं निरूढा । तदा विशेषतो जहौ ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S03_V02
| id       = BTN_C02_S03_V02_B1
| text    = अन्येषां नित्यं निरूढा । तदा विशेषतो जहौ ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,484: Line 1,748:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S03_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V04" data-block-id="BTN_C02_S03_V04_B1">'आप्तेः सर्वगुणानां य आत्मनामतया हरिम् ।
| verse_id = BTN_C02_S03_V04
उपास्ते नित्यशो विद्वानाप्तकामस्तदा भवेत्''। इति वामने ॥ ४ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S03_V04_B1
| text    = 'आप्तेः सर्वगुणानां य आत्मनामतया हरिम् ।
उपास्ते नित्यशो विद्वानाप्तकामस्तदा भवेत्''। इति वामने ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,495: Line 1,755:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S03_V12_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V12" data-block-id="BTN_C02_S03_V12_B1">गृहीतशक्तित्रितयायेति,
| verse_id = BTN_C02_S03_V12
| id       = BTN_C02_S03_V12_B1
| text    = गृहीतशक्तित्रितयायेति,
'इच्छा ज्ञानं क्रिया चेति नित्याः शक्तय ईशितुः ।
'इच्छा ज्ञानं क्रिया चेति नित्याः शक्तय ईशितुः ।
स्वरूपभूता अपि तु भेदवद्व्यावहारिकाः''॥
स्वरूपभूता अपि तु भेदवद्व्यावहारिकाः''॥
इति प्रकाशसंहितावचनान्नित्यगृहीतशक्तित्वमेव ॥ १२ ॥
इति प्रकाशसंहितावचनान्नित्यगृहीतशक्तित्वमेव ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,508: Line 1,764:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S03_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V13" data-block-id="BTN_C02_S03_V13_B1">अखिलसत्वमूर्तये पूर्णसाधुभावस्वरूपाय ।
| verse_id = BTN_C02_S03_V13
'निःशेषगुणपूर्णत्वात्सत्व इत्येव तं विदुः''। इति महासंहितायाम् ॥ १३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S03_V13_B1
| text    = अखिलसत्वमूर्तये पूर्णसाधुभावस्वरूपाय ।
'निःशेषगुणपूर्णत्वात्सत्व इत्येव तं विदुः''। इति महासंहितायाम् ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,521: Line 1,773:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S03_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S03_V19" data-block-id="BTN_C02_S03_V19_B1">'वेदानुसारिवशगः स्वेच्छया तु हरिर्यतः ।
| verse_id = BTN_C02_S03_V19
अतः स्वतन्त्रमप्याहुः प्राज्ञा वेदमयेति ह''। इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S03_V19_B1
| text    = 'वेदानुसारिवशगः स्वेच्छया तु हरिर्यतः ।
अतः स्वतन्त्रमप्याहुः प्राज्ञा वेदमयेति ह''। इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,534: Line 1,782:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V01_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V01" data-block-id="BTN_C02_S04_V01_B1">विजानीहि विज्ञापय । 'व्यत्ययो भेदस्वातन्त्र्यकरणेषु''। इति वचनात् ॥ १ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S04_V01
| id       = BTN_C02_S04_V01_B1
| text    = विजानीहि विज्ञापय । 'व्यत्ययो भेदस्वातन्त्र्यकरणेषु''। इति वचनात् ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,544: Line 1,788:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V02" data-block-id="BTN_C02_S04_V02_B1">'तद्वशत्वादिदं रूपं हरेर्नैव स्वरूपतः''। इति मानससंहितायाम् ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V02
| id       = BTN_C02_S04_V02_B1
| text    = 'तद्वशत्वादिदं रूपं हरेर्नैव स्वरूपतः''। इति मानससंहितायाम् ।
'अधिष्ठानमिति प्रोक्तं मूलाधारं विचक्षणैः ।
'अधिष्ठानमिति प्रोक्तं मूलाधारं विचक्षणैः ।
यत्स्थितं दृश्यते वस्तु संस्थानं तदुदीरितम् ।
यत्स्थितं दृश्यते वस्तु संस्थानं तदुदीरितम् ।
Line 2,554: Line 1,795:
अतस्तत्परमेवेदं वदन्ति मुनयोऽमलाः''॥ इति सात्वतसंहितायाम् ।
अतस्तत्परमेवेदं वदन्ति मुनयोऽमलाः''॥ इति सात्वतसंहितायाम् ।
'यदधीना यस्य सत्ता तत्तदित्येव भण्यते ।
'यदधीना यस्य सत्ता तत्तदित्येव भण्यते ।
विद्यमाने विभेदेऽपि मिथो नित्यं स्वरूपतः''इति भविष्यत्पर्वणि ॥२॥
विद्यमाने विभेदेऽपि मिथो नित्यं स्वरूपतः''इति भविष्यत्पर्वणि ॥२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,561: Line 1,801:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V04" data-block-id="BTN_C02_S04_V04_B1">तदधिकं ज्ञातुं पूर्वपक्षं दर्शयति–
| verse_id = BTN_C02_S04_V04
'एकः सृजसि''इत्यादिना ॥ ४ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V04_B1
| text    = तदधिकं ज्ञातुं पूर्वपक्षं दर्शयति–
'एकः सृजसि''इत्यादिना ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,572: Line 1,808:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V06" data-block-id="BTN_C02_S04_V06_B1">'त्वदधीना यतः सत्ता अवरस्यापि केशव ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V06
अतः स्वरूपतः सम्यक्सति भेदेऽपि तद्भवान्''इति मात्स्ये ॥ ६ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V06_B1
| text    = 'त्वदधीना यतः सत्ता अवरस्यापि केशव ।
अतः स्वरूपतः सम्यक्सति भेदेऽपि तद्भवान्''इति मात्स्ये ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,583: Line 1,815:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V10" data-block-id="BTN_C02_S04_V10_B1">नानृतमित्याक्षेपः ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S04_V10
| id       = BTN_C02_S04_V10_B1
| text    = नानृतमित्याक्षेपः ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,595: Line 1,823:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V13" data-block-id="BTN_C02_S04_V13_B1">'मुख्या माया हरेः शक्तिरमुख्या प्रकृतिर्मता ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V13
अथामुख्यतमा चैव माया दीना प्रकीर्तिता''॥ १२-१३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V13_B1
| text    = 'मुख्या माया हरेः शक्तिरमुख्या प्रकृतिर्मता ।
अथामुख्यतमा चैव माया दीना प्रकीर्तिता''॥ १२-१३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,606: Line 1,830:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V14" data-block-id="BTN_C02_S04_V14_B1">परः अधिकः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V14
'तद्वदेव स्थितं यत्तु तात्वतं तत्प्रचक्षते''। इति कौर्मे ॥ १४ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V14_B1
| text    = परः अधिकः ।
'तद्वदेव स्थितं यत्तु तात्वतं तत्प्रचक्षते''। इति कौर्मे ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,617: Line 1,837:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V15" data-block-id="BTN_C02_S04_V15_B1">वेदप्रतिपाद्येषु स पर इत्यादि ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V15
| id       = BTN_C02_S04_V15_B1
| text    = वेदप्रतिपाद्येषु स पर इत्यादि ।
'गम्येज्यज्ञेयवाच्येषु योज्येषु च परो हरिः ।
'गम्येज्यज्ञेयवाच्येषु योज्येषु च परो हरिः ।
तपसा पूज्यमानानां सर्वलोकेभ्य एव च''॥ इति वाराहे ॥ १५ ॥
तपसा पूज्यमानानां सर्वलोकेभ्य एव च''॥ इति वाराहे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,629: Line 1,845:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V18" data-block-id="BTN_C02_S04_V18_B1">युगपत्क्रमशोऽपि वेत्यस्य परिहारः 'सत्वं रजस्तम''इति ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V18
| id       = BTN_C02_S04_V18_B1
| text    = युगपत्क्रमशोऽपि वेत्यस्य परिहारः 'सत्वं रजस्तम''इति ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्याः स्थित्यादिषु विशेषतः ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्याः स्थित्यादिषु विशेषतः ।
युगपत् क्रमशश्चैव गृह्णाति भगवान्स्वयम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १८ ॥
युगपत् क्रमशश्चैव गृह्णाति भगवान्स्वयम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,641: Line 1,853:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V19" data-block-id="BTN_C02_S04_V19_B1">'ज्ञानेन्द्रियैश्च मनसा सत्वं बध्नाति पूरुषम् ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V19
| id       = BTN_C02_S04_V19_B1
| text    = 'ज्ञानेन्द्रियैश्च मनसा सत्वं बध्नाति पूरुषम् ।
रजः कर्मेन्द्रियैर्नित्यं शरीरेण तमस्तथा ।
रजः कर्मेन्द्रियैर्नित्यं शरीरेण तमस्तथा ।
आन्तरं यत्तु कर्तृत्वं तत्सत्वेनाभिमन्यते ॥
आन्तरं यत्तु कर्तृत्वं तत्सत्वेनाभिमन्यते ॥
Line 2,654: Line 1,863:
न परः संसृतिं क्वापि स्वातन्त्र्यादधिकत्वतः ॥
न परः संसृतिं क्वापि स्वातन्त्र्यादधिकत्वतः ॥
एवं जीवपरौ भिन्नौ किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि''॥ इति पाद्मे ॥
एवं जीवपरौ भिन्नौ किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि''॥ इति पाद्मे ॥
मायिनं ज्ञानिनं स्वतः ॥ १९ ॥
मायिनं ज्ञानिनं स्वतः ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,661: Line 1,869:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V20" data-block-id="BTN_C02_S04_V20_B1">लिङ्गैः ज्ञापकैः । त्रिगुणैः । एतैर्लिङ्गैः । स्वप्रसादाज्जीवेन लक्षितगतिः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V20
'स्वप्रसादादिमं जीवः पश्येत्तेन स्वलक्षितः''इति षाड्गुण्ये ॥ २० ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V20_B1
| text    = लिङ्गैः ज्ञापकैः । त्रिगुणैः । एतैर्लिङ्गैः । स्वप्रसादाज्जीवेन लक्षितगतिः ।
'स्वप्रसादादिमं जीवः पश्येत्तेन स्वलक्षितः''इति षाड्गुण्ये ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,672: Line 1,876:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V21" data-block-id="BTN_C02_S04_V21_B1">स्वया मायया स्वशक्त्या ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V21
| id       = BTN_C02_S04_V21_B1
| text    = स्वया मायया स्वशक्त्या ।
'यत्रान्यहेत्वभावः स्यादीश्वरेच्छादिना विना ।
'यत्रान्यहेत्वभावः स्यादीश्वरेच्छादिना विना ।
तदिच्छा हि यदृच्छा स्यादतस्तत्र यदृच्छया''। इति ब्रह्मतर्के ।
तदिच्छा हि यदृच्छा स्यादतस्तत्र यदृच्छया''। इति ब्रह्मतर्के ।
Line 2,682: Line 1,883:
विबुभूषुः बहुधा बुभूषुः ।
विबुभूषुः बहुधा बुभूषुः ।
'ईशो बह्वीः पुरः सृष्ट्वा तत्रैव बहुरूपताम् ।
'ईशो बह्वीः पुरः सृष्ट्वा तत्रैव बहुरूपताम् ।
तत्तन्नियामकतया प्राप्तुं कालाद्युपाददे''॥ इति च ॥ २१ ॥
तत्तन्नियामकतया प्राप्तुं कालाद्युपाददे''॥ इति च ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,689: Line 1,889:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V22" data-block-id="BTN_C02_S04_V22_B1">प्रकृतेः परिणामस्वभावतः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V22
| id       = BTN_C02_S04_V22_B1
| text    = प्रकृतेः परिणामस्वभावतः ।
'गुणकालस्वभावेभ्य ईशेनाधिष्ठितत्वतः ।
'गुणकालस्वभावेभ्य ईशेनाधिष्ठितत्वतः ।
जगदादि महत्तत्त्वमभूत्तस्येच्छया हरेः ॥''इति षाड्गुण्ये ॥ २२ ॥
जगदादि महत्तत्त्वमभूत्तस्येच्छया हरेः ॥''इति षाड्गुण्ये ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,701: Line 1,897:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V23" data-block-id="BTN_C02_S04_V23_B1">'भूतानि द्रव्यनामानि ज्ञानं ज्ञानेन्द्रियाण्यपि ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V23
क्रिया कर्मेन्द्रियाण्याहुस्तन्मूलत्वादहं त्रिधा''। इति गारुडे ॥ २३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V23_B1
| text    = 'भूतानि द्रव्यनामानि ज्ञानं ज्ञानेन्द्रियाण्यपि ।
क्रिया कर्मेन्द्रियाण्याहुस्तन्मूलत्वादहं त्रिधा''। इति गारुडे ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,712: Line 1,904:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V24" data-block-id="BTN_C02_S04_V24_B1">'विशिष्टकार्यशक्तित्वाद्देवा वैकारिकाः स्मृताः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V24
| id       = BTN_C02_S04_V24_B1
| text    = 'विशिष्टकार्यशक्तित्वाद्देवा वैकारिकाः स्मृताः ।
अतिजाज्वल्यमानत्वात्तैजसानीन्द्रियाण्यपि ॥
अतिजाज्वल्यमानत्वात्तैजसानीन्द्रियाण्यपि ॥
तामसानि तु भूतानि यतस्तावन्न तूभयम्''॥ इति पाद्मे ।
तामसानि तु भूतानि यतस्तावन्न तूभयम्''॥ इति पाद्मे ।
Line 2,721: Line 1,910:
क्रिया कर्मेन्द्रियाणां च भूतानां द्रव्यशक्तिता''॥ इति स्कान्दे ।
क्रिया कर्मेन्द्रियाणां च भूतानां द्रव्यशक्तिता''॥ इति स्कान्दे ।
'द्रव्यं तु द्रवणप्राप्यं द्वयोर्विवदमानयोः ।
'द्रव्यं तु द्रवणप्राप्यं द्वयोर्विवदमानयोः ।
पूर्वं वेगाभिसम्बन्धादाकाशस्तु प्रदेशतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २४ ॥
पूर्वं वेगाभिसम्बन्धादाकाशस्तु प्रदेशतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,728: Line 1,916:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V25" data-block-id="BTN_C02_S04_V25_B1">'पञ्चेन्द्रियाभिमेयत्वान्मात्रागुण इतीरितः''॥ इति मात्स्ये ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V25
| id       = BTN_C02_S04_V25_B1
| text    = 'पञ्चेन्द्रियाभिमेयत्वान्मात्रागुण इतीरितः''॥ इति मात्स्ये ।
'शब्देनैव परो द्रष्टा ज्ञायते जगदेव च ।"
'शब्देनैव परो द्रष्टा ज्ञायते जगदेव च ।"
इति विष्णुसंहितायाम् ॥ २५ ॥
इति विष्णुसंहितायाम् ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,740: Line 1,924:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V26" data-block-id="BTN_C02_S04_V26_B1">'सर्वचेष्टयितृत्वात्तु प्राणोऽभिभवशक्तितः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V26
| id       = BTN_C02_S04_V26_B1
| text    = 'सर्वचेष्टयितृत्वात्तु प्राणोऽभिभवशक्तितः ।
ओजस्त्वनभिभाव्यत्वात्सहश्च स्वेच्छया कृतेः ॥
ओजस्त्वनभिभाव्यत्वात्सहश्च स्वेच्छया कृतेः ॥
बलं विधारकत्वाच्च विधृतिर्वायुरुच्यते''। इति भारते ॥ २६ ॥
बलं विधारकत्वाच्च विधृतिर्वायुरुच्यते''। इति भारते ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,752: Line 1,932:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V30" data-block-id="BTN_C02_S04_V30_B1">'अनाद्यनन्तोऽपि हरिर्वैकारिकगणेष्वजः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V30
| id       = BTN_C02_S04_V30_B1
| text    = 'अनाद्यनन्तोऽपि हरिर्वैकारिकगणेष्वजः ।
अवतीर्णः पदाङ्गुष्ठमध्यास्ते विश्वभुग्विभुः ॥
अवतीर्णः पदाङ्गुष्ठमध्यास्ते विश्वभुग्विभुः ॥
पाददेवस्तु यज्ञोऽन्यस्तं प्रविश्य हरिः स्वयम् ।
पाददेवस्तु यज्ञोऽन्यस्तं प्रविश्य हरिः स्वयम् ।
सर्वं विधारयन्देहे वर्ततेऽनन्तशक्तिधृक्''॥ इति वह्निपुराणे ॥ ३० ॥
सर्वं विधारयन्देहे वर्ततेऽनन्तशक्तिधृक्''॥ इति वह्निपुराणे ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,765: Line 1,941:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V33" data-block-id="BTN_C02_S04_V33_B1">सदसत्वं व्यक्ताव्यक्तत्वम् । नः भयम् । अदो ब्रह्माण्डम् । ब्रह्माण्डं हि वदन्तीति जीवानां भयकारणम् । तत्र हि संसृतिः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V33
| id       = BTN_C02_S04_V33_B1
| text    = सदसत्वं व्यक्ताव्यक्तत्वम् । नः भयम् । अदो ब्रह्माण्डम् । ब्रह्माण्डं हि वदन्तीति जीवानां भयकारणम् । तत्र हि संसृतिः ।
'आकाशवायू त्वव्यक्तावितरेऽण्डे प्रकाशिताः ।
'आकाशवायू त्वव्यक्तावितरेऽण्डे प्रकाशिताः ।
तथात्वाद्बाह्यभूतानामण्डस्थानां च सा गतिः''॥ इति मात्स्ये ॥३३॥
तथात्वाद्बाह्यभूतानामण्डस्थानां च सा गतिः''॥ इति मात्स्ये ॥३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,777: Line 1,949:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V34" data-block-id="BTN_C02_S04_V34_B1">कालकर्मस्वभावस्थ अजीवः परमेश्वरः । अजीवं स्वात्मानम् अजीजनत् । तदण्डं यथा स्वात्मानं प्रासूते तथा चकार ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V34
| id       = BTN_C02_S04_V34_B1
| text    = कालकर्मस्वभावस्थ अजीवः परमेश्वरः । अजीवं स्वात्मानम् अजीजनत् । तदण्डं यथा स्वात्मानं प्रासूते तथा चकार ।
'यः प्रणधारणं प्रणप्रासादात्कुरुतेऽनिशम् ।
'यः प्रणधारणं प्रणप्रासादात्कुरुतेऽनिशम् ।
स जीव इति सन्दिष्टस्तदन्योऽजीव उच्यते ।
स जीव इति सन्दिष्टस्तदन्योऽजीव उच्यते ।
Line 2,789: Line 1,958:
'प्र•णं धारयते यस्मात्स जीवः परमेश्वरः ।
'प्र•णं धारयते यस्मात्स जीवः परमेश्वरः ।
अजीवोऽपि महातेजास्त्वथवा जीवयन् जगत्''॥
अजीवोऽपि महातेजास्त्वथवा जीवयन् जगत्''॥
इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥
इति स्कान्दे ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,796: Line 1,964:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V35" data-block-id="BTN_C02_S04_V35_B1">'अण्डे जातौ पुमांसौ द्वौ हरिर्ब्रह्मा तथैव च ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V35
अनादिस्तु हरिस्तत्र ब्रह्मा सादिरुदाहृतः''। इति च ॥ ३५ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V35_B1
| text    = 'अण्डे जातौ पुमांसौ द्वौ हरिर्ब्रह्मा तथैव च ।
अनादिस्तु हरिस्तत्र ब्रह्मा सादिरुदाहृतः''। इति च ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,807: Line 1,971:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V36" data-block-id="BTN_C02_S04_V36_B1">'हरेरवयवैर्लोकाः सृष्टा इति विकल्पनम् ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V36
साक्षात्सत्यमतोऽन्यस्मात् व्यावहारिकमुच्यते''॥ इति मात्स्ये ॥३६॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V36_B1
| text    = 'हरेरवयवैर्लोकाः सृष्टा इति विकल्पनम् ।
साक्षात्सत्यमतोऽन्यस्मात् व्यावहारिकमुच्यते''॥ इति मात्स्ये ॥३६॥
}}


</div>
</div>
Line 2,820: Line 1,980:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S04_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S04_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S04_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S04_V37" data-block-id="BTN_C02_S04_V37_B1">'ब्राह्मणो मुखमित्येव मुखाज्जातत्वहेतुतः ।
| verse_id = BTN_C02_S04_V37
यथावदत् श्रुतौ तद्वज्जीवो ब्रह्मेति वाग्भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S04_V37_B1
| text    = 'ब्राह्मणो मुखमित्येव मुखाज्जातत्वहेतुतः ।
यथावदत् श्रुतौ तद्वज्जीवो ब्रह्मेति वाग्भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,833: Line 1,989:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V03" data-block-id="BTN_C02_S05_V03_B1">तीर्थानां शास्त्राणाम् ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S05_V03
| id       = BTN_C02_S05_V03_B1
| text    = तीर्थानां शास्त्राणाम् ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,843: Line 1,995:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V05" data-block-id="BTN_C02_S05_V05_B1">'याज्ञिका रोममूलस्था रोमान्तस्थास्तु तत्परे ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V05
| id       = BTN_C02_S05_V05_B1
| text    = 'याज्ञिका रोममूलस्था रोमान्तस्थास्तु तत्परे ।
उद्भिजो वासुदेवस्य लिङ्गगास्तु जरायुजाः''। इति पाद्मे ।
उद्भिजो वासुदेवस्य लिङ्गगास्तु जरायुजाः''। इति पाद्मे ।
'हरेः श्मश्वाश्रया विद्युच्छिलालोहा नखाश्रयाः''। इत्याग्नेये ॥ ५ ॥
'हरेः श्मश्वाश्रया विद्युच्छिलालोहा नखाश्रयाः''। इत्याग्नेये ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,855: Line 2,003:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V06" data-block-id="BTN_C02_S05_V06_B1">ब्राह्मणवैश्यादीन् वर्जयितुं प्रायश इति ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V06
| id       = BTN_C02_S05_V06_B1
| text    = ब्राह्मणवैश्यादीन् वर्जयितुं प्रायश इति ।
'मोक्षः शान्तिश्च शरणं निर्वाणं चाभिधीयते''इति ब्राह्मे ।
'मोक्षः शान्तिश्च शरणं निर्वाणं चाभिधीयते''इति ब्राह्मे ।
'भेजे खगेन्द्रध्वजपादमूलम्''। इति च ।
'भेजे खगेन्द्रध्वजपादमूलम्''। इति च ।
'स्वोत्पत्त्यङ्गेषु देवानामन्येषां पादमूलतः ।
'स्वोत्पत्त्यङ्गेषु देवानामन्येषां पादमूलतः ।
मुक्तिस्तु विहिता विष्णोर्निर्दिष्टेषु यथावचः''। इत्यध्यात्मे ॥ ६ ॥
मुक्तिस्तु विहिता विष्णोर्निर्दिष्टेषु यथावचः''। इत्यध्यात्मे ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,869: Line 2,013:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V11" data-block-id="BTN_C02_S05_V11_B1">'कुमारब्रह्मरुद्राद्या हरेर्मध्यात्समुद्गताः''। इति वामने ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V11
| id       = BTN_C02_S05_V11_B1
| text    = 'कुमारब्रह्मरुद्राद्या हरेर्मध्यात्समुद्गताः''। इति वामने ।
'आत्मेति मध्यदेहश्च सर्वदेहोऽपि वा भवेत् ।
'आत्मेति मध्यदेहश्च सर्वदेहोऽपि वा भवेत् ।
मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं जीवश्च कथ्यते ॥
मनोबुद्धिरहङ्कारश्चित्तं जीवश्च कथ्यते ॥
Line 2,878: Line 2,019:
मुख्यतो ब्रह्म परममात्मशब्देन भण्यते''॥ इति नाममहोदधौ ।
मुख्यतो ब्रह्म परममात्मशब्देन भण्यते''॥ इति नाममहोदधौ ।
'देहेन्द्रियादिभेदेन निर्भेदोऽपि हरिः स्वयम् ।
'देहेन्द्रियादिभेदेन निर्भेदोऽपि हरिः स्वयम् ।
भण्यते केवलैश्वर्यादनाद्यानन्दचिद्घनः''॥ इति गारुडे ।
भण्यते केवलैश्वर्यादनाद्यानन्दचिद्घनः''॥ इति गारुडे ।</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,885: Line 2,025:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V15_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V15" data-block-id="BTN_C02_S05_V15_B1">'सर्वं पुरुष एवेति भण्यतेऽभेदवज्जगत् ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V15
| id       = BTN_C02_S05_V15_B1
| text    = 'सर्वं पुरुष एवेति भण्यतेऽभेदवज्जगत् ।
तदधीनं तु सत्तादि यतो ह्यस्य सदा भवेत्''। इति ब्रह्मतर्के ।
तदधीनं तु सत्तादि यतो ह्यस्य सदा भवेत्''। इति ब्रह्मतर्के ।
'वितस्तिमात्रं हृदयमास्थाय व्याप्नुते जगत्''। इति गारुडे ॥ १५ ॥
'वितस्तिमात्रं हृदयमास्थाय व्याप्नुते जगत्''। इति गारुडे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,897: Line 2,033:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V16" data-block-id="BTN_C02_S05_V16_B1">'पश्यन् स्वधिष्ण्यं देहं स बहिष्ठान्विषयानपि ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V16
एवमण्डान्तरं पश्यन्बहिः सर्वं च पश्यति''। इति वामने ॥ १६ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S05_V16_B1
| text    = 'पश्यन् स्वधिष्ण्यं देहं स बहिष्ठान्विषयानपि ।
एवमण्डान्तरं पश्यन्बहिः सर्वं च पश्यति''। इति वामने ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,908: Line 2,040:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V17_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V17" data-block-id="BTN_C02_S05_V17_B1">'अव्यक्तमात्मनोऽन्नं च महदादि विनाशि च ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V17
यदतीतः परो विष्णुः स एवातो विमोक्षदः''॥ इति नारदीये ॥१७॥</div>
| id       = BTN_C02_S05_V17_B1
| text    = 'अव्यक्तमात्मनोऽन्नं च महदादि विनाशि च ।
यदतीतः परो विष्णुः स एवातो विमोक्षदः''॥ इति नारदीये ॥१७॥
}}


</div>
</div>
Line 2,919: Line 2,047:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V18" data-block-id="BTN_C02_S05_V18_B1">'स्वरूपांशो विभिन्नांश इति द्वेधांश इष्यते ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V18
| id       = BTN_C02_S05_V18_B1
| text    = 'स्वरूपांशो विभिन्नांश इति द्वेधांश इष्यते ।
अनन्तासनवैकुण्ठपद्मनाभाः स्वयं हरिः ॥
अनन्तासनवैकुण्ठपद्मनाभाः स्वयं हरिः ॥
जीवा इमे विभिन्नांशा धर्माधर्मादिसंयुताः''॥ इति वामने ।
जीवा इमे विभिन्नांशा धर्माधर्मादिसंयुताः''॥ इति वामने ।
Line 2,928: Line 2,053:
'त्रिमूर्धा सन् हरिर्धत्ते द्युत्रयं मूर्धभिस्त्रिभिः ।
'त्रिमूर्धा सन् हरिर्धत्ते द्युत्रयं मूर्धभिस्त्रिभिः ।
अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।
अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।
बहुलक्षोच्छ्रितेष्वेषु स वसत्यमृतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ १८ ॥
बहुलक्षोच्छ्रितेष्वेषु स वसत्यमृतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,935: Line 2,059:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V19" data-block-id="BTN_C02_S05_V19_B1">'अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V19
| id       = BTN_C02_S05_V19_B1
| text    = 'अनन्तासनवैकुण्ठनारायणपुराणि तु ।
त्रीणि धामानि वै विष्णोस्त्रिलोकाद्बहिरेव च ॥
त्रीणि धामानि वै विष्णोस्त्रिलोकाद्बहिरेव च ॥
अदायादास्तु पुत्राणामुद्रिक्तज्ञानचक्षुषः ।
अदायादास्तु पुत्राणामुद्रिक्तज्ञानचक्षुषः ।
Line 2,946: Line 2,067:
यतीनां ध्रुवलोकस्थो वनिनां मेरुमध्यगः ।
यतीनां ध्रुवलोकस्थो वनिनां मेरुमध्यगः ।
आदित्यमण्डलस्थस्तु ज्ञानिनां ब्रह्मचारिणाम्''॥
आदित्यमण्डलस्थस्तु ज्ञानिनां ब्रह्मचारिणाम्''॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ १९ ॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,953: Line 2,073:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V20" data-block-id="BTN_C02_S05_V20_B1">'त्रिपात्स एव भगवान् सर्वप्राणिषु संस्थितः ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V20
निरन्नेषु च विद्वत्सु त्रिदशेष्वितरेषु च''॥ इत्यध्यात्मे ॥ २० ॥</div>
| id       = BTN_C02_S05_V20_B1
| text    = 'त्रिपात्स एव भगवान् सर्वप्राणिषु संस्थितः ।
निरन्नेषु च विद्वत्सु त्रिदशेष्वितरेषु च''॥ इत्यध्यात्मे ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,966: Line 2,082:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V22" data-block-id="BTN_C02_S05_V22_B1">'तस्माद्धरेरण्डमभूदण्डादपि चतुर्मुखः ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V22
| id       = BTN_C02_S05_V22_B1
| text    = 'तस्माद्धरेरण्डमभूदण्डादपि चतुर्मुखः ।
स विराण्नामकस्तस्मादधिको हरिरेव तु ॥
स विराण्नामकस्तस्मादधिको हरिरेव तु ॥
अण्डाज्जातस्य तस्यान्यद्रूपं पद्मादभूद्धरेः ।
अण्डाज्जातस्य तस्यान्यद्रूपं पद्मादभूद्धरेः ।
Line 2,975: Line 2,088:
तदैव सोऽतिरिक्तोऽभूच्छर्वपूर्वापराज्जनात् ।
तदैव सोऽतिरिक्तोऽभूच्छर्वपूर्वापराज्जनात् ।
त्रिलोकस्थानगं विष्णुमयजच्च समाहितः ।
त्रिलोकस्थानगं विष्णुमयजच्च समाहितः ।
तद्रूपभूतांस्त्रींल्लोकान् पशून् कृत्वा महामनाः''॥ इति गारुडे ॥ २१-२२ ॥
तद्रूपभूतांस्त्रींल्लोकान् पशून् कृत्वा महामनाः''॥ इति गारुडे ॥ २१-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 2,982: Line 2,094:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V25" data-block-id="BTN_C02_S05_V25_B1">सूत्रं मीमांसासूत्रम् ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S05_V25
| id       = BTN_C02_S05_V25_B1
| text    = सूत्रं मीमांसासूत्रम् ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 2,992: Line 2,100:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V30" data-block-id="BTN_C02_S05_V30_B1">यस्मात् तमेवायजन् तस्मादिदं तस्मिन्नाहितम् ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V30
| id       = BTN_C02_S05_V30_B1
| text    = यस्मात् तमेवायजन् तस्मादिदं तस्मिन्नाहितम् ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या जीववज्जडवन्न तु ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या जीववज्जडवन्न तु ।
मिथ्यामानात्स्वरूपत्वात्स्वातन्त्र्याद्बहिरेव तु''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३०॥
मिथ्यामानात्स्वरूपत्वात्स्वातन्त्र्याद्बहिरेव तु''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,004: Line 2,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V32" data-block-id="BTN_C02_S05_V32_B1">'सदिति व्यक्तमुद्दिष्टमसदव्यक्तमुच्यते ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V32
| id       = BTN_C02_S05_V32_B1
| text    = 'सदिति व्यक्तमुद्दिष्टमसदव्यक्तमुच्यते ।
गम्यागम्यस्वरूपत्वात्तत्सत्तादिर्हरेर्यतः ॥
गम्यागम्यस्वरूपत्वात्तत्सत्तादिर्हरेर्यतः ॥
अतस्तस्मादन्यदेव ह्यनन्यदिति भण्यते''॥ इति च ॥ ३२ ॥
अतस्तस्मादन्यदेव ह्यनन्यदिति भण्यते''॥ इति च ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,016: Line 2,116:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V35" data-block-id="BTN_C02_S05_V35_B1">'सर्वजीवनिकायेषु ब्रह्मवायू हरेर्विदौ ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V35
| id       = BTN_C02_S05_V35_B1
| text    = 'सर्वजीवनिकायेषु ब्रह्मवायू हरेर्विदौ ।
न चान्यस्तादृशो वेत्ता यावद्वेत्ति हरिः स्वयम् ॥
न चान्यस्तादृशो वेत्ता यावद्वेत्ति हरिः स्वयम् ॥
तावत्तावपि नो विष्णुं जानीतो लोकवन्दितौ''॥
तावत्तावपि नो विष्णुं जानीतो लोकवन्दितौ''॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ ३५ ॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,029: Line 2,125:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V38" data-block-id="BTN_C02_S05_V38_B1">'स्वयमेव स्वरूपाणि मत्स्यकूर्मादिकान्यजः ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V38
| id       = BTN_C02_S05_V38_B1
| text    = 'स्वयमेव स्वरूपाणि मत्स्यकूर्मादिकान्यजः ।
स्वात्मन्येवेच्छया सृष्ट्वा तैर्देवादीन्प्रपात्यसौ ॥
स्वात्मन्येवेच्छया सृष्ट्वा तैर्देवादीन्प्रपात्यसौ ॥
संयच्छत्यसुरान्विष्णुः कल्पे कल्पे जगत्प्रभुः ।
संयच्छत्यसुरान्विष्णुः कल्पे कल्पे जगत्प्रभुः ।
तिरोहितं स्वरूपं च प्रकाशयति शास्त्रतः''॥
तिरोहितं स्वरूपं च प्रकाशयति शास्त्रतः''॥
इति भागवततन्त्रे ॥ ३८ ॥
इति भागवततन्त्रे ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,045: Line 2,137:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V40_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V40" data-block-id="BTN_C02_S05_V40_B1">'ऋतं तदात्मना ज्ञप्तेः सत्यं साधुत्वतः परम् ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V40
| id       = BTN_C02_S05_V40_B1
| text    = 'ऋतं तदात्मना ज्ञप्तेः सत्यं साधुत्वतः परम् ।
सम्यक्संस्थमदूष्यत्वाच्छुद्धं दोषोज्झितत्वतः ।
सम्यक्संस्थमदूष्यत्वाच्छुद्धं दोषोज्झितत्वतः ।
केवलं तादृशाभावात्प्रत्यगन्तरवस्थितेः ।
केवलं तादृशाभावात्प्रत्यगन्तरवस्थितेः ।
एतदेतादृशं तत्त्वं यो वेद स विमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३९,४०॥
एतदेतादृशं तत्त्वं यो वेद स विमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥३९,४०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,068: Line 2,156:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S05_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S05_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S05_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S05_V45" data-block-id="BTN_C02_S05_V45_B1">'यः शेते प्रलये विष्णुः शून्यनामा महाकृतिः ।
| verse_id = BTN_C02_S05_V45
| id       = BTN_C02_S05_V45_B1
| text    = 'यः शेते प्रलये विष्णुः शून्यनामा महाकृतिः ।
स तु नारायणो नाम नराणामयनत्वतः ।
स तु नारायणो नाम नराणामयनत्वतः ।
रूपं द्वितीयं भवति दीपाद्दीपान्तरं यथा ॥
रूपं द्वितीयं भवति दीपाद्दीपान्तरं यथा ॥
Line 3,102: Line 2,187:
'यज्ञशब्दोदितौ द्वौ तु देवौ लोकपुरस्कृतौ ।
'यज्ञशब्दोदितौ द्वौ तु देवौ लोकपुरस्कृतौ ।
एको नारायणस्तत्र रुद्रच्छिन्नस्तथापरः ।
एको नारायणस्तत्र रुद्रच्छिन्नस्तथापरः ।
स तु यज्ञाभिमानी स्यात्तत्पतिः केशवः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ॥ ४१-४५ ॥
स तु यज्ञाभिमानी स्यात्तत्पतिः केशवः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ॥ ४१-४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,111: Line 2,195:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V02_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V02" data-block-id="BTN_C02_S06_V02_B1">'क्रियाभिमानाद्यज्ञोऽसाविन्द्रसूनुः प्रकीर्तितः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V02
| id       = BTN_C02_S06_V02_B1
| text    = 'क्रियाभिमानाद्यज्ञोऽसाविन्द्रसूनुः प्रकीर्तितः ।
यज्ञेशत्वात्स्वयं विष्णुर्यज्ञो रुचिसुतः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ।
यज्ञेशत्वात्स्वयं विष्णुर्यज्ञो रुचिसुतः स्मृतः''॥ इति पाद्मे ।
हरिरिति ज्ञात्वेशावास्यमित्यादिनाऽनूक्तः ।
हरिरिति ज्ञात्वेशावास्यमित्यादिनाऽनूक्तः ।
'त्रयी श्रुतिर्नित्यवाक्च वेदोऽनुवचनं तथा''॥ इति ह्यभिधानम् ॥२॥
'त्रयी श्रुतिर्नित्यवाक्च वेदोऽनुवचनं तथा''॥ इति ह्यभिधानम् ॥२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,124: Line 2,204:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V04" data-block-id="BTN_C02_S06_V04_B1">अमयीं विष्णुप्रधानाम् ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V04
| id       = BTN_C02_S06_V04_B1
| text    = अमयीं विष्णुप्रधानाम् ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,134: Line 2,210:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V05_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V05" data-block-id="BTN_C02_S06_V05_B1">मे तपतः सतः । सः नः अर्थे । सनात् पूर्वम् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V05
| id       = BTN_C02_S06_V05_B1
| text    = मे तपतः सतः । सः नः अर्थे । सनात् पूर्वम् ।
'ब्रह्मणस्तपतः पूर्वं विष्णुर्जात उरुक्रमः ।
'ब्रह्मणस्तपतः पूर्वं विष्णुर्जात उरुक्रमः ।
सर्वलोकहितार्थाय येन रूपं प्रकाशितम् ।
सर्वलोकहितार्थाय येन रूपं प्रकाशितम् ।
Line 3,143: Line 2,216:
तस्माद्रुद्रः समुत्पन्नः सर्वसंहारकृद्विभुः ।
तस्माद्रुद्रः समुत्पन्नः सर्वसंहारकृद्विभुः ।
एते त्रिपुरुषाः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः ।
एते त्रिपुरुषाः प्रोक्ताः सृष्टिस्थित्यन्तकारिणः ।
निमित्तमात्रं तौ देवौ विष्णुः सर्वस्य कारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ ५ ॥
निमित्तमात्रं तौ देवौ विष्णुः सर्वस्य कारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,150: Line 2,222:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V06" data-block-id="BTN_C02_S06_V06_B1">'नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V06
| id       = BTN_C02_S06_V06_B1
| text    = 'नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च ।
चत्वारो धर्मतनया हरिरेव त्रयो मतः ॥
चत्वारो धर्मतनया हरिरेव त्रयो मतः ॥
अनन्तो नरनामाऽत्र तस्मिंस्तु नरनामवान् ।
अनन्तो नरनामाऽत्र तस्मिंस्तु नरनामवान् ।
विशेषेण स्वयं विष्णुर्निवसत्यम्बुजेक्षणः । ।
विशेषेण स्वयं विष्णुर्निवसत्यम्बुजेक्षणः । ।
तस्माच्चतुर्धा धर्मस्य जातो विष्णुरितीरितः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥६॥
तस्माच्चतुर्धा धर्मस्य जातो विष्णुरितीरितः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,164: Line 2,232:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V08" data-block-id="BTN_C02_S06_V08_B1">'अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V08
| id       = BTN_C02_S06_V08_B1
| text    = 'अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।
यो ध्रुवाय निजं प्रादात्स्थानमन्यानधिष्ठितम्''॥
यो ध्रुवाय निजं प्रादात्स्थानमन्यानधिष्ठितम्''॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ८ ॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,176: Line 2,240:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V09" data-block-id="BTN_C02_S06_V09_B1">'पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V09
| id       = BTN_C02_S06_V09_B1
| text    = 'पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः ।
पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन चार्थितः''॥
पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन चार्थितः''॥
इति महासंहितायाम् ॥ ९ ॥
इति महासंहितायाम् ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,188: Line 2,248:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V10" data-block-id="BTN_C02_S06_V10_B1">यद्रूपं परमहंसप्राप्यं पदमामनन्ति ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V10
| id       = BTN_C02_S06_V10_B1
| text    = यद्रूपं परमहंसप्राप्यं पदमामनन्ति ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,198: Line 2,254:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V11" data-block-id="BTN_C02_S06_V11_B1">'छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V11
| id       = BTN_C02_S06_V11_B1
| text    = 'छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः ।
सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ''॥
सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ''॥
इति महासंहितायाम् ॥ ११ ॥
इति महासंहितायाम् ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,210: Line 2,262:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V12" data-block-id="BTN_C02_S06_V12_B1">क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V12
| id       = BTN_C02_S06_V12_B1
| text    = क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,220: Line 2,268:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V16" data-block-id="BTN_C02_S06_V16_B1">'हरिस्तापसनामाऽसौ जातस्तपसि वै मनुः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V16
गजेन्द्रं मोचयामास ससर्ज च जगद्विभुः ॥''इति मात्स्ये ॥ १६ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V16_B1
| text    = 'हरिस्तापसनामाऽसौ जातस्तपसि वै मनुः ।
गजेन्द्रं मोचयामास ससर्ज च जगद्विभुः ॥''इति मात्स्ये ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,231: Line 2,275:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V18" data-block-id="BTN_C02_S06_V18_B1">'ऐन्द्रं पदं नान्तरीयं फलं तु हरितोषणम् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V18
| id       = BTN_C02_S06_V18_B1
| text    = 'ऐन्द्रं पदं नान्तरीयं फलं तु हरितोषणम् ।
जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
शीर्षाख्यं मानम् ॥ १८ ॥
शीर्षाख्यं मानम् ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,243: Line 2,283:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V19" data-block-id="BTN_C02_S06_V19_B1">'ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V19
यत्प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V19_B1
| text    = 'ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् ।
यत्प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,254: Line 2,290:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V20" data-block-id="BTN_C02_S06_V20_B1">'मन्वन्तरेषु भगवान् चक्रवर्तिषु संस्थितः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V20
| id       = BTN_C02_S06_V20_B1
| text    = 'मन्वन्तरेषु भगवान् चक्रवर्तिषु संस्थितः ।
चतुर्भुजो जुगोपैतद्दुष्टराजन्यनाशकः ॥
चतुर्भुजो जुगोपैतद्दुष्टराजन्यनाशकः ॥
राजराजेश्वरेत्याहुर्मुनयश्चक्रवर्तिनाम् ।
राजराजेश्वरेत्याहुर्मुनयश्चक्रवर्तिनाम् ।
वीर्यदं परमात्मानं शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥२०॥
वीर्यदं परमात्मानं शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥२०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,271: Line 2,303:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V25" data-block-id="BTN_C02_S06_V25_B1">प्राणादिकलेशः । दूरस्था सुहृद्यस्य भगवतः स दूरेसुहृत् । सुशोषो अग्निः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V25
| id       = BTN_C02_S06_V25_B1
| text    = प्राणादिकलेशः । दूरस्था सुहृद्यस्य भगवतः स दूरेसुहृत् । सुशोषो अग्निः ।
'अग्निः सुशोषः कक्षघ्नस्तिमिरारिर्हिरण्यदः''। इति ह्यभिधाने ।
'अग्निः सुशोषः कक्षघ्नस्तिमिरारिर्हिरण्यदः''। इति ह्यभिधाने ।
विनेष्यति विनाशम् एष्यति । दारहर्तुः भगवतः ॥
विनेष्यति विनाशम् एष्यति । दारहर्तुः भगवतः ॥
'धनुर्विस्फूर्जितैर्नष्टो रावणः पूर्वमेव तु ।
'धनुर्विस्फूर्जितैर्नष्टो रावणः पूर्वमेव तु ।
पुनः शरै राममुक्तैः सानुबन्धो विनेश्यति''॥ इति स्कान्दे ॥२३-२५ ॥
पुनः शरै राममुक्तैः सानुबन्धो विनेश्यति''॥ इति स्कान्दे ॥२३-२५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,285: Line 2,313:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V26" data-block-id="BTN_C02_S06_V26_B1">'राम एको ह्यनन्तांशस्तत्र रामाभिधो हरिः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V26
| id       = BTN_C02_S06_V26_B1
| text    = 'राम एको ह्यनन्तांशस्तत्र रामाभिधो हरिः ।
शुक्लकेशात्मकस्तिष्ठन् रमयामास वै जगत्''॥ इति ब्राह्मे ।
शुक्लकेशात्मकस्तिष्ठन् रमयामास वै जगत्''॥ इति ब्राह्मे ।
'विष्णोर्नान्येन कर्माणि परेषां तन्निबन्धनम्''॥ इति मात्स्ये ॥२६॥
'विष्णोर्नान्येन कर्माणि परेषां तन्निबन्धनम्''॥ इति मात्स्ये ॥२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,297: Line 2,321:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V27" data-block-id="BTN_C02_S06_V27_B1">'सहस्रधनुषस्तूर्ध्वं द्युशब्देनापि भण्यते''। इति तन्त्रमालायाम् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V27
इतरथा विष्णुर्न चेत् । स्वमहिमनिबन्धनत्वेन न भाव्यम् ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V27_B1
| text    = 'सहस्रधनुषस्तूर्ध्वं द्युशब्देनापि भण्यते''। इति तन्त्रमालायाम् ।
इतरथा विष्णुर्न चेत् । स्वमहिमनिबन्धनत्वेन न भाव्यम् ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,308: Line 2,328:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V29" data-block-id="BTN_C02_S06_V29_B1">अन्येषां स्तुत्यमेव यत्तस्य तच्च दिव्यमिव ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V29
| id       = BTN_C02_S06_V29_B1
| text    = अन्येषां स्तुत्यमेव यत्तस्य तच्च दिव्यमिव ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,318: Line 2,334:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V31_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V31" data-block-id="BTN_C02_S06_V31_B1">'अन्यथाज्ञानहेतुर्या वाक् सा जल्पिः प्रकीर्तिता''॥
| verse_id = BTN_C02_S06_V31
| id       = BTN_C02_S06_V31_B1
| text    = 'अन्यथाज्ञानहेतुर्या वाक् सा जल्पिः प्रकीर्तिता''॥
इति तन्त्रमालायाम् ॥
इति तन्त्रमालायाम् ॥
'यत्तु सर्वात्मनाऽज्ञानं निशा सा परिकीर्तिता''॥ इति कौर्मे ॥३१॥
'यत्तु सर्वात्मनाऽज्ञानं निशा सा परिकीर्तिता''॥ इति कौर्मे ॥३१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,330: Line 2,342:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V33" data-block-id="BTN_C02_S06_V33_B1">कलपदं च आयतं च ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V33
'सप्तस्वरसमाहारो मूर्च्छनेति प्रकीर्तिता''॥ इति गान्धर्वे ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V33_B1
| text    = कलपदं च आयतं च ।
'सप्तस्वरसमाहारो मूर्च्छनेति प्रकीर्तिता''॥ इति गान्धर्वे ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,343: Line 2,351:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V35" data-block-id="BTN_C02_S06_V35_B1">'विद्वेषिणोऽप्युदासीना भक्ता अपि न संशयः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V35
| id       = BTN_C02_S06_V35_B1
| text    = 'विद्वेषिणोऽप्युदासीना भक्ता अपि न संशयः ।
हरेर्हि सदनं यान्ति व्यक्तं भक्तैस्तु गम्यते ॥
हरेर्हि सदनं यान्ति व्यक्तं भक्तैस्तु गम्यते ॥
आरभ्य तम आमुक्तेः कृष्णस्य सदनं यतः ।
आरभ्य तम आमुक्तेः कृष्णस्य सदनं यतः ।
Line 3,354: Line 2,359:
हरिर्हि तत्र तत्रस्थो रमणादीन्करोत्यजः ।
हरिर्हि तत्र तत्रस्थो रमणादीन्करोत्यजः ।
अतस्तस्यैव नामानि व्याजादन्यगतानि तु ।
अतस्तस्यैव नामानि व्याजादन्यगतानि तु ।
व्यवहारप्रवृत्त्यर्थं दुष्टानां मोहनाय च''॥ इति स्कान्दे ॥ ३४-३५ ॥
व्यवहारप्रवृत्त्यर्थं दुष्टानां मोहनाय च''॥ इति स्कान्दे ॥ ३४-३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,361: Line 2,365:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V36" data-block-id="BTN_C02_S06_V36_B1">'तृतीये सप्तमे चैव षोडशे पञ्चविंशके ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V36
| id       = BTN_C02_S06_V36_B1
| text    = 'तृतीये सप्तमे चैव षोडशे पञ्चविंशके ।
अष्टाविंशे युगे कृष्णः सत्यवत्यामजायत ।
अष्टाविंशे युगे कृष्णः सत्यवत्यामजायत ।
व्यासाचार्यस्तु पूर्वेषु चरमे स्वयमेव तु ।
व्यासाचार्यस्तु पूर्वेषु चरमे स्वयमेव तु ।
विव्यास वेदांश्चक्रे च भारतं वेदसंमितम्''॥ इति च ॥ ३६ ॥
विव्यास वेदांश्चक्रे च भारतं वेदसंमितम्''॥ इति च ॥ ३६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,374: Line 2,374:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V39_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V39" data-block-id="BTN_C02_S06_V39_B1">'हरीच्छया विभूतिर्या ब्रह्मादीनां सदा भवेत् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V39
| id       = BTN_C02_S06_V39_B1
| text    = 'हरीच्छया विभूतिर्या ब्रह्मादीनां सदा भवेत् ।
इच्छया वा बहुविधस्तेषु विष्णुः स्वयं स्थितः ।
इच्छया वा बहुविधस्तेषु विष्णुः स्वयं स्थितः ।
अतो मायाविभूतित्वं तेषां मत्स्यादिकाः स्वयम्"
अतो मायाविभूतित्वं तेषां मत्स्यादिकाः स्वयम्"
इत्यध्यात्मे ॥ ३९ ॥
इत्यध्यात्मे ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,387: Line 2,383:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V41" data-block-id="BTN_C02_S06_V41_B1">विदुः नान्तम् । अनन्तत्वात् ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V41
| id       = BTN_C02_S06_V41_B1
| text    = विदुः नान्तम् । अनन्तत्वात् ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,397: Line 2,389:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V42_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V42" data-block-id="BTN_C02_S06_V42_B1">देवमायां विदन्ति संसारमतितरन्ति च ॥ ४२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V42
| id       = BTN_C02_S06_V42_B1
| text    = देवमायां विदन्ति संसारमतितरन्ति च ॥ ४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,407: Line 2,395:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V46_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V46" data-block-id="BTN_C02_S06_V46_B1">तत्परायणास्तच्छीलास्तच्छिक्षाश्च ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S06_V46
| id       = BTN_C02_S06_V46_B1
| text    = तत्परायणास्तच्छीलास्तच्छिक्षाश्च ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,417: Line 2,401:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V47_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V47" data-block-id="BTN_C02_S06_V47_B1">'अव्यक्ताद्यनहंमानादात्मतत्त्वं हरिः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V47
अशब्दश्चाप्रसिद्धत्वाच्छान्तः पूर्णसुखत्वतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४७॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V47_B1
| text    = 'अव्यक्ताद्यनहंमानादात्मतत्त्वं हरिः स्मृतः ।
अशब्दश्चाप्रसिद्धत्वाच्छान्तः पूर्णसुखत्वतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४७॥
}}


</div>
</div>
Line 3,428: Line 2,408:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V49_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V49" data-block-id="BTN_C02_S06_V49_B1">भावस्वभावो भक्तिस्वभावः । तेन निर्मितस्य सत्पुरुषस्य प्रसिद्धः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V49
'भावो भक्तिः प्रणामश्च प्रावण्यमपि चादरः''। इत्यभिधानात् ॥४९॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V49_B1
| text    = भावस्वभावो भक्तिस्वभावः । तेन निर्मितस्य सत्पुरुषस्य प्रसिद्धः ।
'भावो भक्तिः प्रणामश्च प्रावण्यमपि चादरः''। इत्यभिधानात् ॥४९॥
}}


</div>
</div>
Line 3,439: Line 2,415:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V50_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V50" data-block-id="BTN_C02_S06_V50_B1">'सत्तादिर्यत्स्वतो विष्णोस्तस्मादन्यः स सर्वतः ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V50
यत्सत्तादिरतोऽन्यस्य नान्यत्वं भेदिनोऽपि तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥५०॥</div>
| id       = BTN_C02_S06_V50_B1
| text    = 'सत्तादिर्यत्स्वतो विष्णोस्तस्मादन्यः स सर्वतः ।
यत्सत्तादिरतोऽन्यस्य नान्यत्वं भेदिनोऽपि तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥५०॥
}}


</div>
</div>
Line 3,454: Line 2,426:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S06_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S06_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S06_V54_B1" data-verse="BTN_C02_S06_V54" data-block-id="BTN_C02_S06_V54_B1">'आक्षिप्यते किमित्येतद्यतोऽल्पफलता भवेत् ।
| verse_id = BTN_C02_S06_V54
| id       = BTN_C02_S06_V54_B1
| text    = 'आक्षिप्यते किमित्येतद्यतोऽल्पफलता भवेत् ।
वस्तुनो यस्य चाल्पत्वं पुंसो वा नेति चोच्यते''॥
वस्तुनो यस्य चाल्पत्वं पुंसो वा नेति चोच्यते''॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ५३,५४ ॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ५३,५४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,468: Line 2,436:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V11" data-block-id="BTN_C02_S07_V11_B1">निजावयवेभ्यः सृष्टाः । बाह्यावयवा लोकैः कल्प्यन्ते ॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V11
| id       = BTN_C02_S07_V11_B1
| text    = निजावयवेभ्यः सृष्टाः । बाह्यावयवा लोकैः कल्प्यन्ते ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,478: Line 2,442:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V14" data-block-id="BTN_C02_S07_V14_B1">जीवे कर्मसमावापः । परमेश्वरेण गृह्यते । गुणिनां महदादिजीवानां सामर्थ्ये परिमाणम् 'देवासुरेभ्यो मघवान्''इत्यादि ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V14
| id       = BTN_C02_S07_V14_B1
| text    = जीवे कर्मसमावापः । परमेश्वरेण गृह्यते । गुणिनां महदादिजीवानां सामर्थ्ये परिमाणम् 'देवासुरेभ्यो मघवान्''इत्यादि ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,488: Line 2,448:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V18_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V18" data-block-id="BTN_C02_S07_V18_B1">श्रेणीनाम् अङ्गरक्षकाणां युद्धेषूच्यते ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V18
| id       = BTN_C02_S07_V18_B1
| text    = श्रेणीनाम् अङ्गरक्षकाणां युद्धेषूच्यते ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,498: Line 2,454:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V19_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V19" data-block-id="BTN_C02_S07_V19_B1">हेतुलक्षणं ब्रह्मलक्षणम् ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V19
| id       = BTN_C02_S07_V19_B1
| text    = हेतुलक्षणं ब्रह्मलक्षणम् ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,508: Line 2,460:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V20_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V20" data-block-id="BTN_C02_S07_V20_B1">योगतो लिङ्गभङ्गः पूर्वोक्तः । 'पानेन ते देव''इत्यादि पश्चात् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V20
| id       = BTN_C02_S07_V20_B1
| text    = योगतो लिङ्गभङ्गः पूर्वोक्तः । 'पानेन ते देव''इत्यादि पश्चात् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,518: Line 2,466:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V23" data-block-id="BTN_C02_S07_V23_B1">'द्वेधा वावात्ममाया तद्रूपा तद्वशा च''इति । तद्वशया संसारयति । स्वरूपया विमोचयत्युदास्ते तद्वशां विमुक्तस्थ इतरयैनं रमयत्येष आत्मैष आनन्दः''। इति सौकारायणश्रुतिः ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V23
| id       = BTN_C02_S07_V23_B1
| text    = 'द्वेधा वावात्ममाया तद्रूपा तद्वशा च''इति । तद्वशया संसारयति । स्वरूपया विमोचयत्युदास्ते तद्वशां विमुक्तस्थ इतरयैनं रमयत्येष आत्मैष आनन्दः''। इति सौकारायणश्रुतिः ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,528: Line 2,472:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V25_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V25" data-block-id="BTN_C02_S07_V25_B1">यस्मात् अनुतिष्ठन्ति तस्मात् परमेष्ठी प्रमाणम् ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V25
| id       = BTN_C02_S07_V25_B1
| text    = यस्मात् अनुतिष्ठन्ति तस्मात् परमेष्ठी प्रमाणम् ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,538: Line 2,478:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V27" data-block-id="BTN_C02_S07_V27_B1">'बालोऽपि स गुरुत्वेन मुनिभ्यो ब्रह्मणा यतः ।
| verse_id = BTN_C02_S07_V27
दत्तोऽतो ब्रह्मरातेति नाम वैयासकेरभूत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S07_V27_B1
| text    = 'बालोऽपि स गुरुत्वेन मुनिभ्यो ब्रह्मणा यतः ।
दत्तोऽतो ब्रह्मरातेति नाम वैयासकेरभूत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,551: Line 2,487:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S07_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S07_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S07_V28_B1" data-verse="BTN_C02_S07_V28" data-block-id="BTN_C02_S07_V28_B1">'यत्र ब्रह्मान्तरोत्पत्तिः ब्रह्मकल्पः स ईरितः''॥ इति च ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S07_V28
| id       = BTN_C02_S07_V28_B1
| text    = 'यत्र ब्रह्मान्तरोत्पत्तिः ब्रह्मकल्पः स ईरितः''॥ इति च ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,567: Line 2,499:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V03" data-block-id="BTN_C02_S08_V03_B1">परस्य अर्थव्यतिरिक्तस्य । 'यदधातुमतः''इत्यस्य ह्युत्तरम् ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V03
| id       = BTN_C02_S08_V03_B1
| text    = परस्य अर्थव्यतिरिक्तस्य । 'यदधातुमतः''इत्यस्य ह्युत्तरम् ।
'अशरीरस्य जीवस्य शरीरोत्पत्तिकारणम् ।
'अशरीरस्य जीवस्य शरीरोत्पत्तिकारणम् ।
ईश्वरेच्छा प्राथमिका तां विना न हि किञ्चन ॥
ईश्वरेच्छा प्राथमिका तां विना न हि किञ्चन ॥
Line 3,581: Line 2,510:
मानुषादिरिवाभाति नित्यचैतन्यरूपवान् ।
मानुषादिरिवाभाति नित्यचैतन्यरूपवान् ।
यदा स्वरूपं जानाति कालप्रकृतिवर्जितम् । ।
यदा स्वरूपं जानाति कालप्रकृतिवर्जितम् । ।
वासुदेवप्रसादेन तदा मुक्तो भवत्यसौ''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥१-३॥
वासुदेवप्रसादेन तदा मुक्तो भवत्यसौ''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥१-३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,588: Line 2,516:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V04_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V04" data-block-id="BTN_C02_S08_V04_B1">यतो भगवदुक्तं प्रमाणमतस्तदुक्तं पुराणं त्वत्प्रश्नानामुत्तरत्वेन वक्ष्ये ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V04
| id       = BTN_C02_S08_V04_B1
| text    = यतो भगवदुक्तं प्रमाणमतस्तदुक्तं पुराणं त्वत्प्रश्नानामुत्तरत्वेन वक्ष्ये ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,598: Line 2,522:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V08" data-block-id="BTN_C02_S08_V08_B1">तपो ब्रह्म ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V08
| id       = BTN_C02_S08_V08_B1
| text    = तपो ब्रह्म ।
'तपसोऽध्यजायत''। इति श्रुतेः ।
'तपसोऽध्यजायत''। इति श्रुतेः ।
अखिललोकप्रकाशनं यत् तदाऽऽलोचयामास । तपतां तपीयानित्यनेनात्युत्तमोत्तमत्वमुक्तं भवति ।
अखिललोकप्रकाशनं यत् तदाऽऽलोचयामास । तपतां तपीयानित्यनेनात्युत्तमोत्तमत्वमुक्तं भवति ।
'महन्महीयसामादिं ब्रूयादत्युत्तमोत्तमम् ।
'महन्महीयसामादिं ब्रूयादत्युत्तमोत्तमम् ।
यत्राधिकं वदेत्किञ्चिज्ज्ञेयोऽर्थस्तत्र चाधिकः''। इति व्यासनिरुक्ते ॥
यत्राधिकं वदेत्किञ्चिज्ज्ञेयोऽर्थस्तत्र चाधिकः''। इति व्यासनिरुक्ते ॥
'तपोरूपं परं ब्रह्म ब्रह्माऽचिन्तयदञ्जसा''। इति षाड्गुण्ये ॥ ८ ॥
'तपोरूपं परं ब्रह्म ब्रह्माऽचिन्तयदञ्जसा''। इति षाड्गुण्ये ॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,613: Line 2,533:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V09" data-block-id="BTN_C02_S08_V09_B1">यत् यतः । 'यत्तदित्यादयः शब्दाः पञ्चम्यन्ताः प्रकीर्तिताः''।इति च ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V09
| id       = BTN_C02_S08_V09_B1
| text    = यत् यतः । 'यत्तदित्यादयः शब्दाः पञ्चम्यन्ताः प्रकीर्तिताः''।इति च ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,623: Line 2,539:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V10_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V10" data-block-id="BTN_C02_S08_V10_B1">मायातीतत्वात् ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V10
| id       = BTN_C02_S08_V10_B1
| text    = मायातीतत्वात् ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,633: Line 2,545:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V13" data-block-id="BTN_C02_S08_V13_B1">प््रोङ्खश्रिताः याः विभूतयः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V13
| id       = BTN_C02_S08_V13_B1
| text    = प््रोङ्खश्रिताः याः विभूतयः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,643: Line 2,551:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V14_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V14" data-block-id="BTN_C02_S08_V14_B1">'सत्वं तु शोभनत्वं स्यात्तद्युक्ताः सात्वता मताः''। इत्यध्यात्मे ॥
| verse_id = BTN_C02_S08_V14
| id       = BTN_C02_S08_V14_B1
| text    = 'सत्वं तु शोभनत्वं स्यात्तद्युक्ताः सात्वता मताः''। इत्यध्यात्मे ॥
'मुक्तैः स्वपार्षदैः पूर्वैर्ब्रह्माद्यैश्चैव संयुतम् ।
'मुक्तैः स्वपार्षदैः पूर्वैर्ब्रह्माद्यैश्चैव संयुतम् ।
ब्रह्मा ददर्श तपसा भगवन्तं हरिं प्रभुम्''॥ इति गारुडे ॥ १४ ॥
ब्रह्मा ददर्श तपसा भगवन्तं हरिं प्रभुम्''॥ इति गारुडे ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,655: Line 2,559:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V16_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V16" data-block-id="BTN_C02_S08_V16_B1">'इच्छाद्या मोचिकाद्याश्च अणिमाद्याश्च शक्तयः ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V16
| id       = BTN_C02_S08_V16_B1
| text    = 'इच्छाद्या मोचिकाद्याश्च अणिमाद्याश्च शक्तयः ।
प्रदिष्टा वासुदेवाद्या दामोदरपरास्तथा ॥
प्रदिष्टा वासुदेवाद्या दामोदरपरास्तथा ॥
अङ्गानि विमलाद्यास्तु प्रह्व्याद्यात्मादिका मताः ।
अङ्गानि विमलाद्यास्तु प्रह्व्याद्यात्मादिका मताः ।
एवं षोडशभिश्चैव पञ्चभिश्च हरिः स्वयम् ॥
एवं षोडशभिश्चैव पञ्चभिश्च हरिः स्वयम् ॥
चतुर्भिश्च वृतो नित्यं तत्स्वरूपाश्च शक्तयः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १६ ॥
चतुर्भिश्च वृतो नित्यं तत्स्वरूपाश्च शक्तयः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,669: Line 2,569:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V21_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V21" data-block-id="BTN_C02_S08_V21_B1">मनीषितं तपः ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V21
| id       = BTN_C02_S08_V21_B1
| text    = मनीषितं तपः ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,681: Line 2,577:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V23_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V23" data-block-id="BTN_C02_S08_V23_B1">कर्मविमोहिते इदं कार्यमित्यजानति । हृदयं प््रिायम् ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V23
| id       = BTN_C02_S08_V23_B1
| text    = कर्मविमोहिते इदं कार्यमित्यजानति । हृदयं प््रिायम् ।
'प््रिायं हृदयमुद्रिक्तं कान्तमित्यभिधीयते''। इत्यभिधानात् ।
'प््रिायं हृदयमुद्रिक्तं कान्तमित्यभिधीयते''। इत्यभिधानात् ।
'तपः प््रिायं सदा विष्णोस्तपसैवाप्यते हरिः ।
'तपः प््रिायं सदा विष्णोस्तपसैवाप्यते हरिः ।
Line 3,690: Line 2,583:
तपःशब्दाभिधं प्रोक्तं ज्ञानरूपो हरिर्यतः ।
तपःशब्दाभिधं प्रोक्तं ज्ञानरूपो हरिर्यतः ।
ज्ञानवीर्यो ज्ञानबलो ज्ञानानन्द उदाहृतः''॥
ज्ञानवीर्यो ज्ञानबलो ज्ञानानन्द उदाहृतः''॥
इति बृहत्संहितायाम् ॥ २२,२३ ॥
इति बृहत्संहितायाम् ॥ २२,२३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,697: Line 2,589:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V30_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V30" data-block-id="BTN_C02_S08_V30_B1">'येन येन यथा ज्ञात्वा नियतं मुक्तिराप्यते ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V30
तद्विज्ञानमिति प्रोक्तं ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''॥ इति वामने ॥३०॥</div>
| id       = BTN_C02_S08_V30_B1
| text    = 'येन येन यथा ज्ञात्वा नियतं मुक्तिराप्यते ।
तद्विज्ञानमिति प्रोक्तं ज्ञानं साधारणं स्मृतम्''॥ इति वामने ॥३०॥
}}


</div>
</div>
Line 3,708: Line 2,596:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V32_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V32" data-block-id="BTN_C02_S08_V32_B1">परं स्वतन्त्रं न ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V32
| id       = BTN_C02_S08_V32_B1
| text    = परं स्वतन्त्रं न ।
विष्णोरधीनं प्राक् सृष्टेस्तथैव च लयादनु ।
विष्णोरधीनं प्राक् सृष्टेस्तथैव च लयादनु ।
अस्य सत्वप्रवृत्त्यादि विशेषेणाधिगम्यते ॥
अस्य सत्वप्रवृत्त्यादि विशेषेणाधिगम्यते ॥
Line 3,722: Line 2,607:
विद्यन्ते हि तदा जीवाः कालकर्मादिकं तथा ।
विद्यन्ते हि तदा जीवाः कालकर्मादिकं तथा ।
क्वान्यथा हि पुनः सृष्टिः पूर्वकर्मानुसारिणी''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
क्वान्यथा हि पुनः सृष्टिः पूर्वकर्मानुसारिणी''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
त्वमेतच्च परं न भवेत् । स्वतन्त्रं न ॥ ३२ ॥
त्वमेतच्च परं न भवेत् । स्वतन्त्रं न ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,731: Line 2,615:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V34" data-block-id="BTN_C02_S08_V34_B1">अर्थवदिव प्रतीयते । न च परमात्मन्यर्थवत् प्रतीयते । अर्थं प्रयोजनमृते । न हि जीवप्रकृतिभ्यामीश्वरस्यार्थः ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V34
| id       = BTN_C02_S08_V34_B1
| text    = अर्थवदिव प्रतीयते । न च परमात्मन्यर्थवत् प्रतीयते । अर्थं प्रयोजनमृते । न हि जीवप्रकृतिभ्यामीश्वरस्यार्थः ।
'मुख्यतो विष्णुशक्तिर्हि मायाशब्देन भण्यते ।
'मुख्यतो विष्णुशक्तिर्हि मायाशब्देन भण्यते ।
उपचारतस्तु प्रकृतिर्जीवश्चैव हि भण्यते''॥ इति च ।
उपचारतस्तु प्रकृतिर्जीवश्चैव हि भण्यते''॥ इति च ।
Line 3,746: Line 2,627:
'यथा महान्ति भूतानि शरीरेषु बहिस्तथा ।
'यथा महान्ति भूतानि शरीरेषु बहिस्तथा ।
एवं हरिश्च भूतेषु बहिश्च व्याप्तिहेतुतः ।
एवं हरिश्च भूतेषु बहिश्च व्याप्तिहेतुतः ।
तस्मात्तत्स्थो न तत्स्थश्च प्रोच्यते हरिरीश्वरः''इति च ॥ ३३,३४ ॥
तस्मात्तत्स्थो न तत्स्थश्च प्रोच्यते हरिरीश्वरः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,753: Line 2,633:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V35" data-block-id="BTN_C02_S08_V35_B1">अन्यभावाभावकाले देशे च तद्विद्यमानाविद्यमानशक्तिमांश्चेत्यन्वय-व्यतिरकौ ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V35
| id       = BTN_C02_S08_V35_B1
| text    = अन्यभावाभावकाले देशे च तद्विद्यमानाविद्यमानशक्तिमांश्चेत्यन्वय-व्यतिरकौ ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,763: Line 2,639:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V38_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V38" data-block-id="BTN_C02_S08_V38_B1">'सर्वस्यापि प्रधानत्वात् स सर्वमय ईर्यते''॥ इति च ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S08_V38
| id       = BTN_C02_S08_V38_B1
| text    = 'सर्वस्यापि प्रधानत्वात् स सर्वमय ईर्यते''॥ इति च ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,773: Line 2,645:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V41" data-block-id="BTN_C02_S08_V41_B1">मायां माहात्म्यं विविदिषुः । अन्येषां माहात्म्यपतेः ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V41
| id       = BTN_C02_S08_V41_B1
| text    = मायां माहात्म्यं विविदिषुः । अन्येषां माहात्म्यपतेः ।
'मुख्यतो विष्णुमाहात्म्यं मायाशब्दोदितं भवेत् ।
'मुख्यतो विष्णुमाहात्म्यं मायाशब्दोदितं भवेत् ।
प्रधानत्वाच्च मातृत्वान्मेयत्वं चैव तस्य हि''॥ इति च ॥ ४१ ॥
प्रधानत्वाच्च मातृत्वान्मेयत्वं चैव तस्य हि''॥ इति च ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,785: Line 2,653:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V44_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V44" data-block-id="BTN_C02_S08_V44_B1">'हरिर्व्यासादिरूपेण सर्वज्ञोऽपि स्वयं प्रभुः ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V44
शृृणोति नारदादिभ्यो मोहायैषां प्रसिद्धये''॥ इति पाद्मे ॥ ४४ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S08_V44_B1
| text    = 'हरिर्व्यासादिरूपेण सर्वज्ञोऽपि स्वयं प्रभुः ।
शृृणोति नारदादिभ्यो मोहायैषां प्रसिद्धये''॥ इति पाद्मे ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,798: Line 2,662:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S08_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S08_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S08_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S08_V45" data-block-id="BTN_C02_S08_V45_B1">'विराड्ब्रह्मा समुद्दिष्टस्तद्गतः परमो यतः ।
| verse_id = BTN_C02_S08_V45
| id       = BTN_C02_S08_V45_B1
| text    = 'विराड्ब्रह्मा समुद्दिष्टस्तद्गतः परमो यतः ।
अतो वैराजमित्येनमाहुरीशत्वतो विराट्''॥
अतो वैराजमित्येनमाहुरीशत्वतो विराट्''॥
इति बृहत्संहितायाम् ॥ ४५ ॥
इति बृहत्संहितायाम् ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,812: Line 2,672:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V03_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V03" data-block-id="BTN_C02_S09_V03_B1">महदाद्यण्डपर्यन्तः सर्गोऽण्डे ब्रह्मणस्तु यः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V03
| id       = BTN_C02_S09_V03_B1
| text    = महदाद्यण्डपर्यन्तः सर्गोऽण्डे ब्रह्मणस्तु यः ।
अनुसर्ग इति प्रोक्तः पौरुषश्चेति कथ्यते ॥
अनुसर्ग इति प्रोक्तः पौरुषश्चेति कथ्यते ॥
पञ्चभूतसमूहेन जातः पुरुष उच्यते ।
पञ्चभूतसमूहेन जातः पुरुष उच्यते ।
बहुत्वात्तत्र भूतानां तावत्त्वात्तत्त्वमेकजम्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ ३ ॥
बहुत्वात्तत्र भूतानां तावत्त्वात्तत्त्वमेकजम्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,825: Line 2,681:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V06_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V06" data-block-id="BTN_C02_S09_V06_B1">'अनुप्राविश्य परमं जीवस्य शयनं तु यत् ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V06
| id       = BTN_C02_S09_V06_B1
| text    = 'अनुप्राविश्य परमं जीवस्य शयनं तु यत् ।
सहैव शक्तिभिः स्वीयैरिच्छाद्यैरप्राकाशितैः ।
सहैव शक्तिभिः स्वीयैरिच्छाद्यैरप्राकाशितैः ।
सन्निरोध इति प्रक्तो विमुक्तिर्यत्र मोक्षणम्''॥ इति नारदीये ॥६॥
सन्निरोध इति प्रक्तो विमुक्तिर्यत्र मोक्षणम्''॥ इति नारदीये ॥६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,837: Line 2,689:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V07_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V07" data-block-id="BTN_C02_S09_V07_B1">'सृष्टिस्थित्यप्ययाभासा यद्बलाद्यत्र च स्थिताः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V07
तद् ब्रह्म जगदाधारं वासुदेवेति तद्विदुः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥७॥</div>
| id       = BTN_C02_S09_V07_B1
| text    = 'सृष्टिस्थित्यप्ययाभासा यद्बलाद्यत्र च स्थिताः ।
तद् ब्रह्म जगदाधारं वासुदेवेति तद्विदुः''॥ इति भागवततन्त्रे ॥७॥
}}


</div>
</div>
Line 3,848: Line 2,696:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V08_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V08" data-block-id="BTN_C02_S09_V08_B1">आधिभौतिकेन रूपेण हि चक्षुःप्रकाशयोः सम्यक् परिज्ञानम् ॥ ८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V08
| id       = BTN_C02_S09_V08_B1
| text    = आधिभौतिकेन रूपेण हि चक्षुःप्रकाशयोः सम्यक् परिज्ञानम् ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,858: Line 2,702:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V09_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V09" data-block-id="BTN_C02_S09_V09_B1">सुप्तावपि यः सर्वं वेत्ति जीवानां स परः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V09
| id       = BTN_C02_S09_V09_B1
| text    = सुप्तावपि यः सर्वं वेत्ति जीवानां स परः ।
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इति श्रुतेः ।
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इति श्रुतेः ।
सुष्ट्वाश्रयाणामप्याश्रयः ॥ ९ ॥
सुष्ट्वाश्रयाणामप्याश्रयः ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,872: Line 2,712:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V11_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V11" data-block-id="BTN_C02_S09_V11_B1">विनिर्गतः प्रकाशितः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V11
| id       = BTN_C02_S09_V11_B1
| text    = विनिर्गतः प्रकाशितः ।
'अण्डं प्रविष्टो यो विष्णुः सोऽण्डं भित्त्वा प्रकाशितः ।
'अण्डं प्रविष्टो यो विष्णुः सोऽण्डं भित्त्वा प्रकाशितः ।
सोऽपोऽसृजत्ततो नारा नरोऽनाशात्परो यतः''॥
सोऽपोऽसृजत्ततो नारा नरोऽनाशात्परो यतः''॥
इति नारायणाध्यात्मे ॥ १०,११ ॥
इति नारायणाध्यात्मे ॥ १०,११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,885: Line 2,721:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V13_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V13" data-block-id="BTN_C02_S09_V13_B1">'तत्तन्नियामकत्वेन बहुत्वं प्राप्तुमीश्वरः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V13
| id       = BTN_C02_S09_V13_B1
| text    = 'तत्तन्नियामकत्वेन बहुत्वं प्राप्तुमीश्वरः ।
अण्डं स्ववीर्यं तत्स्थः सन् कामादन्तस्त्रिधा व्यधात्''॥ इति च ।
अण्डं स्ववीर्यं तत्स्थः सन् कामादन्तस्त्रिधा व्यधात्''॥ इति च ।
'अन्तःस्थितहरेः कामादण्डे ब्रह्मतनोर्जनिः ।
'अन्तःस्थितहरेः कामादण्डे ब्रह्मतनोर्जनिः ।
तत्र देवाश्च सञ्जाताः पुनस्तत्त्वात्मकाः प्रभोेः''॥ इति च ॥ १३ ॥
तत्र देवाश्च सञ्जाताः पुनस्तत्त्वात्मकाः प्रभोेः''॥ इति च ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,898: Line 2,730:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V27_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V27" data-block-id="BTN_C02_S09_V27_B1">'मलादिकं कदाचित्तु ब्रह्मा लोकाभिपत्तये ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V27
| id       = BTN_C02_S09_V27_B1
| text    = 'मलादिकं कदाचित्तु ब्रह्मा लोकाभिपत्तये ।
आत्मनो निर्ममे कामात्सर्वेषामभवत्ततः ।
आत्मनो निर्ममे कामात्सर्वेषामभवत्ततः ।
वशित्वात्तस्य दिव्यत्वादिच्छया भवति प्रभोः''॥ इति च ॥ २७ ॥
वशित्वात्तस्य दिव्यत्वादिच्छया भवति प्रभोः''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,910: Line 2,738:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V33_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V33" data-block-id="BTN_C02_S09_V33_B1">'स्थूलं भगवतो रूपं ब्रह्मदेह उदाहृतः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V33
तत्तन्त्रत्वाच्च सूक्ष्मं च शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति चाध्यात्मे ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S09_V33_B1
| text    = 'स्थूलं भगवतो रूपं ब्रह्मदेह उदाहृतः ।
तत्तन्त्रत्वाच्च सूक्ष्मं च शङ्खचक्रगदाधरम्''॥ इति चाध्यात्मे ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,921: Line 2,745:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V34_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V34" data-block-id="BTN_C02_S09_V34_B1">निर्विशेषणं निरतिशयम् । 'अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे''इतिवत् ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V34
| id       = BTN_C02_S09_V34_B1
| text    = निर्विशेषणं निरतिशयम् । 'अस्य काव्यस्य कवयो न समर्था विशेषणे''इतिवत् ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,931: Line 2,751:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V35_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V35" data-block-id="BTN_C02_S09_V35_B1">मायासृष्टे जगति ये अविपश्चितः ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V35
| id       = BTN_C02_S09_V35_B1
| text    = मायासृष्टे जगति ये अविपश्चितः ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,941: Line 2,757:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V36_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V36" data-block-id="BTN_C02_S09_V36_B1">'नामैव वाचकत्वेन नामरूपक्रिया अपि ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V36
| id       = BTN_C02_S09_V36_B1
| text    = 'नामैव वाचकत्वेन नामरूपक्रिया अपि ।
वाच्यत्वेन हरिर्देवो नियामयति चैकराट्''॥ इति च ।
वाच्यत्वेन हरिर्देवो नियामयति चैकराट्''॥ इति च ।
'कर्तृत्वात्तु सकर्माऽसौ निष्फलत्वादकर्मकः''। इति च ॥ ३६ ॥
'कर्तृत्वात्तु सकर्माऽसौ निष्फलत्वादकर्मकः''। इति च ॥ ३६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,953: Line 2,765:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V37_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V37" data-block-id="BTN_C02_S09_V37_B1">प्रजापत्यादीन् धत्ते ॥ ३७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V37
| id       = BTN_C02_S09_V37_B1
| text    = प्रजापत्यादीन् धत्ते ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 3,963: Line 2,771:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V41_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V41" data-block-id="BTN_C02_S09_V41_B1">तामसास्तामसा दैत्याः प्रधाना देवशत्रवः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V41
| id       = BTN_C02_S09_V41_B1
| text    = तामसास्तामसा दैत्याः प्रधाना देवशत्रवः ।
तामसा राजसास्तेषामनुगास्तेषु सात्विकाः ।
तामसा राजसास्तेषामनुगास्तेषु सात्विकाः ।
अनाख्यातासुराः प्रोक्ता मानुषा दुष्टचारिणः ।
अनाख्यातासुराः प्रोक्ता मानुषा दुष्टचारिणः ।
Line 3,975: Line 2,780:
सात्विकाः सात्विकास्तत्र तात्विकाः परिकीर्तिताः ।
सात्विकाः सात्विकास्तत्र तात्विकाः परिकीर्तिताः ।
तेषां च सात्विकाः शेषगरुत्मद्रुद्रतत्स्त्रियः ॥
तेषां च सात्विकाः शेषगरुत्मद्रुद्रतत्स्त्रियः ॥
ततोऽपि देवी ब्रह्माणी ब्रह्मा चैव ततः स्वयम् ॥ ४१ ॥
ततोऽपि देवी ब्रह्माणी ब्रह्मा चैव ततः स्वयम् ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,982: Line 2,786:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V42_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V42" data-block-id="BTN_C02_S09_V42_B1">'सात्विकेषु त्रिषु यदा त्वेकस्य प्रतिबाधनम् ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V42
| id       = BTN_C02_S09_V42_B1
| text    = 'सात्विकेषु त्रिषु यदा त्वेकस्य प्रतिबाधनम् ।
रजस्तमोभ्यां विष्णुर्हि तदा प्रादुर्भवत्यजः ॥
रजस्तमोभ्यां विष्णुर्हि तदा प्रादुर्भवत्यजः ॥
राजसांस्तामसान् हत्वा सात्विकान् वर्धयिष्यति''॥
राजसांस्तामसान् हत्वा सात्विकान् वर्धयिष्यति''॥
इति स्कान्दे ॥ ४२ ॥
इति स्कान्दे ॥ ४२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 3,995: Line 2,795:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V43_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V43" data-block-id="BTN_C02_S09_V43_B1">मत्स्यादिरूपी पोषयति नृसिंहो रुद्रसंस्थितः ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V43
विलापयेद्विरिञ्चस्थः सृजते विष्णुरव्ययः ॥ इति वामने ॥ ४३ ॥</div>
| id       = BTN_C02_S09_V43_B1
| text    = मत्स्यादिरूपी पोषयति नृसिंहो रुद्रसंस्थितः ।
विलापयेद्विरिञ्चस्थः सृजते विष्णुरव्ययः ॥ इति वामने ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,006: Line 2,802:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V44_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V44" data-block-id="BTN_C02_S09_V44_B1">भगवत्तमः ना पुरुषः ॥ ४४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V44
| id       = BTN_C02_S09_V44_B1
| text    = भगवत्तमः ना पुरुषः ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,016: Line 2,808:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V45_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V45" data-block-id="BTN_C02_S09_V45_B1">जन्मकर्माणि विधीयत इति क्रियाविशेषणम् ।
| verse_id = BTN_C02_S09_V45
| id       = BTN_C02_S09_V45_B1
| text    = जन्मकर्माणि विधीयत इति क्रियाविशेषणम् ।
'प्रतिषेधाय बन्धस्य जीवानां परमेशितुः ।
'प्रतिषेधाय बन्धस्य जीवानां परमेशितुः ।
स्वेच्छयैव तु कर्तृत्वं नित्यारूढं चिदात्मकम्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥
स्वेच्छयैव तु कर्तृत्वं नित्यारूढं चिदात्मकम्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥
रूप उपरिभाव इति धातुः । 'सुभद्रां रथमारोप्य''इत्यादिवच्च ।
रूप उपरिभाव इति धातुः । 'सुभद्रां रथमारोप्य''इत्यादिवच्च ।
'स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च''॥ इति च ॥ ४५ ॥
'स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च''॥ इति च ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,034: Line 2,822:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C02_S09_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C02_S09_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C02_S09_V46_B1" data-verse="BTN_C02_S09_V46" data-block-id="BTN_C02_S09_V46_B1">अन्यकल्पानां साधारणः । यत्रैव प्राकृतवैकृताः सर्वसर्गाः । अन्यब्रह्मकल्पानां च साधारणः ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C02_S09_V46
| id       = BTN_C02_S09_V46_B1
| text    = अन्यकल्पानां साधारणः । यत्रैव प्राकृतवैकृताः सर्वसर्गाः । अन्यब्रह्मकल्पानां च साधारणः ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,050: Line 2,834:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V02_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V02" data-block-id="BTN_C03_S01_V02_B01">'युद्धकाले तु विदुरस्तीर्थयात्रां गतोऽपि सन् ।
| verse_id = BTN_C03_S01_V02
| id       = BTN_C03_S01_V02_B01
| text    = 'युद्धकाले तु विदुरस्तीर्थयात्रां गतोऽपि सन् ।
प्राय आस्ते गजपुरे पाण्डवानां व्यपेक्षया''॥
प्राय आस्ते गजपुरे पाण्डवानां व्यपेक्षया''॥
इति स्कान्दे ॥ १,२ ॥
इति स्कान्दे ॥ १,२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,064: Line 2,844:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V07_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V07" data-block-id="BTN_C03_S01_V07_B01">यदा ददाह । यदा केशाभिमर्शः प्राप्त इति यदाशब्दो हेत्वर्थः । 'यदा तदेति हेत्वर्थे कालार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ६,७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S01_V07
| id       = BTN_C03_S01_V07_B01
| text    = यदा ददाह । यदा केशाभिमर्शः प्राप्त इति यदाशब्दो हेत्वर्थः । 'यदा तदेति हेत्वर्थे कालार्थे चापि भण्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ६,७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,076: Line 2,852:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V21_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V21" data-block-id="BTN_C03_S01_V21_B01">सुहृद्विनष्टिं यदुकुलविनष्टिमेष्याम् ।
| verse_id = BTN_C03_S01_V21
| id       = BTN_C03_S01_V21_B01
| text    = सुहृद्विनष्टिं यदुकुलविनष्टिमेष्याम् ।
'विदुरस्तु प्रभासस्थः शापं सङ्क्षेपतोऽशृृणोत् ।
'विदुरस्तु प्रभासस्थः शापं सङ्क्षेपतोऽशृृणोत् ।
यदूनां विस्तरात्पश्चादुद्धवाद्यमुनामनु''॥ इति स्कान्दे ।
यदूनां विस्तरात्पश्चादुद्धवाद्यमुनामनु''॥ इति स्कान्दे ।
भारतविरोधाच्चान्यथा ॥ २०,२१ ॥
भारतविरोधाच्चान्यथा ॥ २०,२१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,089: Line 2,861:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V23_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V23" data-block-id="BTN_C03_S01_V23_B01">प्रत्यङ्कमुख्यो विष्णुः ।
| verse_id = BTN_C03_S01_V23
'ब्रह्मा प्रत्यङ्कवान् विष्णुः सम्यग्लक्षणवत्तमः''इति तन्त्रमालायाम् ॥२३॥</div>
| id       = BTN_C03_S01_V23_B01
| text    = प्रत्यङ्कमुख्यो विष्णुः ।
'ब्रह्मा प्रत्यङ्कवान् विष्णुः सम्यग्लक्षणवत्तमः''इति तन्त्रमालायाम् ॥२३॥
}}


</div>
</div>
Line 4,100: Line 2,868:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V26_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V26" data-block-id="BTN_C03_S01_V26_B01">'पद्मो ब्रह्मा समुद्दिष्टः पद्मा श्रीरपि चोच्यते''इति ब्राह्मे ।
| verse_id = BTN_C03_S01_V26
| id       = BTN_C03_S01_V26_B01
| text    = 'पद्मो ब्रह्मा समुद्दिष्टः पद्मा श्रीरपि चोच्यते''इति ब्राह्मे ।
'लोकानां सुखकर्तृत्वमपेक्ष्य कुशलं विभोः ।
'लोकानां सुखकर्तृत्वमपेक्ष्य कुशलं विभोः ।
पृच्छ्यते सततानन्दात्कथं तस्यैव पृच्छ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥
पृच्छ्यते सततानन्दात्कथं तस्यैव पृच्छ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,112: Line 2,876:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V27_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V27" data-block-id="BTN_C03_S01_V27_B01">वरतर्पणेन भर्तृतर्पणेन ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S01_V27
| id       = BTN_C03_S01_V27_B01
| text    = वरतर्पणेन भर्तृतर्पणेन ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,122: Line 2,882:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V29_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V29" data-block-id="BTN_C03_S01_V29_B01">'आधिर्मनोवरूथं च आत्मा स्वमिति चोच्यते''इत्यभिधानम् ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S01_V29
| id       = BTN_C03_S01_V29_B01
| text    = 'आधिर्मनोवरूथं च आत्मा स्वमिति चोच्यते''इत्यभिधानम् ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,132: Line 2,888:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V37_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V37" data-block-id="BTN_C03_S01_V37_B01">अघं व्यमुञ्चत् । पुनरपराधबुद्धिं हित्वाऽऽस्ते ॥ ३७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S01_V37
| id       = BTN_C03_S01_V37_B01
| text    = अघं व्यमुञ्चत् । पुनरपराधबुद्धिं हित्वाऽऽस्ते ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,144: Line 2,896:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S01_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S01_V44_B01" data-verse="BTN_C03_S01_V44" data-block-id="BTN_C03_S01_V44_B01">'न देहयोगो हि जनिर्विष्णोर्व्यक्तिर्जनिः स्मृता''इत्याग्नेये ।
| verse_id = BTN_C03_S01_V44
'हरिः कर्ताऽप्यकर्तेति फलाभावेन भण्यते''इति च ॥ ४४ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S01_V44_B01
| text    = 'न देहयोगो हि जनिर्विष्णोर्व्यक्तिर्जनिः स्मृता''इत्याग्नेये ।
'हरिः कर्ताऽप्यकर्तेति फलाभावेन भण्यते''इति च ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,157: Line 2,905:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S02_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S02_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S02_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S02_V13" data-block-id="BTN_C03_S02_V13_B1">त्रिलोकस्याज्ञानं बत ।
| verse_id = BTN_C03_S02_V13
| id       = BTN_C03_S02_V13_B1
| text    = त्रिलोकस्याज्ञानं बत ।
'आनन्दरूपं दृष्ट्वाऽपि लोको भौतिकमेव तु ।
'आनन्दरूपं दृष्ट्वाऽपि लोको भौतिकमेव तु ।
मन्यते विष्णुरूपं च अहो भ्रान्तिर्बहुस्थिता''॥ इति स्कान्दे ॥१३॥
मन्यते विष्णुरूपं च अहो भ्रान्तिर्बहुस्थिता''॥ इति स्कान्दे ॥१३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,171: Line 2,915:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S02_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S02_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S02_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S02_V24" data-block-id="BTN_C03_S02_V24_B1">'असुरा अपि ये विष्णुं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
| verse_id = BTN_C03_S02_V24
| id       = BTN_C03_S02_V24_B1
| text    = 'असुरा अपि ये विष्णुं शङ्खचक्रगदाधरम् ।
भक्तिपूर्वमवेक्षन्ते ज्ञेया भागवता इति ॥
भक्तिपूर्वमवेक्षन्ते ज्ञेया भागवता इति ॥
विद्विषन्ति तु ये विष्णुमृषिपुत्रा अपि स्फुटम् ।
विद्विषन्ति तु ये विष्णुमृषिपुत्रा अपि स्फुटम् ।
Line 4,183: Line 2,924:
जीवद्वयसमायोगाद्गतिद्वयजिगीषवः ॥
जीवद्वयसमायोगाद्गतिद्वयजिगीषवः ॥
सर्वथा भक्तितो मुक्तिर्द्वेषात्तम उदीरितम् ।
सर्वथा भक्तितो मुक्तिर्द्वेषात्तम उदीरितम् ।
नियमस्त्वनयोर्नित्यं मोहायान्यवचो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥
नियमस्त्वनयोर्नित्यं मोहायान्यवचो भवेत्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,192: Line 2,932:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V03" data-block-id="BTN_C03_S03_V03_B1">भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।
| verse_id = BTN_C03_S03_V03
'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः''। इति पाद्मे ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S03_V03_B1
| text    = भीष्मककन्याया अर्थे सवर्णमात्रतया आहूताः । एषां श्रियोजिहीर्ष-याऽऽह्वानबुद्धिर्भगवता कृता ।
'सुपर्णः सुपरानन्दात्काकुत्स्थो वाचि संस्थितः''। इति पाद्मे ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,203: Line 2,939:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V09" data-block-id="BTN_C03_S03_V09_B1">'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यते''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S03_V09
| id       = BTN_C03_S03_V09_B1
| text    = 'उत्तमैः सर्वतः साम्यं किञ्चित्साम्यमुदीर्यते''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,213: Line 2,945:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V19" data-block-id="BTN_C03_S03_V19_B1">'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते''इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S03_V19
| id       = BTN_C03_S03_V19_B1
| text    = 'केवलं भगवज्ज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते''इत्यध्यात्मे ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,223: Line 2,951:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V22" data-block-id="BTN_C03_S03_V22_B1">'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।
| verse_id = BTN_C03_S03_V22
कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते''॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S03_V22_B1
| text    = 'सर्वदाऽपि विरक्तः सन् भासयीत विरागिवत् ।
कादाचित्कः कुतस्तस्य लोकशिक्षार्थमिष्यते''॥ इति पाद्मे ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,234: Line 2,958:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V23" data-block-id="BTN_C03_S03_V23_B1">तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S03_V23
| id       = BTN_C03_S03_V23_B1
| text    = तेनापि विरागः प्रदर्शितः । अतः कोऽन्यो विस्रम्भं कुर्यात् तेनापि विरागः प्रदर्शितः ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,252: Line 2,972:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S03_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S03_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S03_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S03_V28" data-block-id="BTN_C03_S03_V28_B1">'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S03_V28
| id       = BTN_C03_S03_V28_B1
| text    = 'एष्यच्च निश्चितं यत्तदतीतत्वेन भण्यते ।
चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"
चक्रवत्परिवृत्तेर्वा दुष्टानां मोहनाय वा ॥"
इति स्कान्दे ॥ २५-२८ ॥
इति स्कान्दे ॥ २५-२८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,270: Line 2,986:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S04_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V05" data-block-id="BTN_C03_S04_V05_B1">आत्ममायायाः आत्मसामर्थ्यस्य । गतिं पूर्वमेवावलोक्य ।
| verse_id = BTN_C03_S04_V05
| id       = BTN_C03_S04_V05_B1
| text    = आत्ममायायाः आत्मसामर्थ्यस्य । गतिं पूर्वमेवावलोक्य ।
'ज्ञात्वा कतिपयैर्वर्षैः पूर्वमेव जनार्दनः ।
'ज्ञात्वा कतिपयैर्वर्षैः पूर्वमेव जनार्दनः ।
मौसलं ज्ञानसन्तत्या उद्धवं बदरीं नयत् ॥
मौसलं ज्ञानसन्तत्या उद्धवं बदरीं नयत् ॥
Line 4,280: Line 2,993:
स्वर्गारोहणकाले तु पुनः पप्रच्छ केशवम् ।
स्वर्गारोहणकाले तु पुनः पप्रच्छ केशवम् ।
पुनः श्रुत्वा बदर्यां तु वर्षत्रयमुवास ह ॥
पुनः श्रुत्वा बदर्यां तु वर्षत्रयमुवास ह ॥
ज्ञानं संस्थाप्य पश्चाच्च स्वेच्छया स्वर्गतः प्रभुः''॥ इति गारुडे ॥५॥
ज्ञानं संस्थाप्य पश्चाच्च स्वेच्छया स्वर्गतः प्रभुः''॥ इति गारुडे ॥५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,289: Line 3,001:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V29" data-block-id="BTN_C03_S04_V29_B1">आकृतिं पृथिवीम् ।
| verse_id = BTN_C03_S04_V29
| id       = BTN_C03_S04_V29_B1
| text    = आकृतिं पृथिवीम् ।
'शरीरमाकृतिर्देहः कुः पृथ्वी च मही तथा''॥ इत्यभिधानम् ।
'शरीरमाकृतिर्देहः कुः पृथ्वी च मही तथा''॥ इत्यभिधानम् ।
'पृथिवीलोकसन्त्यागो देहत्यागो हरेः स्मृतः ।
'पृथिवीलोकसन्त्यागो देहत्यागो हरेः स्मृतः ।
Line 4,299: Line 3,008:
नटवद्भगवान्विष्णुः परज्ञानाकृतिस्स्वयम्''॥ इति स्कान्धे ।
नटवद्भगवान्विष्णुः परज्ञानाकृतिस्स्वयम्''॥ इति स्कान्धे ।
'राजन् परस्य तनुभृज्जननाप्ययेहा मायाविडम्बनमवैहि यथा नटस्य''।
'राजन् परस्य तनुभृज्जननाप्ययेहा मायाविडम्बनमवैहि यथा नटस्य''।
इति च ॥ २९ ॥
इति च ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,308: Line 3,016:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S04_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S04_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S04_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S04_V31" data-block-id="BTN_C03_S04_V31_B1">'उत्तमैरधिकत्वं वा साम्यं वा विजयोऽपि वा ।
| verse_id = BTN_C03_S04_V31
| id       = BTN_C03_S04_V31_B1
| text    = 'उत्तमैरधिकत्वं वा साम्यं वा विजयोऽपि वा ।
उच्यतेऽपि तु नीचानां मोहार्थं वाप्युपेक्षया ।
उच्यतेऽपि तु नीचानां मोहार्थं वाप्युपेक्षया ।
मूढदृष्ट्यनुसाराद्वा किञ्चित्साम्येन वा क्वचित्''॥
मूढदृष्ट्यनुसाराद्वा किञ्चित्साम्येन वा क्वचित्''॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,323: Line 3,027:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V10" data-block-id="BTN_C03_S05_V10_B1">ऋते अवगमे । ऋ गताविति धातोः । तेषां तात्पर्यावगमे कृष्ण-कथामृतौघ एवासौ यतः ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S05_V10
| id       = BTN_C03_S05_V10_B1
| text    = ऋते अवगमे । ऋ गताविति धातोः । तेषां तात्पर्यावगमे कृष्ण-कथामृतौघ एवासौ यतः ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,333: Line 3,033:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V12" data-block-id="BTN_C03_S05_V12_B1">यस्मिन् भारते हरेः कथायां ग्राम्यसुखानुवादैर्मतिर्न गृहीता ।
| verse_id = BTN_C03_S05_V12
| id       = BTN_C03_S05_V12_B1
| text    = यस्मिन् भारते हरेः कथायां ग्राम्यसुखानुवादैर्मतिर्न गृहीता ।
'भारतान्नाधिकं विष्णोर्महिमावाचकं क्वचित् ।
'भारतान्नाधिकं विष्णोर्महिमावाचकं क्वचित् ।
भारतान्न विरागाय भारतान्न विमुक्तये ॥''इति पाद्मे ॥ १२ ॥
भारतान्न विरागाय भारतान्न विमुक्तये ॥''इति पाद्मे ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,347: Line 3,043:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S05_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S05_V13" data-block-id="BTN_C03_S05_V13_B1">या ग्राम्यसुखानुवादैर्न गृहीता हरेः कथायां विवर्धमाना मतिः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S05_V13
| id       = BTN_C03_S05_V13_B1
| text    = या ग्राम्यसुखानुवादैर्न गृहीता हरेः कथायां विवर्धमाना मतिः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,359: Line 3,051:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V01" data-block-id="BTN_C03_S06_V01_B1">आत्मनां विभुः जीवाधिपतिः ॥ १ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S06_V01
| id       = BTN_C03_S06_V01_B1
| text    = आत्मनां विभुः जीवाधिपतिः ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,369: Line 3,057:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V02" data-block-id="BTN_C03_S06_V02_B1">'परमात्मा यतो जीवं मेनेऽसन्तमशक्तितः ।
| verse_id = BTN_C03_S06_V02
| id       = BTN_C03_S06_V02_B1
| text    = 'परमात्मा यतो जीवं मेनेऽसन्तमशक्तितः ।
असन्नसावतो नित्यं सत्यज्ञानो यतो हरिः''॥ इत्याग्नेये ॥
असन्नसावतो नित्यं सत्यज्ञानो यतो हरिः''॥ इत्याग्नेये ॥
'शक्यत्वाच्छक्तयो भार्याः शक्तिः सामर्थ्यमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
'शक्यत्वाच्छक्तयो भार्याः शक्तिः सामर्थ्यमुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
'सुप्तिस्तु प्रकृतेः प्रोक्ता अतीव भगवद्रतिः ।
'सुप्तिस्तु प्रकृतेः प्रोक्ता अतीव भगवद्रतिः ।
अनास्थाऽन्यत्र च प्रोक्ता विष्णोश्चक्षुर्निमीलनम्''॥
अनास्थाऽन्यत्र च प्रोक्ता विष्णोश्चक्षुर्निमीलनम्''॥
इति व्योमसंहितायाम् ॥ २ ॥
इति व्योमसंहितायाम् ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,384: Line 3,068:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V06" data-block-id="BTN_C03_S06_V06_B1">अंशो जीवः ।
| verse_id = BTN_C03_S06_V06
| id       = BTN_C03_S06_V06_B1
| text    = अंशो जीवः ।
'कालजीवगुणादीनामभिमानी चतुर्मुखः ।
'कालजीवगुणादीनामभिमानी चतुर्मुखः ।
सर्वजीवाभिमानित्वादंश इत्येव चोच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥
सर्वजीवाभिमानित्वादंश इत्येव चोच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,402: Line 3,082:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V14" data-block-id="BTN_C03_S06_V14_B1">कालमायांशयोगतः । कालात्परिणामात्, प्रकृतेर्हिरण्यगर्भाच्च ॥ ११-१४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S06_V14
| id       = BTN_C03_S06_V14_B1
| text    = कालमायांशयोगतः । कालात्परिणामात्, प्रकृतेर्हिरण्यगर्भाच्च ॥ ११-१४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,412: Line 3,088:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V16" data-block-id="BTN_C03_S06_V16_B1">कालमायांशलिङ्गिनः तन्निमित्तशरीराः । हिरण्यगर्भस्यैव कालाभि-मानी जीवाभिमानीति द्विविधं रूपम् ।
| verse_id = BTN_C03_S06_V16
'कालजीवाभिमानेन रूपद्वन्द्वी चतुर्Pमुखः''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S06_V16_B1
| text    = कालमायांशलिङ्गिनः तन्निमित्तशरीराः । हिरण्यगर्भस्यैव कालाभि-मानी जीवाभिमानीति द्विविधं रूपम् ।
'कालजीवाभिमानेन रूपद्वन्द्वी चतुर्Pमुखः''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,423: Line 3,095:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V18" data-block-id="BTN_C03_S06_V18_B1">'ब्रह्मविद्या हरेश्छाया तदंशो हि सुरेष्वपि ।
| verse_id = BTN_C03_S06_V18
सर्वविद्याः श्रियः प्रोक्ताः प्रधानांशश्चतुर्मुखे''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S06_V18_B1
| text    = 'ब्रह्मविद्या हरेश्छाया तदंशो हि सुरेष्वपि ।
सर्वविद्याः श्रियः प्रोक्ताः प्रधानांशश्चतुर्मुखे''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,434: Line 3,102:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V19" data-block-id="BTN_C03_S06_V19_B1">द्युसरितो धरायाश्च ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S06_V19
| id       = BTN_C03_S06_V19_B1
| text    = द्युसरितो धरायाश्च ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,444: Line 3,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V25" data-block-id="BTN_C03_S06_V25_B1">'वायोश्च प्रकृतेर्विष्णोर्जयो भक्त्यैव नान्यथा''।
| verse_id = BTN_C03_S06_V25
इति दत्तात्रेययोगे ॥ २५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S06_V25_B1
| text    = 'वायोश्च प्रकृतेर्विष्णोर्जयो भक्त्यैव नान्यथा''।
इति दत्तात्रेययोगे ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,455: Line 3,115:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V26" data-block-id="BTN_C03_S06_V26_B1">त्रिभिरात्मभिः कालमायांशैः ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S06_V26
| id       = BTN_C03_S06_V26_B1
| text    = त्रिभिरात्मभिः कालमायांशैः ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,467: Line 3,123:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S06_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S06_V29" data-block-id="BTN_C03_S06_V29_B1">सत्प्रमुखा महदादयः ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S06_V29
| id       = BTN_C03_S06_V29_B1
| text    = सत्प्रमुखा महदादयः ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,479: Line 3,131:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V01" data-block-id="BTN_C03_S07_V01_B1">'शक्यत्वाच्छक्तयो विष्णोर्महदाद्या रमा तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V01
| id       = BTN_C03_S07_V01_B1
| text    = 'शक्यत्वाच्छक्तयो विष्णोर्महदाद्या रमा तथा ।
स्वरूपशक्तिः शक्तित्वान्मुख्यशक्तिर्हि सा यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
स्वरूपशक्तिः शक्तित्वान्मुख्यशक्तिर्हि सा यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
समेत्य आसतीनां असमेतानां, प्रसुप्तलोकतन्त्राणाम् अनाविर्भूतलोक-सृष्टिशक्तीनाम् ।
समेत्य आसतीनां असमेतानां, प्रसुप्तलोकतन्त्राणाम् अनाविर्भूतलोक-सृष्टिशक्तीनाम् ।
'तनुते येन कार्यं यत्तन्त्रं साधनमुच्यते ।
'तनुते येन कार्यं यत्तन्त्रं साधनमुच्यते ।
कारणानां स्वशक्तिर्वा प्रधानं साधनं यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १ ॥
कारणानां स्वशक्तिर्वा प्रधानं साधनं यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,493: Line 3,141:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V02" data-block-id="BTN_C03_S07_V02_B1">'शब्दाद्या नभ आद्याश्च मनोयुक्तेन्द्रियाणि च ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V02
| id       = BTN_C03_S07_V02_B1
| text    = 'शब्दाद्या नभ आद्याश्च मनोयुक्तेन्द्रियाणि च ।
अहङ्कारो महांश्चैव त्रयोविंशतिको गणः ॥
अहङ्कारो महांश्चैव त्रयोविंशतिको गणः ॥
देवतेन्द्रिययोरैक्यान्न पृथग्गणनं तयोः ।
देवतेन्द्रिययोरैक्यान्न पृथग्गणनं तयोः ।
Line 4,503: Line 3,148:
षडिं्वशको महाविष्णुः श्रिया वा सप्तविंशकः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ।
षडिं्वशको महाविष्णुः श्रिया वा सप्तविंशकः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ।
त्रयोविंशति तत्त्वानि प्राविशद्रमया सह ।
त्रयोविंशति तत्त्वानि प्राविशद्रमया सह ।
कालाख्यया स्वयं विष्णुः शक्यत्वाच्छक्तिरूपया ॥ २ ॥
कालाख्यया स्वयं विष्णुः शक्यत्वाच्छक्तिरूपया ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,510: Line 3,154:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V03" data-block-id="BTN_C03_S07_V03_B1">'सर्वचेष्टकरूपेण स्वसामर्थ्येन केशवः ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V03
तानि भिन्नानि तत्त्वानि योजयामास चांशतः''इति च ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S07_V03_B1
| text    = 'सर्वचेष्टकरूपेण स्वसामर्थ्येन केशवः ।
तानि भिन्नानि तत्त्वानि योजयामास चांशतः''इति च ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,521: Line 3,161:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V04" data-block-id="BTN_C03_S07_V04_B1">मात्राभिः अंशैः ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S07_V04
| id       = BTN_C03_S07_V04_B1
| text    = मात्राभिः अंशैः ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,531: Line 3,167:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V07" data-block-id="BTN_C03_S07_V07_B1">'ईश्वरो दैवमुद्दिष्टं सर्वस्यापि प्रभुत्वतः''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V07
आत्मशक्तिः प्रकृतिः ॥ ७ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S07_V07_B1
| text    = 'ईश्वरो दैवमुद्दिष्टं सर्वस्यापि प्रभुत्वतः''॥ इति च ।
आत्मशक्तिः प्रकृतिः ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,542: Line 3,174:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V08" data-block-id="BTN_C03_S08_V08_B1">'पुरुषेणाऽत्मभूतेन''इति योऽण्डमसृजत् स एष इत्युक्तः ।
| verse_id = BTN_C03_S08_V08
| id       = BTN_C03_S08_V08_B1
| text    = 'पुरुषेणाऽत्मभूतेन''इति योऽण्डमसृजत् स एष इत्युक्तः ।
'आद्योऽवतारो विष्णोस्तु पुरुषो नाम कीर्तितः ।
'आद्योऽवतारो विष्णोस्तु पुरुषो नाम कीर्तितः ।
असृजत् स महत्तत्त्वं स एवाण्डं समाविशत्''॥ ८ ॥
असृजत् स महत्तत्त्वं स एवाण्डं समाविशत्''॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,554: Line 3,182:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V09" data-block-id="BTN_C03_S07_V09_B1">'स ब्रह्मणो हृदिस्थत्वाद्धृदयं चेति कीर्त्यते''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V09
| id       = BTN_C03_S07_V09_B1
| text    = 'स ब्रह्मणो हृदिस्थत्वाद्धृदयं चेति कीर्त्यते''॥ इति च ।
'प्राणादिपञ्चकं चैव तथा नागादिपञ्चकम् ।
'प्राणादिपञ्चकं चैव तथा नागादिपञ्चकम् ।
सनागकूर्मकृकलदेवदत्तधनञ्जयाः ।
सनागकूर्मकृकलदेवदत्तधनञ्जयाः ।
एवं तु दशधा प्राण अध्यात्मादित्रिधाऽखिलाः''॥
एवं तु दशधा प्राण अध्यात्मादित्रिधाऽखिलाः''॥
इति च व्योमसंहितायाम् ॥ ९ ॥
इति च व्योमसंहितायाम् ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,568: Line 3,192:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V16" data-block-id="BTN_C03_S07_V16_B1">'प्राणः प्रथमजो यस्तु प्रधानो वायुरीरितः ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V16
| id       = BTN_C03_S07_V16_B1
| text    = 'प्राणः प्रथमजो यस्तु प्रधानो वायुरीरितः ।
त्वगात्माद्यास्तु तत्पुत्रा द्विधाभूतमुदाहृतम्''॥
त्वगात्माद्यास्तु तत्पुत्रा द्विधाभूतमुदाहृतम्''॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ १६ ॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,584: Line 3,204:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V26" data-block-id="BTN_C03_S07_V26_B1">'अहं सत्वमिति द्वेधा ब्रह्मनाड्या अवान्तरम् ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V26
| id       = BTN_C03_S07_V26_B1
| text    = 'अहं सत्वमिति द्वेधा ब्रह्मनाड्या अवान्तरम् ।
कर्तृनामा ह्यहङ्कारस्त्वहंनाड्यां व्यवस्थितः ॥
कर्तृनामा ह्यहङ्कारस्त्वहंनाड्यां व्यवस्थितः ॥
सत्त्वनाड्यां तथा चित्तमभिमानो हरस्तथा ।
सत्त्वनाड्यां तथा चित्तमभिमानो हरस्तथा ।
अहंनाड्यां सत्वनाड्यां ब्रह्मा चैव व्यवस्थितः ॥
अहंनाड्यां सत्वनाड्यां ब्रह्मा चैव व्यवस्थितः ॥
आत्मनाड्यां तथा बुद्धिस्तत्रस्थश्च बृहस्पतिः''॥ इति ॥ २६ ॥
आत्मनाड्यां तथा बुद्धिस्तत्रस्थश्च बृहस्पतिः''॥ इति ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,604: Line 3,220:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V33" data-block-id="BTN_C03_S07_V33_B1">'ब्रह्माभिमानी तु भृगुरजनि ब्रह्मणो मुखात् ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V33
| id       = BTN_C03_S07_V33_B1
| text    = 'ब्रह्माभिमानी तु भृगुरजनि ब्रह्मणो मुखात् ।
क्षत्राभिमानी तु मनुर्ब्रह्मबाह्वोरजायत ॥
क्षत्राभिमानी तु मनुर्ब्रह्मबाह्वोरजायत ॥
ऊर्वोर्विडभिमानी च वास्तुः पादात्कृतिस्तथा ।
ऊर्वोर्विडभिमानी च वास्तुः पादात्कृतिस्तथा ।
एते पूर्वं हरेर्जाता ब्रह्मणस्तदनन्तरम् ॥
एते पूर्वं हरेर्जाता ब्रह्मणस्तदनन्तरम् ॥
एवं रुद्राच्च वायोश्च तदन्तस्थहरेर्यतः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३०-३३॥
एवं रुद्राच्च वायोश्च तदन्तस्थहरेर्यतः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३०-३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,618: Line 3,230:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V35" data-block-id="BTN_C03_S07_V35_B1">'अधिकत्वाद्देवशब्दो दैवतेष्वधिको यतः ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V35
| id       = BTN_C03_S07_V35_B1
| text    = 'अधिकत्वाद्देवशब्दो दैवतेष्वधिको यतः ।
दैवं हरिः कर्म मूलं कृतिरित्येव भण्यते ॥
दैवं हरिः कर्म मूलं कृतिरित्येव भण्यते ॥
व्याप्तत्वादात्मशब्दश्च श्रीपतित्वाच्च माधवः''॥ इति च ॥ ३५ ॥
व्याप्तत्वादात्मशब्दश्च श्रीपतित्वाच्च माधवः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,634: Line 3,242:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S07_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S07_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S07_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S07_V40" data-block-id="BTN_C03_S07_V40_B1">'आत्मा ब्रह्मा न वेद । अहं रुद्रः ।
| verse_id = BTN_C03_S07_V40
| id       = BTN_C03_S07_V40_B1
| text    = 'आत्मा ब्रह्मा न वेद । अहं रुद्रः ।
'गुणपूर्तेरात्मशब्दो ब्रह्मा हीनत्वतो हरः ।
'गुणपूर्तेरात्मशब्दो ब्रह्मा हीनत्वतो हरः ।
अहंशब्दस्तथाप्येतौ न जानीतो हरिं परम्''॥ इति ब्राह्मे ।
अहंशब्दस्तथाप्येतौ न जानीतो हरिं परम्''॥ इति ब्राह्मे ।
भगवतो मायां भगवतो महिमानम् ।
भगवतो मायां भगवतो महिमानम् ।
'माया तु महिमा प्रक्ता प्रचुर्ये तु मयड्यतः''॥ इति पाद्मे ।
'माया तु महिमा प्रक्ता प्रचुर्ये तु मयड्यतः''॥ इति पाद्मे ।
आत्मवर्त्मा परमात्मगतिः ॥ ३९ ॥
आत्मवर्त्मा परमात्मगतिः ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,651: Line 3,255:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V03" data-block-id="BTN_C03_S08_V03_B1">क्रीडाया मुत् । अर्हस्य अपूर्णसुखस्य । अन्यतः अरतेः ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S08_V03
| id       = BTN_C03_S08_V03_B1
| text    = क्रीडाया मुत् । अर्हस्य अपूर्णसुखस्य । अन्यतः अरतेः ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,663: Line 3,263:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V06" data-block-id="BTN_C03_S08_V06_B1">दुर्भगक्लेशशरीरस्थत्वात्तस्यापि भाव्यम् । न च तद् युज्यते ॥ ५-६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S08_V06
| id       = BTN_C03_S08_V06_B1
| text    = दुर्भगक्लेशशरीरस्थत्वात्तस्यापि भाव्यम् । न च तद् युज्यते ॥ ५-६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,673: Line 3,269:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V09" data-block-id="BTN_C03_S08_V09_B1">सेयं भगवतो माया अयं हि भगवन्महिमा । तस्य कार्पण्यं बन्धनादि न युज्यत इति यदुक्तं तन्न्याय्यमेव । दुर्भगादिशरीरस्थस्यापि तद्दोषास्पर्श एव तन्महिमेत्यर्थः ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S08_V09
| id       = BTN_C03_S08_V09_B1
| text    = सेयं भगवतो माया अयं हि भगवन्महिमा । तस्य कार्पण्यं बन्धनादि न युज्यत इति यदुक्तं तन्न्याय्यमेव । दुर्भगादिशरीरस्थस्यापि तद्दोषास्पर्श एव तन्महिमेत्यर्थः ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,687: Line 3,279:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V12" data-block-id="BTN_C03_S08_V12_B1">'कथं देहपरो देवो न लिप्येत हि बन्धनैः ।
| verse_id = BTN_C03_S08_V12
| id       = BTN_C03_S08_V12_B1
| text    = 'कथं देहपरो देवो न लिप्येत हि बन्धनैः ।
कथं न दुःखी स भवेद्दुःखी चेदीश्वरः कुतः ॥
कथं न दुःखी स भवेद्दुःखी चेदीश्वरः कुतः ॥
महिमा परमस्यैष यद्देहस्थो न बाध्यते ।
महिमा परमस्यैष यद्देहस्थो न बाध्यते ।
Line 4,700: Line 3,289:
'अतो भ्रान्त्यादिसम्बन्धो नास्य क्वचन युज्यते ।
'अतो भ्रान्त्यादिसम्बन्धो नास्य क्वचन युज्यते ।
भ्रान्त्या जीवस्य संसार ईशज्ञानाद्विलीयते ।
भ्रान्त्या जीवस्य संसार ईशज्ञानाद्विलीयते ।
भ्रान्तिर्देहाद्यभिमतिरीशज्ञानाद्विनश्यति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १०-१२ ॥
भ्रान्तिर्देहाद्यभिमतिरीशज्ञानाद्विनश्यति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १०-१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,707: Line 3,295:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V13" data-block-id="BTN_C03_S08_V13_B1">इन्द्रियोपरामाख्यः पुरुषार्थो मुक्तिः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S08_V13
| id       = BTN_C03_S08_V13_B1
| text    = इन्द्रियोपरामाख्यः पुरुषार्थो मुक्तिः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,723: Line 3,307:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V18" data-block-id="BTN_C03_S08_V18_B1">स्वरूपसामर्थ्याश्रयम् । यद् व्याहृतम् । अपार्थं निर्मूलं च देहसम्बन्धि-त्वाद्याभाति । विश्वमूलं ब्रह्म च यन्ममज्ञानाद् बहिः न भवति । तस्मा-दुभयत्र धावति । तस्मादन्तरितोऽस्मि । तथापि तां प्रतीतिं पराणुदे
| verse_id = BTN_C03_S08_V18
॥ १५-१८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S08_V18_B1
| text    = स्वरूपसामर्थ्याश्रयम् । यद् व्याहृतम् । अपार्थं निर्मूलं च देहसम्बन्धि-त्वाद्याभाति । विश्वमूलं ब्रह्म च यन्ममज्ञानाद् बहिः न भवति । तस्मा-दुभयत्र धावति । तस्मादन्तरितोऽस्मि । तथापि तां प्रतीतिं पराणुदे
॥ १५-१८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,734: Line 3,314:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V20" data-block-id="BTN_C03_S08_V20_B1">'आत्मनस्तु गुणाभावं वदतो नत्वसत्यता ।
| verse_id = BTN_C03_S08_V20
| id       = BTN_C03_S08_V20_B1
| text    = 'आत्मनस्तु गुणाभावं वदतो नत्वसत्यता ।
अपृष्टस्य दमार्थं च गुणायैव भवत्यपि''॥ इति व्यासस्मृतेः ।
अपृष्टस्य दमार्थं च गुणायैव भवत्यपि''॥ इति व्यासस्मृतेः ।
विद्यमानमप्यनुभवमन्यथा वदति विदुरः ।
विद्यमानमप्यनुभवमन्यथा वदति विदुरः ।
'द्रोणद्रौणिकृपाः पार्था भीष्मो विदुरसञ्जयौ ।
'द्रोणद्रौणिकृपाः पार्था भीष्मो विदुरसञ्जयौ ।
ये चान्ये तत्र देवांशाः सम्यक्तत्त्वापरोक्षिणः''॥
ये चान्ये तत्र देवांशाः सम्यक्तत्त्वापरोक्षिणः''॥
इति स्कान्दे ॥ २० ॥
इति स्कान्दे ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,757: Line 3,333:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S08_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S08_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S08_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S08_V24" data-block-id="BTN_C03_S08_V24_B1">विराजं ब्रह्माणम् ।
| verse_id = BTN_C03_S08_V24
| id       = BTN_C03_S08_V24_B1
| text    = विराजं ब्रह्माणम् ।
'ब्रह्माणं प्राविशद्विष्णुः सहस्राक्षः सहस्रपात्''॥ इति ब्राह्मे ॥
'ब्रह्माणं प्राविशद्विष्णुः सहस्राक्षः सहस्रपात्''॥ इति ब्राह्मे ॥
'अनुप्रविश्य ब्रह्माणं प्राणं दशविधं तथा ।
'अनुप्रविश्य ब्रह्माणं प्राणं दशविधं तथा ।
Line 4,767: Line 3,340:
ऋषीणां जन्मकर्माणि वेदस्य च विकर्षणम् ।
ऋषीणां जन्मकर्माणि वेदस्य च विकर्षणम् ।
यज्ञस्य च वितानानि योगस्य च पथः प्रभो ॥ २९ ॥
यज्ञस्य च वितानानि योगस्य च पथः प्रभो ॥ २९ ॥
विकर्षणं विभागः ॥ २९ ॥
विकर्षणं विभागः ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,776: Line 3,348:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V04" data-block-id="BTN_C03_S09_V04_B1">'आधार आश्रयो धिष्ण्यं निधानं चाभिधीयते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S09_V04
| id       = BTN_C03_S09_V04_B1
| text    = 'आधार आश्रयो धिष्ण्यं निधानं चाभिधीयते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,786: Line 3,354:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V14" data-block-id="BTN_C03_S09_V14_B1">आत्मा विष्णुरस्य योनिः ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S09_V14
| id       = BTN_C03_S09_V14_B1
| text    = आत्मा विष्णुरस्य योनिः ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,796: Line 3,360:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V15" data-block-id="BTN_C03_S09_V15_B1">'पद्मसंस्थाद्धरेस्तत्र ब्रह्माऽजनि चतुर्मुखः''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C03_S09_V15
| id       = BTN_C03_S09_V15_B1
| text    = 'पद्मसंस्थाद्धरेस्तत्र ब्रह्माऽजनि चतुर्मुखः''॥ इति च ।
सर्वगुणावभासं पृथिव्यात्मकम् । पृथिव्यां हि सर्वे शब्दादयो गुणा अवभासन्ते ।
सर्वगुणावभासं पृथिव्यात्मकम् । पृथिव्यां हि सर्वे शब्दादयो गुणा अवभासन्ते ।
'तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते''॥ इति मोक्षधर्मे ।
'तस्यासनविधानार्थं पृथिवी पद्ममुच्यते''॥ इति मोक्षधर्मे ।
'प्रधानवाचकस्त्वेकश्चानन्यः केवलः स्वयम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥
'प्रधानवाचकस्त्वेकश्चानन्यः केवलः स्वयम्''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,809: Line 3,369:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V18" data-block-id="BTN_C03_S09_V18_B1">सता ब्रह्मणा ।
| verse_id = BTN_C03_S09_V18
| id       = BTN_C03_S09_V18_B1
| text    = सता ब्रह्मणा ।
'स ब्रह्माऽचिन्तयत् कुतो नु पद्मं ब्रह्मणः स्यादिति''।
'स ब्रह्माऽचिन्तयत् कुतो नु पद्मं ब्रह्मणः स्यादिति''।
इति मैत्रायणश्रुतिः ॥ १८ ॥
इति मैत्रायणश्रुतिः ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,821: Line 3,377:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V26" data-block-id="BTN_C03_S09_V26_B1">भिन्नमन्येभ्यो विलक्षणम् ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S09_V26
| id       = BTN_C03_S09_V26_B1
| text    = भिन्नमन्येभ्यो विलक्षणम् ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,831: Line 3,383:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V29" data-block-id="BTN_C03_S09_V29_B1">'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''इति मोक्षधर्मे ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S09_V29
| id       = BTN_C03_S09_V29_B1
| text    = 'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''इति मोक्षधर्मे ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,843: Line 3,391:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S09_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S09_V31" data-block-id="BTN_C03_S09_V31_B1">सूर्येन्दुवाय्वग्न्यादिभिस्त्रिधाम्नो विष्णोरगच्छद्भिः प्राधनिकैः ।
| verse_id = BTN_C03_S09_V31
| id       = BTN_C03_S09_V31_B1
| text    = सूर्येन्दुवाय्वग्न्यादिभिस्त्रिधाम्नो विष्णोरगच्छद्भिः प्राधनिकैः ।
'मुक्तवाय्वादिभिर्विष्णुं वृतं ब्रह्मा ददर्श ह ।
'मुक्तवाय्वादिभिर्विष्णुं वृतं ब्रह्मा ददर्श ह ।
तदन्याभावतो नान्यदतस्तत्स्रष्टुमैच्छत ॥''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३१ ॥
तदन्याभावतो नान्यदतस्तत्स्रष्टुमैच्छत ॥''इति ब्रह्माण्डे ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,857: Line 3,401:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V01" data-block-id="BTN_C03_S10_V01_B1">स्वतो नास्ति । तदधीनविद्यमानमप्यशुद्धम् । यच्च स्वनानात्वं तदपि स्थानभेदादसदेव भाति ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V01
| id       = BTN_C03_S10_V01_B1
| text    = स्वतो नास्ति । तदधीनविद्यमानमप्यशुद्धम् । यच्च स्वनानात्वं तदपि स्थानभेदादसदेव भाति ।
'एकोऽपि स्थाननानात्वान्नानेव हरिरीयते ।
'एकोऽपि स्थाननानात्वान्नानेव हरिरीयते ।
सर्वान्तर्यामिणस्तस्य न भेदो विद्यते क्वचित्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥१॥
सर्वान्तर्यामिणस्तस्य न भेदो विद्यते क्वचित्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,871: Line 3,411:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V03" data-block-id="BTN_C03_S10_V03_B1">यन्नाभिपद्मभवनादहमाविरासम् । यच्चेदं भगवत्स्वरूपमानन्दमात्रं पश्यामि । यच्चाश्रितोऽस्मि अतः परं नास्ति । अतो न ज्ञायत इति अवद्यमत्युत्तमा-पेक्षया । अनादिगृहीतमेव नेदानीं गृह्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V03
| id       = BTN_C03_S10_V03_B1
| text    = यन्नाभिपद्मभवनादहमाविरासम् । यच्चेदं भगवत्स्वरूपमानन्दमात्रं पश्यामि । यच्चाश्रितोऽस्मि अतः परं नास्ति । अतो न ज्ञायत इति अवद्यमत्युत्तमा-पेक्षया । अनादिगृहीतमेव नेदानीं गृह्यते ।
'यत्तद्दिव्यं हरेरूपं क्षीरसागरमध्यगम् ।
'यत्तद्दिव्यं हरेरूपं क्षीरसागरमध्यगम् ।
ज्ञानानन्दैकमात्रं च न ततः परमं क्वचित् ॥
ज्ञानानन्दैकमात्रं च न ततः परमं क्वचित् ॥
अनादिनित्यादव्यक्तात्तस्माज्जज्ञे चतुर्मुखः''॥ इत्यध्यात्मे ।
अनादिनित्यादव्यक्तात्तस्माज्जज्ञे चतुर्मुखः''॥ इत्यध्यात्मे ।
भूतेन्द्रियाणामात्मकम् । 'यच्चाप्नोति''इत्यादेः ॥ २,३ ॥
भूतेन्द्रियाणामात्मकम् । 'यच्चाप्नोति''इत्यादेः ॥ २,३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,885: Line 3,421:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V05" data-block-id="BTN_C03_S10_V05_B1">'हृदि व्यक्तं तु यद्रूपं हरेर्गन्धः स उच्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V05
| id       = BTN_C03_S10_V05_B1
| text    = 'हृदि व्यक्तं तु यद्रूपं हरेर्गन्धः स उच्यते ।
गन्धगन्धवतोर्यस्मान्न भेदः क्वचनेष्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
गन्धगन्धवतोर्यस्मान्न भेदः क्वचनेष्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
'उत्तमानां तु पादेन सर्वं रूपं तु भण्यते ।
'उत्तमानां तु पादेन सर्वं रूपं तु भण्यते ।
उत्तमानां स्वरूपं तु पादशब्देन भण्यते ॥ ५ ॥
उत्तमानां स्वरूपं तु पादशब्देन भण्यते ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,898: Line 3,430:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V09" data-block-id="BTN_C03_S10_V09_B1">मायाबलं भगवदिच्छाबलम् ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V09
| id       = BTN_C03_S10_V09_B1
| text    = मायाबलं भगवदिच्छाबलम् ।
'ज्ञेयत्वं दुर्घटस्यापि घटनाधिकशक्तिता ।
'ज्ञेयत्वं दुर्घटस्यापि घटनाधिकशक्तिता ।
अभेद ईश्वरेणापि सृष्ट्यादावन्तरङ्गता ॥
अभेद ईश्वरेणापि सृष्ट्यादावन्तरङ्गता ॥
Line 4,911: Line 3,440:
'ध्याये मंस्ये तथा पश्ये शृृणोमीति विभक्तता ।
'ध्याये मंस्ये तथा पश्ये शृृणोमीति विभक्तता ।
जीवस्य तु हरेरिच्छाबलादिन्द्रियभुक्तये''॥ इति षाड्गुण्ये ।
जीवस्य तु हरेरिच्छाबलादिन्द्रियभुक्तये''॥ इति षाड्गुण्ये ।
इन्द्रियाणां भोगार्थम् । व्यर्थापि यज्ञादिक्रियार्था ॥ ९ ॥
इन्द्रियाणां भोगार्थम् । व्यर्थापि यज्ञादिक्रियार्था ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,918: Line 3,446:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V10" data-block-id="BTN_C03_S10_V10_B1">अर्थैरध्याहृतानि करणानि येषाम् ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V10
'अज्ञानं तु निशा प्रोक्ता दिवा ज्ञानमुदीर्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C03_S10_V10_B1
| text    = अर्थैरध्याहृतानि करणानि येषाम् ।
'अज्ञानं तु निशा प्रोक्ता दिवा ज्ञानमुदीर्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 4,929: Line 3,453:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V11" data-block-id="BTN_C03_S10_V11_B1">तत् तद् वपुः तेषां प्रणयसे ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V11
| id       = BTN_C03_S10_V11_B1
| text    = तत् तद् वपुः तेषां प्रणयसे ।
'यादृशोभावितस्त्वीशस्तादृशो जीव आभवेत्''। इति तन्त्रसारे ।
'यादृशोभावितस्त्वीशस्तादृशो जीव आभवेत्''। इति तन्त्रसारे ।
'तं यथा यथोपासते तदेव भवति ।''इति च ॥ ११ ॥
'तं यथा यथोपासते तदेव भवति ।''इति च ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,941: Line 3,461:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V12" data-block-id="BTN_C03_S10_V12_B1">सर्वभूतदयया सुरगणैर्हृद्याराधितस्त्वं बद्धकामैर्जनैरुपचितोपचारैर्नाति-प्रसीदसि ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V12
| id       = BTN_C03_S10_V12_B1
| text    = सर्वभूतदयया सुरगणैर्हृद्याराधितस्त्वं बद्धकामैर्जनैरुपचितोपचारैर्नाति-प्रसीदसि ।
'आराधितो यो ब्रह्माद्यैर्भक्तिज्ञानदयादिभिः ।
'आराधितो यो ब्रह्माद्यैर्भक्तिज्ञानदयादिभिः ।
किं तस्य कामुकजनैः कृतया परिचर्यया''। इति सत्यसंहितायाम् ॥ १२ ॥
किं तस्य कामुकजनैः कृतया परिचर्यया''। इति सत्यसंहितायाम् ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,953: Line 3,469:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V14" data-block-id="BTN_C03_S10_V14_B1">'ईशस्यापूर्णताज्ञानं विष्णोरन्यस्य चेशता ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V14
| id       = BTN_C03_S10_V14_B1
| text    = 'ईशस्यापूर्णताज्ञानं विष्णोरन्यस्य चेशता ।
भेदस्तस्यावतारेषु जीवस्येशत्वमेव च ।
भेदस्तस्यावतारेषु जीवस्येशत्वमेव च ।
तथा जीवत्वमीशस्य जडाभेदस्तयोरपि ।
तथा जीवत्वमीशस्य जडाभेदस्तयोरपि ।
भेदमोह इति प्रोक्तः स सदा न हरौ क्वचित् ।
भेदमोह इति प्रोक्तः स सदा न हरौ क्वचित् ।
अन्येषां तत्प्रसादेन शनैर्याति सतामपि''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥
अन्येषां तत्प्रसादेन शनैर्याति सतामपि''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,967: Line 3,479:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V15" data-block-id="BTN_C03_S10_V15_B1">भक्तिविवशाः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V15
| id       = BTN_C03_S10_V15_B1
| text    = भक्तिविवशाः ।
'ये भक्तिविवशा विष्णोर्नाममात्रैकजल्पकाः ।
'ये भक्तिविवशा विष्णोर्नाममात्रैकजल्पकाः ।
तेऽपि मुक्तिं व्रजन्त्याशु किमुत द्ध्यायिनः सदा''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १५ ॥
तेऽपि मुक्तिं व्रजन्त्याशु किमुत द्ध्यायिनः सदा''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,979: Line 3,487:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V16" data-block-id="BTN_C03_S10_V16_B1">'ब्रह्मादिभावो विष्णोस्तु तन्नियामकता भवेत् ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V16
| id       = BTN_C03_S10_V16_B1
| text    = 'ब्रह्मादिभावो विष्णोस्तु तन्नियामकता भवेत् ।
मत्स्यादिता स्वभावस्तु नान्यथा क्वचिदिष्यते''॥
मत्स्यादिता स्वभावस्तु नान्यथा क्वचिदिष्यते''॥
इति वामने ।
इति वामने ।
'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीराब्धिस्थो हरिस्त्रिपात्''। इति च ॥ १६ ॥
'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीराब्धिस्थो हरिस्त्रिपात्''। इति च ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 4,992: Line 3,496:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V17" data-block-id="BTN_C03_S10_V17_B1">'नित्यज्ञानदृशा नित्यं लवकालमपीश्वरः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V17
| id       = BTN_C03_S10_V17_B1
| text    = 'नित्यज्ञानदृशा नित्यं लवकालमपीश्वरः ।
पश्येत्तात्कालिकं चैव तस्मादनिमिषो हरिः ।
पश्येत्तात्कालिकं चैव तस्मादनिमिषो हरिः ।
कालस्यानिमिषत्वं च लवादेर्नित्यवीक्षणात्''॥ इति तन्त्रसारे ॥१७॥
कालस्यानिमिषत्वं च लवादेर्नित्यवीक्षणात्''॥ इति तन्त्रसारे ॥१७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,004: Line 3,504:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V19" data-block-id="BTN_C03_S10_V19_B1">अनिरस्तरतिः नित्यरतिः ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S10_V19
| id       = BTN_C03_S10_V19_B1
| text    = अनिरस्तरतिः नित्यरतिः ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,014: Line 3,510:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V23" data-block-id="BTN_C03_S10_V23_B1">'स्वसामर्थ्यात् स्वकर्माणि रमया सह केशवः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V23
कुरुते स्वयमेवैष कानिचित्पुरुषोत्तमः''॥ इति नारदीये ॥ २३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S10_V23_B1
| text    = 'स्वसामर्थ्यात् स्वकर्माणि रमया सह केशवः ।
कुरुते स्वयमेवैष कानिचित्पुरुषोत्तमः''॥ इति नारदीये ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,025: Line 3,517:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V28" data-block-id="BTN_C03_S10_V28_B1">'आत्मशब्दस्य मुख्यार्थो विष्णुरेकः सनातनः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V28
| id       = BTN_C03_S10_V28_B1
| text    = 'आत्मशब्दस्य मुख्यार्थो विष्णुरेकः सनातनः ।
सन्देहदेहमनसो बुद्धिजीवाः स्वयं तथा ।
सन्देहदेहमनसो बुद्धिजीवाः स्वयं तथा ।
ब्रह्माप्यमुख्याः क्रमश उत्कर्षो ह्यात्मता भवेत्''।
ब्रह्माप्यमुख्याः क्रमश उत्कर्षो ह्यात्मता भवेत्''।
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥
इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,038: Line 3,526:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V29" data-block-id="BTN_C03_S10_V29_B1">प्रार्थनमपि मत्प््रोरणमेव ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S10_V29
| id       = BTN_C03_S10_V29_B1
| text    = प्रार्थनमपि मत्प््रोरणमेव ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,048: Line 3,532:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V30" data-block-id="BTN_C03_S10_V30_B1">'तप आलोचनं प्रोक्तं विद्या निष्ठा प्रकीर्तिता''।
| verse_id = BTN_C03_S10_V30
इति कपिलसंहितायाम् ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C03_S10_V30_B1
| text    = 'तप आलोचनं प्रोक्तं विद्या निष्ठा प्रकीर्तिता''।
इति कपिलसंहितायाम् ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,059: Line 3,539:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V31" data-block-id="BTN_C03_S10_V31_B1">'देहे देहे हरिस्तस्मिंल्लोकाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V31
| id       = BTN_C03_S10_V31_B1
| text    = 'देहे देहे हरिस्तस्मिंल्लोकाः सर्वे प्रतिष्ठिताः ।
अङ्गुष्ठमात्रेऽपि परे परशक्तिर्यतो विभुः''॥ इति च ।
अङ्गुष्ठमात्रेऽपि परे परशक्तिर्यतो विभुः''॥ इति च ।
आत्मनि स्थिते मयि ॥ ३१ ॥
आत्मनि स्थिते मयि ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,071: Line 3,547:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V33" data-block-id="BTN_C03_S10_V33_B1">स्वरूपेण मयोपेतं, हृदिस्थं जीवरूपं हि परमेश्वरसहितं भवति ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V33
| id       = BTN_C03_S10_V33_B1
| text    = स्वरूपेण मयोपेतं, हृदिस्थं जीवरूपं हि परमेश्वरसहितं भवति ।
'त्यक्त्वा देहाद्यात्मभावं जीवरूपे हृदि स्थिते ।
'त्यक्त्वा देहाद्यात्मभावं जीवरूपे हृदि स्थिते ।
दृष्ट्वाऽऽत्मभावं तं चापि हरिपादाब्जसंस्थितम् ॥
दृष्ट्वाऽऽत्मभावं तं चापि हरिपादाब्जसंस्थितम् ॥
यदा पश्यत्यापरोक्ष्यात्तदा मुक्तिं व्रजत्यसौ''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥ ३३ ॥
यदा पश्यत्यापरोक्ष्यात्तदा मुक्तिं व्रजत्यसौ''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,084: Line 3,556:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V36" data-block-id="BTN_C03_S10_V36_B1">'भूतेन्द्रियमनोबुद्धित्रिगुणादिषु सर्वशः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V36
युक्तं नियामकतया पश्यञ्जानाति केशवम्''। इति च ॥ ३६ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S10_V36_B1
| text    = 'भूतेन्द्रियमनोबुद्धित्रिगुणादिषु सर्वशः ।
युक्तं नियामकतया पश्यञ्जानाति केशवम्''। इति च ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,095: Line 3,563:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V39" data-block-id="BTN_C03_S10_V39_B1">'सार्वज्ञादिगुणैर्युक्तं सत्वादिगुणवर्जितम् ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V39
| id       = BTN_C03_S10_V39_B1
| text    = 'सार्वज्ञादिगुणैर्युक्तं सत्वादिगुणवर्जितम् ।
यो जानाति हरिं तस्य प्रीतो भवति केशवः''॥ इति व्योमसंहितायाम् ।
यो जानाति हरिं तस्य प्रीतो भवति केशवः''॥ इति व्योमसंहितायाम् ।
'आधिकारिकदेवानां स्वाधिकाराधिकामनम् ।
'आधिकारिकदेवानां स्वाधिकाराधिकामनम् ।
भवति प्रीतये विष्णोर्भक्त्यादेरपि यत्सदा''॥ इति च ॥ ३९ ॥
भवति प्रीतये विष्णोर्भक्त्यादेरपि यत्सदा''॥ इति च ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,108: Line 3,572:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V41" data-block-id="BTN_C03_S10_V41_B1">निःश्रयेसं राज्यम् । मोक्षेऽपि रञ्जनीया मत्प्रीतिरेव ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V41
'मुक्तस्यापि हरेः प्रीतिः सर्वतोऽप्यनुरज्यते''॥ इति वामने ॥ ४१ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S10_V41_B1
| text    = निःश्रयेसं राज्यम् । मोक्षेऽपि रञ्जनीया मत्प्रीतिरेव ।
'मुक्तस्यापि हरेः प्रीतिः सर्वतोऽप्यनुरज्यते''॥ इति वामने ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,121: Line 3,581:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S10_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S10_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S10_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S10_V42" data-block-id="BTN_C03_S10_V42_B1">'सर्वतोऽपि प््रिायो ह्यात्मा तस्यापि प््रिायतां हरिः ।
| verse_id = BTN_C03_S10_V42
| id       = BTN_C03_S10_V42_B1
| text    = 'सर्वतोऽपि प््रिायो ह्यात्मा तस्यापि प््रिायतां हरिः ।
आपादयति यत्तस्मात्स्वात्मनोऽपि प््रिायो हरिः''॥
आपादयति यत्तस्मात्स्वात्मनोऽपि प््रिायो हरिः''॥
इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ४२ ॥
इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ ४२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,135: Line 3,591:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V04" data-block-id="BTN_C03_S11_V04_B1">आत्मनि परमेश्वरे मन आवेश्य ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S11_V04
| id       = BTN_C03_S11_V04_B1
| text    = आत्मनि परमेश्वरे मन आवेश्य ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,145: Line 3,597:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V09" data-block-id="BTN_C03_S11_V09_B1">अनिमित्तस्य ब्रह्मार्पणबुद्ध्या कृतस्य । 'अः इति ब्रह्म''इति श्रुतेः ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S11_V09
| id       = BTN_C03_S11_V09_B1
| text    = अनिमित्तस्य ब्रह्मार्पणबुद्ध्या कृतस्य । 'अः इति ब्रह्म''इति श्रुतेः ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,155: Line 3,603:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V10" data-block-id="BTN_C03_S11_V10_B1">'लक्षणं लक्ष्यमात्मा च स्वरूपमिति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S11_V10
| id       = BTN_C03_S11_V10_B1
| text    = 'लक्षणं लक्ष्यमात्मा च स्वरूपमिति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ॥१०॥
}}


</div>
</div>
Line 5,165: Line 3,609:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V11" data-block-id="BTN_C03_S11_V11_B1">गुणव्यतिकरमाकरोति तद्द्रष्टा । अप्रतिष्ठितोऽन्यत्र ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V11
| id       = BTN_C03_S11_V11_B1
| text    = गुणव्यतिकरमाकरोति तद्द्रष्टा । अप्रतिष्ठितोऽन्यत्र ।
'स भगवः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न''। इति श्रुतिः ।
'स भगवः कस्मिन्प्रतिष्ठित इति स्वे महिमि्न''। इति श्रुतिः ।
तदुपादानम् । गुणव्यतिकरोपादानकर्तारम् । सृष्ट्याद्यर्थत्वेन तस्य पुरुषस्य । ब्रह्मविष्णुमहेश्वर इति त्रीणि रूपाण्यात्मना सृष्टानि ॥ ११ ॥
तदुपादानम् । गुणव्यतिकरोपादानकर्तारम् । सृष्ट्याद्यर्थत्वेन तस्य पुरुषस्य । ब्रह्मविष्णुमहेश्वर इति त्रीणि रूपाण्यात्मना सृष्टानि ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,177: Line 3,617:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V12" data-block-id="BTN_C03_S11_V12_B1">ब्रह्म निर्मातृकम् । मायया सामर्थ्येन । तत्र यत्संहर्त्रीश्वराख्यं रूपं तत्कालाख्यम् । कल च्छेदन इति धातोः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V12
'अथ त्रयी वाव प्रकृतिः सत्वं रजस्तम इति तां नारायणः पर्यपश्य-दनन्यप्रतिष्ठः तं वा एतमाहुः पुरुष इति पूर्णो ह्येष भवति स त्रेधा बभूवैषां गुणानामुपादानाय विष्णुर्वाव सत्वस्य रजसो ब्रह्मेशानो नाम तमसः स आविवेश । ब्रह्मा ब्रह्माणं नाम चतुर्मुखं ईश ईशानं नाम पञ्चमुखं यो वा ईश ईशानमाविवेश तं वा एनं काल इत्याचक्षते काल इत्याचक्षते''इति सौकरायणश्रुतिः ॥ १२ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S11_V12_B1
| text    = ब्रह्म निर्मातृकम् । मायया सामर्थ्येन । तत्र यत्संहर्त्रीश्वराख्यं रूपं तत्कालाख्यम् । कल च्छेदन इति धातोः ।
'अथ त्रयी वाव प्रकृतिः सत्वं रजस्तम इति तां नारायणः पर्यपश्य-दनन्यप्रतिष्ठः तं वा एतमाहुः पुरुष इति पूर्णो ह्येष भवति स त्रेधा बभूवैषां गुणानामुपादानाय विष्णुर्वाव सत्वस्य रजसो ब्रह्मेशानो नाम तमसः स आविवेश । ब्रह्मा ब्रह्माणं नाम चतुर्मुखं ईश ईशानं नाम पञ्चमुखं यो वा ईश ईशानमाविवेश तं वा एनं काल इत्याचक्षते काल इत्याचक्षते''इति सौकरायणश्रुतिः ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,188: Line 3,624:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V13" data-block-id="BTN_C03_S11_V13_B1">सृष्टिश्च प्रलयश्चैव संसारो मुक्तिरेव च ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V13
| id       = BTN_C03_S11_V13_B1
| text    = सृष्टिश्च प्रलयश्चैव संसारो मुक्तिरेव च ।
देवऋषिप्रभृतयो लोका भूरादयस्तथा ॥
देवऋषिप्रभृतयो लोका भूरादयस्तथा ॥
अनाद्यनन्तकालीनाः सर्वदैकप्रकारतः ।
अनाद्यनन्तकालीनाः सर्वदैकप्रकारतः ।
Line 5,201: Line 3,634:
अन्यसाम्यविदो विष्णोर्विष्णुद्वेष्टार एव च ।
अन्यसाम्यविदो विष्णोर्विष्णुद्वेष्टार एव च ।
सर्वे यान्ति तमो घोरं न चैषामुत्थितिः क्वचित्''॥
सर्वे यान्ति तमो घोरं न चैषामुत्थितिः क्वचित्''॥
इति स्कान्दे ॥ १३ ॥
इति स्कान्दे ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,208: Line 3,640:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V14" data-block-id="BTN_C03_S11_V14_B1">'तामसस्य पदार्थस्य सत्वं हि लयकारणम् ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V14
| id       = BTN_C03_S11_V14_B1
| text    = 'तामसस्य पदार्थस्य सत्वं हि लयकारणम् ।
सात्विकस्य तमश्चैव तयोरपि रजः क्वचित् ॥
सात्विकस्य तमश्चैव तयोरपि रजः क्वचित् ॥
गुणतोऽयं लयः प्रोक्तो द्रव्यतस्तु विरोधिना ।
गुणतोऽयं लयः प्रोक्तो द्रव्यतस्तु विरोधिना ।
Line 5,239: Line 3,668:
तत्तमोंऽशात्सात्विकांशो मन आद्याः प्रकीर्तिताः ।
तत्तमोंऽशात्सात्विकांशो मन आद्याः प्रकीर्तिताः ।
रजसोंशस्त्विन्द्रियाणि तमसोंऽशश्च खादयः''॥
रजसोंशस्त्विन्द्रियाणि तमसोंऽशश्च खादयः''॥
इत्यादि तत्त्वविवेके ॥ १४ ॥
इत्यादि तत्त्वविवेके ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,246: Line 3,674:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V15" data-block-id="BTN_C03_S11_V15_B1">भूतानि द्रव्यशक्तीनि भूतेषु द्रवणं यतः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V15
| id       = BTN_C03_S11_V15_B1
| text    = भूतानि द्रव्यशक्तीनि भूतेषु द्रवणं यतः ।
तथा तन्मात्रशक्तीनि शब्दाद्यात्मकता यतः ॥
तथा तन्मात्रशक्तीनि शब्दाद्यात्मकता यतः ॥
क्रियाशक्तीनि वागाद्यानीन्द्रियाणीतराणि तु ।
क्रियाशक्तीनि वागाद्यानीन्द्रियाणीतराणि तु ।
Line 5,266: Line 3,691:
विद्यायोग्यत्वतः शूद्रो न मूर्खो मूर्ख एव सन् ॥
विद्यायोग्यत्वतः शूद्रो न मूर्खो मूर्ख एव सन् ॥
तामसानि हि भूतानि किञ्चिद्व्यवहितत्वतः ।
तामसानि हि भूतानि किञ्चिद्व्यवहितत्वतः ।
ज्ञानस्य सुष्ठुज्ञत्वेऽपि पूर्णज्ञानो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ १५ ॥
ज्ञानस्य सुष्ठुज्ञत्वेऽपि पूर्णज्ञानो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,273: Line 3,697:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V17" data-block-id="BTN_C03_S11_V17_B1">अबुद्धिपूर्वमिव तु ब्रह्मणो हरिबुद्धितः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V17
| id       = BTN_C03_S11_V17_B1
| text    = अबुद्धिपूर्वमिव तु ब्रह्मणो हरिबुद्धितः ।
अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः ॥
अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः ॥
तामसानां तु भूतानां सहस्रं सत्वभागिनाम् ।
तामसानां तु भूतानां सहस्रं सत्वभागिनाम् ।
Line 5,300: Line 3,721:
पञ्चपर्वा त्वविद्या तु भूतेभ्यो हरिणा पुरा ॥
पञ्चपर्वा त्वविद्या तु भूतेभ्यो हरिणा पुरा ॥
उद्धृत्य ब्रह्मणि क्षिप्ता सा पुनस्तेन निःसृता ।
उद्धृत्य ब्रह्मणि क्षिप्ता सा पुनस्तेन निःसृता ।
तत्स्रष्टृत्वज्ञापनाय तस्मात्सा प्राकृता मता''॥ इति च ॥ १७ ॥
तत्स्रष्टृत्वज्ञापनाय तस्मात्सा प्राकृता मता''॥ इति च ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,307: Line 3,727:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V18" data-block-id="BTN_C03_S11_V18_B1">एते गुणा हरेः सम्यक्स्वातन्त्र्यविषयाः सदा ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V18
| id       = BTN_C03_S11_V18_B1
| text    = एते गुणा हरेः सम्यक्स्वातन्त्र्यविषयाः सदा ।
स्वतन्त्राः प्रकृतेश्चापि ब्रह्मणोऽन्येषु तु क्रमात् ।
स्वतन्त्राः प्रकृतेश्चापि ब्रह्मणोऽन्येषु तु क्रमात् ।
देवेष्वेव तदन्येषु परतन्त्रा हि ते मताः''॥ इति च ॥ १८ ॥
देवेष्वेव तदन्येषु परतन्त्रा हि ते मताः''॥ इति च ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,319: Line 3,735:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V19" data-block-id="BTN_C03_S11_V19_B1">स्थास्नुभिर्नियमान्मुख्या स्थितेर्गतिरवाप्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V19
| id       = BTN_C03_S11_V19_B1
| text    = स्थास्नुभिर्नियमान्मुख्या स्थितेर्गतिरवाप्यते ।
प्रायः परोपकर्तृत्वात्ते मुख्यस्त्रोतसः स्मृताः ॥
प्रायः परोपकर्तृत्वात्ते मुख्यस्त्रोतसः स्मृताः ॥
नाधो नोर्ध्वं तिरश्चां तु पुनस्तत्रैव यज्जनिः ॥
नाधो नोर्ध्वं तिरश्चां तु पुनस्तत्रैव यज्जनिः ॥
Line 5,340: Line 3,753:
'तिरश्चीनाः स्थावराश्च अन्तःस्पर्शा इतीरिताः ।
'तिरश्चीनाः स्थावराश्च अन्तःस्पर्शा इतीरिताः ।
यत्प्रत्यक्षानुमानाभ्यां हृद्गज्ञानं न शास्त्रतः''॥ इति पाद्मे ।
यत्प्रत्यक्षानुमानाभ्यां हृद्गज्ञानं न शास्त्रतः''॥ इति पाद्मे ।
यदप्रयत्नाद्धृदयङ्गमं तदेव जानन्ति नो शास्त्रयुक्तिभ्यामित्यर्थः ॥ १९ ॥
यदप्रयत्नाद्धृदयङ्गमं तदेव जानन्ति नो शास्त्रयुक्तिभ्यामित्यर्थः ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,355: Line 3,767:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_24_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V24" data-block-id="BTN_C03_S11_24_B1">अष्टाविंशद्विशेषेण यज्ञेषूपकृतं यतः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V24
| id       = BTN_C03_S11_24_B1
| text    = अष्टाविंशद्विशेषेण यज्ञेषूपकृतं यतः ।
तिरश्चां तावदेतस्मात् गण्यते शास्त्रवेदिभिः ॥
तिरश्चां तावदेतस्मात् गण्यते शास्त्रवेदिभिः ॥
गौरजो महिषः कृष्णः सूकरो गवयो रुरुः ।
गौरजो महिषः कृष्णः सूकरो गवयो रुरुः ।
Line 5,376: Line 3,785:
जलजान्तर्गताः सर्पाः कीटाद्या याश्च जातयः ।
जलजान्तर्गताः सर्पाः कीटाद्या याश्च जातयः ।
तेषां जलप्रधानत्वाच्छरीरस्य तु सर्वशः''॥
तेषां जलप्रधानत्वाच्छरीरस्य तु सर्वशः''॥
इति सत्यसंहितायाम् ॥ २०-२४ ॥
इति सत्यसंहितायाम् ॥ २०-२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,383: Line 3,791:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V25" data-block-id="BTN_C03_S11_V25_B1">'रजोनिष्ठास्तमोनिष्ठा द्वेधाऽर्वाक्स्रोतसः स्मृताः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V25
| id       = BTN_C03_S11_V25_B1
| text    = 'रजोनिष्ठास्तमोनिष्ठा द्वेधाऽर्वाक्स्रोतसः स्मृताः ।
असुराद्यास्तमोनिष्ठा मानुषास्तु रजोऽधिकाः''॥ इति व्योमसंहितायाम् ।
असुराद्यास्तमोनिष्ठा मानुषास्तु रजोऽधिकाः''॥ इति व्योमसंहितायाम् ।
दुःखे च सुखमानिनोऽसुराः ।
दुःखे च सुखमानिनोऽसुराः ।
'सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसि''। इति वचनात् ॥
'सर्वार्थान्विपरीतांश्च बुद्धिः सा पार्थ तामसि''। इति वचनात् ॥
'सुखे सुखैकभावास्तु देवा नैवं तु दानवाः''। इति षाड्गुण्ये ॥२५॥
'सुखे सुखैकभावास्तु देवा नैवं तु दानवाः''। इति षाड्गुण्ये ॥२५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,397: Line 3,801:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V26" data-block-id="BTN_C03_S11_V26_B1">'कुमारन्तीति कौमारो देवानामण्डजोद्भवः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V26
| id       = BTN_C03_S11_V26_B1
| text    = 'कुमारन्तीति कौमारो देवानामण्डजोद्भवः ।
वैकारिकाणां जननात्प्राकृतो वैकृतश्च सः ।
वैकारिकाणां जननात्प्राकृतो वैकृतश्च सः ।
वैकारिकेष्वेवान्येषामीषद्भोगित्वहेतुतः ।
वैकारिकेष्वेवान्येषामीषद्भोगित्वहेतुतः ।
उभयात्मकत्वं तेनैव प्रोच्यन्तेऽष्टगणा अपि''॥ इति ।
उभयात्मकत्वं तेनैव प्रोच्यन्तेऽष्टगणा अपि''॥ इति ।
देवसर्गश्चेति चकारार्थ उभयात्मक इति वैकारिकस्तु देवसर्गः प्राकृतत्वे-नोक्तः ॥ २६ ॥
देवसर्गश्चेति चकारार्थ उभयात्मक इति वैकारिकस्तु देवसर्गः प्राकृतत्वे-नोक्तः ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,413: Line 3,813:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V28" data-block-id="BTN_C03_S11_V28_B1">'प्रोक्ता अष्टविधा देवा विबुधाः सर्व एव तु ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V28
| id       = BTN_C03_S11_V28_B1
| text    = 'प्रोक्ता अष्टविधा देवा विबुधाः सर्व एव तु ।
पितॄणां शतमेवात्र असुरास्त्रिंशदेव च ॥
पितॄणां शतमेवात्र असुरास्त्रिंशदेव च ॥
गन्धर्वाप्सरसां चैव द्विशतं परिकीर्तितम् ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव द्विशतं परिकीर्तितम् ।
Line 5,431: Line 3,828:
तथाऽन्ये कर्मभिस्तैस्तैरष्टभेदान्तरं गताः''॥ इति तत्त्वविवेके ।
तथाऽन्ये कर्मभिस्तैस्तैरष्टभेदान्तरं गताः''॥ इति तत्त्वविवेके ।
'यदि देवादयो दोषाज्जायेरन्मानुषादिषु ।
'यदि देवादयो दोषाज्जायेरन्मानुषादिषु ।
तथाऽपि देवा विज्ञेया असुराद्यास्तथा ध्रुवम्''। इति च ॥२७,२८॥
तथाऽपि देवा विज्ञेया असुराद्यास्तथा ध्रुवम्''। इति च ॥२७,२८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,440: Line 3,836:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S11_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S11_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S11_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S11_V29" data-block-id="BTN_C03_S11_V29_B1">'गुणाप्लुतो हरिर्नित्यं गुणानां मध्यगो यतः ।
| verse_id = BTN_C03_S11_V29
| id       = BTN_C03_S11_V29_B1
| text    = 'गुणाप्लुतो हरिर्नित्यं गुणानां मध्यगो यतः ।
अनहंवेदनात्तस्य गुणासंस्पर्श एव च''॥ इति च ।
अनहंवेदनात्तस्य गुणासंस्पर्श एव च''॥ इति च ।
'सृष्ट्वा देवादिदेहान्स आत्मानं बहुधाऽकरोत् ।
'सृष्ट्वा देवादिदेहान्स आत्मानं बहुधाऽकरोत् ।
तन्नियन्तृतयाऽऽत्मानं प्रकृतिं देहभेदतः''॥ इति नारदीये ।
तन्नियन्तृतयाऽऽत्मानं प्रकृतिं देहभेदतः''॥ इति नारदीये ।
'कर्ता च करणं चैव कर्म चैव स्वयं हरिः ।
'कर्ता च करणं चैव कर्म चैव स्वयं हरिः ।
आत्मनो बहुधाभावे प्रकृतेस्तु स्वतन्त्रता''॥ इत्याग्नेये ॥ २९ ॥
आत्मनो बहुधाभावे प्रकृतेस्तु स्वतन्त्रता''॥ इत्याग्नेये ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,457: Line 3,849:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V01" data-block-id="BTN_C03_S12_V01_B1">कालपरिमाणं दर्शयितुं द्रव्यपरिमाणं दृष्टान्तत्वेन दर्शयति ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V01
| id       = BTN_C03_S12_V01_B1
| text    = कालपरिमाणं दर्शयितुं द्रव्यपरिमाणं दृष्टान्तत्वेन दर्शयति ।
'मनुष्या देवलोकेऽपि विशेषेणैव दर्शने ।
'मनुष्या देवलोकेऽपि विशेषेणैव दर्शने ।
अंशांशित्वविशेषं तु यस्य द्रष्टुं न शक्नुयुः ॥
अंशांशित्वविशेषं तु यस्य द्रष्टुं न शक्नुयुः ॥
Line 5,468: Line 3,857:
ततोऽपि परमाणुत्वं तदंशानां तु यद्यपि ।
ततोऽपि परमाणुत्वं तदंशानां तु यद्यपि ।
अनन्तत्वाद्विवेकार्थमस्योक्ता परमाणुता''॥ इति तत्त्वविवेके ।
अनन्तत्वाद्विवेकार्थमस्योक्ता परमाणुता''॥ इति तत्त्वविवेके ।
अनेकांशैरासमन्ताद्युतः ॥ १ ॥
अनेकांशैरासमन्ताद्युतः ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,475: Line 3,863:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V02" data-block-id="BTN_C03_S12_V02_B1">कालतो देशतो गुणतश्च परममहत्त्वं सतः परब्रह्मण एव । सच्छब्दोऽन्यत्रा- प्युपचारतो भवतीत्यतः पदार्थस्येति । सत्पदस्य यो मुख्याभिधेयस्तस्य ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V02
| id       = BTN_C03_S12_V02_B1
| text    = कालतो देशतो गुणतश्च परममहत्त्वं सतः परब्रह्मण एव । सच्छब्दोऽन्यत्रा- प्युपचारतो भवतीत्यतः पदार्थस्येति । सत्पदस्य यो मुख्याभिधेयस्तस्य ।
'मुख्याभिधेयस्त्वर्थः स्याद्वाच्यमन्यच्च भण्यते ।
'मुख्याभिधेयस्त्वर्थः स्याद्वाच्यमन्यच्च भण्यते ।
अमुख्येष्वर्थशब्दस्तु नीचोपरि हितो भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
अमुख्येष्वर्थशब्दस्तु नीचोपरि हितो भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
Line 5,503: Line 3,888:
'देव्यां कालादिरूपिण्यां स्थितं ब्रह्मापि सर्वगम् ।
'देव्यां कालादिरूपिण्यां स्थितं ब्रह्मापि सर्वगम् ।
उच्यतेऽनन्यगं यस्मादात्मवत्सा हरेर्विभोः ।
उच्यतेऽनन्यगं यस्मादात्मवत्सा हरेर्विभोः ।
महदादिगतं यत्तु तदन्यगतमुच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ २ ॥
महदादिगतं यत्तु तदन्यगतमुच्यते''॥ इति ब्राह्मे ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,512: Line 3,896:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V04" data-block-id="BTN_C03_S12_V04_B1">अनुमितः शास्त्रलोकानुसारेण ज्ञातः ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V04
| id       = BTN_C03_S12_V04_B1
| text    = अनुमितः शास्त्रलोकानुसारेण ज्ञातः ।
'अनुमेति द्वयं प्राहुर्यथाज्ञानं च लिङ्गजम्''। इत्यभिधानम् ॥
'अनुमेति द्वयं प्राहुर्यथाज्ञानं च लिङ्गजम्''। इत्यभिधानम् ॥
'यावन्तं देवलोकस्थो मानुषस्त्ववधारयेत् ।
'यावन्तं देवलोकस्थो मानुषस्त्ववधारयेत् ।
Line 5,534: Line 3,915:
सतो ब्रह्मणः अविशेषं स्वरूपं यः कालः कालान्तर्यामी तदेव ब्रह्म भुंक्ते । तदपि ब्रह्म परममहान् । तस्यापि त्रिधा परिच्छेदाभावात् ।
सतो ब्रह्मणः अविशेषं स्वरूपं यः कालः कालान्तर्यामी तदेव ब्रह्म भुंक्ते । तदपि ब्रह्म परममहान् । तस्यापि त्रिधा परिच्छेदाभावात् ।
'सर्वं सर्वत्र भोक्ताऽपि विशेषादेकभोक्त्तृवत् ।
'सर्वं सर्वत्र भोक्ताऽपि विशेषादेकभोक्त्तृवत् ।
स्थितो हरिरचिन्त्यात्मा निजैश्वर्यादजो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३-४ ॥
स्थितो हरिरचिन्त्यात्मा निजैश्वर्यादजो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३-४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,541: Line 3,921:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V05" data-block-id="BTN_C03_S12_V05_B1">अगात् दृष्टिविषयं प्राप्य ज्ञात इत्यर्थः ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V05
| id       = BTN_C03_S12_V05_B1
| text    = अगात् दृष्टिविषयं प्राप्य ज्ञात इत्यर्थः ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,551: Line 3,927:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V08" data-block-id="BTN_C03_S12_V08_B1">राशिभेदात् । ऊनातिरेकात्सप्त वेति ॥ ८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V08
| id       = BTN_C03_S12_V08_B1
| text    = राशिभेदात् । ऊनातिरेकात्सप्त वेति ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,561: Line 3,933:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V09" data-block-id="BTN_C03_S12_V09_B1">काकणिकाचतुष्कं तु विंशांशेत्यभिधीयते ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V09
| id       = BTN_C03_S12_V09_B1
| text    = काकणिकाचतुष्कं तु विंशांशेत्यभिधीयते ।
कृष्णलेत्यपि तं ब्रूयुस्तैश्चतुर्भिस्तु माषकम् ॥
कृष्णलेत्यपि तं ब्रूयुस्तैश्चतुर्भिस्तु माषकम् ॥
चतुरङ्गुलदीर्घे तु कृते माषचतुष्टये ।
चतुरङ्गुलदीर्घे तु कृते माषचतुष्टये ।
Line 5,574: Line 3,943:
नाडीशुद्धिपरीक्षा स्यादन्यथा न समं भवेत्''॥ इति पाद्मे ॥
नाडीशुद्धिपरीक्षा स्यादन्यथा न समं भवेत्''॥ इति पाद्मे ॥
'निर्मलेन समोष्णेन नित्यसूर्यांशुवारिणा ।
'निर्मलेन समोष्णेन नित्यसूर्यांशुवारिणा ।
प्रवाहगेन कार्या स्यात्कालशुद्धिः सदैव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ९ ॥
प्रवाहगेन कार्या स्यात्कालशुद्धिः सदैव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,581: Line 3,949:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V10" data-block-id="BTN_C03_S12_V10_B1">यत्रोभयोः स शब्दः स्यात्तत्र द्विवचनेऽप्युभे''। इत्यभिधानम् ॥१०॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V10
| id       = BTN_C03_S12_V10_B1
| text    = यत्रोभयोः स शब्दः स्यात्तत्र द्विवचनेऽप्युभे''। इत्यभिधानम् ॥१०॥
}}


</div>
</div>
Line 5,593: Line 3,957:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V14" data-block-id="BTN_C03_S12_V14_B1">'इडावत्सरनामाऽसौ नक्षत्रद्वादशे स्थितः ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V14
| id       = BTN_C03_S12_V14_B1
| text    = 'इडावत्सरनामाऽसौ नक्षत्रद्वादशे स्थितः ।
तिथीनां द्वादशावर्ते यो हरिः सोऽनुवत्सरः ॥
तिथीनां द्वादशावर्ते यो हरिः सोऽनुवत्सरः ॥
वत्सरो यः स्थितस्त्वह्नां षष्ट्युत्तरशतत्रये ।
वत्सरो यः स्थितस्त्वह्नां षष्ट्युत्तरशतत्रये ।
Line 5,603: Line 3,964:
एवं स कालनामाऽपि कालस्थः परमेश्वरः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
एवं स कालनामाऽपि कालस्थः परमेश्वरः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
'सर्वदा दर्शनात्तस्यानिमिषत्वं विदुर्बुधाः ।
'सर्वदा दर्शनात्तस्यानिमिषत्वं विदुर्बुधाः ।
सततं गमनाद्वापि कालस्थस्य महात्मनः''॥ इति च ॥ १३-१४ ॥
सततं गमनाद्वापि कालस्थस्य महात्मनः''॥ इति च ॥ १३-१४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,610: Line 3,970:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V15" data-block-id="BTN_C03_S12_V15_B1">अभ्रमाय भूतभेदकः । क्रतुभिः स्वप्रज्ञाभिः ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V15
| id       = BTN_C03_S12_V15_B1
| text    = अभ्रमाय भूतभेदकः । क्रतुभिः स्वप्रज्ञाभिः ।
'भूतानां ज्यैष्ठ्यकानिष्ठ्यज्ञप्त्यै यज्ञादिवृत्तये ।
'भूतानां ज्यैष्ठ्यकानिष्ठ्यज्ञप्त्यै यज्ञादिवृत्तये ।
बोधयन्सृज्यशक्तिं च कालस्थो वर्तते हरिः''॥ इति तन्त्रप्रकाशिकायाम् ॥ १५ ॥
बोधयन्सृज्यशक्तिं च कालस्थो वर्तते हरिः''॥ इति तन्त्रप्रकाशिकायाम् ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,622: Line 3,978:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V23" data-block-id="BTN_C03_S12_V23_B1">दिनस्थो भगवान्भोक्ता ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V23
| id       = BTN_C03_S12_V23_B1
| text    = दिनस्थो भगवान्भोक्ता ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,632: Line 3,984:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V24" data-block-id="BTN_C03_S12_V24_B1">'युगैकसप्ततेरूर्ध्वं सार्धाष्टादशलक्षकम् ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V24
| id       = BTN_C03_S12_V24_B1
| text    = 'युगैकसप्ततेरूर्ध्वं सार्धाष्टादशलक्षकम् ।
वत्सराणां मनोर्भुक्तिः सहस्रं चतुरुत्तरम् ॥
वत्सराणां मनोर्भुक्तिः सहस्रं चतुरुत्तरम् ॥
शतानां प्रलयश्चैव पञ्चोत्तरमथापि च ।
शतानां प्रलयश्चैव पञ्चोत्तरमथापि च ।
आद्येषु षट्सु प्रथमे द्विसहस्रं प्रकीर्तितम् ।
आद्येषु षट्सु प्रथमे द्विसहस्रं प्रकीर्तितम् ।
वत्सराणां मनोरन्तरेवमिन्द्रादीनां भवेत्''॥ इति महावाराहे ॥२४॥
वत्सराणां मनोरन्तरेवमिन्द्रादीनां भवेत्''॥ इति महावाराहे ॥२४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,646: Line 3,994:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V27" data-block-id="BTN_C03_S12_V27_B1">'ब्रह्मणा कालनाम्ना तु सह शेते हरिर्निशि''। इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V27
| id       = BTN_C03_S12_V27_B1
| text    = 'ब्रह्मणा कालनाम्ना तु सह शेते हरिर्निशि''। इति ब्राह्मे ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,656: Line 4,000:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V32" data-block-id="BTN_C03_S12_V32_B1">अस्य ब्रह्मणः । ब्रह्मणो दिनमित्युक्तत्वात् ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V32
| id       = BTN_C03_S12_V32_B1
| text    = अस्य ब्रह्मणः । ब्रह्मणो दिनमित्युक्तत्वात् ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,666: Line 4,006:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V37" data-block-id="BTN_C03_S12_V37_B1">'नायुर्मानं भगवतः कस्मिन्रूपेऽपि विद्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V37
अनादित्वादमध्यत्वादनन्तत्वाच्च सोऽव्ययः''॥ इति हरिवंशेषु ॥३७॥</div>
| id       = BTN_C03_S12_V37_B1
| text    = 'नायुर्मानं भगवतः कस्मिन्रूपेऽपि विद्यते ।
अनादित्वादमध्यत्वादनन्तत्वाच्च सोऽव्ययः''॥ इति हरिवंशेषु ॥३७॥
}}


</div>
</div>
Line 5,677: Line 4,013:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V38" data-block-id="BTN_C03_S12_V38_B1">'यमः कालो मानुषाणां तस्य कालः सुदर्शनः ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V38
| id       = BTN_C03_S12_V38_B1
| text    = 'यमः कालो मानुषाणां तस्य कालः सुदर्शनः ।
तस्यापि रुद्रस्तत्कालो ब्रह्मा दुर्गाऽपि तस्य तु ॥
तस्यापि रुद्रस्तत्कालो ब्रह्मा दुर्गाऽपि तस्य तु ॥
सा ब्रह्मप्रलये देवी वर्तते चक्ररूपिणी ।
सा ब्रह्मप्रलये देवी वर्तते चक्ररूपिणी ।
Line 5,686: Line 4,019:
तस्या नियामको विष्णुः परः कालः स उच्यते ।
तस्या नियामको विष्णुः परः कालः स उच्यते ।
कालाभिमानिनी सैव प्रभुर्न जगदीशितुः ॥
कालाभिमानिनी सैव प्रभुर्न जगदीशितुः ॥
तस्याः प्रभुः स एवेशो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ॥''इति च ॥ ३८ ॥
तस्याः प्रभुः स एवेशो विष्णुः सर्वेश्वरेश्वरः ॥''इति च ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,695: Line 4,027:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V40" data-block-id="BTN_C03_S12_V40_B1">'दशेन्द्रियाणि च मनो भूतान्यण्डगतानि तु ।
| verse_id = BTN_C03_S12_V40
| id       = BTN_C03_S12_V40_B1
| text    = 'दशेन्द्रियाणि च मनो भूतान्यण्डगतानि तु ।
विकारा इति विज्ञेया भूताहंमहतः परे''॥ इति च ॥
विकारा इति विज्ञेया भूताहंमहतः परे''॥ इति च ॥
'पृथिवीं विशेष इत्याहुः शब्दादीनां बहुत्वतः ।
'पृथिवीं विशेष इत्याहुः शब्दादीनां बहुत्वतः ।
Line 5,709: Line 4,038:
'एकमण्डं बहुत्वेन प्रत्येकं रोमकूपगम् ।
'एकमण्डं बहुत्वेन प्रत्येकं रोमकूपगम् ।
ब्रह्माऽपश्यत्तथाऽऽत्मानं हरेस्तेषु पृथक्पृथक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
ब्रह्माऽपश्यत्तथाऽऽत्मानं हरेस्तेषु पृथक्पृथक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
'बृहदण्डमभूदेकम्''इति च भारते ॥ ३९,४० ॥
'बृहदण्डमभूदेकम्''इति च भारते ॥ ३९,४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,718: Line 4,046:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S12_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S12_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S12_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S12_V41" data-block-id="BTN_C03_S12_V41_B1">धाम गृहम् अण्डराशयः ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S12_V41
| id       = BTN_C03_S12_V41_B1
| text    = धाम गृहम् अण्डराशयः ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,730: Line 4,054:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V02" data-block-id="BTN_C03_S13_V02_B1">'तमस्तु शार्वरं प्रोक्तं मोहश्चैव विपर्ययः ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V02
| id       = BTN_C03_S13_V02_B1
| text    = 'तमस्तु शार्वरं प्रोक्तं मोहश्चैव विपर्ययः ।
तदाग्रहो महामोहस्तामिस्रः क्रोध उच्यते ॥
तदाग्रहो महामोहस्तामिस्रः क्रोध उच्यते ॥
मरणं त्वन्धतामिस्रमविद्या पञ्चपर्विका''॥ इति भारते ॥
मरणं त्वन्धतामिस्रमविद्या पञ्चपर्विका''॥ इति भारते ॥
'तमोऽज्ञानं विपर्यासो मोहोऽन्ये तु तदाग्रहाः''इति हरिवंशेषु ॥ २ ॥
'तमोऽज्ञानं विपर्यासो मोहोऽन्ये तु तदाग्रहाः''इति हरिवंशेषु ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,745: Line 4,065:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V04" data-block-id="BTN_C03_S13_V04_B1">कालतो बलतश्चैव ज्ञानानन्दादिकैरपि ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V04
| id       = BTN_C03_S13_V04_B1
| text    = कालतो बलतश्चैव ज्ञानानन्दादिकैरपि ।
सर्वैर्गुणैर्विष्णुरेव श्रेष्ठस्तदवमा रमा ॥
सर्वैर्गुणैर्विष्णुरेव श्रेष्ठस्तदवमा रमा ॥
अनन्तांशेन कालात्तु समा तस्याश्चतुर्मुखः ।
अनन्तांशेन कालात्तु समा तस्याश्चतुर्मुखः ।
Line 5,771: Line 4,088:
ऋते हरिं ब्रह्मवायू शेषवीन्द्रान्सभार्यकान् ।
ऋते हरिं ब्रह्मवायू शेषवीन्द्रान्सभार्यकान् ।
शङ्करं चेति वेत्तव्यमन्यन्मोहार्थमुच्यते''॥
शङ्करं चेति वेत्तव्यमन्यन्मोहार्थमुच्यते''॥
इति विष्णुकृततत्त्वनिर्णये ॥ ३,४ ॥
इति विष्णुकृततत्त्वनिर्णये ॥ ३,४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,778: Line 4,094:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V33" data-block-id="BTN_C03_S13_V33_B1">'यां तत्याज विभुर्ब्रह्मा मानुषी वाक् तु सा स्मृता ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V33
सरस्वती निजा भार्या देवीं वाचं तु तां विदुः''॥ इति च ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S13_V33_B1
| text    = 'यां तत्याज विभुर्ब्रह्मा मानुषी वाक् तु सा स्मृता ।
सरस्वती निजा भार्या देवीं वाचं तु तां विदुः''॥ इति च ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,795: Line 4,107:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V41_B4" data-verse="BTN_C03_S13_V41" data-block-id="BTN_C03_S13_V41_B4">'अभिमानितः शब्दतश्च ब्रह्मा वेदान्ससर्ज ह ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V41
| id       = BTN_C03_S13_V41_B4
| text    = 'अभिमानितः शब्दतश्च ब्रह्मा वेदान्ससर्ज ह ।
यज्ञादींश्चक्लृपे वाचा तथा सर्वाभिमानिनः ।
यज्ञादींश्चक्लृपे वाचा तथा सर्वाभिमानिनः ।
'इतिहासपुराणे तु श्रुत्वा हरिमुखात्स्वयम् ।
'इतिहासपुराणे तु श्रुत्वा हरिमुखात्स्वयम् ।
भारतादीन्विना पश्चाद्धरिणाऽन्यैश्च निर्मितान्''। इति ॥ ३४-४१ ॥
भारतादीन्विना पश्चाद्धरिणाऽन्यैश्च निर्मितान्''। इति ॥ ३४-४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,808: Line 4,116:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V42" data-block-id="BTN_C03_S13_V42_B1">'प्राजापत्यं ब्रह्मचर्यमेकभार्यर्तुगामिता''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥
| verse_id = BTN_C03_S13_V42
'वार्ता यायावरं ज्ञेयमेकाहित्वमसञ्चयः''॥ इति च ॥ ४२ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S13_V42_B1
| text    = 'प्राजापत्यं ब्रह्मचर्यमेकभार्यर्तुगामिता''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥
'वार्ता यायावरं ज्ञेयमेकाहित्वमसञ्चयः''॥ इति च ॥ ४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,819: Line 4,123:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V43" data-block-id="BTN_C03_S13_V43_B1">'वैखानसा मूलभक्षाः फलभक्षा उदुम्बराः ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V43
वालखिल्याः सर्वभक्षाः फेनपा वत्सफेनपाः''॥ इति च ॥ ४३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S13_V43_B1
| text    = 'वैखानसा मूलभक्षाः फलभक्षा उदुम्बराः ।
वालखिल्याः सर्वभक्षाः फेनपा वत्सफेनपाः''॥ इति च ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,830: Line 4,130:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V44_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V44" data-block-id="BTN_C03_S13_V44_B1">'आन्वीक्षिकी तन्त्रविद्या सा च वेदानुसारिणी ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V44
| id       = BTN_C03_S13_V44_B1
| text    = 'आन्वीक्षिकी तन्त्रविद्या सा च वेदानुसारिणी ।
विष्णुप्रक्ता शिवाद्युक्ता ज्ञेया वेदबहिष्कृता ॥
विष्णुप्रक्ता शिवाद्युक्ता ज्ञेया वेदबहिष्कृता ॥
दण्डनीती राजधर्मस्त्रयी वेदाः प्रकीर्तिताः ।
दण्डनीती राजधर्मस्त्रयी वेदाः प्रकीर्तिताः ।
Line 5,840: Line 4,137:
प्रणवः पूर्ववक्त्रात् ।
प्रणवः पूर्ववक्त्रात् ।
'प्रणवः पूर्ववक्त्रेण भूराद्याश्च मुखत्रयात् ।
'प्रणवः पूर्ववक्त्रेण भूराद्याश्च मुखत्रयात् ।
प्रदक्षिणमवर्तन्त वेदाश्चैवाश्रमास्तथा''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४४ ॥
प्रदक्षिणमवर्तन्त वेदाश्चैवाश्रमास्तथा''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,847: Line 4,143:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V46_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V46" data-block-id="BTN_C03_S13_V46_B1">'स्पर्शास्तस्या भवञ्जीवात्स्वरा देहात्प्रजज्ञिरे ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V46
| id       = BTN_C03_S13_V46_B1
| text    = 'स्पर्शास्तस्या भवञ्जीवात्स्वरा देहात्प्रजज्ञिरे ।
ऊष्माणं इन्द्रियेभ्यश्च अन्तस्था बलतो विभोः ॥''इति च ॥
ऊष्माणं इन्द्रियेभ्यश्च अन्तस्था बलतो विभोः ॥''इति च ॥
'यस्माद्यज्जायते चाङ्गात्तत्तदङ्गाभिधं भवेत्''। इति च ॥ ४६ ॥
'यस्माद्यज्जायते चाङ्गात्तत्तदङ्गाभिधं भवेत्''। इति च ॥ ४६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,859: Line 4,151:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V47_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V47" data-block-id="BTN_C03_S13_V47_B1">'शब्दब्रह्मात्मको ब्रह्मा सर्वशब्दाभिधो यतः ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V47
| id       = BTN_C03_S13_V47_B1
| text    = 'शब्दब्रह्मात्मको ब्रह्मा सर्वशब्दाभिधो यतः ।
ऋते नारायणादीनि नाम्नां स विषयो यतः ॥
ऋते नारायणादीनि नाम्नां स विषयो यतः ॥
व्यक्तं ब्रह्माण्डमुद्दिष्टमव्यक्तं महदादि च ।
व्यक्तं ब्रह्माण्डमुद्दिष्टमव्यक्तं महदादि च ।
तद्व्यापकत्वाद्ब्रह्मा तु व्यक्ताव्यक्तात्मकः स्मृतः''॥ इति च ॥ ४७ ॥
तद्व्यापकत्वाद्ब्रह्मा तु व्यक्ताव्यक्तात्मकः स्मृतः''॥ इति च ॥ ४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,878: Line 4,166:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S13_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S13_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S13_V51_B1" data-verse="BTN_C03_S13_V51" data-block-id="BTN_C03_S13_V51_B1">'ऋषीणां भूरिवीर्याणाम्''इति सिंहावलोकनम् ।
| verse_id = BTN_C03_S13_V51
| id       = BTN_C03_S13_V51_B1
| text    = 'ऋषीणां भूरिवीर्याणाम्''इति सिंहावलोकनम् ।
यत्र पश्चात्तनः श्रेष्ठस्तत्र सिंहावलोकनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
यत्र पश्चात्तनः श्रेष्ठस्तत्र सिंहावलोकनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
केन व्याप्तत्वात्कायः ॥ ४९-५१ ॥
केन व्याप्तत्वात्कायः ॥ ४९-५१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,892: Line 4,176:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S14_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S14_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S14_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S14_V08" data-block-id="BTN_C03_S14_V08_B1">इज्या पूजा ।</div>
| verse_id = BTN_C03_S14_V08
| id       = BTN_C03_S14_V08_B1
| text    = इज्या पूजा ।
}}


</div>
</div>
Line 5,906: Line 4,186:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S14_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S14_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S14_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S14_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S14_V34" data-block-id="BTN_C03_S14_V34_B1">'ब्रह्मजस्तु हिरण्याक्षः प्रथमं दंष्ट्रया हतः ।
| verse_id = BTN_C03_S14_V34
| id       = BTN_C03_S14_V34_B1
| text    = 'ब्रह्मजस्तु हिरण्याक्षः प्रथमं दंष्ट्रया हतः ।
स एव पार्षदाविष्टो द्वितीयं कर्णताडनात् ॥
स एव पार्षदाविष्टो द्वितीयं कर्णताडनात् ॥
पूर्वं लयोदके मग्नां द्वितीयं तेन मज्जिताम् ।
पूर्वं लयोदके मग्नां द्वितीयं तेन मज्जिताम् ।
Line 5,917: Line 4,194:
अविवेकेनेत्यस्य विविच्य नोच्यत इत्यर्थः । न तु कर्तुरविवेकः ।
अविवेकेनेत्यस्य विविच्य नोच्यत इत्यर्थः । न तु कर्तुरविवेकः ।
'सर्वज्ञस्य कुतोऽज्ञानं व्यासस्योदारकर्मणः''इत्युक्तत्वात् ।
'सर्वज्ञस्य कुतोऽज्ञानं व्यासस्योदारकर्मणः''इत्युक्तत्वात् ।
'दुष्टानां मोहनार्थाय''इति च ॥ ८,३३,३४ ॥
'दुष्टानां मोहनार्थाय''इति च ॥ ८,३३,३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,926: Line 4,202:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S15_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S15_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S15_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S15_V28" data-block-id="BTN_C03_S15_V28_B1">'पिशाचचर्यामचरद्रुद्रो विष्ण्वाज्ञयैव तु ।
| verse_id = BTN_C03_S15_V28
गर्भिणीवधनोदार्थमहो विष्णुर्विडम्बकृत्''॥ इति वाराहे ॥ २८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S15_V28_B1
| text    = 'पिशाचचर्यामचरद्रुद्रो विष्ण्वाज्ञयैव तु ।
गर्भिणीवधनोदार्थमहो विष्णुर्विडम्बकृत्''॥ इति वाराहे ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,939: Line 4,211:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S15_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S15_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S15_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S15_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S15_V50" data-block-id="BTN_C03_S15_V50_B1">'विष्णुहस्तवधाल्लोको भक्तस्यान्यस्य न क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C03_S15_V50
| id       = BTN_C03_S15_V50_B1
| text    = 'विष्णुहस्तवधाल्लोको भक्तस्यान्यस्य न क्वचित् ।
तथाप्यसुरमोहाय न विविक्तं क्वचित्क्वचित्''॥ इति स्कान्दे ॥
तथाप्यसुरमोहाय न विविक्तं क्वचित्क्वचित्''॥ इति स्कान्दे ॥
'हिरण्यकशिपुश्चापि भगवन्निन्दया तमः''इति च ।
'हिरण्यकशिपुश्चापि भगवन्निन्दया तमः''इति च ।
'स्वतः सद्गतियोग्यस्य पुत्रादेर्हेतुता भवेत् ।
'स्वतः सद्गतियोग्यस्य पुत्रादेर्हेतुता भवेत् ।
योग्यताऽनादिभक्तिः स्यादयोग्यस्य कुतो गतिः' ॥
योग्यताऽनादिभक्तिः स्यादयोग्यस्य कुतो गतिः' ॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ ५० ॥
इति ब्रह्मतर्के ॥ ५० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,956: Line 4,224:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V14" data-block-id="BTN_C03_S16_V14_B1">अनिमित्तेन विष्ण्वर्पणेन ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V14
| id       = BTN_C03_S16_V14_B1
| text    = अनिमित्तेन विष्ण्वर्पणेन ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,966: Line 4,230:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V17" data-block-id="BTN_C03_S16_V17_B1">'मुक्ताश्चैवाधिकारस्था द्वेधा वैकुण्ठलोकगाः ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V17
| id       = BTN_C03_S16_V17_B1
| text    = 'मुक्ताश्चैवाधिकारस्था द्वेधा वैकुण्ठलोकगाः ।
अमुक्तानां भ्रमः क्वापि न मुक्तानां क्वचिद्भवेत्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ।
अमुक्तानां भ्रमः क्वापि न मुक्तानां क्वचिद्भवेत्''॥ इति भविष्यत्पुराणे ।
'कृष्णात्मनां न रज आदधुः''॥ इति च ॥ १७ ॥
'कृष्णात्मनां न रज आदधुः''॥ इति च ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 5,978: Line 4,238:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V18" data-block-id="BTN_C03_S16_V18_B1">'तिरश्चीनाः स्थावराश्च सर्वे ज्ञानाद्विकुण्ठगाः ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V18
अमुक्ता मुक्तिमायान्ति नियमात्कर्मणः क्षये''॥ इति च ॥ १८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S16_V18_B1
| text    = 'तिरश्चीनाः स्थावराश्च सर्वे ज्ञानाद्विकुण्ठगाः ।
अमुक्ता मुक्तिमायान्ति नियमात्कर्मणः क्षये''॥ इति च ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,989: Line 4,245:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V19" data-block-id="BTN_C03_S16_V19_B1">भक्तैरर्चिते सति भगवता तुलसिकाभरणे कृते तस्या गन्धार्थं तपो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V19
| id       = BTN_C03_S16_V19_B1
| text    = भक्तैरर्चिते सति भगवता तुलसिकाभरणे कृते तस्या गन्धार्थं तपो बहु मानयन्ति ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 5,999: Line 4,251:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V23" data-block-id="BTN_C03_S16_V23_B1">अरचनानुवादाः ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V23
| id       = BTN_C03_S16_V23_B1
| text    = अरचनानुवादाः ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,009: Line 4,257:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V24" data-block-id="BTN_C03_S16_V24_B1">ये नृगतिं ज्ञानादियोग्यां न प्रपन्नाः ते मोहाद्भगवदाराधनं न कुर्वन्ति । धर्मज्ञानवर्जिता मानुषा एव न भवन्तीत्यर्थः ॥ २४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V24
| id       = BTN_C03_S16_V24_B1
| text    = ये नृगतिं ज्ञानादियोग्यां न प्रपन्नाः ते मोहाद्भगवदाराधनं न कुर्वन्ति । धर्मज्ञानवर्जिता मानुषा एव न भवन्तीत्यर्थः ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,019: Line 4,263:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V28" data-block-id="BTN_C03_S16_V28_B1">वक्त्रस्थया भ्रुवा सह निर्गतेन ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V28
| id       = BTN_C03_S16_V28_B1
| text    = वक्त्रस्थया भ्रुवा सह निर्गतेन ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,029: Line 4,269:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V30" data-block-id="BTN_C03_S16_V30_B1">'जयस्य विजयस्यापि कदाचिद्ब्रह्मशापतः ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V30
कृष्णावतारपर्यन्तं प्रातिकूल्यं च जायते''॥ इति नारदीये ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C03_S16_V30_B1
| text    = 'जयस्य विजयस्यापि कदाचिद्ब्रह्मशापतः ।
कृष्णावतारपर्यन्तं प्रातिकूल्यं च जायते''॥ इति नारदीये ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,040: Line 4,276:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V32" data-block-id="BTN_C03_S16_V32_B1">युवयोर्यथा विरुद्धस्वभावत्वं तद्वद्भगवद्विषय इह शङ्कनीयः कः ? तस्मान्निषेधो व्यर्थ इत्यर्थः ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V32
| id       = BTN_C03_S16_V32_B1
| text    = युवयोर्यथा विरुद्धस्वभावत्वं तद्वद्भगवद्विषय इह शङ्कनीयः कः ? तस्मान्निषेधो व्यर्थ इत्यर्थः ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,050: Line 4,282:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V33" data-block-id="BTN_C03_S16_V33_B1">समस्तकुक्षौ स्थिते भगवति न हि भेदः । अस्मिंल्लोके । अन्तस्थभगवद्रूपं बहिष्ठैक्येन पश्यन्ति नभो नभसीव । तत्र प्रत्युदरभेदनिमित्तं भयं युवाभ्यां व्युत्पादितं किम् सर्वान्तर्यामित्वेनाभयस्य भयमस्तीति भावः कृतः । अन्यथा किमिति निवारणम् ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V33
| id       = BTN_C03_S16_V33_B1
| text    = समस्तकुक्षौ स्थिते भगवति न हि भेदः । अस्मिंल्लोके । अन्तस्थभगवद्रूपं बहिष्ठैक्येन पश्यन्ति नभो नभसीव । तत्र प्रत्युदरभेदनिमित्तं भयं युवाभ्यां व्युत्पादितं किम् सर्वान्तर्यामित्वेनाभयस्य भयमस्तीति भावः कृतः । अन्यथा किमिति निवारणम् ।
'सर्वोदरगतं ब्रह्म ये भेदेन विचक्षते ।
'सर्वोदरगतं ब्रह्म ये भेदेन विचक्षते ।
सर्वत्रापि भयं तेषां मृतानां तम एव च''॥ इति तत्त्वविवेके ॥३३॥
सर्वत्रापि भयं तेषां मृतानां तम एव च''॥ इति तत्त्वविवेके ॥३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,062: Line 4,290:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V34" data-block-id="BTN_C03_S16_V34_B1">त्रयो रिपवो देहत्रये ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V34
| id       = BTN_C03_S16_V34_B1
| text    = त्रयो रिपवो देहत्रये ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,072: Line 4,296:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V36" data-block-id="BTN_C03_S16_V36_B1">सुरहेलनस्यापि दण्डो भवति । अत्र स्थितयोः पुनः पूर्ववन्मोहो न स्यादंशिनोः ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V36
| id       = BTN_C03_S16_V36_B1
| text    = सुरहेलनस्यापि दण्डो भवति । अत्र स्थितयोः पुनः पूर्ववन्मोहो न स्यादंशिनोः ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,082: Line 4,302:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V38" data-block-id="BTN_C03_S16_V38_B1">केसरा रश्मयः ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V38
| id       = BTN_C03_S16_V38_B1
| text    = केसरा रश्मयः ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,092: Line 4,308:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V39" data-block-id="BTN_C03_S16_V39_B1">'कौस्तुभो ब्रह्मणो रूपं प्राणश्चूडामणिस्तथा''। इति च ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V39
| id       = BTN_C03_S16_V39_B1
| text    = 'कौस्तुभो ब्रह्मणो रूपं प्राणश्चूडामणिस्तथा''। इति च ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,102: Line 4,314:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V42" data-block-id="BTN_C03_S16_V42_B1">'अविद्यमानकरणं विद्यमानस्मृतिस्तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V42
उभयं रचनं प्रोक्तं पूर्वसिद्धेषु तु स्मृतिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४२॥</div>
| id       = BTN_C03_S16_V42_B1
| text    = 'अविद्यमानकरणं विद्यमानस्मृतिस्तथा ।
उभयं रचनं प्रोक्तं पूर्वसिद्धेषु तु स्मृतिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४२॥
}}


</div>
</div>
Line 6,113: Line 4,321:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V43" data-block-id="BTN_C03_S16_V43_B1">अक्षरजुषामपि तद्रूपसेवाभ्यासिनामपि ॥ ४३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S16_V43
| id       = BTN_C03_S16_V43_B1
| text    = अक्षरजुषामपि तद्रूपसेवाभ्यासिनामपि ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,123: Line 4,327:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V48" data-block-id="BTN_C03_S16_V48_B1">'भक्तिज्ञानपरीपाकात्किञ्चित्पूर्वं च मुच्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V48
| id       = BTN_C03_S16_V48_B1
| text    = 'भक्तिज्ञानपरीपाकात्किञ्चित्पूर्वं च मुच्यते ।
दर्शनेन हरेस्तत्र नानन्दः पूर्णतां व्रजेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
दर्शनेन हरेस्तत्र नानन्दः पूर्णतां व्रजेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
अतोऽनपेक्षाणामानन्दोद्रेको मोक्षेच्छुभ्यः । तेषां परिपाकतः पूर्वं ब्रह्मदृष्ट्या मुक्तिप्राप्तेः ।
अतोऽनपेक्षाणामानन्दोद्रेको मोक्षेच्छुभ्यः । तेषां परिपाकतः पूर्वं ब्रह्मदृष्ट्या मुक्तिप्राप्तेः ।
'मुमुक्षोः केवलो भक्तो मुक्तावपि सुखी भवेत्''। इति च ॥ ४८ ॥
'मुमुक्षोः केवलो भक्तो मुक्तावपि सुखी भवेत्''। इति च ॥ ४८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,138: Line 4,338:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S16_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S16_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S16_V49_B1" data-verse="BTN_C03_S16_V49" data-block-id="BTN_C03_S16_V49_B1">'यावत्परमभक्तैस्तु भुज्यते दुःखमुल्बणम् ।
| verse_id = BTN_C03_S16_V49
तावन्मुक्तौ सुखोद्रेकस्तत्र चेद्भक्तिवर्धनम्''॥ इति च ॥ ४९ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S16_V49_B1
| text    = 'यावत्परमभक्तैस्तु भुज्यते दुःखमुल्बणम् ।
तावन्मुक्तौ सुखोद्रेकस्तत्र चेद्भक्तिवर्धनम्''॥ इति च ॥ ४९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,155: Line 4,351:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V07" data-block-id="BTN_C03_S17_V07_B1">'सर्वोत्तमोऽपि भगवान्विप्रादेः पूजनाय तु ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V07
| id       = BTN_C03_S17_V07_B1
| text    = 'सर्वोत्तमोऽपि भगवान्विप्रादेः पूजनाय तु ।
गुणलब्धिं ततो ब्रूते नित्यपूर्णगुणोऽपि सन् ॥
गुणलब्धिं ततो ब्रूते नित्यपूर्णगुणोऽपि सन् ॥
ब्रूयुश्चान्ये क्वचित्तत्तु तदुक्तेरनुसारतः ।
ब्रूयुश्चान्ये क्वचित्तत्तु तदुक्तेरनुसारतः ।
Line 6,168: Line 4,361:
ब्रह्मणः शङ्कराद्वापि देवताभ्यस्तथैव च ॥
ब्रह्मणः शङ्कराद्वापि देवताभ्यस्तथैव च ॥
आत्मनश्च श्रियश्चैव सकाशात्प््रिायतामपि ।
आत्मनश्च श्रियश्चैव सकाशात्प््रिायतामपि ।
पूज्यतामत्ययुक्तं च वदेत्क्वापि विमोहयन्''॥ इति स्कान्दे ॥ ४-७ ॥
पूज्यतामत्ययुक्तं च वदेत्क्वापि विमोहयन्''॥ इति स्कान्दे ॥ ४-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,175: Line 4,367:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V13" data-block-id="BTN_C03_S17_V13_B1">देवीं द्योतमानाम् । ऋषिकुल्याम् ऋषिकुलस्तुतिपराम् ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V13
| id       = BTN_C03_S17_V13_B1
| text    = देवीं द्योतमानाम् । ऋषिकुल्याम् ऋषिकुलस्तुतिपराम् ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,185: Line 4,373:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V15" data-block-id="BTN_C03_S17_V15_B1">'तद्भ्रूविजृम्भः परमेष्ठिधिष्ण्यम्''॥ इत्युक्तम् ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V15
| id       = BTN_C03_S17_V15_B1
| text    = 'तद्भ्रूविजृम्भः परमेष्ठिधिष्ण्यम्''॥ इत्युक्तम् ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,195: Line 4,379:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V18" data-block-id="BTN_C03_S17_V18_B1">धर्मस्यापि दुर्ज्ञेयः ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V18
| id       = BTN_C03_S17_V18_B1
| text    = धर्मस्यापि दुर्ज्ञेयः ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,205: Line 4,385:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V20" data-block-id="BTN_C03_S17_V20_B1">मधुव्रतपतेः सारग्राहिणां पतेः । अङ्घ्रिस्थतुलसीलोकं स्थानमुरसि स्थिताऽपि स्पर्धयेव कामयाना । 'लब्ध्वाऽपि वक्षसि पदम्''। इति च ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V20
| id       = BTN_C03_S17_V20_B1
| text    = मधुव्रतपतेः सारग्राहिणां पतेः । अङ्घ्रिस्थतुलसीलोकं स्थानमुरसि स्थिताऽपि स्पर्धयेव कामयाना । 'लब्ध्वाऽपि वक्षसि पदम्''। इति च ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,215: Line 4,391:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V21" data-block-id="BTN_C03_S17_V21_B1">परमभागवतत्वेन तस्यामत्यादरः । न तु कामात् ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V21
| id       = BTN_C03_S17_V21_B1
| text    = परमभागवतत्वेन तस्यामत्यादरः । न तु कामात् ।
'हरिभक्तिर्हरेः प्रीतिर्ज्ञानानन्दादयो गुणाः ।
'हरिभक्तिर्हरेः प्रीतिर्ज्ञानानन्दादयो गुणाः ।
अधिकारे च मुक्तौ च ब्रह्मवाय्वोश्च तत्स्त्रियोः ॥
अधिकारे च मुक्तौ च ब्रह्मवाय्वोश्च तत्स्त्रियोः ॥
Line 6,227: Line 4,400:
श्रियोऽधिका गुणाः सर्वे सर्वेभ्यो नियमेन तु ।
श्रियोऽधिका गुणाः सर्वे सर्वेभ्यो नियमेन तु ।
उक्ताश्चैवाप्यनुक्ताश्च ततो विष्णोर्न संशयः''॥
उक्ताश्चैवाप्यनुक्ताश्च ततो विष्णोर्न संशयः''॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१ ॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,234: Line 4,406:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V22" data-block-id="BTN_C03_S17_V22_B1">'धारणाद् भगवान् धर्मो यमनाद् यम उच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V22
| id       = BTN_C03_S17_V22_B1
| text    = 'धारणाद् भगवान् धर्मो यमनाद् यम उच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।
'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीरसागरगैस्त्रिभिः ।
'अनन्तासनवैकुण्ठक्षीरसागरगैस्त्रिभिः ।
रक्षां करोति भगवान्कपिलः सत्ववर्धनात् ।
रक्षां करोति भगवान्कपिलः सत्ववर्धनात् ।
असत्वोऽपि रजश्चैव तमश्चापि निरस्य तु''॥ इति मूर्तिभेदे ॥
असत्वोऽपि रजश्चैव तमश्चापि निरस्य तु''॥ इति मूर्तिभेदे ॥
'कपिलो वरदश्चैव विकलश्चेति कथ्यते''इति च ।
'कपिलो वरदश्चैव विकलश्चेति कथ्यते''इति च ।
अतः सत्वस्य कारणत्वमात्रं कपिलो वरदा तनुः ॥ २२ ॥
अतः सत्वस्य कारणत्वमात्रं कपिलो वरदा तनुः ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,249: Line 4,417:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V23" data-block-id="BTN_C03_S17_V23_B1">आत्मैव गोपो गोपको यस्य तदात्मगोपम् ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V23
| id       = BTN_C03_S17_V23_B1
| text    = आत्मैव गोपो गोपको यस्य तदात्मगोपम् ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,259: Line 4,423:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V24" data-block-id="BTN_C03_S17_V24_B1">'असुरा अप््रिायाश्चापि नित्यानन्दान्न लोकवत् ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V24
| id       = BTN_C03_S17_V24_B1
| text    = 'असुरा अप््रिायाश्चापि नित्यानन्दान्न लोकवत् ।
निषेध्यबुद्धिविषयमप््रिायं हि हरेर्मतम्''॥ इति च ।
निषेध्यबुद्धिविषयमप््रिायं हि हरेर्मतम्''॥ इति च ।
तस्मादनभीष्टमिव ॥ २४ ॥
तस्मादनभीष्टमिव ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,271: Line 4,431:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V26" data-block-id="BTN_C03_S17_V26_B1">'अन्तर्भक्ता बहिःक्रुद्धा हिरण्याद्या हरिं प्रति ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V26
सर्वक्रुद्धाः शम्बराद्या अन्तः क्रोधवशास्तथा''॥ इति च ॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S17_V26_B1
| text    = 'अन्तर्भक्ता बहिःक्रुद्धा हिरण्याद्या हरिं प्रति ।
सर्वक्रुद्धाः शम्बराद्या अन्तः क्रोधवशास्तथा''॥ इति च ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,282: Line 4,438:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V28" data-block-id="BTN_C03_S17_V28_B1">'स्वरूपश्रीस्तथा भार्या द्वेधा श्रीस्तु हरेर्मता''। इति च ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S17_V28
| id       = BTN_C03_S17_V28_B1
| text    = 'स्वरूपश्रीस्तथा भार्या द्वेधा श्रीस्तु हरेर्मता''। इति च ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,294: Line 4,446:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S17_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S17_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S17_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S17_V31" data-block-id="BTN_C03_S17_V31_B1">'अन्तर्भक्ता बहिर्वैरा हिरण्याद्या हरेर्मताः ।
| verse_id = BTN_C03_S17_V31
| id       = BTN_C03_S17_V31_B1
| text    = 'अन्तर्भक्ता बहिर्वैरा हिरण्याद्या हरेर्मताः ।
तत्र भक्त्याऽभवन्पूता द्वेष आवेशकान्गतः ॥
तत्र भक्त्याऽभवन्पूता द्वेष आवेशकान्गतः ॥
ब्रह्मजा असुरा ये तु विष्णोः पार्षदतां गताः ।
ब्रह्मजा असुरा ये तु विष्णोः पार्षदतां गताः ।
बल्याद्याश्च हरेर्द्वेषमन्तः कृत्वा तमोगताः''॥ इति च ॥
बल्याद्याश्च हरेर्द्वेषमन्तः कृत्वा तमोगताः''॥ इति च ॥
तस्मात् संरम्भोऽल्पफलः कथ्यत एव । भक्तियोग एव ब्रह्महेलन-निस्तारकः ॥ ३१ ॥
तस्मात् संरम्भोऽल्पफलः कथ्यत एव । भक्तियोग एव ब्रह्महेलन-निस्तारकः ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,310: Line 4,458:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S18_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V05" data-block-id="BTN_C03_S18_V05_B1">'फट्कारश्चैव फूत्कारस्तथा किलकिलादयः ।
| verse_id = BTN_C03_S18_V05
अनुकारशब्दा विज्ञेया ये चान्ये तादृशा मताः ॥"इत्यभिधानम् ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S18_V05_B1
| text    = 'फट्कारश्चैव फूत्कारस्तथा किलकिलादयः ।
अनुकारशब्दा विज्ञेया ये चान्ये तादृशा मताः ॥"इत्यभिधानम् ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,321: Line 4,465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S18_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V09" data-block-id="BTN_C03_S18_V09_B1">टङ्कारोऽप्यनुकारशब्दः ।
| verse_id = BTN_C03_S18_V09
'नाशस्तत्र सृगालानां शिवानां चान्यथास्वरे''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S18_V09_B1
| text    = टङ्कारोऽप्यनुकारशब्दः ।
'नाशस्तत्र सृगालानां शिवानां चान्यथास्वरे''इत्याग्नेये ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,332: Line 4,472:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S18_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V11" data-block-id="BTN_C03_S18_V11_B1">खात्कारोऽप्यनुकारशब्दः ॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S18_V11
| id       = BTN_C03_S18_V11_B1
| text    = खात्कारोऽप्यनुकारशब्दः ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,346: Line 4,482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S18_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S18_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S18_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S18_V22" data-block-id="BTN_C03_S18_V22_B1">'न देवानां प्रजापानां विजेता वरतो विना ।
| verse_id = BTN_C03_S18_V22
| id       = BTN_C03_S18_V22_B1
| text    = 'न देवानां प्रजापानां विजेता वरतो विना ।
बलेन विद्यया वापि न समस्तत्पतीन्विना ॥
बलेन विद्यया वापि न समस्तत्पतीन्विना ॥
वरोऽपि तादृशो यावच्छरीरं नान्यदेहगः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१-२२ ॥
वरोऽपि तादृशो यावच्छरीरं नान्यदेहगः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २१-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,364: Line 4,496:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S19_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V21" data-block-id="BTN_C03_S19_V21_B1">अनेककल्पजननेतृत्वात् सहस्रणीः ॥
| verse_id = BTN_C03_S19_V21
| id       = BTN_C03_S19_V21_B1
| text    = अनेककल्पजननेतृत्वात् सहस्रणीः ॥
'अक्षतः क्षतवद्विष्णुरसमः समवत्तथा ।
'अक्षतः क्षतवद्विष्णुरसमः समवत्तथा ।
अजितो जितवच्चैव ज्ञोऽज्ञवच्च प्रकाशयेत् ॥
अजितो जितवच्चैव ज्ञोऽज्ञवच्च प्रकाशयेत् ॥
सर्वरूपेष्वनन्तोऽपि ब्रह्माद्याश्चैव तन्मतेः ।
सर्वरूपेष्वनन्तोऽपि ब्रह्माद्याश्चैव तन्मतेः ।
अनुसारितया ब्रूयुः कुर्युश्च स न दुःखभाक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १९-२१ ॥
अनुसारितया ब्रूयुः कुर्युश्च स न दुःखभाक्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १९-२१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,378: Line 4,506:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S19_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V26" data-block-id="BTN_C03_S19_V26_B1">'आदरं तु मुखं विद्याच्छम्बट्कारं तु भक्षणम्''इत्यभिधानम् ॥२६॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S19_V26
| id       = BTN_C03_S19_V26_B1
| text    = 'आदरं तु मुखं विद्याच्छम्बट्कारं तु भक्षणम्''इत्यभिधानम् ॥२६॥
}}


</div>
</div>
Line 6,390: Line 4,514:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S19_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S19_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S19_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S19_V27" data-block-id="BTN_C03_S19_V27_B1">'मध्याह्नस्त्वभिजित्प्रोक्त आषाढोत्तर एव च ।
| verse_id = BTN_C03_S19_V27
श्रवणस्यापि पूर्वार्धो विषुवं चाभिजित्स्मृतम्''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S19_V27_B1
| text    = 'मध्याह्नस्त्वभिजित्प्रोक्त आषाढोत्तर एव च ।
श्रवणस्यापि पूर्वार्धो विषुवं चाभिजित्स्मृतम्''॥ इति च ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,405: Line 4,525:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S20_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S20_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S20_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S20_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S20_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S20_V05" data-block-id="BTN_C03_S20_V05_B1">'धर्मः सत्य इति प्रोक्तो धर्मश्चापि हरेः प््रिायः''॥ इति ब्राह्मे ॥
| verse_id = BTN_C03_S20_V05
| id       = BTN_C03_S20_V05_B1
| text    = 'धर्मः सत्य इति प्रोक्तो धर्मश्चापि हरेः प््रिायः''॥ इति ब्राह्मे ॥
'यथेच्छयैव सर्वं तु मनसा देहतोऽपि वा ।
'यथेच्छयैव सर्वं तु मनसा देहतोऽपि वा ।
कर्तुं शक्तोऽपि शस्त्राद्या लीलैवानन्तशक्तितः''॥ इति वाराहे ॥ ५ ॥
कर्तुं शक्तोऽपि शस्त्राद्या लीलैवानन्तशक्तितः''॥ इति वाराहे ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,419: Line 4,535:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V12" data-block-id="BTN_C03_S21_V12_B1">'सृष्टौ लये तारतम्यं देवानां ज्ञायते स्फुटम् ।
| verse_id = BTN_C03_S21_V12
| id       = BTN_C03_S21_V12_B1
| text    = 'सृष्टौ लये तारतम्यं देवानां ज्ञायते स्फुटम् ।
तारतम्यपरिज्ञाने महातात्पर्यमिष्यते ॥
तारतम्यपरिज्ञाने महातात्पर्यमिष्यते ॥
अतस्तद्बहुशस्तूक्तमन्यच्चैतत्प्रकाशकम्''॥ इति वामने ।
अतस्तद्बहुशस्तूक्तमन्यच्चैतत्प्रकाशकम्''॥ इति वामने ।
Line 6,430: Line 4,543:
एवं क्रमो व्यत्ययस्तु सूक्ष्मस्थूलविभेदतः ॥
एवं क्रमो व्यत्ययस्तु सूक्ष्मस्थूलविभेदतः ॥
सृष्टौ गुणे च ज्ञानादौ मुक्तिस्थे वाप्ययं क्रमः ।
सृष्टौ गुणे च ज्ञानादौ मुक्तिस्थे वाप्ययं क्रमः ।
नियमेनान्यथोक्तिस्तु मोहायासुरजन्मनाम्''॥ इति वाराहे ॥ १२ ॥
नियमेनान्यथोक्तिस्तु मोहायासुरजन्मनाम्''॥ इति वाराहे ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,439: Line 4,551:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V15" data-block-id="BTN_C03_S21_V15_B1">निरात्मकः न व्यक्तस्तत्रात्मा ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S21_V15
| id       = BTN_C03_S21_V15_B1
| text    = निरात्मकः न व्यक्तस्तत्रात्मा ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,449: Line 4,557:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V17" data-block-id="BTN_C03_S21_V17_B1">संस्थया स्वया भगवति स्थितसामर्थ्येन ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S21_V17
| id       = BTN_C03_S21_V17_B1
| text    = संस्थया स्वया भगवति स्थितसामर्थ्येन ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,465: Line 4,569:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V24" data-block-id="BTN_C03_S21_V24_B1">'जानन्नपि समर्थोऽपि क्वचिद्ब्रह्मा हरेः प््रिायम् ।
| verse_id = BTN_C03_S21_V24
ज्ञात्वा करोति कर्माणि ह्यज्ञवच्चाप्यशक्तवत्''॥ इति च ॥ २१-२४ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S21_V24_B1
| text    = 'जानन्नपि समर्थोऽपि क्वचिद्ब्रह्मा हरेः प््रिायम् ।
ज्ञात्वा करोति कर्माणि ह्यज्ञवच्चाप्यशक्तवत्''॥ इति च ॥ २१-२४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,476: Line 4,576:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V28" data-block-id="BTN_C03_S21_V28_B1">'व्यसृजन्मलवद्देहं बाह्यं न तु निजं पुरा ।
| verse_id = BTN_C03_S21_V28
ब्रह्मा तच्चाहरादित्वं प्राप देवादिदैवतम्''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S21_V28_B1
| text    = 'व्यसृजन्मलवद्देहं बाह्यं न तु निजं पुरा ।
ब्रह्मा तच्चाहरादित्वं प्राप देवादिदैवतम्''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,487: Line 4,583:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V42" data-block-id="BTN_C03_S21_V42_B1">'ऊर्जं सारान्नमुद्दिष्टं तद्देवपितृभक्षणम्''। इति ब्राह्मे ॥ ४२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S21_V42
| id       = BTN_C03_S21_V42_B1
| text    = 'ऊर्जं सारान्नमुद्दिष्टं तद्देवपितृभक्षणम्''। इति ब्राह्मे ॥ ४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,499: Line 4,591:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V50" data-block-id="BTN_C03_S21_V50_B1">ये पुरा सृष्टा देवाः ।
| verse_id = BTN_C03_S21_V50
'दृष्ट्वा तु पौरुषीं सृष्टिं देवाः सुकृतमूचिरे'' इति च ॥ ४९-५० ॥</div>
| id       = BTN_C03_S21_V50_B1
| text    = ये पुरा सृष्टा देवाः ।
'दृष्ट्वा तु पौरुषीं सृष्टिं देवाः सुकृतमूचिरे'' इति च ॥ ४९-५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,512: Line 4,600:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S21_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S21_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S21_V52_B1" data-verse="BTN_C03_S21_V52" data-block-id="BTN_C03_S21_V52_B1">'यत्रापि तु हरेर्नाम तदन्यत्र प्रयुज्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S21_V52
| id       = BTN_C03_S21_V52_B1
| text    = 'यत्रापि तु हरेर्नाम तदन्यत्र प्रयुज्यते ।
तदान्तरहरेस्तत्र गृहीतिर्नान्यथा भवेत् ॥
तदान्तरहरेस्तत्र गृहीतिर्नान्यथा भवेत् ॥
स्वातन्त्र्यादवरत्वं च परस्यापि प्रयुज्यते ।
स्वातन्त्र्यादवरत्वं च परस्यापि प्रयुज्यते ।
स्थितस्यापि यथा राज्ञः स्वानां जयपराजयौ''॥ इति पाद्मे ॥
स्थितस्यापि यथा राज्ञः स्वानां जयपराजयौ''॥ इति पाद्मे ॥
अतो हृषीकेशो ब्रह्मान्तर्यामी ॥ ५२ ॥
अतो हृषीकेशो ब्रह्मान्तर्यामी ॥ ५२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,528: Line 4,612:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S22_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V08" data-block-id="BTN_C03_S22_V08_B1">शब्दविषयं ब्रह्म ॥ ८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S22_V08
| id       = BTN_C03_S22_V08_B1
| text    = शब्दविषयं ब्रह्म ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,538: Line 4,618:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S22_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V18" data-block-id="BTN_C03_S22_V18_B1">अनन्तच्छिदि अनन्तावयवम् ।
| verse_id = BTN_C03_S22_V18
| id       = BTN_C03_S22_V18_B1
| text    = अनन्तच्छिदि अनन्तावयवम् ।
'तृतीयोऽतिशये''इति हि महाव्याकरणे ।
'तृतीयोऽतिशये''इति हि महाव्याकरणे ।
'मथनान्मिथिलो जातः''इत्यादिवच्च ॥ १८ ॥
'मथनान्मिथिलो जातः''इत्यादिवच्च ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,554: Line 4,630:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S22_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S22_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S22_V51_B1" data-verse="BTN_C03_S22_V51" data-block-id="BTN_C03_S22_V51_B1">'स्वायम्भुवो मनुश्चैव पृथुश्चैवार्जुनावपि ।
| verse_id = BTN_C03_S22_V51
| id       = BTN_C03_S22_V51_B1
| text    = 'स्वायम्भुवो मनुश्चैव पृथुश्चैवार्जुनावपि ।
ब्रह्मशेषविपा रुद्र इन्द्र ऋष्यादयस्तथा ।
ब्रह्मशेषविपा रुद्र इन्द्र ऋष्यादयस्तथा ।
विष्ण्वावेशयुताः सर्वे न तु विष्णुस्वरूपकाः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ५०,५१ ॥
विष्ण्वावेशयुताः सर्वे न तु विष्णुस्वरूपकाः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ५०,५१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,568: Line 4,640:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S23_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V16" data-block-id="BTN_C03_S23_V16_B1">स्वया कान्त्याऽन्याः क्षिपन्ती श्रीर्यथा तद्वत् स्थिताम् ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S23_V16
| id       = BTN_C03_S23_V16_B1
| text    = स्वया कान्त्याऽन्याः क्षिपन्ती श्रीर्यथा तद्वत् स्थिताम् ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,580: Line 4,648:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S23_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V30" data-block-id="BTN_C03_S23_V30_B1">'ज्ञानानन्दस्वरूपेभ्यो रोमभ्योऽस्य कुशादयः ।
| verse_id = BTN_C03_S23_V30
| id       = BTN_C03_S23_V30_B1
| text    = 'ज्ञानानन्दस्वरूपेभ्यो रोमभ्योऽस्य कुशादयः ।
विधुन्वतः प्रयागे तु वराहवपुषोऽभवन् ।
विधुन्वतः प्रयागे तु वराहवपुषोऽभवन् ।
रोमाणि तानि देवस्य रूपाण्यासन्सहस्रशः''॥ इति स्कान्दे ।
रोमाणि तानि देवस्य रूपाण्यासन्सहस्रशः''॥ इति स्कान्दे ।
त एवासन् तेभ्य एवासन् । 'सप्तसु प्रथमा''इति सूत्रात् ॥ २९-३० ॥
त एवासन् तेभ्य एवासन् । 'सप्तसु प्रथमा''इति सूत्रात् ॥ २९-३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,593: Line 4,657:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S23_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V35" data-block-id="BTN_C03_S23_V35_B1">'गतसारं यातयामं यामः सार इहोच्यते''इति नारदीये ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S23_V35
| id       = BTN_C03_S23_V35_B1
| text    = 'गतसारं यातयामं यामः सार इहोच्यते''इति नारदीये ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,605: Line 4,665:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S23_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S23_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S23_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S23_V37" data-block-id="BTN_C03_S23_V37_B1">पर्यासे मानुषत्वेनावस्थानेऽपि ॥ ३७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S23_V37
| id       = BTN_C03_S23_V37_B1
| text    = पर्यासे मानुषत्वेनावस्थानेऽपि ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,617: Line 4,673:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S24_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V18" data-block-id="BTN_C03_S24_V18_B1">देहली द्वारबन्धः ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S24_V18
| id       = BTN_C03_S24_V18_B1
| text    = देहली द्वारबन्धः ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,627: Line 4,679:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S24_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V20" data-block-id="BTN_C03_S24_V20_B1">कृत्रिमान् शोभार्थं कृतान् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S24_V20
| id       = BTN_C03_S24_V20_B1
| text    = कृत्रिमान् शोभार्थं कृतान् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,637: Line 4,685:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S24_V30_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V30" data-block-id="BTN_C03_S24_V30_B1">आदर्शे ददर्श ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S24_V30
| id       = BTN_C03_S24_V30_B1
| text    = आदर्शे ददर्श ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,647: Line 4,691:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S24_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V38" data-block-id="BTN_C03_S24_V38_B1">उद्गुणपानवीच्यः उत्तमामृतवीचीयुक्तः ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S24_V38
| id       = BTN_C03_S24_V38_B1
| text    = उद्गुणपानवीच्यः उत्तमामृतवीचीयुक्तः ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,659: Line 4,699:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S24_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S24_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S24_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S24_V45" data-block-id="BTN_C03_S24_V45_B1">'प्राप्तषोडशवर्षः सन्नावीच्य इति कथ्यते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S24_V45
| id       = BTN_C03_S24_V45_B1
| text    = 'प्राप्तषोडशवर्षः सन्नावीच्य इति कथ्यते''॥ इत्यभिधानम् ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,671: Line 4,707:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V01" data-block-id="BTN_C03_S25_V01_B1">'मालिनी शालिनी काल्या चार्या भार्येति चोच्यते''। इति च ॥१॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S25_V01
| id       = BTN_C03_S25_V01_B1
| text    = 'मालिनी शालिनी काल्या चार्या भार्येति चोच्यते''। इति च ॥१॥
}}


</div>
</div>
Line 6,681: Line 4,713:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V06" data-block-id="BTN_C03_S25_V06_B1">'नावतारेष्वपि हरेर्देहः शुक्लादिसम्भवः ।
| verse_id = BTN_C03_S25_V06
| id       = BTN_C03_S25_V06_B1
| text    = 'नावतारेष्वपि हरेर्देहः शुक्लादिसम्भवः ।
तथापि शुक्लसंस्थः सन्मातृदेहं प्रविश्य च ॥
तथापि शुक्लसंस्थः सन्मातृदेहं प्रविश्य च ॥
विलाप्य शुक्लं तत्रैव केवलज्ञानरूपकः ।
विलाप्य शुक्लं तत्रैव केवलज्ञानरूपकः ।
उदेति भगवान्विष्णुः काले लोकं विमोहयन्''॥ इति महावाराहे ॥
उदेति भगवान्विष्णुः काले लोकं विमोहयन्''॥ इति महावाराहे ॥
अग्निरिव दारुणीति व्यक्तिस्थानमात्रत्वे दृष्टान्तः ॥ ६ ॥
अग्निरिव दारुणीति व्यक्तिस्थानमात्रत्वे दृष्टान्तः ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,695: Line 4,723:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V10" data-block-id="BTN_C03_S25_V10_B1">'महागुणाभिपूर्णत्वं सत्वमित्युच्यते बुधैः''।
| verse_id = BTN_C03_S25_V10
इति वामने ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V10_B1
| text    = 'महागुणाभिपूर्णत्वं सत्वमित्युच्यते बुधैः''।
इति वामने ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,706: Line 4,730:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V19_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V19" data-block-id="BTN_C03_S25_V19_B1">'सम्यग्ज्ञानं तु साङ्ख्यं स्यात् तदर्थो योग उच्यते''।
| verse_id = BTN_C03_S25_V19
इति कापिलेये ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V19_B1
| text    = 'सम्यग्ज्ञानं तु साङ्ख्यं स्यात् तदर्थो योग उच्यते''।
इति कापिलेये ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,717: Line 4,737:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V26" data-block-id="BTN_C03_S25_V26_B1">'युगत्रयावतारेण त्रियुगश्चेति कथ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S25_V26
| id       = BTN_C03_S25_V26_B1
| text    = 'युगत्रयावतारेण त्रियुगश्चेति कथ्यते''। इति पाद्मे ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,727: Line 4,743:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V31" data-block-id="BTN_C03_S25_V31_B1">यानि यानि ब्रह्मादिरूपाणि रोचन्ते स्वजनानां तान्येव ते व्यक्त्यर्थमभिरूपाणि ।
| verse_id = BTN_C03_S25_V31
'व्यक्तो भवेद्धरिस्तत्र यत्स्थानं रुचितं सताम्''। इति कौर्मे ॥ ३१ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V31_B1
| text    = यानि यानि ब्रह्मादिरूपाणि रोचन्ते स्वजनानां तान्येव ते व्यक्त्यर्थमभिरूपाणि ।
'व्यक्तो भवेद्धरिस्तत्र यत्स्थानं रुचितं सताम्''। इति कौर्मे ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,738: Line 4,750:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V33" data-block-id="BTN_C03_S25_V33_B1">'वेदैर्वृतत्वाद्भगवांस्त्रिवृदित्युच्यते बुधैः''। इति च ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S25_V33
| id       = BTN_C03_S25_V33_B1
| text    = 'वेदैर्वृतत्वाद्भगवांस्त्रिवृदित्युच्यते बुधैः''। इति च ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,748: Line 4,756:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V35" data-block-id="BTN_C03_S25_V35_B1">सत्यलौकिके यथार्थज्ञानविषये ।
| verse_id = BTN_C03_S25_V35
'आभासो ज्ञानमालोको लोको भासश्च कथ्यत''। इत्यभिधानम् ॥३५॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V35_B1
| text    = सत्यलौकिके यथार्थज्ञानविषये ।
'आभासो ज्ञानमालोको लोको भासश्च कथ्यत''। इत्यभिधानम् ॥३५॥
}}


</div>
</div>
Line 6,759: Line 4,763:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V40_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V40" data-block-id="BTN_C03_S25_V40_B1">विश्वमेतदेतादृशं असारं यतः । अत ईश्वरं विज्ञाय । नाऽख्यात्युपप्लवः दुःखाज्ञानाद्युपद्रवो न ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S25_V40
| id       = BTN_C03_S25_V40_B1
| text    = विश्वमेतदेतादृशं असारं यतः । अत ईश्वरं विज्ञाय । नाऽख्यात्युपप्लवः दुःखाज्ञानाद्युपद्रवो न ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,769: Line 4,769:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V45" data-block-id="BTN_C03_S25_V45_B1">'अनन्याधीनशक्तित्वाद्धरिः स्व इति चोच्यते''। इति मात्स्ये ।
| verse_id = BTN_C03_S25_V45
प्रत्यग्रः प्रत्यग्रतिः ॥ ४५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V45_B1
| text    = 'अनन्याधीनशक्तित्वाद्धरिः स्व इति चोच्यते''। इति मात्स्ये ।
प्रत्यग्रः प्रत्यग्रतिः ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,784: Line 4,780:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S25_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S25_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S25_V47_B1" data-verse="BTN_C03_S25_V47" data-block-id="BTN_C03_S25_V47_B1">'भूतगर्भश्च भूतस्थः पूर्ण एवं द्विरूपवान् ।
| verse_id = BTN_C03_S25_V47
अत आत्मेति तं प्राहुः सदैवाप्तगुणो यतः''॥ इति च ॥ ४६-४७ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S25_V47_B1
| text    = 'भूतगर्भश्च भूतस्थः पूर्ण एवं द्विरूपवान् ।
अत आत्मेति तं प्राहुः सदैवाप्तगुणो यतः''॥ इति च ॥ ४६-४७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,797: Line 4,789:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V11" data-block-id="BTN_C03_S26_V11_B1">'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V11
| id       = BTN_C03_S26_V11_B1
| text    = 'नारायणो ब्रह्मवायू वीन्द्रशेषौ हरस्तथा ।
कामः शक्रो गुरुर्दक्षो मन्वाद्या भास्करादयः ।
कामः शक्रो गुरुर्दक्षो मन्वाद्या भास्करादयः ।
सर्वजीवाश्च क्रमशः पुरुषाख्याभिशब्दिताः ॥"
सर्वजीवाश्च क्रमशः पुरुषाख्याभिशब्दिताः ॥"
'एतत्पत्न्यो बन्धशक्तिः स्त्रियः सर्वास्तथा जडम् ।
'एतत्पत्न्यो बन्धशक्तिः स्त्रियः सर्वास्तथा जडम् ।
क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥
क्रमात्प्रकृतिशब्दोक्तास्तज्ज्ञानाद्विप्रमुच्यते''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥११॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,811: Line 4,799:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V13" data-block-id="BTN_C03_S26_V13_B1">'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्''। इति च ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V13
| id       = BTN_C03_S26_V13_B1
| text    = 'परमात्मादिकं देहे यदध्यात्मं तदीरितम्''। इति च ।
'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।
'सुखं शरीरभोग्यं तु दुःखं सर्वं तथैव च ।
मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥
मुक्तौ विलयमायाति नित्यानन्दस्तु भुज्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,827: Line 4,811:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V18_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V18" data-block-id="BTN_C03_S26_V18_B1">'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V18
| id       = BTN_C03_S26_V18_B1
| text    = 'बाह्ये सुखे त्वनासक्तेरसुखं दुःखवर्जनात् ।
अदुःखं हरिभक्त्यैव नित्यानन्दं यदा मनः ।
अदुःखं हरिभक्त्यैव नित्यानन्दं यदा मनः ।
तदा तं परमात्मानं पश्यत्यात्मप्रसादतः''॥ इति कापिलेये ।
तदा तं परमात्मानं पश्यत्यात्मप्रसादतः''॥ इति कापिलेये ।
Line 6,836: Line 4,817:
गुणदेहेन्द्रियाभेदात्केवलोऽसदृशत्वतः ।
गुणदेहेन्द्रियाभेदात्केवलोऽसदृशत्वतः ।
अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतः''इति च ।
अखण्डः पूर्णशक्तित्वादहमेकः सदा मतः''इति च ।
'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते''। इति च ॥१६-१८॥
'बन्धशक्तिः प्रकृत्याख्या विष्णुशक्त्या वियुज्यते''। इति च ॥१६-१८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,843: Line 4,823:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V22" data-block-id="BTN_C03_S26_V22_B1">'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V22
अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्''॥ इति च ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S26_V22_B1
| text    = 'यादृशी मयि भक्तिः स्यात्तादृश्यन्यत्र नैव चेत् ।
अनन्यभक्तिरुद्रेकात्सा ययैव तरेत्सृतिम्''॥ इति च ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,854: Line 4,830:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V23" data-block-id="BTN_C03_S26_V23_B1">'एकः पूर्णो हरिर्नान्यस्तदन्ये तद्वशा मताः ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V23
इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S26_V23_B1
| text    = 'एकः पूर्णो हरिर्नान्यस्तदन्ये तद्वशा मताः ।
इति ज्ञानं स्थिरं यत्तदैकात्म्यज्ञानमुच्यते''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,865: Line 4,837:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V31_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V31" data-block-id="BTN_C03_S26_V31_B1">'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V31
नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः''॥ इति गारुडे ॥३१॥</div>
| id       = BTN_C03_S26_V31_B1
| text    = 'शुक्लेन जनिरन्येषां हरेः स्वतनुवैव तु ।
नित्योदितज्ञानतनोः कुतः स्याच्छुक्लतो जनिः''॥ इति गारुडे ॥३१॥
}}


</div>
</div>
Line 6,876: Line 4,844:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V32" data-block-id="BTN_C03_S26_V32_B1">'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V32
'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते''। इति कापिलेये ॥३२॥</div>
| id       = BTN_C03_S26_V32_B1
| text    = 'आनुश्रविककर्माऽसौ श्रुत्युक्तं यो न लङ्घयेत्''। इति भविष्यत्पर्वणि ।
'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्वो विष्णुरुदीर्यते''। इति कापिलेये ॥३२॥
}}


</div>
</div>
Line 6,887: Line 4,851:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V33" data-block-id="BTN_C03_S26_V33_B1">'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V33
अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी''॥ इति च ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S26_V33_B1
| text    = 'अपूर्णभक्तेर्मुक्तौ तु न सुखं पूर्तिमेष्यति ।
अतस्तादृशमुक्तेश्च भक्तिः पूर्णा गरीयसी''॥ इति च ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,898: Line 4,858:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V34" data-block-id="BTN_C03_S26_V34_B1">'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।
| verse_id = BTN_C03_S26_V34
| id       = BTN_C03_S26_V34_B1
| text    = 'नेच्छन्ति सायुज्यमपि फलत्वेन हरिर्यदि ।
ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।
ददाति भक्तिसन्तुष्ट आज्ञात्वेनैव गृह्णते ।
तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति''॥ इति च ॥ ३४ ॥
तादृशानां सुखाधिक्यं पुनर्मुक्तौ भविष्यति''॥ इति च ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,912: Line 4,868:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S26_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S26_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S26_V38_B1" data-verse="BTN_C03_S26_V38" data-block-id="BTN_C03_S26_V38_B1">आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S26_V38
| id       = BTN_C03_S26_V38_B1
| text    = आदानादिकर्तृत्वादात्मा ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,924: Line 4,876:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V04_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V04" data-block-id="BTN_C03_S27_V04_B1">स परमो न जायते न म्रियत इति हि प्रसिद्धम् । देहाद्युपाधि-भिरात्तधर्मो जीवोऽपि स्वप्नवद्भ्रान्त्या जायते म्रियते च । भ्रान्तित्वाद्देहात्मत्वस्य । किमु सर्वज्ञत्वस्वतन्त्रत्वादिवैलक्षण्ययुक्त ईश्वरः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V04
| id       = BTN_C03_S27_V04_B1
| text    = स परमो न जायते न म्रियत इति हि प्रसिद्धम् । देहाद्युपाधि-भिरात्तधर्मो जीवोऽपि स्वप्नवद्भ्रान्त्या जायते म्रियते च । भ्रान्तित्वाद्देहात्मत्वस्य । किमु सर्वज्ञत्वस्वतन्त्रत्वादिवैलक्षण्ययुक्त ईश्वरः ।
'परस्य जन्ममृत्याद्याः स्युः स्वतन्त्रस्य किं पुनः ।
'परस्य जन्ममृत्याद्याः स्युः स्वतन्त्रस्य किं पुनः ।
जीवस्यापि यतो भ्रान्त्या जन्ममृत्यादिसङ्गतिः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ४ ॥
जीवस्यापि यतो भ्रान्त्या जन्ममृत्यादिसङ्गतिः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,936: Line 4,884:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V05" data-block-id="BTN_C03_S27_V05_B1">उपगतां समीपस्थाम् ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S27_V05
| id       = BTN_C03_S27_V05_B1
| text    = उपगतां समीपस्थाम् ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,946: Line 4,890:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V06" data-block-id="BTN_C03_S27_V06_B1">मुमुहे मोहयामास । 'तदेतन्मे विजानीहि''। 'कृत्वा विवाहम्''इत्यादिवत् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V06
| id       = BTN_C03_S27_V06_B1
| text    = मुमुहे मोहयामास । 'तदेतन्मे विजानीहि''। 'कृत्वा विवाहम्''इत्यादिवत् ।
'यत्र कारयिताऽतीव स्वतन्त्रस्तत्र कर्तृता ।
'यत्र कारयिताऽतीव स्वतन्त्रस्तत्र कर्तृता ।
प्रच्यते तु यथा ब्रह्म त्वज्ञं संसारभागिति''॥ इति च ।
प्रच्यते तु यथा ब्रह्म त्वज्ञं संसारभागिति''॥ इति च ।
'लये वाप्यथवा सृष्टौ त्वन्तरालेऽपि न क्वचित् ।
'लये वाप्यथवा सृष्टौ त्वन्तरालेऽपि न क्वचित् ।
प्रकृत्या रहितं ब्रह्म कदाचिदपि तिष्ठति''॥ इति कापिलेये ॥ ६ ॥
प्रकृत्या रहितं ब्रह्म कदाचिदपि तिष्ठति''॥ इति कापिलेये ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,960: Line 4,900:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V07_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V07" data-block-id="BTN_C03_S27_V07_B1">एवं पराभिध्यानेन परमात्मेच्छया । प्रकृतेः कर्तृत्वं जीव आत्मनि मन्यते ॥ ७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S27_V07
| id       = BTN_C03_S27_V07_B1
| text    = एवं पराभिध्यानेन परमात्मेच्छया । प्रकृतेः कर्तृत्वं जीव आत्मनि मन्यते ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 6,970: Line 4,906:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V08_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V08" data-block-id="BTN_C03_S27_V08_B1">'विष्णोः सुराणां गुरूणां नित्या जीवस्य तन्त्रता ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V08
| id       = BTN_C03_S27_V08_B1
| text    = 'विष्णोः सुराणां गुरूणां नित्या जीवस्य तन्त्रता ।
यत्तु तस्यान्यतन्त्रत्वं तज्ज्ञानाद्विनिवर्तते''॥ इति च ।
यत्तु तस्यान्यतन्त्रत्वं तज्ज्ञानाद्विनिवर्तते''॥ इति च ।
अकर्तुरीशस्य सकाशात् ।
अकर्तुरीशस्य सकाशात् ।
'अक्लिष्टत्वादकर्तासावकार्यत्वादथापि वा''। इति च ।
'अक्लिष्टत्वादकर्तासावकार्यत्वादथापि वा''। इति च ।
'एष कर्ता न क्रियते कारणं च जगत्प्रभुः''। इति भारते ॥ ८ ॥
'एष कर्ता न क्रियते कारणं च जगत्प्रभुः''। इति भारते ॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,984: Line 4,916:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V09" data-block-id="BTN_C03_S27_V09_B1">'ब्रह्मादिभिः सर्गकरी श्रीर्विष्णुबलसंश्रयात् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V09
| id       = BTN_C03_S27_V09_B1
| text    = 'ब्रह्मादिभिः सर्गकरी श्रीर्विष्णुबलसंश्रयात् ।
सुखदुःखप्रदो विष्णुः स्वयमेव सनातनः ॥
सुखदुःखप्रदो विष्णुः स्वयमेव सनातनः ॥
कर्तृत्वं सुखदुःखानामन्येषां च तदाज्ञया ।
कर्तृत्वं सुखदुःखानामन्येषां च तदाज्ञया ।
भोक्तृत्वं सुखदुःखानां करोत्येको हरिः स्वयम् ।
भोक्तृत्वं सुखदुःखानां करोत्येको हरिः स्वयम् ।
भोक्तृत्वमात्रहेतुत्वं जीवे नान्यत्र कुत्रचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
भोक्तृत्वमात्रहेतुत्वं जीवे नान्यत्र कुत्रचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
'प्रकृतिं पुरुषं चैव विध्द्यनादी''इति च ॥ ९ ॥
'प्रकृतिं पुरुषं चैव विध्द्यनादी''इति च ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 6,999: Line 4,927:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V11" data-block-id="BTN_C03_S27_V11_B1">'व्यक्ताव्यक्तात्मकं यत्तद्विद्यात्सदसदात्मकम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V11
| id       = BTN_C03_S27_V11_B1
| text    = 'व्यक्ताव्यक्तात्मकं यत्तद्विद्यात्सदसदात्मकम् ।
असर्गा केवलाव्यक्ता सिसृक्षुरुभयात्मिका ॥
असर्गा केवलाव्यक्ता सिसृक्षुरुभयात्मिका ॥
व्यक्तैव कार्यरूपा तु प्रकृतिस्त्रिविधा मता ।
व्यक्तैव कार्यरूपा तु प्रकृतिस्त्रिविधा मता ।
कार्यतः सा प्रधानत्वात्प्रधानमिति कीर्त्यते ।
कार्यतः सा प्रधानत्वात्प्रधानमिति कीर्त्यते ।
अविशेषा ह्यकार्यत्वात्सा च श्रीर्विष्णुसंश्रया''॥ इति हरिवंशेषु ॥
अविशेषा ह्यकार्यत्वात्सा च श्रीर्विष्णुसंश्रया''॥ इति हरिवंशेषु ॥
'विशेषः कार्यमुद्दिष्टं विशेषाद्दृश्यते यतः''इति पाद्मे ॥ ११ ॥
'विशेषः कार्यमुद्दिष्टं विशेषाद्दृश्यते यतः''इति पाद्मे ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,014: Line 4,938:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V15" data-block-id="BTN_C03_S27_V15_B1">'बुद्धिरध्यवसानाय संशयं कुरुते मनः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V15
अभिमानो ह्यहङ्कारश्चित्तं स्मरणकारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V15_B1
| text    = 'बुद्धिरध्यवसानाय संशयं कुरुते मनः ।
अभिमानो ह्यहङ्कारश्चित्तं स्मरणकारणम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,025: Line 4,945:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V16" data-block-id="BTN_C03_S27_V16_B1">'हरिस्तु निर्गुणं ब्रह्म श्रीर्ब्रह्म सगुणं स्मृता ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V16
तदङ्गजानि तत्त्वनि तमात्तद्रूपमुच्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १६ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V16_B1
| text    = 'हरिस्तु निर्गुणं ब्रह्म श्रीर्ब्रह्म सगुणं स्मृता ।
तदङ्गजानि तत्त्वनि तमात्तद्रूपमुच्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,036: Line 4,952:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V17" data-block-id="BTN_C03_S27_V17_B1">'पुरुषो हृदिस्थः परमः कालः सर्वगतो हरिः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V17
| id       = BTN_C03_S27_V17_B1
| text    = 'पुरुषो हृदिस्थः परमः कालः सर्वगतो हरिः ।
अथवा रुद्रदेहस्थो हरिः काल इतीरितः''॥ इति ब्राह्मे ॥
अथवा रुद्रदेहस्थो हरिः काल इतीरितः''॥ इति ब्राह्मे ॥
पौरुषं प्रभावम् । पुरुषस्य प्रकर्षेण भावं व्याप्तं रूपम् । एके सम्यग्ज्ञानिनः । अप्राकृताः ॥ १७ ॥
पौरुषं प्रभावम् । पुरुषस्य प्रकर्षेण भावं व्याप्तं रूपम् । एके सम्यग्ज्ञानिनः । अप्राकृताः ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,048: Line 4,960:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V20" data-block-id="BTN_C03_S27_V20_B1">'प्रकृतेः क्षोभकं रूपं दैवं नारायणात्मकम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V20
| id       = BTN_C03_S27_V20_B1
| text    = 'प्रकृतेः क्षोभकं रूपं दैवं नारायणात्मकम् ।
प्रकृतौ महतः स्रष्टा परमः पुरुषो मतः ॥
प्रकृतौ महतः स्रष्टा परमः पुरुषो मतः ॥
तदेव वासुदेवाख्यं महत्तत्त्वनियामकम् ।
तदेव वासुदेवाख्यं महत्तत्त्वनियामकम् ।
Line 7,058: Line 4,967:
अनिरुद्धो मनस्तत्त्वनियन्ता भगवान् हरिः ॥
अनिरुद्धो मनस्तत्त्वनियन्ता भगवान् हरिः ॥
महत्तत्त्वादिजीवास्तु ब्रह्मशेषाङ्गजास्तथा ।
महत्तत्त्वादिजीवास्तु ब्रह्मशेषाङ्गजास्तथा ।
सूक्ष्मस्थूलविभेदेन कामजश्चानिरुद्धकः''॥ इति कापिलेये ॥ २० ॥
सूक्ष्मस्थूलविभेदेन कामजश्चानिरुद्धकः''॥ इति कापिलेये ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,065: Line 4,973:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V21" data-block-id="BTN_C03_S27_V21_B1">'ओ रमयते यस्मात्केशवो जगदङ्कुरः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V21
महान्तं योऽसृजज्जीवमोहकं च तमोऽग्रसत्''॥ इति च ॥ २१ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V21_B1
| text    = 'ओ रमयते यस्मात्केशवो जगदङ्कुरः ।
महान्तं योऽसृजज्जीवमोहकं च तमोऽग्रसत्''॥ इति च ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,076: Line 4,980:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V22_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V22" data-block-id="BTN_C03_S27_V22_B1">यद्वासुदेवाख्यं भगवद्रूपं ततो महदात्मकं चित्तं जायते ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V22
| id       = BTN_C03_S27_V22_B1
| text    = यद्वासुदेवाख्यं भगवद्रूपं ततो महदात्मकं चित्तं जायते ।
'सत्वशब्देन चोच्यन्ते पूर्णानन्दादयो गुणाः''॥ इति च ।
'सत्वशब्देन चोच्यन्ते पूर्णानन्दादयो गुणाः''॥ इति च ।
'महत्तत्त्वगतो योऽसौ वासुदेवाभिधो हरिः ।
'महत्तत्त्वगतो योऽसौ वासुदेवाभिधो हरिः ।
स चित्तजनकः प्रोक्तः प्राणिनां च पृथक्पृथक्''॥ इति च ॥ २२ ॥
स चित्तजनकः प्रोक्तः प्राणिनां च पृथक्पृथक्''॥ इति च ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,089: Line 4,989:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V23_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V23" data-block-id="BTN_C03_S27_V23_B1">चित्तस्य स्वच्छत्वादयः पृथग्गुणा उच्यन्ते स्वच्छत्वमित्यादि ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V23
| id       = BTN_C03_S27_V23_B1
| text    = चित्तस्य स्वच्छत्वादयः पृथग्गुणा उच्यन्ते स्वच्छत्वमित्यादि ।
'स्तिमितोदकचित्तादेरविकारोऽल्पवत्क्रिया''। इति तत्त्वविवेके ।
'स्तिमितोदकचित्तादेरविकारोऽल्पवत्क्रिया''। इति तत्त्वविवेके ।
'वृत्तिः स्वभावो वृत्तं च स्थितिरित्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
'वृत्तिः स्वभावो वृत्तं च स्थितिरित्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
''वृत्तिभिर्लक्षणं प्रोक्तम्' इति स्वाभाविकं लक्षणमित्यर्थः ॥ २३ ॥
''वृत्तिभिर्लक्षणं प्रोक्तम्' इति स्वाभाविकं लक्षणमित्यर्थः ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,102: Line 4,998:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V24" data-block-id="BTN_C03_S27_V24_B1">'ज्ञानप्रधानस्तु महानहङ्कारः क्रियाधिकः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V24
इतरापेक्षया सोऽपि ज्ञानाधिक इतीरितः''॥ इति च ॥ २४ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V24_B1
| text    = 'ज्ञानप्रधानस्तु महानहङ्कारः क्रियाधिकः ।
इतरापेक्षया सोऽपि ज्ञानाधिक इतीरितः''॥ इति च ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,113: Line 5,005:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V26" data-block-id="BTN_C03_S27_V26_B1">'देवताधिकृतं यत्तदधिदैवमिति स्मृतम्''। इति च ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V26
| id       = BTN_C03_S27_V26_B1
| text    = 'देवताधिकृतं यत्तदधिदैवमिति स्मृतम्''। इति च ।
वैकारिकोऽधिदैवमित्यादि पञ्चम्यर्थे ।
वैकारिकोऽधिदैवमित्यादि पञ्चम्यर्थे ।
'सप्तसु प्रथमा''तत्र स्वातन्त्र्यं यद्विवक्षितम् । इति शब्दनिर्णये ॥२६॥
'सप्तसु प्रथमा''तत्र स्वातन्त्र्यं यद्विवक्षितम् । इति शब्दनिर्णये ॥२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,127: Line 5,015:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V28" data-block-id="BTN_C03_S27_V28_B1">'मनोरूपेण कर्तृत्वं देहरूपेण कार्यता ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V28
| id       = BTN_C03_S27_V28_B1
| text    = 'मनोरूपेण कर्तृत्वं देहरूपेण कार्यता ।
इन्द्रियात्मतया चैव करणत्वमहङ्कृतेः ॥
इन्द्रियात्मतया चैव करणत्वमहङ्कृतेः ॥
यतो मनस्यहंभावस्तस्मात्कर्तृ मनः स्मृतम् ।
यतो मनस्यहंभावस्तस्मात्कर्तृ मनः स्मृतम् ।
Line 7,138: Line 5,023:
'शान्तरूपो देवपिता घोरः करणसृङ्मतः ।
'शान्तरूपो देवपिता घोरः करणसृङ्मतः ।
तावज्ज्ञानस्याप्रकाशान्मूढो भूतपिता स्मृतः ।
तावज्ज्ञानस्याप्रकाशान्मूढो भूतपिता स्मृतः ।
त्रिरूपोऽयमहङ्कारः शेष इत्येव तं विदुः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २७-२८ ॥
त्रिरूपोऽयमहङ्कारः शेष इत्येव तं विदुः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ २७-२८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,147: Line 5,031:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V32" data-block-id="BTN_C03_S27_V32_B1">द्रव्यस्फुरणे यद्विशेषज्ञानम् ॥
| verse_id = BTN_C03_S27_V32
| id       = BTN_C03_S27_V32_B1
| text    = द्रव्यस्फुरणे यद्विशेषज्ञानम् ॥
'सामान्यं मनसा जातं विशेषाद्बुद्धिजं भवेत्''॥
'सामान्यं मनसा जातं विशेषाद्बुद्धिजं भवेत्''॥
'अचलः संशयो बुद्धेश्चलो मानस उच्यते ।
'अचलः संशयो बुद्धेश्चलो मानस उच्यते ।
चञ्चला तु स्मृतिर्बुद्धेश्चित्तजैव स्थिरा स्मृतिः''॥ इति च ॥
चञ्चला तु स्मृतिर्बुद्धेश्चित्तजैव स्थिरा स्मृतिः''॥ इति च ॥
'येन यज्ज्ञायते वस्तु तत्तल्लक्षणमुच्यते । तत्स्वरूपं पृथक्चेति द्विविधं कवयो विदुः''॥ इति कापिलेये ॥ ३१,३२ ॥
'येन यज्ज्ञायते वस्तु तत्तल्लक्षणमुच्यते । तत्स्वरूपं पृथक्चेति द्विविधं कवयो विदुः''॥ इति कापिलेये ॥ ३१,३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,161: Line 5,041:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V33" data-block-id="BTN_C03_S27_V33_B1">'प्रधानवायुः सूत्रात्मा महता सह जायते ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V33
| id       = BTN_C03_S27_V33_B1
| text    = 'प्रधानवायुः सूत्रात्मा महता सह जायते ।
तैजसश्च खजः स्पर्श इत्याद्यास्तत्सुताः स्मृताः ।
तैजसश्च खजः स्पर्श इत्याद्यास्तत्सुताः स्मृताः ।
तदाविष्टा अन्यजीवास्तदाधाराश्च तद्बलाः''। इति च ॥ ३३ ॥
तदाविष्टा अन्यजीवास्तदाधाराश्च तद्बलाः''। इति च ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,175: Line 5,051:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V35" data-block-id="BTN_C03_S27_V35_B1">अर्थाश्रयत्वम् अर्थविषयत्वम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V35
| id       = BTN_C03_S27_V35_B1
| text    = अर्थाश्रयत्वम् अर्थविषयत्वम् ।
'शब्देनैव यतो ज्ञेयो हरिर्लिङ्गं तु तस्य तत् ।
'शब्देनैव यतो ज्ञेयो हरिर्लिङ्गं तु तस्य तत् ।
स्पर्शाद्यभावात्तन्मात्रा नभसश्चेति कीर्त्यते ॥
स्पर्शाद्यभावात्तन्मात्रा नभसश्चेति कीर्त्यते ॥
Line 7,185: Line 5,058:
शब्दो वर्णात्मको नित्यो ध्वनिराकाशसम्भवः ।
शब्दो वर्णात्मको नित्यो ध्वनिराकाशसम्भवः ।
आकाश एव सूक्ष्मस्तु ध्वनिरित्येव शब्द्यते ॥
आकाश एव सूक्ष्मस्तु ध्वनिरित्येव शब्द्यते ॥
स एव व्यज्यमानस्तु भवेत्कर्णैकगोचरः''॥ इति च ॥ ३४,३५ ॥
स एव व्यज्यमानस्तु भवेत्कर्णैकगोचरः''॥ इति च ॥ ३४,३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,192: Line 5,064:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V37" data-block-id="BTN_C03_S27_V37_B1">नभसः शब्दतन्मात्राच्छब्दतन्मात्रगुणात् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V37
| id       = BTN_C03_S27_V37_B1
| text    = नभसः शब्दतन्मात्राच्छब्दतन्मात्रगुणात् ।
'स्पर्शादयोऽपि वाय्वादेः सूक्ष्मावस्था प्रकीर्तिता''इति च ।
'स्पर्शादयोऽपि वाय्वादेः सूक्ष्मावस्था प्रकीर्तिता''इति च ।
'सूक्ष्मेन्द्रियाणि सन्त्येव स्युः स्थूलान्यप्यहङ्कृतेः ।
'सूक्ष्मेन्द्रियाणि सन्त्येव स्युः स्थूलान्यप्यहङ्कृतेः ।
भूतेभ्यश्चोपचीयन्ते पुनर्ब्रह्मशरीरतः''॥ इति च ॥ ३७ ॥
भूतेभ्यश्चोपचीयन्ते पुनर्ब्रह्मशरीरतः''॥ इति च ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,205: Line 5,073:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V39" data-block-id="BTN_C03_S27_V39_B1">'प्राप्नोति वायुः सर्वं तु स्वत एव हरेस्तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V39
| id       = BTN_C03_S27_V39_B1
| text    = 'प्राप्नोति वायुः सर्वं तु स्वत एव हरेस्तथा ।
अतः प्राप्तिरिति प्राहुर्वायुं भूतपतिं प्रभुम् ।
अतः प्राप्तिरिति प्राहुर्वायुं भूतपतिं प्रभुम् ।
प्रधानवायुरन्येषु नित्याविष्टो यतस्ततः ।
प्रधानवायुरन्येषु नित्याविष्टो यतस्ततः ।
तद्गुणास्तेषु चोच्यन्ते नीचता नास्य तत्कृता''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।
तद्गुणास्तेषु चोच्यन्ते नीचता नास्य तत्कृता''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ।
'स्वरूपमपि कर्मेति विषयत्वादुदीर्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥
'स्वरूपमपि कर्मेति विषयत्वादुदीर्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,219: Line 5,083:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V41" data-block-id="BTN_C03_S27_V41_B1">व्यक्तिसंस्थात्वं व्यक्तत्वेन स्थितिः । गुणता प्रकाशत्वम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V41
| id       = BTN_C03_S27_V41_B1
| text    = व्यक्तिसंस्थात्वं व्यक्तत्वेन स्थितिः । गुणता प्रकाशत्वम् ।
'आलोको गुण इत्येव प्रकाशश्चेति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ।
'आलोको गुण इत्येव प्रकाशश्चेति कथ्यते''। इत्यभिधानम् ।
'तेजस्त्वमथ चोग्रत्वं क्रौर्यमित्यपि चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ४१ ॥
'तेजस्त्वमथ चोग्रत्वं क्रौर्यमित्यपि चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,231: Line 5,091:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V45" data-block-id="BTN_C03_S27_V45_B1">'उन्दनं बिन्दुभावः स्यात्स्यन्दनं स्रवणं स्मृतम्''। इत्यभिधानम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V45
पृथिव्यग्न्यपेक्षया भूयस्त्वं देहे ॥ ४५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V45_B1
| text    = 'उन्दनं बिन्दुभावः स्यात्स्यन्दनं स्रवणं स्मृतम्''। इत्यभिधानम् ।
पृथिव्यग्न्यपेक्षया भूयस्त्वं देहे ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,242: Line 5,098:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V48" data-block-id="BTN_C03_S27_V48_B1">भावनमुत्पादकत्वम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V48
| id       = BTN_C03_S27_V48_B1
| text    = भावनमुत्पादकत्वम् ।
'ब्रह्मस्थानं तु पृथिवी शरीरे ब्रह्मदर्शनात्''। इति कापिलेये ।
'ब्रह्मस्थानं तु पृथिवी शरीरे ब्रह्मदर्शनात्''। इति कापिलेये ।
सद्विशेषणं विशेषेण व्यक्तत्वम् ।
सद्विशेषणं विशेषेण व्यक्तत्वम् ।
Line 7,252: Line 5,105:
'शरीरं पार्थिवं ज्ञेयमिन्द्रियाण्यौदकानि तु ।
'शरीरं पार्थिवं ज्ञेयमिन्द्रियाण्यौदकानि तु ।
तैजसः कोष्ठगो वह्निश्छिद्रमाकाशसम्भवम् ।
तैजसः कोष्ठगो वह्निश्छिद्रमाकाशसम्भवम् ।
प्राणा वायुमयाः सर्वे प्रत्येकं प्रञ्चधा पुनः''॥ इति कापिलेये ॥४८॥
प्राणा वायुमयाः सर्वे प्रत्येकं प्रञ्चधा पुनः''॥ इति कापिलेये ॥४८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,259: Line 5,111:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V54_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V54" data-block-id="BTN_C03_S27_V54_B1">'अचेतनाद्यतस्त्वण्डाद् ब्रह्मा समजनि स्फुटम् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V54
अतो ब्रह्माण्डमित्याहुर्विराड् ब्रह्मा प्रकाशनात्''॥ इति च ॥ ५४ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V54_B1
| text    = 'अचेतनाद्यतस्त्वण्डाद् ब्रह्मा समजनि स्फुटम् ।
अतो ब्रह्माण्डमित्याहुर्विराड् ब्रह्मा प्रकाशनात्''॥ इति च ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,270: Line 5,118:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V61">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V61">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V61_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V61" data-block-id="BTN_C03_S27_V61_B1">'यज्ञनामा तु देवोऽन्यो विज्ञेयः पाददेवता ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V61
| id       = BTN_C03_S27_V61_B1
| text    = 'यज्ञनामा तु देवोऽन्यो विज्ञेयः पाददेवता ।
तदाविष्टो हरिर्नित्यं तमाहुः पाददैवतम् ।
तदाविष्टो हरिर्नित्यं तमाहुः पाददैवतम् ।
तस्येन्द्रियाभिमानित्वं कुतः पूर्णामलात्मनः''॥ इति च ॥ ६१ ॥
तस्येन्द्रियाभिमानित्वं कुतः पूर्णामलात्मनः''॥ इति च ॥ ६१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,282: Line 5,126:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V64">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V64">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V64_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V64" data-block-id="BTN_C03_S27_V64_B1">'चैत्योऽपि भगवान्विष्णुरन्तर्यामी चतुर्मुखात् ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V64
स्वेच्छया व्यक्तिमगमत्ततोऽसौ ब्रह्मजः स्मृतः''॥ इति च ॥ ६४ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S27_V64_B1
| text    = 'चैत्योऽपि भगवान्विष्णुरन्तर्यामी चतुर्मुखात् ।
स्वेच्छया व्यक्तिमगमत्ततोऽसौ ब्रह्मजः स्मृतः''॥ इति च ॥ ६४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,293: Line 5,133:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V70" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V70">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V70" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V70">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V70_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V70" data-block-id="BTN_C03_S27_V70_B1">'यज्ञान्तस्थः स्वयं पादौ विशन्नोत्थापयद्धरिः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V70
| id       = BTN_C03_S27_V70_B1
| text    = 'यज्ञान्तस्थः स्वयं पादौ विशन्नोत्थापयद्धरिः ।
शक्तोऽपि ब्रह्मवाय्वोस्तु बलज्ञप्त्यै जनार्दनः ।
शक्तोऽपि ब्रह्मवाय्वोस्तु बलज्ञप्त्यै जनार्दनः ।
तत्स्थ उत्थापयामास ब्रह्मदेहं विशन्प्रभुः''॥ इति च ॥ ७० ॥
तत्स्थ उत्थापयामास ब्रह्मदेहं विशन्प्रभुः''॥ इति च ॥ ७० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,305: Line 5,141:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V72" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V72">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V72" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V72">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V72_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V72" data-block-id="BTN_C03_S27_V72_B1">ब्रह्मा बृहस्पतिः ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V72
| id       = BTN_C03_S27_V72_B1
| text    = ब्रह्मा बृहस्पतिः ।
'यस्मिन्ब्रह्मा राजनि पूर्व एति''। इति श्रुतिः ।
'यस्मिन्ब्रह्मा राजनि पूर्व एति''। इति श्रुतिः ।
'बृहस्पतिः पुरोधाश्च ब्रह्मा च ब्रह्मणस्पतिः''। इत्यभिधानम् ॥ ७२ ॥
'बृहस्पतिः पुरोधाश्च ब्रह्मा च ब्रह्मणस्पतिः''। इत्यभिधानम् ॥ ७२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,319: Line 5,151:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V73" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V73">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S27_V73" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S27_V73">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S27_V73_B1" data-verse="BTN_C03_S27_V73" data-block-id="BTN_C03_S27_V73_B1">'अंशेन सुप्तो ब्रह्माऽपि अंशेन निरगात्तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S27_V73
| id       = BTN_C03_S27_V73_B1
| text    = 'अंशेन सुप्तो ब्रह्माऽपि अंशेन निरगात्तथा ।
स्वदेहाद्वायुसहितो विष्णुना च जगत्प्रभुः ॥
स्वदेहाद्वायुसहितो विष्णुना च जगत्प्रभुः ॥
तमुत्थापयितुं देवास्तानृते त्रीन्महाबलान् ।
तमुत्थापयितुं देवास्तानृते त्रीन्महाबलान् ।
Line 7,329: Line 5,158:
विशेषेण हरेरेव प्राभावेन श्रियः पतेः ॥
विशेषेण हरेरेव प्राभावेन श्रियः पतेः ॥
चित्ताभिमानी ब्रह्मैव क्षेत्रज्ञस्तद्गतो हरिः ।
चित्ताभिमानी ब्रह्मैव क्षेत्रज्ञस्तद्गतो हरिः ।
प्रणो वायुरिति प्रक्तस्तयोरीशो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ ७३ ॥
प्रणो वायुरिति प्रक्तस्तयोरीशो हरिः स्वयम्''॥ इति च ॥ ७३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,338: Line 5,166:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V05" data-block-id="BTN_C03_S28_V05_B1">'अज्ञानं सुप्तिशब्दोक्तं स्वप्नश्चैव विपर्ययः''॥ इति भारते ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S28_V05
| id       = BTN_C03_S28_V05_B1
| text    = 'अज्ञानं सुप्तिशब्दोक्तं स्वप्नश्चैव विपर्ययः''॥ इति भारते ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,348: Line 5,172:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V11_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V11" data-block-id="BTN_C03_S28_V11_B1">बुद्धेरवस्थानं निद्रादि ॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S28_V11
| id       = BTN_C03_S28_V11_B1
| text    = बुद्धेरवस्थानं निद्रादि ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,358: Line 5,178:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V12" data-block-id="BTN_C03_S28_V12_B1">असति प्रलये ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S28_V12
| id       = BTN_C03_S28_V12_B1
| text    = असति प्रलये ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,368: Line 5,184:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V14" data-block-id="BTN_C03_S28_V14_B1">'शेषस्य प्रतिबिम्बास्तु देवाः शेषस्तु ब्रह्मणः ।
| verse_id = BTN_C03_S28_V14
| id       = BTN_C03_S28_V14_B1
| text    = 'शेषस्य प्रतिबिम्बास्तु देवाः शेषस्तु ब्रह्मणः ।
स परब्रह्मणश्चैव ते स्वबिम्बप्रदर्शकाः ।
स परब्रह्मणश्चैव ते स्वबिम्बप्रदर्शकाः ।
ततः स्वबिम्बद्वारेण परमात्मप्रदर्शनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १४ ॥
ततः स्वबिम्बद्वारेण परमात्मप्रदर्शनम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,380: Line 5,192:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V15_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V15" data-block-id="BTN_C03_S28_V15_B1">यो विनिद्रः स सत्यदृक् ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S28_V15
| id       = BTN_C03_S28_V15_B1
| text    = यो विनिद्रः स सत्यदृक् ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,390: Line 5,198:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V16" data-block-id="BTN_C03_S28_V16_B1">यः अनष्टो नष्टवन्नाज्ञासिषमिति मन्यमानः स आतुरो द्रष्टा जीवः ॥१६॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S28_V16
| id       = BTN_C03_S28_V16_B1
| text    = यः अनष्टो नष्टवन्नाज्ञासिषमिति मन्यमानः स आतुरो द्रष्टा जीवः ॥१६॥
}}


</div>
</div>
Line 7,402: Line 5,206:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S28_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S28_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S28_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S28_V17" data-block-id="BTN_C03_S28_V17_B1">साहङ्कारं द्रव्यं जीवः तस्यावस्थानमनुग्राहकश्च परमात्मा ।
| verse_id = BTN_C03_S28_V17
| id       = BTN_C03_S28_V17_B1
| text    = साहङ्कारं द्रव्यं जीवः तस्यावस्थानमनुग्राहकश्च परमात्मा ।
'नित्यदृक्परमात्माऽसौ मृतवद्यो न किञ्चन ।
'नित्यदृक्परमात्माऽसौ मृतवद्यो न किञ्चन ।
जानाति जीवः स ज्ञेयः परमात्मा तदाश्रयः"॥ इति हरिवंशेषु ॥१७॥
जानाति जीवः स ज्ञेयः परमात्मा तदाश्रयः"॥ इति हरिवंशेषु ॥१७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,416: Line 5,216:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V01_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V01" data-block-id="BTN_C03_S29_V01_B1">'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।
| verse_id = BTN_C03_S29_V01
बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः''॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S29_V01_B1
| text    = 'सबीजो वैष्णवो योगो निर्बीजस्त्वन्यदैवतः ।
बीजं विष्णुर्हि जगतः शाखाद्याश्चान्यदेवताः''॥ इति कौर्मे ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,427: Line 5,223:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V06_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V06" data-block-id="BTN_C03_S29_V06_B1">'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्''। इति च ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V06
| id       = BTN_C03_S29_V06_B1
| text    = 'समाधिरप्रयत्नेन मनसः संस्थितिर्भवेत्''। इति च ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,437: Line 5,229:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V20" data-block-id="BTN_C03_S29_V20_B1">सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।
| verse_id = BTN_C03_S29_V20
| id       = BTN_C03_S29_V20_B1
| text    = सर्वस्मरणाशक्तावेकाङ्गे ।
'यावन्न च्यवते मन''इत्युक्तत्वात् ।
'यावन्न च्यवते मन''इत्युक्तत्वात् ।
'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः''। इति च ॥ २० ॥
'सर्वं स्मर्तुमशक्तः सन्नेकाङ्गं चिन्तयेद्बुधः''। इति च ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,449: Line 5,237:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V27" data-block-id="BTN_C03_S29_V27_B1">'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।
| verse_id = BTN_C03_S29_V27
स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S29_V27_B1
| text    = 'ब्रह्मा चित्ताभिमानेन चैत्यस्तन्नियमाद्धरिः ।
स च ब्रह्मा हरेः कण्ठे कौस्तुभत्वेन भासते''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,460: Line 5,244:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V29" data-block-id="BTN_C03_S29_V29_B1">'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्''॥ इति च ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V29
| id       = BTN_C03_S29_V29_B1
| text    = 'साक्षाच्छ्रीस्तु हरे रूपमिन्दिरा तु तदाश्रयात्''॥ इति च ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,470: Line 5,250:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V32" data-block-id="BTN_C03_S29_V32_B1">'न पृथग्दिदृक्षेत्''। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V32
| id       = BTN_C03_S29_V32_B1
| text    = 'न पृथग्दिदृक्षेत्''। तमेव दिदृक्षेदित्यर्थः ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,480: Line 5,256:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V33" data-block-id="BTN_C03_S29_V33_B1">चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V33
| id       = BTN_C03_S29_V33_B1
| text    = चित्तबडिशवियोगो ध्यानानन्तरसमाधिः ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,490: Line 5,262:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V34" data-block-id="BTN_C03_S29_V34_B1">मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V34
| id       = BTN_C03_S29_V34_B1
| text    = मुक्ताश्रयं विष्णुविषयम् । स्वचित्तं जीवचैतन्ये ततम् । निर्वाणमृच्छति शरीराभिमानं जहाति । स्वचिदभिमानेन ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,500: Line 5,268:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V35" data-block-id="BTN_C03_S29_V35_B1">'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः''। इति शब्दनिर्णये ।
| verse_id = BTN_C03_S29_V35
| id       = BTN_C03_S29_V35_B1
| text    = 'असत्कर्ता तु जीवः स्यात्सत्कर्ता परमेश्वरः''। इति शब्दनिर्णये ।
'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।
'दुर्दुःखमिति विज्ञेयं खं सुखं च तयोर्यतः ।
प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥
प्रदाता परमो विष्णुस्तस्माद्दुःखादनामवान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,512: Line 5,276:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V41_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V41" data-block-id="BTN_C03_S29_V41_B1">अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S29_V41
| id       = BTN_C03_S29_V41_B1
| text    = अनन्यभावेन तद्रूपाणामभेदेन । तदात्मतां तस्याऽदानादिकर्तृत्वं च भूतविषये ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,524: Line 5,284:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S29_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S29_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S29_V43_B1" data-verse="BTN_C03_S29_V43" data-block-id="BTN_C03_S29_V43_B1">प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।
| verse_id = BTN_C03_S29_V43
| id       = BTN_C03_S29_V43_B1
| text    = प्रकृतिं पराभाव्य तदुत्तमत्वेनैव सदावतिष्ठते परः ।
'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।
'सर्वभूतस्थमीशेशं जेतारं प्रकृतेरपि ।
अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते''॥ इति च ॥ ४३ ॥
अविशेषं सदैवैकं चिन्तयन्विप्रमुच्यते''॥ इति च ॥ ४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,540: Line 5,296:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V02" data-block-id="BTN_C03_S30_V02_B1">यथा साङ्ख्येषूक्तं तथा कथितम् । यत्साङ्ख्यमूलं तल्लक्षणं प्रचक्षते ॥१,२॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V02
| id       = BTN_C03_S30_V02_B1
| text    = यथा साङ्ख्येषूक्तं तथा कथितम् । यत्साङ्ख्यमूलं तल्लक्षणं प्रचक्षते ॥१,२॥
}}


</div>
</div>
Line 7,550: Line 5,302:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V09_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V09" data-block-id="BTN_C03_S30_V09_B1">तद्रूपाणां पृथग्भावः ॥ ९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V09
| id       = BTN_C03_S30_V09_B1
| text    = तद्रूपाणां पृथग्भावः ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,560: Line 5,308:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V10_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V10" data-block-id="BTN_C03_S30_V10_B1">अपृथग्भावः स सात्विकः ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V10
| id       = BTN_C03_S30_V10_B1
| text    = अपृथग्भावः स सात्विकः ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,570: Line 5,314:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V25_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V25" data-block-id="BTN_C03_S30_V25_B1">'अज्ञोऽर्चयेदेवार्चायामन्यथा दोषवान्भवेत् ।
| verse_id = BTN_C03_S30_V25
ज्ञस्त्वर्चयन्सुगुणवानन्यथा दोषवान्न तु''॥ इति कापिलेये ॥२५॥</div>
| id       = BTN_C03_S30_V25_B1
| text    = 'अज्ञोऽर्चयेदेवार्चायामन्यथा दोषवान्भवेत् ।
ज्ञस्त्वर्चयन्सुगुणवानन्यथा दोषवान्न तु''॥ इति कापिलेये ॥२५॥
}}


</div>
</div>
Line 7,581: Line 5,321:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V26_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V26" data-block-id="BTN_C03_S30_V26_B1">अन्तरोदरं भिन्नं ब्रह्म । आत्मस्थमन्यस्थं च ब्रह्म यो भेदेन पश्यति । 'उदरं ब्रह्म''। इति श्रुतेः ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V26
| id       = BTN_C03_S30_V26_B1
| text    = अन्तरोदरं भिन्नं ब्रह्म । आत्मस्थमन्यस्थं च ब्रह्म यो भेदेन पश्यति । 'उदरं ब्रह्म''। इति श्रुतेः ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,601: Line 5,337:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V33_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V33" data-block-id="BTN_C03_S30_V33_B1">प्राणभृतः चलनयुक्ताः ।
| verse_id = BTN_C03_S30_V33
| id       = BTN_C03_S30_V33_B1
| text    = प्राणभृतः चलनयुक्ताः ।
'पशुवृक्षादिभेदेन जीवा एव स्वतः स्थिताः ।
'पशुवृक्षादिभेदेन जीवा एव स्वतः स्थिताः ।
संसृतौ व्यत्ययस्तेषां मुक्तौ तत्तत्स्वरूपता ॥
संसृतौ व्यत्ययस्तेषां मुक्तौ तत्तत्स्वरूपता ॥
Line 7,613: Line 5,346:
पूर्णधर्मा ततस्त्विन्द्रो निःसङ्गो गरुडस्ततः ।
पूर्णधर्मा ततस्त्विन्द्रो निःसङ्गो गरुडस्ततः ।
भक्तिपूर्णो हरेर्ब्रह्मा तस्मान्नान्योऽधिकस्ततः ॥
भक्तिपूर्णो हरेर्ब्रह्मा तस्मान्नान्योऽधिकस्ततः ॥
मुक्तौ वा संसृतौ वापि सम्यगेषु हि ते गुणाः ॥ इति कापिलेये ॥ २८-३३ ॥
मुक्तौ वा संसृतौ वापि सम्यगेषु हि ते गुणाः ॥ इति कापिलेये ॥ २८-३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,620: Line 5,352:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V34_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V34" data-block-id="BTN_C03_S30_V34_B1">जीवकलया सह भूतानि बहुमानयंस्तदालयत्वेनेश्वरं प्रणमेत् ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V34
| id       = BTN_C03_S30_V34_B1
| text    = जीवकलया सह भूतानि बहुमानयंस्तदालयत्वेनेश्वरं प्रणमेत् ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,630: Line 5,358:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S35_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S35_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S35_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S35_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V35_B1" data-verse="BTN_C03_S35_V35" data-block-id="BTN_C03_S30_V35_B1">एकतरभावेऽन्यतरस्य नियतत्वादेकतरेणैव ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S35_V35
| id       = BTN_C03_S30_V35_B1
| text    = एकतरभावेऽन्यतरस्य नियतत्वादेकतरेणैव ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,640: Line 5,364:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V36" data-block-id="BTN_C03_S30_V36_B1">सर्वकर्माणि यस्य विचेष्टानिमित्तानि तत्कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V36
| id       = BTN_C03_S30_V36_B1
| text    = सर्वकर्माणि यस्य विचेष्टानिमित्तानि तत्कर्मविचेष्टितम् ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,650: Line 5,370:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V37_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V37" data-block-id="BTN_C03_S30_V37_B1">भिन्नदृशां ईश्वरापेक्षयाऽल्पदृशाम् ।
| verse_id = BTN_C03_S30_V37
'भिन्नमल्पं विजानीयादभिन्नं पूर्णमिष्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥३७॥</div>
| id       = BTN_C03_S30_V37_B1
| text    = भिन्नदृशां ईश्वरापेक्षयाऽल्पदृशाम् ।
'भिन्नमल्पं विजानीयादभिन्नं पूर्णमिष्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥३७॥
}}


</div>
</div>
Line 7,663: Line 5,379:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S30_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S30_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S30_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S30_V39" data-block-id="BTN_C03_S30_V39_B1">'यथायोग्यातिरेकेण न द्वेष्यश्च प््रिायो हरेः'' इति कापिलेये ॥३९॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S30_V39
| id       = BTN_C03_S30_V39_B1
| text    = 'यथायोग्यातिरेकेण न द्वेष्यश्च प््रिायो हरेः'' इति कापिलेये ॥३९॥
}}


</div>
</div>
Line 7,675: Line 5,387:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S31_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V13" data-block-id="BTN_C03_S31_V13_B1">कीनाशः कर्षको मतः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S31_V13
| id       = BTN_C03_S31_V13_B1
| text    = कीनाशः कर्षको मतः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,685: Line 5,393:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S31_V16_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V16" data-block-id="BTN_C03_S31_V16_B1">उत्तारमुद्गतिं विन्द्यात् ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S31_V16
| id       = BTN_C03_S31_V16_B1
| text    = उत्तारमुद्गतिं विन्द्यात् ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,695: Line 5,399:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S31_V24_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V24" data-block-id="BTN_C03_S31_V24_B1">'त्रिभिर्मुहूर्तैर्द्वाभ्यां वा दिनैर्दशभिरेव वा ।
| verse_id = BTN_C03_S31_V24
पक्षान्मासेन वा याति यमलोकमितो गतः''॥ इति नारदीये ॥२४॥</div>
| id       = BTN_C03_S31_V24_B1
| text    = 'त्रिभिर्मुहूर्तैर्द्वाभ्यां वा दिनैर्दशभिरेव वा ।
पक्षान्मासेन वा याति यमलोकमितो गतः''॥ इति नारदीये ॥२४॥
}}


</div>
</div>
Line 7,708: Line 5,408:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S31_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S31_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S31_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S31_V29" data-block-id="BTN_C03_S31_V29_B1">अत्रैवेत्येवशब्दः सामीप्यार्थे ।
| verse_id = BTN_C03_S31_V29
| id       = BTN_C03_S31_V29_B1
| text    = अत्रैवेत्येवशब्दः सामीप्यार्थे ।
'सामीप्ये च प्रधाने च एवशब्दोऽवधारणे''। इति शब्दनिर्णये ।
'सामीप्ये च प्रधाने च एवशब्दोऽवधारणे''। इति शब्दनिर्णये ।
अत्राप्यस्तीत्यर्थः ॥ २९ ॥
अत्राप्यस्तीत्यर्थः ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,722: Line 5,418:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V02" data-block-id="BTN_C03_S32_V02_B1">'नानाविधा गर्भवृद्धिः कर्मभेदाद्भविष्यति ।
| verse_id = BTN_C03_S32_V02
अतो नानाविधं ग्रन्थे गर्भसंस्थानमुच्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S32_V02_B1
| text    = 'नानाविधा गर्भवृद्धिः कर्मभेदाद्भविष्यति ।
अतो नानाविधं ग्रन्थे गर्भसंस्थानमुच्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,733: Line 5,425:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V12_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V12" data-block-id="BTN_C03_S32_V12_B1">'वध्रयस्त्विन्द्रियाण्याहुर्हृषीकाणीति चोच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥१२॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V12
| id       = BTN_C03_S32_V12_B1
| text    = 'वध्रयस्त्विन्द्रियाण्याहुर्हृषीकाणीति चोच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥१२॥
}}


</div>
</div>
Line 7,743: Line 5,431:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V17_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V17" data-block-id="BTN_C03_S32_V17_B1">कतमः सुखतमः ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V17
| id       = BTN_C03_S32_V17_B1
| text    = कतमः सुखतमः ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,753: Line 5,437:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V20_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V20" data-block-id="BTN_C03_S32_V20_B1">अशरीरवत् परमात्मवत् । परमात्मन एव देहोऽपि तद्वशत्वात् ।
| verse_id = BTN_C03_S32_V20
| id       = BTN_C03_S32_V20_B1
| text    = अशरीरवत् परमात्मवत् । परमात्मन एव देहोऽपि तद्वशत्वात् ।
'तत्त्वज्ञानं तु देवानां गर्भस्थानां भविष्यति ।
'तत्त्वज्ञानं तु देवानां गर्भस्थानां भविष्यति ।
उत्तमानामृषीणां वाऽप्यन्येषां बहुजन्मगम्''॥ इति स्कान्दे ॥ २० ॥
उत्तमानामृषीणां वाऽप्यन्येषां बहुजन्मगम्''॥ इति स्कान्दे ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,765: Line 5,445:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V36_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V36" data-block-id="BTN_C03_S32_V36_B1">खण्डितात्मावसायिषु जीवमात्रज्ञानिषु ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V36
| id       = BTN_C03_S32_V36_B1
| text    = खण्डितात्मावसायिषु जीवमात्रज्ञानिषु ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,775: Line 5,451:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V39_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V39" data-block-id="BTN_C03_S32_V39_B1">'मयः प्रधान उद्दिष्टो माया तद्वश उच्यते''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V39
| id       = BTN_C03_S32_V39_B1
| text    = 'मयः प्रधान उद्दिष्टो माया तद्वश उच्यते''। इति षाड्गुण्ये ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,789: Line 5,461:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V42_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V42" data-block-id="BTN_C03_S32_V42_B1">'सत्पुंसु च तथा स्त्रीषु न सङ्गो दोषमावहेत् ।
| verse_id = BTN_C03_S32_V42
यथायोग्यं गुणायैव दोषकृद्दुष्टजन्तुषु''॥ इति वाराहे ॥ ४०-४२ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S32_V42_B1
| text    = 'सत्पुंसु च तथा स्त्रीषु न सङ्गो दोषमावहेत् ।
यथायोग्यं गुणायैव दोषकृद्दुष्टजन्तुषु''॥ इति वाराहे ॥ ४०-४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,800: Line 5,468:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V45_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V45" data-block-id="BTN_C03_S32_V45_B1">जीवभूतेन जीवकर्मभूतेन ॥ ४५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V45
| id       = BTN_C03_S32_V45_B1
| text    = जीवभूतेन जीवकर्मभूतेन ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,810: Line 5,474:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V48_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V48" data-block-id="BTN_C03_S32_V48_B1">चक्षुःसकाशाद् द्रष्टुर्द्रष्टृत्वम् अक्ष्णोर्योग्यता ॥ ४८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V48
| id       = BTN_C03_S32_V48_B1
| text    = चक्षुःसकाशाद् द्रष्टुर्द्रष्टृत्वम् अक्ष्णोर्योग्यता ॥ ४८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,822: Line 5,482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S32_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S32_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S32_V50_B1" data-verse="BTN_C03_S32_V50" data-block-id="BTN_C03_S32_V50_B1">केवलं ज्ञानं पुरुषार्थः । देहादिष्वसङ्गिनो जीवस्य तन्निमित्तसुखदुःखादयो न सन्ति । किमुत देहस्य अचेतनत्वात् ॥ ५० ॥</div>
| verse_id = BTN_C03_S32_V50
| id       = BTN_C03_S32_V50_B1
| text    = केवलं ज्ञानं पुरुषार्थः । देहादिष्वसङ्गिनो जीवस्य तन्निमित्तसुखदुःखादयो न सन्ति । किमुत देहस्य अचेतनत्वात् ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,834: Line 5,490:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V03_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V03" data-block-id="BTN_C03_S33_V03_B1">'ईषद्भक्तो भगवति सुकर्मा स्वर्गमेष्यति ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V03
अभक्तो निरयं याति सुकर्माऽपि न संशयः''॥ इति वामने ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S33_V03_B1
| text    = 'ईषद्भक्तो भगवति सुकर्मा स्वर्गमेष्यति ।
अभक्तो निरयं याति सुकर्माऽपि न संशयः''॥ इति वामने ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,849: Line 5,501:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V13_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V13" data-block-id="BTN_C03_S33_V13_B1">अभिमानेन पूर्णज्ञानेन । सङ्गत्य लये परमेश्वरं प्रविश्य ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V13
| id       = BTN_C03_S33_V13_B1
| text    = अभिमानेन पूर्णज्ञानेन । सङ्गत्य लये परमेश्वरं प्रविश्य ।
'यथापूर्वं प्रजायते''उच्चनीचादिभावेन जायते ।
'यथापूर्वं प्रजायते''उच्चनीचादिभावेन जायते ।
'अगुणव्यतिकरे''बहिः श्वेतद्वीपे निर्गच्छति ।
'अगुणव्यतिकरे''बहिः श्वेतद्वीपे निर्गच्छति ।
'गुणव्यतिकराभावेऽप्युच्चनीचादिपूर्ववत् ।
'गुणव्यतिकराभावेऽप्युच्चनीचादिपूर्ववत् ।
विष्णोश्चैव विमुक्तानां न कदाचन गच्छति''॥ इति गारुडे ॥ ११-१३ ॥
विष्णोश्चैव विमुक्तानां न कदाचन गच्छति''॥ इति गारुडे ॥ ११-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,863: Line 5,511:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V14_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V14" data-block-id="BTN_C03_S33_V14_B1">गुणव्यतिकरे असति । प्रलये प्राप्ते पुनः परमेश्वरमायान्ति ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V14
| id       = BTN_C03_S33_V14_B1
| text    = गुणव्यतिकरे असति । प्रलये प्राप्ते पुनः परमेश्वरमायान्ति ।
'ब्रह्मा देवैः परिवृतः प्रलये परमेश्वरम् ।
'ब्रह्मा देवैः परिवृतः प्रलये परमेश्वरम् ।
प्रविश्य सर्गे तु पुनः श्वेतद्वीपे प्रमोदते ॥
प्रविश्य सर्गे तु पुनः श्वेतद्वीपे प्रमोदते ॥
Line 7,874: Line 5,519:
नित्यौ नित्यसुखं चैव सृष्टौ भोगास्तथोत्तमाः ॥
नित्यौ नित्यसुखं चैव सृष्टौ भोगास्तथोत्तमाः ॥
यथापूर्वं हरेः सर्वगुणैर्नीचोच्चता तथा ।
यथापूर्वं हरेः सर्वगुणैर्नीचोच्चता तथा ।
ब्रह्मणश्च तथान्येषामन्येषां च यथापदम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥
ब्रह्मणश्च तथान्येषामन्येषां च यथापदम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,891: Line 5,535:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V21_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V21" data-block-id="BTN_C03_S33_V21_B1">'अत्यल्पभक्ता विष्णौ च सदा श्राद्धादिकारिणः ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V21
| id       = BTN_C03_S33_V21_B1
| text    = 'अत्यल्पभक्ता विष्णौ च सदा श्राद्धादिकारिणः ।
पितृलोकं समाविश्य स्वसन्ताने पुनःपुनः ॥
पितृलोकं समाविश्य स्वसन्ताने पुनःपुनः ॥
क्षिप्रमेव प्रजायन्ते ये तु भक्तिविवर्जिताः ।
क्षिप्रमेव प्रजायन्ते ये तु भक्तिविवर्जिताः ।
Line 7,901: Line 5,542:
अपि धर्मैकनियमा नात्र कार्या विचारणा''॥ इति च ॥
अपि धर्मैकनियमा नात्र कार्या विचारणा''॥ इति च ॥
'मुक्तियोग्यास्तु देवाद्या मानुषा यज्ञभागिनः ।
'मुक्तियोग्यास्तु देवाद्या मानुषा यज्ञभागिनः ।
मनुष्यभेदाः श्राद्धादिकृतो विद्वेषिणोऽसुराः''इति च ॥ १६-२१ ॥
मनुष्यभेदाः श्राद्धादिकृतो विद्वेषिणोऽसुराः''इति च ॥ १६-२१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,908: Line 5,548:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V28_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V28" data-block-id="BTN_C03_S33_V28_B1">'मत्स्यकूर्मादिरूपं च विष्णोर्ज्ञानैकमात्रकम् ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V28
तन्मन्यन्ते भौतिकं तु ये गच्छन्त्यधरं तमः''॥ इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S33_V28_B1
| text    = 'मत्स्यकूर्मादिरूपं च विष्णोर्ज्ञानैकमात्रकम् ।
तन्मन्यन्ते भौतिकं तु ये गच्छन्त्यधरं तमः''॥ इति ब्राह्मे ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,919: Line 5,555:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V29_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V29" data-block-id="BTN_C03_S33_V29_B1">'एकादशेन्द्रियात्मा च पञ्चभूतात्मकस्तथा ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V29
| id       = BTN_C03_S33_V29_B1
| text    = 'एकादशेन्द्रियात्मा च पञ्चभूतात्मकस्तथा ।
सर्वाभिमानी भगवान्स्वराडिन्द्रः पुरन्दरः ॥
सर्वाभिमानी भगवान्स्वराडिन्द्रः पुरन्दरः ॥
इदमण्डं जगत्सर्वं शक्रदेहं विदुर्बुधाः ।
इदमण्डं जगत्सर्वं शक्रदेहं विदुर्बुधाः ।
तत्पतिस्त्रिगुणो रुद्रस्तस्य ब्रह्मा ततो हरिः''॥ इति वामने ॥
तत्पतिस्त्रिगुणो रुद्रस्तस्य ब्रह्मा ततो हरिः''॥ इति वामने ॥
यथैतान्पश्यन्ति तद्वदेव ज्ञानात्मकं मत्स्यादिरूपं पश्यन्त्यज्ञाः॥ २९ ॥
यथैतान्पश्यन्ति तद्वदेव ज्ञानात्मकं मत्स्यादिरूपं पश्यन्त्यज्ञाः॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,935: Line 5,567:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S33_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S33_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S33_V32_B1" data-verse="BTN_C03_S33_V32" data-block-id="BTN_C03_S33_V32_B1">'ज्ञानभक्ती विना नैव मुक्तिः कस्यापि विद्यते ।
| verse_id = BTN_C03_S33_V32
| id       = BTN_C03_S33_V32_B1
| text    = 'ज्ञानभक्ती विना नैव मुक्तिः कस्यापि विद्यते ।
तयोरेकतरेणापि विष्णुगेनोभयं विना ॥
तयोरेकतरेणापि विष्णुगेनोभयं विना ॥
एवमप्येतयोरेकभावेऽन्यनियतेर्ध्रुवम् ।
एवमप्येतयोरेकभावेऽन्यनियतेर्ध्रुवम् ।
एकेनापि भवेन्मुक्तिस्तदर्थं त्वन्यसाधनम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३२॥
एकेनापि भवेन्मुक्तिस्तदर्थं त्वन्यसाधनम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥३२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 7,950: Line 5,578:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S34_V02_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V02" data-block-id="BTN_C03_S34_V02_B1">भूतेन्द्रियार्थात्ममयं तेभ्यः प्रधानम् ।
| verse_id = BTN_C03_S34_V02
'त्वं प्रधानमयो देव प्रधानादधिको यतः''॥ इति वाराहे ॥ २ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S34_V02_B1
| text    = भूतेन्द्रियार्थात्ममयं तेभ्यः प्रधानम् ।
'त्वं प्रधानमयो देव प्रधानादधिको यतः''॥ इति वाराहे ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,961: Line 5,585:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S34_V05_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V05" data-block-id="BTN_C03_S34_V05_B1">देहतन्त्रः देहप्रकाशः ।
| verse_id = BTN_C03_S34_V05
'ततिः प्रकाशो विस्तारस्तन्त्रं चेत्यभिधीयते''।इति तन्त्रमालायाम् ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S34_V05_B1
| text    = देहतन्त्रः देहप्रकाशः ।
'ततिः प्रकाशो विस्तारस्तन्त्रं चेत्यभिधीयते''।इति तन्त्रमालायाम् ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,978: Line 5,598:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C03_S34_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C03_S34_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C03_S34_V27_B1" data-verse="BTN_C03_S34_V27" data-block-id="BTN_C03_S34_V27_B1">'जीवोपाधिप्रभृतयः आमुक्तेः सर्वदेहिनाम् ।
| verse_id = BTN_C03_S34_V27
नियमात्सन्त्यभावस्तु निष्फलत्वादुदीर्यते''॥ इति वाराहे ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C03_S34_V27_B1
| text    = 'जीवोपाधिप्रभृतयः आमुक्तेः सर्वदेहिनाम् ।
नियमात्सन्त्यभावस्तु निष्फलत्वादुदीर्यते''॥ इति वाराहे ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 7,993: Line 5,609:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V01_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V01" data-block-id="BTN_C04_S01_V01_B1">'पुनःपुनः कथां प्राहुरभ्यासादुत्तमं फलम् ।
| verse_id = BTN_C04_S01_V01
विज्ञापयितुकामास्तु विद्वांसस्तत्रतत्र तु''॥ इत्याग्नेये ॥ १ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S01_V01_B1
| text    = 'पुनःपुनः कथां प्राहुरभ्यासादुत्तमं फलम् ।
विज्ञापयितुकामास्तु विद्वांसस्तत्रतत्र तु''॥ इत्याग्नेये ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,008: Line 5,620:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V22" data-block-id="BTN_C04_S01_V22_B1">'ब्रह्मस्थश्चैव रुद्रस्थः स्वयं चापि हरिः प्रभुः ।
| verse_id = BTN_C04_S01_V22
| id       = BTN_C04_S01_V22_B1
| text    = 'ब्रह्मस्थश्चैव रुद्रस्थः स्वयं चापि हरिः प्रभुः ।
प्रजां त्रिपुरुषसमां यच्छत्वित्यत्रिरैच्छत ॥
प्रजां त्रिपुरुषसमां यच्छत्वित्यत्रिरैच्छत ॥
तस्मात्स ब्रह्मरुद्राभ्यां सह विष्णुर्जगत्पतिः ।
तस्मात्स ब्रह्मरुद्राभ्यां सह विष्णुर्जगत्पतिः ।
आगत्य तु त्रिमूर्त्यंशान् पुत्रान्प्रादाज्जनार्दनः ।
आगत्य तु त्रिमूर्त्यंशान् पुत्रान्प्रादाज्जनार्दनः ।
भावित्वाच्चैव कार्यस्य लोकानां मोहनाय च''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २०-२२ ॥
भावित्वाच्चैव कार्यस्य लोकानां मोहनाय च''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ २०-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,022: Line 5,630:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V30" data-block-id="BTN_C04_S01_V30_B1">तत्स्थविष्ण्वपेक्षया ते वयमिति ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S01_V30
| id       = BTN_C04_S01_V30_B1
| text    = तत्स्थविष्ण्वपेक्षया ते वयमिति ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,032: Line 5,636:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V33" data-block-id="BTN_C04_S01_V33_B1">'ब्रह्मणो नावतारोऽस्ति सन्निधानं तु केवलम् ।
| verse_id = BTN_C04_S01_V33
| id       = BTN_C04_S01_V33_B1
| text    = 'ब्रह्मणो नावतारोऽस्ति सन्निधानं तु केवलम् ।
ऋते विष्णोरात्मनश्च तदंशोक्तिः प्रवेशतः''॥ इति च ।
ऋते विष्णोरात्मनश्च तदंशोक्तिः प्रवेशतः''॥ इति च ।
'सृष्टिभेदाद्विरूपं तु कथा पञ्चोत्तरं शतम् ।
'सृष्टिभेदाद्विरूपं तु कथा पञ्चोत्तरं शतम् ।
Line 8,042: Line 5,643:
विष्णोर्ब्रह्मादिनां चैव क्रमाद्य्वत्यस्तशक्तिताम् ।
विष्णोर्ब्रह्मादिनां चैव क्रमाद्य्वत्यस्तशक्तिताम् ।
एतदापादकं चान्यदृते कल्पादिभेदतः ।
एतदापादकं चान्यदृते कल्पादिभेदतः ।
कथाभेदस्तु विज्ञेयो मोहायैतेषु भिन्नता''॥ इति वाराहे ॥ ३३ ॥
कथाभेदस्तु विज्ञेयो मोहायैतेषु भिन्नता''॥ इति वाराहे ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,055: Line 5,655:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V59">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V59">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V59_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V59" data-block-id="BTN_C04_S01_V59_B1">'नरे विष्णुः समाविष्टः स्वयं नारायणो हरिः ।
| verse_id = BTN_C04_S01_V59
| id       = BTN_C04_S01_V59_B1
| text    = 'नरे विष्णुः समाविष्टः स्वयं नारायणो हरिः ।
अर्जुने च नरावेशः कृष्णो नारायणः स्वयम्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥
अर्जुने च नरावेशः कृष्णो नारायणः स्वयम्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥
खे रूपभेदो ऽभ्रादिः ।
खे रूपभेदो ऽभ्रादिः ।
'यथाकाशस्थितो नित्यम्''इत्यादि च ।
'यथाकाशस्थितो नित्यम्''इत्यादि च ।
'यथाकाशे विमानादिरूपभेदः प्रतीयते ।
'यथाकाशे विमानादिरूपभेदः प्रतीयते ।
तथा हरौ जगदिदं तत्सामर्थ्यात्प्रतीयते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ५२-५९ ॥
तथा हरौ जगदिदं तत्सामर्थ्यात्प्रतीयते''॥ इति ब्राह्मे ॥ ५२-५९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,072: Line 5,668:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V66" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V66">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S01_V66" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S01_V66">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S01_V66_B1" data-verse="BTN_C04_S01_V66" data-block-id="BTN_C04_S01_V66_B1">अप्रौढेव अस्वीकृतेव ॥ ६६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S01_V66
| id       = BTN_C04_S01_V66_B1
| text    = अप्रौढेव अस्वीकृतेव ॥ ६६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,090: Line 5,682:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S02_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S02_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S02_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S02_V25" data-block-id="BTN_C04_S02_V25_B1">'ये ज्ञानविषयाः शापा मुक्तिगाश्चाधिकारिणाम् ।
| verse_id = BTN_C04_S02_V25
| id       = BTN_C04_S02_V25_B1
| text    = 'ये ज्ञानविषयाः शापा मुक्तिगाश्चाधिकारिणाम् ।
कादाचित्कास्ते भवन्ति नैव ते सार्वकालिकाः ॥
कादाचित्कास्ते भवन्ति नैव ते सार्वकालिकाः ॥
तेषां ज्ञानस्य मुक्तेश्च तारतम्यस्य चैव हि ।
तेषां ज्ञानस्य मुक्तेश्च तारतम्यस्य चैव हि ।
भगवन्नियतत्वात्तु शापादिर्नात्र कारणम्''॥ इति वाराहे ॥२२-२५॥
भगवन्नियतत्वात्तु शापादिर्नात्र कारणम्''॥ इति वाराहे ॥२२-२५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,105: Line 5,693:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S02_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S02_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S02_V26" data-block-id="BTN_C04_S02_V26_B1">'गिरिः प्राणः समुद्दिष्टस्तत्सुता वेदवाक्स्मृता ।
| verse_id = BTN_C04_S02_V26
| id       = BTN_C04_S02_V26_B1
| text    = 'गिरिः प्राणः समुद्दिष्टस्तत्सुता वेदवाक्स्मृता ।
पुष्पं स्वर्गादयः प्रोक्ताः फलं मोक्ष उदाहृतम्''॥ इति वामने ॥
पुष्पं स्वर्गादयः प्रोक्ताः फलं मोक्ष उदाहृतम्''॥ इति वामने ॥
'अनङ्गो मन्मथो मन्था कामोऽङ्गज उदाहृतः''। इति शब्दनिर्णये ॥
'अनङ्गो मन्मथो मन्था कामोऽङ्गज उदाहृतः''। इति शब्दनिर्णये ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,121: Line 5,705:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S03_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S03_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S03_V23" data-block-id="BTN_C04_S03_V23_B1">विशेषेण धीयते चिन्त्यते ।
| verse_id = BTN_C04_S03_V23
'रुद्रेण धीयते विष्णुर्विष्णोर्ध्येयो न कश्चन''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥२३॥</div>
| id       = BTN_C04_S03_V23_B1
| text    = विशेषेण धीयते चिन्त्यते ।
'रुद्रेण धीयते विष्णुर्विष्णोर्ध्येयो न कश्चन''। इति ब्रह्मवैवर्ते ॥२३॥
}}


</div>
</div>
Line 8,134: Line 5,714:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V15" data-block-id="BTN_C04_S04_V15_B1">ब्रह्मरसासवार्थिभिः शिष्याणां मनोऽलिभिः ।
| verse_id = BTN_C04_S04_V15
| id       = BTN_C04_S04_V15_B1
| text    = ब्रह्मरसासवार्थिभिः शिष्याणां मनोऽलिभिः ।
'सनकादयो रुद्रशिष्यास्तेषामन्ये तु योगिनः ।
'सनकादयो रुद्रशिष्यास्तेषामन्ये तु योगिनः ।
ब्रह्मशिष्यस्तथा रुद्रो ब्रह्मा नारायणस्य च''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥
ब्रह्मशिष्यस्तथा रुद्रो ब्रह्मा नारायणस्य च''॥ इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,146: Line 5,722:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S04_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V16" data-block-id="BTN_C04_S04_V16_B1">ब्रह्मादयो ब्रह्मपुत्राः ।
| verse_id = BTN_C04_S04_V16
| id       = BTN_C04_S04_V16_B1
| text    = ब्रह्मादयो ब्रह्मपुत्राः ।
'सुपर्णशेषप्राणेशब्रह्मविष्णून् गिरं श्रियम् ।
'सुपर्णशेषप्राणेशब्रह्मविष्णून् गिरं श्रियम् ।
ऋते नमति नो रुद्रं क एव पुरुषार्थभाक्''॥ इति गारुडे ॥ १६ ॥
ऋते नमति नो रुद्रं क एव पुरुषार्थभाक्''॥ इति गारुडे ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,160: Line 5,732:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S04_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S04_V20" data-block-id="BTN_C04_S04_V20_B1">आब्रह्मणि ब्रह्मग्ज्ञानिनि ।
| verse_id = BTN_C04_S04_V20
| id       = BTN_C04_S04_V20_B1
| text    = आब्रह्मणि ब्रह्मग्ज्ञानिनि ।
'आब्रह्मा स्थितधीर्जीवन्मुक्तश्चेत्यभिधीयते ।
'आब्रह्मा स्थितधीर्जीवन्मुक्तश्चेत्यभिधीयते ।
यस्तस्य न निवृत्तं च प्रवृत्तं कर्म चेष्यते ॥
यस्तस्य न निवृत्तं च प्रवृत्तं कर्म चेष्यते ॥
Line 8,173: Line 5,742:
'यदि देवाश्च ऋष्याद्या निन्द्यन्ते यत्र कुत्रचित् ।
'यदि देवाश्च ऋष्याद्या निन्द्यन्ते यत्र कुत्रचित् ।
न तावता गुणैर्हीनाः स्थितप्रज्ञा हि ते मताः ।
न तावता गुणैर्हीनाः स्थितप्रज्ञा हि ते मताः ।
यथायोग्यं तु तात्पर्यं निन्दाया अन्यदेव तु''॥ इति गारुडे ॥ २० ॥
यथायोग्यं तु तात्पर्यं निन्दाया अन्यदेव तु''॥ इति गारुडे ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,184: Line 5,752:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S05_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S05_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S05_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S05_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S05_V04_B1" data-verse="BTN_C04_S05_V04" data-block-id="BTN_C04_S05_V04_B1">न चापरं तस्मादवरं न चिन्तयती । परन्तु विष्ण्वादिकं चिन्तयती चशब्दात् ।
| verse_id = BTN_C04_S05_V04
| id       = BTN_C04_S05_V04_B1
| text    = न चापरं तस्मादवरं न चिन्तयती । परन्तु विष्ण्वादिकं चिन्तयती चशब्दात् ।
'रुद्रं च ब्रह्मवायू च विष्णुं चैव श्रियं गिरम् ।
'रुद्रं च ब्रह्मवायू च विष्णुं चैव श्रियं गिरम् ।
उमा चिन्तयती देहं तत्याजान्यं न चास्मरत्''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४ ॥
उमा चिन्तयती देहं तत्याजान्यं न चास्मरत्''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,206: Line 5,770:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S06_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S06_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S06_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S06_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S06_V26" data-block-id="BTN_C04_S06_V26_B1">'वीरभद्राख्यरूपेण स्वेन पूर्वं ययौ हरः ।
| verse_id = BTN_C04_S06_V26
| id       = BTN_C04_S06_V26_B1
| text    = 'वीरभद्राख्यरूपेण स्वेन पूर्वं ययौ हरः ।
मूलरूपेण पश्चात्तु गत्वा दक्षमथावधीत् ॥
मूलरूपेण पश्चात्तु गत्वा दक्षमथावधीत् ॥
तत्रोपेन्द्रेण हरिणा जितो धर्मात्मजेन च ।
तत्रोपेन्द्रेण हरिणा जितो धर्मात्मजेन च ।
अन्यान् जिगाय प्रययौ कैलासं स्वं निकेतनम्''॥ इति ब्राह्मे ॥२६॥
अन्यान् जिगाय प्रययौ कैलासं स्वं निकेतनम्''॥ इति ब्राह्मे ॥२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,221: Line 5,781:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V03" data-block-id="BTN_C04_S07_V03_B1">त्रिमूर्तिगेन रूपेण नारायणो नाययौ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S07_V03
| id       = BTN_C04_S07_V03_B1
| text    = त्रिमूर्तिगेन रूपेण नारायणो नाययौ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,231: Line 5,787:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V07" data-block-id="BTN_C04_S07_V07_B1">यज्ञ इन्द्रः ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V07
| id       = BTN_C04_S07_V07_B1
| text    = यज्ञ इन्द्रः ।
'यज्ञो यज्ञपतिस्त्विन्द्रः पुरुहूतः पुरुष्टुतः''। इत्यभिधानम् ।
'यज्ञो यज्ञपतिस्त्विन्द्रः पुरुहूतः पुरुष्टुतः''। इत्यभिधानम् ।
तस्यात्मतन्त्रस्य । तस्य विष्णोर्मनोवशस्य ।
तस्यात्मतन्त्रस्य । तस्य विष्णोर्मनोवशस्य ।
'नाहं नेन्द्रो न चैवान्ये यत्तत्त्वं न विदुः परम् ।
'नाहं नेन्द्रो न चैवान्ये यत्तत्त्वं न विदुः परम् ।
तस्य विष्णोर्वशे रुद्रो मम वायोरथापि वा ।
तस्य विष्णोर्वशे रुद्रो मम वायोरथापि वा ।
नान्यस्य कस्यचित्पुंसस्तस्येत्थं वः कुतः कृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥
नान्यस्य कस्यचित्पुंसस्तस्येत्थं वः कुतः कृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,246: Line 5,798:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V33" data-block-id="BTN_C04_S07_V33_B1">'मुमुक्षवो ब्रह्मणश्च शिवादिन्द्रादिभिस्तथा ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V33
श्रुत्वा ज्ञानं परं गुह्यं मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''॥ इति कौर्मे ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S07_V33_B1
| text    = 'मुमुक्षवो ब्रह्मणश्च शिवादिन्द्रादिभिस्तथा ।
श्रुत्वा ज्ञानं परं गुह्यं मुच्यन्ते ब्रह्मणा सह''॥ इति कौर्मे ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,257: Line 5,805:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V40" data-block-id="BTN_C04_S07_V40_B1">महत्तमः तेजस्वितमः अर्कस्य सकाशादपि ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V40
| id       = BTN_C04_S07_V40_B1
| text    = महत्तमः तेजस्वितमः अर्कस्य सकाशादपि ।
'तेजोऽर्थ उत्तमार्थे च पूज्यार्थे च प्रयुज्यते ।
'तेजोऽर्थ उत्तमार्थे च पूज्यार्थे च प्रयुज्यते ।
महच्छब्दो महःशब्दो मान्यशब्दस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४०॥
महच्छब्दो महःशब्दो मान्यशब्दस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,269: Line 5,813:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V42_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V42" data-block-id="BTN_C04_S07_V42_B1">अन्तर्याम्यपेक्षया शक्तेः शिवस्य च परमिति ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V42
| id       = BTN_C04_S07_V42_B1
| text    = अन्तर्याम्यपेक्षया शक्तेः शिवस्य च परमिति ।
'क्रियन्ते स्तुतयोऽन्यत्र तदन्तर्याम्यपेक्षया ।
'क्रियन्ते स्तुतयोऽन्यत्र तदन्तर्याम्यपेक्षया ।
न जीवेषु गुणाः पूर्णा यथायोग्या हि तद्गताः''॥ इति ब्राह्मे ॥४२॥
न जीवेषु गुणाः पूर्णा यथायोग्या हि तद्गताः''॥ इति ब्राह्मे ॥४२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,281: Line 5,821:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V43_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V43" data-block-id="BTN_C04_S07_V43_B1">'तद्वशत्वात्स्वरूपं तु विष्णोः सर्वमुदीर्यते ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V43
| id       = BTN_C04_S07_V43_B1
| text    = 'तद्वशत्वात्स्वरूपं तु विष्णोः सर्वमुदीर्यते ।
स्वरूपं स च सर्वत्र बिम्बत्वादेव तूच्यते ॥
स्वरूपं स च सर्वत्र बिम्बत्वादेव तूच्यते ॥
साक्षात्स्वरूपं मत्स्याद्या विष्णोर्नान्यत्कथञ्चन ।
साक्षात्स्वरूपं मत्स्याद्या विष्णोर्नान्यत्कथञ्चन ।
तस्मादन्यगता दोषा न तस्मिन् पुरुषोत्तमे''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४३ ॥
तस्मादन्यगता दोषा न तस्मिन् पुरुषोत्तमे''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥ ४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,294: Line 5,830:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V44_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V44" data-block-id="BTN_C04_S07_V44_B1">अभिपत्तये प्रतीकाराय । सूत्रेण दोषसूचकेन ॥ ४४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S07_V44
| id       = BTN_C04_S07_V44_B1
| text    = अभिपत्तये प्रतीकाराय । सूत्रेण दोषसूचकेन ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,304: Line 5,836:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V46_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V46" data-block-id="BTN_C04_S07_V46_B1">तव त्वाम् । 'चतुर्षु षष्ठी''इति सूत्रात् ॥
| verse_id = BTN_C04_S07_V46
| id       = BTN_C04_S07_V46_B1
| text    = तव त्वाम् । 'चतुर्षु षष्ठी''इति सूत्रात् ॥
'विष्ण्वधीना जगत्सत्ता प्रतीतिश्चेष्टितं गतिः ।
'विष्ण्वधीना जगत्सत्ता प्रतीतिश्चेष्टितं गतिः ।
इति यन्नियतं ज्ञानमपृथग्दर्शनं स्मृतम् ॥
इति यन्नियतं ज्ञानमपृथग्दर्शनं स्मृतम् ॥
मिथ्याज्ञानं पृथग्ज्ञानमिति वेदविदो विदुः ।
मिथ्याज्ञानं पृथग्ज्ञानमिति वेदविदो विदुः ।
यथैवार्थस्तथाज्ञानमपृथग्दृष्टिरुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ४६ ॥
यथैवार्थस्तथाज्ञानमपृथग्दृष्टिरुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ४६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,318: Line 5,846:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V48_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V48" data-block-id="BTN_C04_S07_V48_B1">यदा यस्मात् ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V48
| id       = BTN_C04_S07_V48_B1
| text    = यदा यस्मात् ।
'हृदयस्य द्रवीभावस्त्वनुकम्पेति कथ्यते ।
'हृदयस्य द्रवीभावस्त्वनुकम्पेति कथ्यते ।
उपकारं कर्तुमिच्छा कृपेत्याहुर्मनीषिणः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४८॥
उपकारं कर्तुमिच्छा कृपेत्याहुर्मनीषिणः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,332: Line 5,856:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S07_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S07_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S07_V49" data-block-id="BTN_C04_S07_V49_B1">मायया विष्ण्वधीनया बन्धकशक्त्या ।
| verse_id = BTN_C04_S07_V49
| id       = BTN_C04_S07_V49_B1
| text    = मायया विष्ण्वधीनया बन्धकशक्त्या ।
'विष्णुमाया हरेरिच्छा बन्धशक्तिश्च तद्वशा ।
'विष्णुमाया हरेरिच्छा बन्धशक्तिश्च तद्वशा ।
सर्वत्रगा हरेरिच्छा बन्धशक्तिर्ज्ञवर्जिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४९॥
सर्वत्रगा हरेरिच्छा बन्धशक्तिर्ज्ञवर्जिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४९॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,346: Line 5,866:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V24_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V24" data-block-id="BTN_C04_S08_V24_B1">'उत्पत्तिर्हरिरूपाणां व्यक्तिरेव न संशयः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V24
उत्पत्तिरेव जीवानां देहोत्पत्तिरितीर्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ॥ २४ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V24_B1
| text    = 'उत्पत्तिर्हरिरूपाणां व्यक्तिरेव न संशयः ।
उत्पत्तिरेव जीवानां देहोत्पत्तिरितीर्यते''। इति तत्त्वनिर्णये ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,357: Line 5,873:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V26" data-block-id="BTN_C04_S08_V26_B1">'जडमाया न तस्यास्ति शरीरत्वेन कुत्रचित् ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V26
| id       = BTN_C04_S08_V26_B1
| text    = 'जडमाया न तस्यास्ति शरीरत्वेन कुत्रचित् ।
सृष्ट्वा तया शरीराणि तत्स्थितेः पुरुषः स्मृतः ।
सृष्ट्वा तया शरीराणि तत्स्थितेः पुरुषः स्मृतः ।
मायायामशरीरायामपि विष्णुः स्वयं स्थितः ॥
मायायामशरीरायामपि विष्णुः स्वयं स्थितः ॥
तस्मात्प्राकृत इत्येव जीववत्तं वदन्ति हि ।
तस्मात्प्राकृत इत्येव जीववत्तं वदन्ति हि ।
अस्पृष्टत्वेऽपि तद्धर्मैस्तद्गत्वादेव कारणात्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥ २६ ॥
अस्पृष्टत्वेऽपि तद्धर्मैस्तद्गत्वादेव कारणात्''॥ इति तत्त्वविवेके ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,371: Line 5,883:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V27_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V27" data-block-id="BTN_C04_S08_V27_B1">अधिदैवं उत्तमदैवम् । यद्यज्ञभागार्थं यज्ञभुग्देवताशरीरे आस्थाः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V27
'भुङ्क्ते यज्ञभुजो देवानाविश्य पुरुषोत्तमः''। इति च ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V27_B1
| text    = अधिदैवं उत्तमदैवम् । यद्यज्ञभागार्थं यज्ञभुग्देवताशरीरे आस्थाः ।
'भुङ्क्ते यज्ञभुजो देवानाविश्य पुरुषोत्तमः''। इति च ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,382: Line 5,890:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V29" data-block-id="BTN_C04_S08_V29_B1">आशिषोऽपि तत एव भवन्तीत्यतश्चशब्दः ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S08_V29
| id       = BTN_C04_S08_V29_B1
| text    = आशिषोऽपि तत एव भवन्तीत्यतश्चशब्दः ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,392: Line 5,896:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V31" data-block-id="BTN_C04_S08_V31_B1">'अव्यक्तादिपदार्थानां विशेषज्ञानिनाऽपि तु ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V31
| id       = BTN_C04_S08_V31_B1
| text    = 'अव्यक्तादिपदार्थानां विशेषज्ञानिनाऽपि तु ।
न देहो वैष्णवो ज्ञेय आनन्दः प्राकृतो न हि''॥ इति तन्त्रसारे ।
न देहो वैष्णवो ज्ञेय आनन्दः प्राकृतो न हि''॥ इति तन्त्रसारे ।
पदार्थभेदग्रहः पदार्थविशेषज्ञः ।
पदार्थभेदग्रहः पदार्थविशेषज्ञः ।
'भेदोऽन्तरं विशेषश्च सूक्ष्मेक्षा चाभिधीयते''इति तत्त्वनिर्णये ॥ ३१ ॥
'भेदोऽन्तरं विशेषश्च सूक्ष्मेक्षा चाभिधीयते''इति तत्त्वनिर्णये ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,405: Line 5,905:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V34" data-block-id="BTN_C04_S08_V34_B1">ईश्वरान् ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S08_V34
| id       = BTN_C04_S08_V34_B1
| text    = ईश्वरान् ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,415: Line 5,911:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V37" data-block-id="BTN_C04_S08_V37_B1">माया ह्येषा भवदीया भगवत्सामर्थ्यमेव ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V37
'भगवन्महिमैवासौ यद्दृश्यो भगवान् स्वयम्''। इति च ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V37_B1
| text    = माया ह्येषा भवदीया भगवत्सामर्थ्यमेव ।
'भगवन्महिमैवासौ यद्दृश्यो भगवान् स्वयम्''। इति च ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,426: Line 5,918:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V38_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V38" data-block-id="BTN_C04_S08_V38_B1">न पृथग् य आत्मनः । अन्यथा यो न पश्यति ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V38
| id       = BTN_C04_S08_V38_B1
| text    = न पृथग् य आत्मनः । अन्यथा यो न पश्यति ।
'पृथग्ज्ञानं तदित्याहुर्यत्किञ्चिद्वीक्ष्यतेऽन्यथा ।
'पृथग्ज्ञानं तदित्याहुर्यत्किञ्चिद्वीक्ष्यतेऽन्यथा ।
ज्ञानज्ञेयाविरोधेन त्वपृथग्वस्तुनो दृशिः ॥
ज्ञानज्ञेयाविरोधेन त्वपृथग्वस्तुनो दृशिः ॥
Line 8,438: Line 5,927:
हे भृत्येश । तयाऽनन्यवृत्त्या उपधावतामस्माकमनुग्रहोऽस्त्येव । तथापि पुनरनुगृहाण ।
हे भृत्येश । तयाऽनन्यवृत्त्या उपधावतामस्माकमनुग्रहोऽस्त्येव । तथापि पुनरनुगृहाण ।
'यथार्थज्ञानिनो नान्यः प्रियो विष्णोस्तु कश्चन ।
'यथार्थज्ञानिनो नान्यः प्रियो विष्णोस्तु कश्चन ।
तथाप्यधिकसन्तुष्ट्यै प्रसीदेत्यर्थनं पुनः''॥ इति च ॥ ३८ ॥
तथाप्यधिकसन्तुष्ट्यै प्रसीदेत्यर्थनं पुनः''॥ इति च ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,445: Line 5,933:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V39" data-block-id="BTN_C04_S08_V39_B1">'प्रकृत्या जडया मिथ्याज्ञानं जनयतीश्वरः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V39
तस्य भ्रमश्च सत्वाद्या न सन्ति परमेशितुः''॥ इति च ॥ ३९ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V39_B1
| text    = 'प्रकृत्या जडया मिथ्याज्ञानं जनयतीश्वरः ।
तस्य भ्रमश्च सत्वाद्या न सन्ति परमेशितुः''॥ इति च ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,456: Line 5,940:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V41_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V41" data-block-id="BTN_C04_S08_V41_B1">'यज्ञो यज्ञपुमांश्चैव यज्ञेशो यज्ञभावनः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V41
| id       = BTN_C04_S08_V41_B1
| text    = 'यज्ञो यज्ञपुमांश्चैव यज्ञेशो यज्ञभावनः ।
यज्ञभुक्चेति पञ्चात्मा यज्ञेष्विज्यो हरिः स्वयम् ॥
यज्ञभुक्चेति पञ्चात्मा यज्ञेष्विज्यो हरिः स्वयम् ॥
ओश्रावयास्तुश्रौषड्यजाथो येयजामहे ।
ओश्रावयास्तुश्रौषड्यजाथो येयजामहे ।
वषट्कारान्तकैर्नित्यं यजुर्भिः पञ्चभिर्विभुः''॥ इति तन्त्रसारे ॥४१॥
वषट्कारान्तकैर्नित्यं यजुर्भिः पञ्चभिर्विभुः''॥ इति तन्त्रसारे ॥४१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,469: Line 5,949:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V45_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V45" data-block-id="BTN_C04_S08_V45_B1">'सर्वशब्दाभिधेयत्वं सर्वान्तर्यामिकत्वतः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V45
न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वभिन्नो यतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ ४५ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V45_B1
| text    = 'सर्वशब्दाभिधेयत्वं सर्वान्तर्यामिकत्वतः ।
न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वभिन्नो यतो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,480: Line 5,956:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V50_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V50" data-block-id="BTN_C04_S08_V50_B1">'अन्तर्यामिस्वरूपेण ब्रह्मरुद्राद्यभिन्नता ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V50
| id       = BTN_C04_S08_V50_B1
| text    = 'अन्तर्यामिस्वरूपेण ब्रह्मरुद्राद्यभिन्नता ।
न तु जीवस्वरूपेण जीवा भिन्ना यतो हरेः ॥
न तु जीवस्वरूपेण जीवा भिन्ना यतो हरेः ॥
विशेषाभेदवचनं सन्निधानविशेषतः ।
विशेषाभेदवचनं सन्निधानविशेषतः ।
सन्निधानं तु तत्प्रोक्तं सामर्थ्यव्यञ्जनं हरेः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
सन्निधानं तु तत्प्रोक्तं सामर्थ्यव्यञ्जनं हरेः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,493: Line 5,965:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V52" data-block-id="BTN_C04_S08_V52_B1">'हरेर्वशत्वदृष्टिस्तु भूतानामपृथग्दृशिः ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V52
प्रियत्वदृष्टिरथवा ब्रह्मादीनां विशेषतः''॥ इति गारुडे ॥ ५२ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S08_V52_B1
| text    = 'हरेर्वशत्वदृष्टिस्तु भूतानामपृथग्दृशिः ।
प्रियत्वदृष्टिरथवा ब्रह्मादीनां विशेषतः''॥ इति गारुडे ॥ ५२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,504: Line 5,972:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V54" data-block-id="BTN_C04_S08_V54_B1">सर्वभूतात्मना सर्वभूतान्तर्यामित्वेन ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S08_V54
| id       = BTN_C04_S08_V54_B1
| text    = सर्वभूतात्मना सर्वभूतान्तर्यामित्वेन ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,514: Line 5,978:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V55_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V55" data-block-id="BTN_C04_S08_V55_B1">उभयतः सोमतो हविषश्च ॥ ५५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S08_V55
| id       = BTN_C04_S08_V55_B1
| text    = उभयतः सोमतो हविषश्च ॥ ५५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,524: Line 5,984:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V59">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V59">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V59_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V59" data-block-id="BTN_C04_S08_V59_B1">'शक्तित्वाद्विष्णुशक्तिस्तु शक्तिशब्देन चोच्यते ।
| verse_id = BTN_C04_S08_V59
| id       = BTN_C04_S08_V59_B1
| text    = 'शक्तित्वाद्विष्णुशक्तिस्तु शक्तिशब्देन चोच्यते ।
शक्यत्वात्प्रकृतिश्चापि स्वापः सृष्टिं विना हरौ ।
शक्यत्वात्प्रकृतिश्चापि स्वापः सृष्टिं विना हरौ ।
रतिस्तस्यास्तु कथितो नह्यन्यः स्वाप उच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥
रतिस्तस्यास्तु कथितो नह्यन्यः स्वाप उच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,540: Line 5,996:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V64">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S08_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S08_V64">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S08_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S08_V64" data-block-id="BTN_C04_S08_V64_B1">'स्वाहाद्वारेण नदीतीरे शरकानने चच्छर्द''। इति भारतोक्तेः ॥६४॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S08_V64
| id       = BTN_C04_S08_V64_B1
| text    = 'स्वाहाद्वारेण नदीतीरे शरकानने चच्छर्द''। इति भारतोक्तेः ॥६४॥
}}


</div>
</div>
Line 8,552: Line 6,004:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V07" data-block-id="BTN_C04_S09_V07_B1">'आविष्टा हरिणा जीवा ब्रह्मा दक्षो मनुः पृथुः ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V07
शक्राद्या ऋषयश्चैव मत्स्यव्यासादयो हरिः ॥''इति ब्रह्मवैवर्ते ॥७॥</div>
| id       = BTN_C04_S09_V07_B1
| text    = 'आविष्टा हरिणा जीवा ब्रह्मा दक्षो मनुः पृथुः ।
शक्राद्या ऋषयश्चैव मत्स्यव्यासादयो हरिः ॥''इति ब्रह्मवैवर्ते ॥७॥
}}


</div>
</div>
Line 8,563: Line 6,011:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V08" data-block-id="BTN_C04_S09_V08_B1">'प्रियव्रतोत्तानपादप्रमुखेषु हरिः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V08
आविष्टः सर्वभूतेषु ऋषभाद्याः स्वयं हरिः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८॥</div>
| id       = BTN_C04_S09_V08_B1
| text    = 'प्रियव्रतोत्तानपादप्रमुखेषु हरिः स्वयम् ।
आविष्टः सर्वभूतेषु ऋषभाद्याः स्वयं हरिः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८॥
}}


</div>
</div>
Line 8,574: Line 6,018:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V31" data-block-id="BTN_C04_S09_V31_B1">विविधकल्पने विद्यमानेऽपि परिणततया ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S09_V31
| id       = BTN_C04_S09_V31_B1
| text    = विविधकल्पने विद्यमानेऽपि परिणततया ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,584: Line 6,024:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V54" data-block-id="BTN_C04_S09_V54_B1">परिणततया एकस्मिन्नेव भूतेन ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S09_V54
| id       = BTN_C04_S09_V54_B1
| text    = परिणततया एकस्मिन्नेव भूतेन ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,594: Line 6,030:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V61">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V61">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V61_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V61" data-block-id="BTN_C04_S09_V61_B1">मन्त्रहृदयेन मन्त्रेण च नमः शब्देन च ॥ ६१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S09_V61
| id       = BTN_C04_S09_V61_B1
| text    = मन्त्रहृदयेन मन्त्रेण च नमः शब्देन च ॥ ६१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,604: Line 6,036:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V72" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V72">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V72" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V72">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V72_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V72" data-block-id="BTN_C04_S09_V72_B1">तस्यैव योग्यत्वाल्लोकपालानां दुष्करम् ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V72
| id       = BTN_C04_S09_V72_B1
| text    = तस्यैव योग्यत्वाल्लोकपालानां दुष्करम् ।
'नाशक्यं देवतानां तु यदन्यैः शकितं क्वचित् ।
'नाशक्यं देवतानां तु यदन्यैः शकितं क्वचित् ।
शक्ता अपि न कुर्वन्ति यदन्यविहितं बुधाः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७२ ॥
शक्ता अपि न कुर्वन्ति यदन्यविहितं बुधाः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,616: Line 6,044:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V74" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V74">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V74" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V74">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V74_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V74" data-block-id="BTN_C04_S09_V74_B1">दृष्ट्या निरूपणया । आदेशेन उपदेशेन ॥ ७४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S09_V74
| id       = BTN_C04_S09_V74_B1
| text    = दृष्ट्या निरूपणया । आदेशेन उपदेशेन ॥ ७४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,626: Line 6,050:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V80" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V80">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V80" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V80">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V80_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V80" data-block-id="BTN_C04_S09_V80_B1">'यत्र देवैः कृते विघ्ने खण्डितो न पुमान्भवेत् ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V80
| id       = BTN_C04_S09_V80_B1
| text    = 'यत्र देवैः कृते विघ्ने खण्डितो न पुमान्भवेत् ।
तत्र तद्यशसे विघ्नं कुर्युर्न तु विघातने ॥
तत्र तद्यशसे विघ्नं कुर्युर्न तु विघातने ॥
यत्र खण्डितता तत्र खण्डनायैव केवलम् ।
यत्र खण्डितता तत्र खण्डनायैव केवलम् ।
सत्यकामा यतो देवास्ते चित्ताद्यभिमानिनः ॥
सत्यकामा यतो देवास्ते चित्ताद्यभिमानिनः ॥
अतो विमोहनायैव प्राप्नुयुस्ते पराजयम् ।
अतो विमोहनायैव प्राप्नुयुस्ते पराजयम् ।
तेषामशक्तितोक्तिश्च विमोहाय सुरद्विषाम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥८०॥
तेषामशक्तितोक्तिश्च विमोहाय सुरद्विषाम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥८०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,641: Line 6,061:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V81" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V81">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V81" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V81">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V81_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V81" data-block-id="BTN_C04_S09_V81_B1">भूतेन्द्रियाश्रयं भगवद्रूपम् ॥ ८१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S09_V81
| id       = BTN_C04_S09_V81_B1
| text    = भूतेन्द्रियाश्रयं भगवद्रूपम् ॥ ८१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,651: Line 6,067:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V84" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V84">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V84" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V84">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V84_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V84" data-block-id="BTN_C04_S09_V84_B1">विश्वं भगवन्तम् । आत्मनो द्वारं सर्वजीवोत्पत्त्यादिद्वारम् । लोकानामेव निरुच्छ्वासः लोकपालास्तदर्थमेव शरणं ययुः ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V84
| id       = BTN_C04_S09_V84_B1
| text    = विश्वं भगवन्तम् । आत्मनो द्वारं सर्वजीवोत्पत्त्यादिद्वारम् । लोकानामेव निरुच्छ्वासः लोकपालास्तदर्थमेव शरणं ययुः ।
'ध्यातुर्ध्रुवस्य कीर्त्यर्थं हरिणा सह देवताः ।
'ध्यातुर्ध्रुवस्य कीर्त्यर्थं हरिणा सह देवताः ।
लोकोच्छ्वासं निरुध्याथ श्वासार्थं च हरिं ययुः ॥
लोकोच्छ्वासं निरुध्याथ श्वासार्थं च हरिं ययुः ॥
अन्यप्रवृत्तयस्तेभ्यो न तेषामन्यतः क्वचित् ।
अन्यप्रवृत्तयस्तेभ्यो न तेषामन्यतः क्वचित् ।
स्वोत्तमेभ्यस्तु देवेभ्यस्तेषां स्युः स्वप्रवृत्तयः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥
स्वोत्तमेभ्यस्तु देवेभ्यस्तेषां स्युः स्वप्रवृत्तयः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,667: Line 6,079:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V85" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V85">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S09_V85" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S09_V85">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S09_V85_B1" data-verse="BTN_C04_S09_V85" data-block-id="BTN_C04_S09_V85_B1">अखिलसत्वसमूहस्य ।
| verse_id = BTN_C04_S09_V85
'तेजः शक्तिः समूहश्च गृहं धामेति कथ्यते''।इति तत्त्वनिर्णये ॥ ८५ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S09_V85_B1
| text    = अखिलसत्वसमूहस्य ।
'तेजः शक्तिः समूहश्च गृहं धामेति कथ्यते''।इति तत्त्वनिर्णये ॥ ८५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,680: Line 6,088:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V10" data-block-id="BTN_C04_S10_V10_B1">परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S10_V10
| id       = BTN_C04_S10_V10_B1
| text    = परब्रह्मणि स्थितस्य ध्यानादिकं विना न भवति । सुप्तौ दृष्टत्वात् ॥१०॥
}}


</div>
</div>
Line 8,690: Line 6,094:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V12" data-block-id="BTN_C04_S10_V12_B1">ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।
| verse_id = BTN_C04_S10_V12
ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S10_V12_B1
| text    = ये स्वाः सम्पदः स्मरन्ति ते त्वां न स्मरन्ति ।
ये भगवद्भक्तसङ्गाः ते स्वाः सम्पदो न स्मरन्ति ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,701: Line 6,101:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V13" data-block-id="BTN_C04_S10_V13_B1">'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।
| verse_id = BTN_C04_S10_V13
वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S10_V13_B1
| text    = 'पश्यमानोऽपि तु हरिं न तु वेत्ति कथञ्चन ।
वेत्ति किञ्चित्प्रसादेन हरेरथ गुरोस्तथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,712: Line 6,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V15" data-block-id="BTN_C04_S10_V15_B1">वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S10_V15
| id       = BTN_C04_S10_V15_B1
| text    = वधिं अवधिम् । अल्लोपेन । संसारस्यावधिभूतं त्वामास्थिताः ॥ तैः सहैवास्ते ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,722: Line 6,114:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V16" data-block-id="BTN_C04_S10_V16_B1">'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S10_V16
| id       = BTN_C04_S10_V16_B1
| text    = 'आनुपूर्वी श्रुतिश्चैव त्रयी चाम्नाय उच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,734: Line 6,122:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V31" data-block-id="BTN_C04_S10_V31_B1">'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।
| verse_id = BTN_C04_S10_V31
| id       = BTN_C04_S10_V31_B1
| text    = 'आधिपत्यमनित्यं तु ध्रुवलोकस्य यद्ध्रुवे ।
न तु तत्स्थानगन्तॄणां यतीनां गतिरुत्तमा ॥
न तु तत्स्थानगन्तॄणां यतीनां गतिरुत्तमा ॥
तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।
तस्यापि मुक्तिर्नियता नियतं चापि तत्पदम् ।
तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥
तथापि कामनानिन्दा ध्रुवेण सुकृता बत''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,747: Line 6,131:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V33" data-block-id="BTN_C04_S10_V33_B1">'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।
| verse_id = BTN_C04_S10_V33
ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S10_V33_B1
| text    = 'द्वितीयस्य स्वतन्त्रस्य त्वभावाद्द्वयवर्जितः ।
ईश्वरश्चेशितव्यस्य भावात्स परमेश्वरः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,758: Line 6,138:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V35_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V35" data-block-id="BTN_C04_S10_V35_B1">'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।
| verse_id = BTN_C04_S10_V35
| id       = BTN_C04_S10_V35_B1
| text    = 'हरौ नियतचित्तत्वाद्गृहवत्तत्प्रवेशनात् ।
मोक्षं तादात्म्यमित्याहुर्न तद्रूपत्वतः क्वचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
मोक्षं तादात्म्यमित्याहुर्न तद्रूपत्वतः क्वचित्''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
तच्चित्ततैव तादात्म्यम् ।
तच्चित्ततैव तादात्म्यम् ।
'नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति''इत्युक्तत्वात् ।
'नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति''इत्युक्तत्वात् ।
'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपता''इति च ।
'हरीच्छितेच्छुतैकात्म्यं न तेनैकस्वरूपता''इति च ।
'कामेन मे काम आगात्''इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥
'कामेन मे काम आगात्''इति च श्रुतिः ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,775: Line 6,151:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V53">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S10_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S10_V53">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V53_B1" data-verse="BTN_C04_S10_V53" data-block-id="BTN_C04_S10_V53_B1">'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S10_V53
| id       = BTN_C04_S10_V53_B1
| text    = 'कलभश्चैव कन्यानां करिणी बालमङ्गले''। इति राजनीतौ ॥ ५३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,788: Line 6,160:
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S11_V52" data-block-id="BTN_C04_S11_V52" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केचित् कर्म वदन्त्येनं स्वभावमपरे नृप । एके कालं परे दैवं पुंसः काममुतापरे ॥ ५२ ॥</span></span></div>
<div class="verse-block" id="BTN_C04_S11_V52" data-block-id="BTN_C04_S11_V52" data-doc="BTN" data-chapter="BTN_C04" data-verse-type="shloka"><span class="shloka-block"><span class="shloka-line">केचित् कर्म वदन्त्येनं स्वभावमपरे नृप । एके कालं परे दैवं पुंसः काममुतापरे ॥ ५२ ॥</span></span></div>


{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S10_V53_B1" data-verse="BTN_C04_S11" data-block-id="BTN_C04_S10_V53_B1">'हरिरक्लिष्टकारित्वादयस्कान्तवदुच्यते ।
| verse_id = BTN_C04_S11
| id       = BTN_C04_S10_V53_B1
| text    = 'हरिरक्लिष्टकारित्वादयस्कान्तवदुच्यते ।
कामकर्मस्वभावेषु काले चावस्थितो हरिः ।
कामकर्मस्वभावेषु काले चावस्थितो हरिः ।
सर्वकारणभूतः संस्तत्तन्नाम्नाऽभिधीयते''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ४७,५२ ॥
सर्वकारणभूतः संस्तत्तन्नाम्नाऽभिधीयते''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ४७,५२ ॥</div>
}}


<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
<div class="gr-author-note">॥ इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचिते श्रीभागवततात्पर्यनिर्णये चतुर्थस्कन्धे एकादशोऽध्यायः ॥</div>
Line 8,803: Line 6,171:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V04_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V04" data-block-id="BTN_C04_S11_V04_B1">परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः ।
| verse_id = BTN_C04_S11_V04
| id       = BTN_C04_S11_V04_B1
| text    = परमेश्वरं विनाऽहं त्वं कर्तेति भ्रान्तिः ।
'नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः''। इति मोक्षधर्मे ।
'नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः''। इति मोक्षधर्मे ।
विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥
विपर्ययो दुःखादिः सुखादिरूपस्य ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,815: Line 6,179:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V06_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V06" data-block-id="BTN_C04_S11_V06_B1">आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S11_V06
| id       = BTN_C04_S11_V06_B1
| text    = आत्मसामर्थ्याख्यया शक्त्या युक्तम् । गुणमय्या विरहितम् ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,825: Line 6,185:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V07" data-block-id="BTN_C04_S11_V07_B1">निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S11_V07
| id       = BTN_C04_S11_V07_B1
| text    = निरन्तरं भगवत्पादमानसम् ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,835: Line 6,191:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V10" data-block-id="BTN_C04_S11_V10_B1">द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S11_V10
| id       = BTN_C04_S11_V10_B1
| text    = द्रव्यक्रियादेवतानां विषयम् । अकर्मफलप्रदं मोक्षफलप्रदम् ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,845: Line 6,197:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V11" data-block-id="BTN_C04_S11_V11_B1">'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥११॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S11_V11
| id       = BTN_C04_S11_V11_B1
| text    = 'विश्वः पूर्णस्तथा सर्वः समस्तश्चाभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥११॥
}}


</div>
</div>
Line 8,855: Line 6,203:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V15" data-block-id="BTN_C04_S11_V15_B1">'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् ।
| verse_id = BTN_C04_S11_V15
| id       = BTN_C04_S11_V15_B1
| text    = 'अन्यथात्वात्क्षिप्रनाशाज्जगत्स्वप्नादिवत्स्मृतम् ।
वर्तमानं नियत्यैव सदैव परमात्मनि''॥ इति वाराहे ॥
वर्तमानं नियत्यैव सदैव परमात्मनि''॥ इति वाराहे ॥
'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
'महामायेत्यविद्येति नियतिर्मोहिनीति च ।
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥
प्रकृतिर्वासनेत्येवं तवेच्छानन्त कथ्यते''॥ इति स्कान्दे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,868: Line 6,212:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V17" data-block-id="BTN_C04_S11_V17_B1">स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे ।
| verse_id = BTN_C04_S11_V17
'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि''। इति च ॥ १७ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S11_V17_B1
| text    = स्थूले पातालादिके । शिलावत्प्रतिमारूपे ।
'शिलावत्प्रतिमैषा हि विष्णोर्लोकचतुर्दशि''। इति च ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,881: Line 6,221:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V26" data-block-id="BTN_C04_S11_V26_B1">'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा ।
| verse_id = BTN_C04_S11_V26
तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना''॥ इति च ॥ २५,२६ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S11_V26_B1
| text    = 'शिंशुमारो ध्रुवश्चैव संस्थितौ यत्पुरे सदा ।
तत्पश्यन्ति न यान्त्यन्ये लोकं यान्ति सुरान् विना''॥ इति च ॥ २५,२६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,894: Line 6,230:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S11_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S11_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S11_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S11_V49" data-block-id="BTN_C04_S11_V49_B1">मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S11_V49
| id       = BTN_C04_S11_V49_B1
| text    = मनसा परमात्मानं प्रति सन्तुष्टः ॥ ४९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,906: Line 6,238:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V09" data-block-id="BTN_C04_S12_V09_B1">स्वरूपं जीवस्य बिम्बरूपं परमात्मानम् ।
| verse_id = BTN_C04_S12_V09
| id       = BTN_C04_S12_V09_B1
| text    = स्वरूपं जीवस्य बिम्बरूपं परमात्मानम् ।
'भिन्नस्वरूपमभिदं स्वरूपं तु द्विधा हरेः ।
'भिन्नस्वरूपमभिदं स्वरूपं तु द्विधा हरेः ।
भिन्नस्वरूपं ब्रह्माद्या मत्स्याद्यभिदमुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥
भिन्नस्वरूपं ब्रह्माद्या मत्स्याद्यभिदमुच्यते''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,918: Line 6,246:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V11" data-block-id="BTN_C04_S12_V11_B1">'कल्पः कल्पाभिमानी सन् शिंशुमारानुगः स्थितः ।
| verse_id = BTN_C04_S12_V11
| id       = BTN_C04_S12_V11_B1
| text    = 'कल्पः कल्पाभिमानी सन् शिंशुमारानुगः स्थितः ।
वत्सरो राज्यमकरोत्पित्रा दत्तं महाबलः''॥ इति ब्राह्मे ।
वत्सरो राज्यमकरोत्पित्रा दत्तं महाबलः''॥ इति ब्राह्मे ।
'चक्रे नारायणः साक्षात्किंस्तुघ्नः कल्पमात्मजम्''। इति पाद्मे ॥११॥
'चक्रे नारायणः साक्षात्किंस्तुघ्नः कल्पमात्मजम्''। इति पाद्मे ॥११॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,934: Line 6,258:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S12_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V33" data-block-id="BTN_C04_S12_V33_B1">'अनपत्योऽपि सद्धर्मा लोकजिन्नात्र संशयः ।
| verse_id = BTN_C04_S12_V33
| id       = BTN_C04_S12_V33_B1
| text    = 'अनपत्योऽपि सद्धर्मा लोकजिन्नात्र संशयः ।
देवैस्तु पृथुजन्मार्थे हविरङ्गस्य नो हृतम् ॥
देवैस्तु पृथुजन्मार्थे हविरङ्गस्य नो हृतम् ॥
अनपत्यत्वकर्माऽसौ बालहत्या कृता पुरा ।
अनपत्यत्वकर्माऽसौ बालहत्या कृता पुरा ।
अतो दुष्टोऽभवत्पुत्र इष्टो विष्णुरतः पृथुः''॥ इति वामने ॥३१-३३॥
अतो दुष्टोऽभवत्पुत्र इष्टो विष्णुरतः पृथुः''॥ इति वामने ॥३१-३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,951: Line 6,271:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S12_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S12_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S12_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S12_V40" data-block-id="BTN_C04_S12_V40_B1">'मृत्युर्देवो यमभ्राता वेनमातामहोऽसुरः ।
| verse_id = BTN_C04_S12_V40
पीडां वेनेति च प्राहुर्वेनोऽसौ पीडनादभूत्''॥ इति च ॥ ३९,४० ॥</div>
| id       = BTN_C04_S12_V40_B1
| text    = 'मृत्युर्देवो यमभ्राता वेनमातामहोऽसुरः ।
पीडां वेनेति च प्राहुर्वेनोऽसौ पीडनादभूत्''॥ इति च ॥ ३९,४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,964: Line 6,280:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S13_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V22" data-block-id="BTN_C04_S13_V22_B1">सर्वलोकादीन् सङ्गृह्णातीति तत्सङ्ग्रहः ।
| verse_id = BTN_C04_S13_V22
| id       = BTN_C04_S13_V22_B1
| text    = सर्वलोकादीन् सङ्गृह्णातीति तत्सङ्ग्रहः ।
'सर्वस्य ग्रहणाद्विष्णुः सर्वसङ्ग्रह उच्यते ।
'सर्वस्य ग्रहणाद्विष्णुः सर्वसङ्ग्रह उच्यते ।
वेदस्य तद्वक्तृकत्वात्प्राधान्यं तु त्रयीमयः ।
वेदस्य तद्वक्तृकत्वात्प्राधान्यं तु त्रयीमयः ।
सर्वं तद्विषयत्वेन मुख्यं सर्वमयस्ततः''इति स्कान्दे ॥ २२ ॥
सर्वं तद्विषयत्वेन मुख्यं सर्वमयस्ततः''इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 8,977: Line 6,289:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S13_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V23" data-block-id="BTN_C04_S13_V23_B1">'विष्णोः सन्निहितत्वात्तु सर्वे देवा हरेः कलाः''। इति च ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S13_V23
| id       = BTN_C04_S13_V23_B1
| text    = 'विष्णोः सन्निहितत्वात्तु सर्वे देवा हरेः कलाः''। इति च ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 8,989: Line 6,297:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V29" data-block-id="BTN_C04_S13_V29_B1">'अहं ब्रह्मेति वेनस्तु ध्यायन्नापाधरं तमः ।
| verse_id = BTN_C04_S13_V29
| id       = BTN_C04_S13_V29_B1
| text    = 'अहं ब्रह्मेति वेनस्तु ध्यायन्नापाधरं तमः ।
तद्राद्धान्तो महीं व्याप्तो भेर्या ख्यापयतोऽनिशम् ॥
तद्राद्धान्तो महीं व्याप्तो भेर्या ख्यापयतोऽनिशम् ॥
आसुरा राक्षसाश्चैव पिशाचास्तत्पथि स्थिताः ।
आसुरा राक्षसाश्चैव पिशाचास्तत्पथि स्थिताः ।
Line 8,998: Line 6,303:
पुनः कलियुगे प्राप्ते अष्टाविंशतिमे मनोः ।
पुनः कलियुगे प्राप्ते अष्टाविंशतिमे मनोः ।
वैवस्वतस्य समये जाताः क्रोधवशा भुवि ।
वैवस्वतस्य समये जाताः क्रोधवशा भुवि ।
ख्यापयन्ति दुरात्मनो मणिमांस्तत्पुरःसरः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २४,२९ ॥
ख्यापयन्ति दुरात्मनो मणिमांस्तत्पुरःसरः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २४,२९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,009: Line 6,313:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S13_V47_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V47" data-block-id="BTN_C04_S13_V47_B1">'त्र्यंशो वेनः समुद्दिष्टः सत्वांशः पृथुतामगात् ।
| verse_id = BTN_C04_S13_V47
| id       = BTN_C04_S13_V47_B1
| text    = 'त्र्यंशो वेनः समुद्दिष्टः सत्वांशः पृथुतामगात् ।
रजोंऽशश्च दिवं यातो निषादस्तामसोऽभवत् ।
रजोंऽशश्च दिवं यातो निषादस्तामसोऽभवत् ।
स्वयं वेनश्चतुर्थस्तु महातमसि पातितः''॥ इति कौर्मे ।
स्वयं वेनश्चतुर्थस्तु महातमसि पातितः''॥ इति कौर्मे ।
'पापरूपी पृथग्जातो निषादो वेनदेहतः ।
'पापरूपी पृथग्जातो निषादो वेनदेहतः ।
यस्मात्तस्मात्पृथोः पुत्राद्रजो वेनो दिवं ययौ''॥ इति गारुडे ॥ ४४-४७ ॥
यस्मात्तस्मात्पृथोः पुत्राद्रजो वेनो दिवं ययौ''॥ इति गारुडे ॥ ४४-४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,025: Line 6,325:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S13_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S13_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S13_V50_B1" data-verse="BTN_C04_S13_V50" data-block-id="BTN_C04_S13_V50_B1">'पृथुहैहयादयो जीवास्तेष्वाविष्टो हरिः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C04_S13_V50
| id       = BTN_C04_S13_V50_B1
| text    = 'पृथुहैहयादयो जीवास्तेष्वाविष्टो हरिः स्वयम् ।
विशेषावेशतस्तेषु साक्षाद्धर्यंशतावचः ॥
विशेषावेशतस्तेषु साक्षाद्धर्यंशतावचः ॥
किंस्तुघ्नव्यासऋषभकपिला मत्स्यपूर्वकाः ।
किंस्तुघ्नव्यासऋषभकपिला मत्स्यपूर्वकाः ।
Line 9,038: Line 6,335:
नास्य सन्निधिमात्रेण रमा पत्नीत्वमाव्रजेत् ॥
नास्य सन्निधिमात्रेण रमा पत्नीत्वमाव्रजेत् ॥
साक्षादेव तु साक्षाच्च हरेः सन्निधितः क्वचित् ।
साक्षादेव तु साक्षाच्च हरेः सन्निधितः क्वचित् ।
गोप्यादिरूपा भवति विपरीतं न तु क्वचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥
गोप्यादिरूपा भवति विपरीतं न तु क्वचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,049: Line 6,345:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S14_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S14_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S14_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S14_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S14_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S14_V03" data-block-id="BTN_C04_S14_V03_B1">तत्र सन्निहितः साक्षाद् भगवान् ।
| verse_id = BTN_C04_S14_V03
| id       = BTN_C04_S14_V03_B1
| text    = तत्र सन्निहितः साक्षाद् भगवान् ।
'ब्रह्मण्यनन्ते गरुडे रुद्रे कामे शचीपतौ ।
'ब्रह्मण्यनन्ते गरुडे रुद्रे कामे शचीपतौ ।
अनिरुद्धे मनौ चैव पृथौ च कृतवीर्यजे ॥
अनिरुद्धे मनौ चैव पृथौ च कृतवीर्यजे ॥
Line 9,060: Line 6,353:
तथा भरतशत्रुघ्नौ चक्रशङ्खावुदाहृतौ ।
तथा भरतशत्रुघ्नौ चक्रशङ्खावुदाहृतौ ।
प्रद्युम्नश्च कुमारश्च स्कन्दः कामांशजाः स्मृताः ॥''इति स्कान्दे ।
प्रद्युम्नश्च कुमारश्च स्कन्दः कामांशजाः स्मृताः ॥''इति स्कान्दे ।
'वैन्ये पृथौ सन्निहितो राजरूपी जनार्दनः''। इति ब्राह्मे ॥ ३ ॥
'वैन्ये पृथौ सन्निहितो राजरूपी जनार्दनः''। इति ब्राह्मे ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,071: Line 6,363:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S15_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S15_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S15_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S15_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S15_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S15_V20" data-block-id="BTN_C04_S15_V20_B1">यल्लोके निरर्थकं तद्भगवद्रूपेषु प्रतीतनानात्वदृष्टान्तेन पश्यन्ति सन्तः ।
| verse_id = BTN_C04_S15_V20
| id       = BTN_C04_S15_V20_B1
| text    = यल्लोके निरर्थकं तद्भगवद्रूपेषु प्रतीतनानात्वदृष्टान्तेन पश्यन्ति सन्तः ।
'मत्स्यरूपादिनानात्वदृष्टिवद्यन्निरर्थकम्''। इति पाद्मे ।
'मत्स्यरूपादिनानात्वदृष्टिवद्यन्निरर्थकम्''। इति पाद्मे ।
'एवं धर्मान्पृथक् पश्यन्''इति च ॥ २० ॥
'एवं धर्मान्पृथक् पश्यन्''इति च ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,085: Line 6,373:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S16_V02_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V02" data-block-id="BTN_C04_S16_V02_B1">'राज्ञा समानवयसः श्रेणयस्त्वङ्गरक्षकाः''। इत्यभिधानम् ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S16_V02
| id       = BTN_C04_S16_V02_B1
| text    = 'राज्ञा समानवयसः श्रेणयस्त्वङ्गरक्षकाः''। इत्यभिधानम् ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,095: Line 6,379:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S16_V06_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V06" data-block-id="BTN_C04_S16_V06_B1">पूर्वतनानां कथासम्बन्धेन हरेर्यशः ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S16_V06
| id       = BTN_C04_S16_V06_B1
| text    = पूर्वतनानां कथासम्बन्धेन हरेर्यशः ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,105: Line 6,385:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S16_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V30" data-block-id="BTN_C04_S16_V30_B1">'ब्रह्मादिजीवदेहास्तु मायादेहाः प्रकीर्तिताः''। इति वाराहे ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S16_V30
| id       = BTN_C04_S16_V30_B1
| text    = 'ब्रह्मादिजीवदेहास्तु मायादेहाः प्रकीर्तिताः''। इति वाराहे ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,115: Line 6,391:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S16_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V33" data-block-id="BTN_C04_S16_V33_B1">स परतः ईश्वर, इत्याक्षेपः ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S16_V33
| id       = BTN_C04_S16_V33_B1
| text    = स परतः ईश्वर, इत्याक्षेपः ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,127: Line 6,399:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S16_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S16_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S16_V34" data-block-id="BTN_C04_S16_V34_B1">'विरुद्धशक्तयो यस्य नित्या युगपदेव च ।
| verse_id = BTN_C04_S16_V34
तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे''इति च ॥ ३४ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S16_V34_B1
| text    = 'विरुद्धशक्तयो यस्य नित्या युगपदेव च ।
तस्मै नमो भगवते विष्णवे सर्वजिष्णवे''इति च ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,140: Line 6,408:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S17_V15_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V15" data-block-id="BTN_C04_S17_V15_B1">'गुणाः स्वरूपभूताश्च बाह्याश्चेति द्विधा मताः ।
| verse_id = BTN_C04_S17_V15
स्वरूपभूता व्यज्यन्ते हरेर्बाह्यान् दुहुः पयः''। इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S17_V15_B1
| text    = 'गुणाः स्वरूपभूताश्च बाह्याश्चेति द्विधा मताः ।
स्वरूपभूता व्यज्यन्ते हरेर्बाह्यान् दुहुः पयः''। इति ब्राह्मे ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,151: Line 6,415:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S17_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V16" data-block-id="BTN_C04_S17_V16_B1">'प्रतिमन्वन्तरं प्रायः प्रह्लादाद्या बभूविरे''। इति च ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S17_V16
| id       = BTN_C04_S17_V16_B1
| text    = 'प्रतिमन्वन्तरं प्रायः प्रह्लादाद्या बभूविरे''। इति च ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,163: Line 6,423:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S17_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S17_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S17_V31_B1" data-verse="BTN_C04_S17_V31" data-block-id="BTN_C04_S17_V31_B1">'गोष्ठं घोष इति प्रोक्तो व्रजस्तत्पालसंस्थितिः''। इत्यभिधानम् ॥३१॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S17_V31
| id       = BTN_C04_S17_V31_B1
| text    = 'गोष्ठं घोष इति प्रोक्तो व्रजस्तत्पालसंस्थितिः''। इत्यभिधानम् ॥३१॥
}}


</div>
</div>
Line 9,177: Line 6,433:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S18_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S18_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S18_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S18_V17" data-block-id="BTN_C04_S18_V17_B1">'देवाः शक्तास्तु मोहाय दर्शयेयुरशक्तवत् ।
| verse_id = BTN_C04_S18_V17
| id       = BTN_C04_S18_V17_B1
| text    = 'देवाः शक्तास्तु मोहाय दर्शयेयुरशक्तवत् ।
ऋषीणां चैव राज्ञां च नहि ते देवतासमाः ।
ऋषीणां चैव राज्ञां च नहि ते देवतासमाः ।
आज्ञया वा हरेः क्वापि कार्यतो वा क्वचित्क्वचित्''॥ इति गारुडे ॥
आज्ञया वा हरेः क्वापि कार्यतो वा क्वचित्क्वचित्''॥ इति गारुडे ॥
Line 9,187: Line 6,440:
अत्युत्तमानामवरे तेजोभङ्गो न विद्यते ।
अत्युत्तमानामवरे तेजोभङ्गो न विद्यते ।
यथा नराणां तिर्यक्षु प्रायः साम्ये हि स स्मृतः''॥
यथा नराणां तिर्यक्षु प्रायः साम्ये हि स स्मृतः''॥
इति स्कान्दे ॥ १५-१६ ॥
इति स्कान्दे ॥ १५-१६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,196: Line 6,448:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S18_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S18_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S18_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S18_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S18_V25" data-block-id="BTN_C04_S18_V25_B1">'धर्मोपमस्त्वधर्मो य उपधर्मः स उच्यते''। इति हरिवंशेषु ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S18_V25
| id       = BTN_C04_S18_V25_B1
| text    = 'धर्मोपमस्त्वधर्मो य उपधर्मः स उच्यते''। इति हरिवंशेषु ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,210: Line 6,458:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V08" data-block-id="BTN_C04_S19_V08_B1">'अन्येषामावृतो विष्णुः स्वस्यानावृत एव च ।
| verse_id = BTN_C04_S19_V08
| id       = BTN_C04_S19_V08_B1
| text    = 'अन्येषामावृतो विष्णुः स्वस्यानावृत एव च ।
आत्मा सर्वस्य जगतस्तस्यात्माऽन्यो न विद्यते ॥
आत्मा सर्वस्य जगतस्तस्यात्माऽन्यो न विद्यते ॥
सुषुप्तवच्च निर्दुःखो जाग्रद्वच्च प्रवृत्तिमान् ।
सुषुप्तवच्च निर्दुःखो जाग्रद्वच्च प्रवृत्तिमान् ।
अनन्यसदृशत्वाच्च केवलोऽसौ हरिः स्मृतः''॥ इति तन्त्रसारे ।
अनन्यसदृशत्वाच्च केवलोऽसौ हरिः स्मृतः''॥ इति तन्त्रसारे ।
'आत्मनैवावगम्यत्वाद्धरिरेष सुषुप्तवत् ।
'आत्मनैवावगम्यत्वाद्धरिरेष सुषुप्तवत् ।
केवलत्वेन विज्ञेयो मुक्तिस्तद्वददुःखता''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ७,८ ॥
केवलत्वेन विज्ञेयो मुक्तिस्तद्वददुःखता''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ७,८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,225: Line 6,469:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V12" data-block-id="BTN_C04_S19_V12_B1">'हरिरक्लिष्टकारित्वादुदासीन इतीर्यते''॥ इति च ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S19_V12
| id       = BTN_C04_S19_V12_B1
| text    = 'हरिरक्लिष्टकारित्वादुदासीन इतीर्यते''॥ इति च ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,235: Line 6,475:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V13" data-block-id="BTN_C04_S19_V13_B1">'जीवाद्भिन्नस्य मनसो गुणाः सत्वादयो मताः ।
| verse_id = BTN_C04_S19_V13
तज्ज्ञात्वा न विकुर्वीत स्वस्वरूपं मनस्तथा''। इति षाड्गुण्ये ॥१३॥</div>
| id       = BTN_C04_S19_V13_B1
| text    = 'जीवाद्भिन्नस्य मनसो गुणाः सत्वादयो मताः ।
तज्ज्ञात्वा न विकुर्वीत स्वस्वरूपं मनस्तथा''। इति षाड्गुण्ये ॥१३॥
}}


</div>
</div>
Line 9,246: Line 6,482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V19_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V19" data-block-id="BTN_C04_S19_V19_B1">'आयासदुःखव्रीडादीन्प्रायशः सुखिनोऽपि तु ।
| verse_id = BTN_C04_S19_V19
| id       = BTN_C04_S19_V19_B1
| text    = 'आयासदुःखव्रीडादीन्प्रायशः सुखिनोऽपि तु ।
नियमादृषिभूतेषु मोहायादर्शयन्सुराः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
नियमादृषिभूतेषु मोहायादर्शयन्सुराः''॥ इति ब्रह्मतर्के ।
'अपक्वभक्तियुक्ता ये न तेषां विष्णुदर्शनम् ।
'अपक्वभक्तियुक्ता ये न तेषां विष्णुदर्शनम् ।
प्रायो भवति दुःखस्य त्वभावः प्रायशो भवेत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥
प्रायो भवति दुःखस्य त्वभावः प्रायशो भवेत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,259: Line 6,491:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V20" data-block-id="BTN_C04_S19_V20_B1">'जगत्समस्तं विश्वं च निखिलं पूर्णमुच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S19_V20
| id       = BTN_C04_S19_V20_B1
| text    = 'जगत्समस्तं विश्वं च निखिलं पूर्णमुच्यते''। इत्यभिधानम् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,269: Line 6,497:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V29" data-block-id="BTN_C04_S19_V29_B1">'धिष्ण्यं तेजश्च सामर्थ्यं महिमा धाम चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥
| verse_id = BTN_C04_S19_V29
अल्पपुण्यत्वान्न मद्भक्तियोग्य इति न मन्तव्यम् । यतः फल्ग्वप्युरु करोषि वात्सल्यात् । विना वात्सल्यं श्रियाऽपि किं तव? ॥ २९ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S19_V29_B1
| text    = 'धिष्ण्यं तेजश्च सामर्थ्यं महिमा धाम चोच्यते''। इत्यभिधानम् ॥
अल्पपुण्यत्वान्न मद्भक्तियोग्य इति न मन्तव्यम् । यतः फल्ग्वप्युरु करोषि वात्सल्यात् । विना वात्सल्यं श्रियाऽपि किं तव? ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,280: Line 6,504:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V30" data-block-id="BTN_C04_S19_V30_B1">अथ अन्यच्च । अतः वात्सल्यादेव ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S19_V30
| id       = BTN_C04_S19_V30_B1
| text    = अथ अन्यच्च । अतः वात्सल्यादेव ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,292: Line 6,512:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S19_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S19_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S19_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S19_V37" data-block-id="BTN_C04_S19_V37_B1">'भूतेषु हरिरित्येव हर्यर्पणधिया तथा ।
| verse_id = BTN_C04_S19_V37
सर्वभूतेषु च हरेः पूजा कार्याऽऽत्मवेदिभिः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S19_V37_B1
| text    = 'भूतेषु हरिरित्येव हर्यर्पणधिया तथा ।
सर्वभूतेषु च हरेः पूजा कार्याऽऽत्मवेदिभिः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,305: Line 6,521:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V10_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V10" data-block-id="BTN_C04_S20_V10_B1">'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।
| verse_id = BTN_C04_S20_V10
क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C04_S20_V10_B1
| text    = 'देवेभ्य ऋषयो भूपाश्चोच्यन्ते शक्तिमत्तया ।
क्वचित्क्वचिन्मोहनार्थं कादाचित्काच्च हेतुतः''इति नारदीये ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,316: Line 6,528:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V26" data-block-id="BTN_C04_S20_V26_B1">'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S20_V26
| id       = BTN_C04_S20_V26_B1
| text    = 'प्रकाशवद्भुवो देवा मानुषाश्चापि केचन''॥ इति वाराहे ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,326: Line 6,534:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V29" data-block-id="BTN_C04_S20_V29_B1">'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥
| verse_id = BTN_C04_S20_V29
| id       = BTN_C04_S20_V29_B1
| text    = 'एकात्मा हरिरुद्दिष्टः प्रधानत्वात्समस्तत''इति च ॥
प्राय इत्यवधारणाक्षेपः ।
प्राय इत्यवधारणाक्षेपः ।
'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।
'प्रायःपदं स्यात्प्राचुर्ये चाक्षेपात्मावधारणे ।
अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥
अर्थतोऽवधृतिः क्षेपो मुखाक्षेपोऽवधारणम्''॥ इति च ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,339: Line 6,543:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V33" data-block-id="BTN_C04_S20_V33_B1">सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S20_V33
| id       = BTN_C04_S20_V33_B1
| text    = सम्पद्यते प्राप्यते ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,349: Line 6,549:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V34" data-block-id="BTN_C04_S20_V34_B1">प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।
| verse_id = BTN_C04_S20_V34
यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S20_V34_B1
| text    = प्रधानादीन् गृहीत्वा जीवं प्राप्य पुण्यकर्मभिर्ज्ञायते ।
यथा गुणवदिन्धनेऽग्निर्मथनादिना ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,360: Line 6,556:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V37_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V37" data-block-id="BTN_C04_S20_V37_B1">हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।
| verse_id = BTN_C04_S20_V37
| id       = BTN_C04_S20_V37_B1
| text    = हरिरिन्द्रो यच्चरणाभिवन्दनादनपायिनीं लक्ष्मीमवाप । सोऽपि विष्णुर्ब्राह्मणप्रियः ।
'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।
'यत्प्रसादेन देवेन्द्रो वेदोदितयशा अभूत् ।
सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥
सोऽपि विष्णुरमेयात्मा सदा ब्राह्मणवत्सलः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,372: Line 6,564:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V39" data-block-id="BTN_C04_S20_V39_B1">तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S20_V39
| id       = BTN_C04_S20_V39_B1
| text    = तस्मान्मोक्षसुखात्परं हविर्भुजां देवानामप्यत्र संसारेऽस्ति किम् ? ॥३९॥
}}


</div>
</div>
Line 9,382: Line 6,570:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V40" data-block-id="BTN_C04_S20_V40_B1">पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S20_V40
| id       = BTN_C04_S20_V40_B1
| text    = पारमहंस्यवर्या गावो यस्य ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,392: Line 6,576:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V45_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V45" data-block-id="BTN_C04_S20_V45_B1">'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।
| verse_id = BTN_C04_S20_V45
स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥</div>
| id       = BTN_C04_S20_V45_B1
| text    = 'वेनस्थो राजसो जीवः पृथुना स्वर्गतिं गतः ।
स्वयं तु तम एवाप सात्विकः पृथुतामगात्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥४५॥
}}


</div>
</div>
Line 9,405: Line 6,585:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S20_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S20_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S20_V48_B1" data-verse="BTN_C04_S20_V48" data-block-id="BTN_C04_S20_V48_B1">अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।
| verse_id = BTN_C04_S20_V48
'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S20_V48_B1
| text    = अहो वयमित्यादि तत्स्थपरमेश्वरापेक्षया ।
'यो ब्रह्मक्षत्रमाविश्य''इति वचनात् ॥ ४८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,418: Line 6,594:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V09_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V09" data-block-id="BTN_C04_S21_V09_B1">'सर्वज्ञाश्च विरिञ्चाद्या न जानीयुर्हरिं परम् ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V09
हेतवो जगतोऽप्यस्य यथाऽसौ वेद केशवः''॥ इति तन्त्रसारे ॥९॥</div>
| id       = BTN_C04_S21_V09_B1
| text    = 'सर्वज्ञाश्च विरिञ्चाद्या न जानीयुर्हरिं परम् ।
हेतवो जगतोऽप्यस्य यथाऽसौ वेद केशवः''॥ इति तन्त्रसारे ॥९॥
}}


</div>
</div>
Line 9,429: Line 6,601:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V16" data-block-id="BTN_C04_S21_V16_B1">'हरेस्तु प्रतिमा प्राज्ञास्तत्रस्थः केशवः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V16
ददाति ज्ञानमीशेशः परमात्मा स्वयं विभुः''॥ इति च ॥ १६ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S21_V16_B1
| text    = 'हरेस्तु प्रतिमा प्राज्ञास्तत्रस्थः केशवः स्वयम् ।
ददाति ज्ञानमीशेशः परमात्मा स्वयं विभुः''॥ इति च ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,440: Line 6,608:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V20" data-block-id="BTN_C04_S21_V20_B1">कषणेन गच्छतीति कषायः पापं, तदुभयमेव मलम् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S21_V20
| id       = BTN_C04_S21_V20_B1
| text    = कषणेन गच्छतीति कषायः पापं, तदुभयमेव मलम् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,452: Line 6,616:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V25" data-block-id="BTN_C04_S21_V25_B1">'रतिः परात्मनि हरावन्यत्रारतिरेव च ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V25
पुमर्थसाधनं ज्ञेयं नातोऽन्यन्मुख्यमिष्यते''॥ इति ॥ २१,२५ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S21_V25_B1
| text    = 'रतिः परात्मनि हरावन्यत्रारतिरेव च ।
पुमर्थसाधनं ज्ञेयं नातोऽन्यन्मुख्यमिष्यते''॥ इति ॥ २१,२५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,463: Line 6,623:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V26" data-block-id="BTN_C04_S21_V26_B1">अबीजं हृदयं बीजहृदयं विना ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V26
| id       = BTN_C04_S21_V26_B1
| text    = अबीजं हृदयं बीजहृदयं विना ।
'जीवोपाधिर्द्विधा प्रोक्तः स्वरूपं बाह्यमेव च ।
'जीवोपाधिर्द्विधा प्रोक्तः स्वरूपं बाह्यमेव च ।
बाह्योपाधिर्लयं याति मुक्तावन्यस्य तु स्थितिः ॥
बाह्योपाधिर्लयं याति मुक्तावन्यस्य तु स्थितिः ॥
Line 9,473: Line 6,630:
अपुमर्थता च मुक्तेः स्यादभावात्पुंस एव तु ।
अपुमर्थता च मुक्तेः स्यादभावात्पुंस एव तु ।
ज्ञानज्ञेयाद्यभावाच्च सर्वथा नोपपद्यते ॥
ज्ञानज्ञेयाद्यभावाच्च सर्वथा नोपपद्यते ॥
तस्मादेतन्मतं येषां तमोनिष्ठा हि ते मताः ॥''इति स्कान्दे ॥२६॥
तस्मादेतन्मतं येषां तमोनिष्ठा हि ते मताः ॥''इति स्कान्दे ॥२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,480: Line 6,636:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V27_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V27" data-block-id="BTN_C04_S21_V27_B1">दग्धाशयः बीजाशयनाशे तद्गुणानां ज्ञानादीनामभावान्न किञ्चिद्विचक्षीत । परात्मनोर्यदा व्यवधानं संसारावस्थायां तदा स्वप्न इवेत्येतावद्बीजहृदयनाशे त्वपुरुष एव । आत्मनाश एवेत्यर्थः । अतः संसारावस्थैवोत्तमा स्यात् ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V27
| id       = BTN_C04_S21_V27_B1
| text    = दग्धाशयः बीजाशयनाशे तद्गुणानां ज्ञानादीनामभावान्न किञ्चिद्विचक्षीत । परात्मनोर्यदा व्यवधानं संसारावस्थायां तदा स्वप्न इवेत्येतावद्बीजहृदयनाशे त्वपुरुष एव । आत्मनाश एवेत्यर्थः । अतः संसारावस्थैवोत्तमा स्यात् ।
'भिदा यदि न दृश्येत जीवात्मपरमात्मनोः ।
'भिदा यदि न दृश्येत जीवात्मपरमात्मनोः ।
मुक्तौ तदा विमोक्षाय को यत्नं कर्तुमर्हति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
मुक्तौ तदा विमोक्षाय को यत्नं कर्तुमर्हति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
'मग्नस्य हि परेऽज्ञाने किं न दुःखकरं भवेत् ।
'मग्नस्य हि परेऽज्ञाने किं न दुःखकरं भवेत् ।
प्रवृत्तिधर्ममेवाहं मन्ये भरतसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ २७ ॥
प्रवृत्तिधर्ममेवाहं मन्ये भरतसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,494: Line 6,646:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V30" data-block-id="BTN_C04_S21_V30_B1">एवंविधाज्ञानकारणमाह । इन्द्रियैर्विषयाकृष्टैरित्यादि ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V30
'बहुस्मरणशक्तिस्तु चेतनेत्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C04_S21_V30_B1
| text    = एवंविधाज्ञानकारणमाह । इन्द्रियैर्विषयाकृष्टैरित्यादि ।
'बहुस्मरणशक्तिस्तु चेतनेत्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,511: Line 6,659:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V34_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V34" data-block-id="BTN_C04_S21_V34_B1">'स्वपक्षपातस्त्वभ्यासाद्भोगार्थं व्यापृतस्य तु ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V34
| id       = BTN_C04_S21_V34_B1
| text    = 'स्वपक्षपातस्त्वभ्यासाद्भोगार्थं व्यापृतस्य तु ।
भवेत्ततोऽनेकशास्त्रयथार्थस्मरणेशिता ॥
भवेत्ततोऽनेकशास्त्रयथार्थस्मरणेशिता ॥
नश्यत्यतः स्मृतेर्नाशाद्भगवत्पक्षपातिता ।
नश्यत्यतः स्मृतेर्नाशाद्भगवत्पक्षपातिता ।
Line 9,523: Line 6,668:
दुष्टसङ्गाद्धि विष्णोश्च स्वात्मत्वं मन्यते बुधः ।
दुष्टसङ्गाद्धि विष्णोश्च स्वात्मत्वं मन्यते बुधः ।
अभावं स्वात्मनोऽन्यस्य मुक्तिं चापि निरात्मताम्''॥
अभावं स्वात्मनोऽन्यस्य मुक्तिं चापि निरात्मताम्''॥
इत्यादि स्कान्दे ॥ ३१-३४ ॥
इत्यादि स्कान्दे ॥ ३१-३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,532: Line 6,676:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V38_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V38" data-block-id="BTN_C04_S21_V38_B1">'मनोमात्रं हरेर्यस्मान्मनसा मीयते जगत् ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V38
| id       = BTN_C04_S21_V38_B1
| text    = 'मनोमात्रं हरेर्यस्मान्मनसा मीयते जगत् ।
व्याप्ते मनसि विष्णोश्च स्थितत्वाद्वासनामयम् ॥
व्याप्ते मनसि विष्णोश्च स्थितत्वाद्वासनामयम् ॥
वस आच्छादनेत्यस्माद्धातोर्वा वासनामयम् ।
वस आच्छादनेत्यस्माद्धातोर्वा वासनामयम् ।
Line 9,542: Line 6,683:
एवं विद्वान्बन्धशक्तिं व्युदस्य हरिमाप्नुते ॥
एवं विद्वान्बन्धशक्तिं व्युदस्य हरिमाप्नुते ॥
प्रकृतिर्भिदा च माया च भ्रमश्चेत्यभिधीयते ।
प्रकृतिर्भिदा च माया च भ्रमश्चेत्यभिधीयते ।
बन्धशक्तिर्यया लोको बम्भ्रमीत्यनिशं भुवि''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ३७,३८ ॥
बन्धशक्तिर्यया लोको बम्भ्रमीत्यनिशं भुवि''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ३७,३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,549: Line 6,689:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V39_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V39" data-block-id="BTN_C04_S21_V39_B1">'अनुवृत्तिरिति प्राज्ञैर्जीवन्मुक्तिरुदीर्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S21_V39
| id       = BTN_C04_S21_V39_B1
| text    = 'अनुवृत्तिरिति प्राज्ञैर्जीवन्मुक्तिरुदीर्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,559: Line 6,695:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V40" data-block-id="BTN_C04_S21_V40_B1">'सर्वसत्ताप्रदत्वात्तु सर्वतत्त्वं हरिः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V40
| id       = BTN_C04_S21_V40_B1
| text    = 'सर्वसत्ताप्रदत्वात्तु सर्वतत्त्वं हरिः स्मृतः ।
सर्वत्र विततत्वाद्वा सोऽहं त्वमिति चोच्यते ।
सर्वत्र विततत्वाद्वा सोऽहं त्वमिति चोच्यते ।
सर्वान्तर्यामकत्वात्तु न जीवात्मत्वतो हरिः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥
सर्वान्तर्यामकत्वात्तु न जीवात्मत्वतो हरिः''॥ इति तत्त्वनिर्णये ॥
त्वमनयोः स्थावरजङ्गमयोर्मध्ये एको जीवः विष्वगाधिः नानादुःखःसन्, हृदि स्थितमवैहि । अहं च स जीवोऽस्मि । ज्ञानान्महान् भवामि । यः क्षेत्रवित् ॥ सर्वस्य प्रत्यक्चकास्ति स भगवानिति ।
त्वमनयोः स्थावरजङ्गमयोर्मध्ये एको जीवः विष्वगाधिः नानादुःखःसन्, हृदि स्थितमवैहि । अहं च स जीवोऽस्मि । ज्ञानान्महान् भवामि । यः क्षेत्रवित् ॥ सर्वस्य प्रत्यक्चकास्ति स भगवानिति ।
'व्यवधानेनान्वयोऽपि योग्यतापेक्षया भवेत्''। इति शब्दनिर्णये ॥
'व्यवधानेनान्वयोऽपि योग्यतापेक्षया भवेत्''। इति शब्दनिर्णये ॥
'अभिमानस्त्वहङ्कार आत्मा चेत्यभिधीयते''। इति च ॥ ४० ॥
'अभिमानस्त्वहङ्कार आत्मा चेत्यभिधीयते''। इति च ॥ ४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,574: Line 6,706:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V41_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V41" data-block-id="BTN_C04_S21_V41_B1">'यत्स्वरूपतया भातमज्ञानां गगनादिकम् ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V41
| id       = BTN_C04_S21_V41_B1
| text    = 'यत्स्वरूपतया भातमज्ञानां गगनादिकम् ।
विवेकज्ञानिनां रज्जौ सर्पमावद्विधूयते ।
विवेकज्ञानिनां रज्जौ सर्पमावद्विधूयते ।
तं नित्यमुक्तभावेन निरस्तप्रकृतिं भजेत्''॥ इति ज्ञानविवेके ॥
तं नित्यमुक्तभावेन निरस्तप्रकृतिं भजेत्''॥ इति ज्ञानविवेके ॥
Line 9,587: Line 6,716:
ज्ञानप्रकृत्याख्यमायाद्वयस्य विवेकज्ञानात्सदसतोर्विष्ण्वात्मतया प्रतीतिः स्रज्यहिबुद्धिरिव विधूयत इत्यर्थः ।
ज्ञानप्रकृत्याख्यमायाद्वयस्य विवेकज्ञानात्सदसतोर्विष्ण्वात्मतया प्रतीतिः स्रज्यहिबुद्धिरिव विधूयत इत्यर्थः ।
'पञ्चभूतात्मकं देहं विष्णोः पश्यन्त्ययोगिनः ।
'पञ्चभूतात्मकं देहं विष्णोः पश्यन्त्ययोगिनः ।
तथा न योगिराद्धान्तो ज्ञानं देहो यतो हरेः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४१ ॥
तथा न योगिराद्धान्तो ज्ञानं देहो यतो हरेः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,594: Line 6,722:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V42_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V42" data-block-id="BTN_C04_S21_V42_B1">द्विमतयः जगति भगवति च प्रतीतियुक्ता अपि भक्तिविशेषात्तत्त्वं नोद्ग्रथयन्ति । संसारगुणास्तेषां विरुद्धा एव प्रतीयन्ते यतः ॥ ४२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S21_V42
| id       = BTN_C04_S21_V42_B1
| text    = द्विमतयः जगति भगवति च प्रतीतियुक्ता अपि भक्तिविशेषात्तत्त्वं नोद्ग्रथयन्ति । संसारगुणास्तेषां विरुद्धा एव प्रतीयन्ते यतः ॥ ४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,604: Line 6,728:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V52" data-block-id="BTN_C04_S21_V52_B1">'नैजः सर्वगुणोत्कर्षः सर्वेभ्यो महदुच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ५२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S21_V52
| id       = BTN_C04_S21_V52_B1
| text    = 'नैजः सर्वगुणोत्कर्षः सर्वेभ्यो महदुच्यते''इति शब्दनिर्णये ॥ ५२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,614: Line 6,734:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V64">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V64">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V64" data-block-id="BTN_C04_S21_V64_B1">'अनाद्यन्तं परं ब्रह्म न देवा ऋषयो विदुः ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V64
एकस्तद्वेद भगवान्प्रभुर्नारायणः स्वराट्''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ६४ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S21_V64_B1
| text    = 'अनाद्यन्तं परं ब्रह्म न देवा ऋषयो विदुः ।
एकस्तद्वेद भगवान्प्रभुर्नारायणः स्वराट्''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ६४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,629: Line 6,745:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V66" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V66">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S21_V66" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S21_V66">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S21_V66_B1" data-verse="BTN_C04_S21_V66" data-block-id="BTN_C04_S21_V66_B1">'गुरुविप्रेषु भक्तया च परेषां हितकृत्तया ।
| verse_id = BTN_C04_S21_V66
| id       = BTN_C04_S21_V66_B1
| text    = 'गुरुविप्रेषु भक्तया च परेषां हितकृत्तया ।
प्रश्रयेण च कीर्त्या च पृथू राममनुव्रतः''॥ इति ब्रह्माण्डे ।
प्रश्रयेण च कीर्त्या च पृथू राममनुव्रतः''॥ इति ब्रह्माण्डे ।
'न गुरुर्न च धर्मोऽस्ति रामदेवस्य कुत्रचित् ।
'न गुरुर्न च धर्मोऽस्ति रामदेवस्य कुत्रचित् ।
तथापि धर्मरक्षार्थं गुरुभक्तिमदर्शयत्''॥ इति वाराहे ॥ ६७ ॥
तथापि धर्मरक्षार्थं गुरुभक्तिमदर्शयत्''॥ इति वाराहे ॥ ६७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,644: Line 6,756:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S23_V11_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V11" data-block-id="BTN_C04_S23_V11_B1">'आविर्भावतिरोभावौ ज्ञानस्य ज्ञानिनोऽपि तु ।
| verse_id = BTN_C04_S23_V11
अपेक्ष्याज्ञस्तथा ज्ञानमुत्पन्नमिति चोच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S23_V11_B1
| text    = 'आविर्भावतिरोभावौ ज्ञानस्य ज्ञानिनोऽपि तु ।
अपेक्ष्याज्ञस्तथा ज्ञानमुत्पन्नमिति चोच्यते''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,655: Line 6,763:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S23_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V12" data-block-id="BTN_C04_S23_V12_B1">'अपरोक्षतया वृत्तिज्ञानभेदनिरीक्षणम् ।
| verse_id = BTN_C04_S23_V12
| id       = BTN_C04_S23_V12_B1
| text    = 'अपरोक्षतया वृत्तिज्ञानभेदनिरीक्षणम् ।
स्वरूपज्ञानसंस्थित्या ज्ञानत्याग उदीर्यते ॥
स्वरूपज्ञानसंस्थित्या ज्ञानत्याग उदीर्यते ॥
स्वरूपज्ञानतः सम्यग्रतिर्विष्णुकथासु च''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १२ ॥
स्वरूपज्ञानतः सम्यग्रतिर्विष्णुकथासु च''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,667: Line 6,771:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S23_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V13" data-block-id="BTN_C04_S23_V13_B1">ब्रह्मणि भूतः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S23_V13
| id       = BTN_C04_S23_V13_B1
| text    = ब्रह्मणि भूतः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,683: Line 6,783:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S23_V18_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V18" data-block-id="BTN_C04_S23_V18_B1">'अस्येदं कारणमिति ज्ञानमेव विलापनम् ।
| verse_id = BTN_C04_S23_V18
| id       = BTN_C04_S23_V18_B1
| text    = 'अस्येदं कारणमिति ज्ञानमेव विलापनम् ।
समाधिकाले विज्ञेयं देहादेर्दर्शनात्पुनः''॥ इति च ॥ १६ ॥
समाधिकाले विज्ञेयं देहादेर्दर्शनात्पुनः''॥ इति च ॥ १६ ॥
'मायेति प्रकृतिश्चेति मायाजीवश्च कथ्यते ।
'मायेति प्रकृतिश्चेति मायाजीवश्च कथ्यते ।
Line 9,694: Line 6,791:
पुरुषः शयनात्पूर्षु तथाऽहानादहं स्मृतः ॥
पुरुषः शयनात्पूर्षु तथाऽहानादहं स्मृतः ॥
अप्राकृततनुत्वात्तु स्वरूपं हरिरुच्यते ।
अप्राकृततनुत्वात्तु स्वरूपं हरिरुच्यते ।
नित्यचिद्दर्शनान्नित्यं ब्रह्म पूर्णत्वतः सदा''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १५-१८ ॥
नित्यचिद्दर्शनान्नित्यं ब्रह्म पूर्णत्वतः सदा''॥ इति भागवततन्त्रे ॥ १५-१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,703: Line 6,799:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S23_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S23_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S23_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S23_V25" data-block-id="BTN_C04_S23_V25_B1">'अनपेक्षो गुणैः पूर्णो धन्य इत्युच्यते बुधैः''॥
| verse_id = BTN_C04_S23_V25
इति शब्दनिर्णये ॥ २५ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S23_V25_B1
| text    = 'अनपेक्षो गुणैः पूर्णो धन्य इत्युच्यते बुधैः''॥
इति शब्दनिर्णये ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,718: Line 6,810:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V12_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V12" data-block-id="BTN_C04_S24_V12_B1">'राजपुत्रीं शुकीमग्निरावर्तन्तीं प्रदक्षिणम् ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V12
आदायान्तरधाद्दानसमये मन्मथातुरः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११-१२ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S24_V12_B1
| text    = 'राजपुत्रीं शुकीमग्निरावर्तन्तीं प्रदक्षिणम् ।
आदायान्तरधाद्दानसमये मन्मथातुरः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११-१२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,729: Line 6,817:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V29_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V29" data-block-id="BTN_C04_S24_V29_B1">मां श्रियम् ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V29
| id       = BTN_C04_S24_V29_B1
| text    = मां श्रियम् ।
'ऋजवो नाम ये देवा योग्या ब्रह्मपदस्य तु ।
'ऋजवो नाम ये देवा योग्या ब्रह्मपदस्य तु ।
त एव शतजन्मानि विशेषोपासका हरेः ॥
त एव शतजन्मानि विशेषोपासका हरेः ॥
Line 9,742: Line 6,827:
स्वपदप्राप्तिरुद्दिष्टा ततो मुक्तिरवाप्यते ॥
स्वपदप्राप्तिरुद्दिष्टा ततो मुक्तिरवाप्यते ॥
तथैव चत्वारिंशद्भिः पदं शैवं च जन्मभिः ।
तथैव चत्वारिंशद्भिः पदं शैवं च जन्मभिः ।
विंशद्भिरैन्द्रं दशभिरन्येषामप्युदीरितम्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २९ ॥
विंशद्भिरैन्द्रं दशभिरन्येषामप्युदीरितम्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,749: Line 6,833:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V30_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V30" data-block-id="BTN_C04_S24_V30_B1">अथ एवमनादिभक्तोऽहं यतः अतः प्रिया यूयम् ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V30
| id       = BTN_C04_S24_V30_B1
| text    = अथ एवमनादिभक्तोऽहं यतः अतः प्रिया यूयम् ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,759: Line 6,839:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V33" data-block-id="BTN_C04_S24_V33_B1">'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V33
न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वेशोऽसौ हरिर्यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S24_V33_B1
| text    = 'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा जनार्दनः ।
न तु सर्वस्वरूपत्वात्सर्वेशोऽसौ हरिर्यतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,770: Line 6,846:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V54_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V54" data-block-id="BTN_C04_S24_V54_B1">स्वाराज्यस्य इन्द्रादेः ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V54
| id       = BTN_C04_S24_V54_B1
| text    = स्वाराज्यस्य इन्द्रादेः ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,780: Line 6,852:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V57" data-block-id="BTN_C04_S24_V57_B1">'सङ्गो भागवतैर्भूयानपुनर्भवमात्रतः ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V57
यतो विशिष्टमानन्दं मुक्तौ जनयति स्फुटम्''॥ इति च ॥ ५७ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S24_V57_B1
| text    = 'सङ्गो भागवतैर्भूयानपुनर्भवमात्रतः ।
यतो विशिष्टमानन्दं मुक्तौ जनयति स्फुटम्''॥ इति च ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,791: Line 6,859:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V58">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V58">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V58_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V58" data-block-id="BTN_C04_S24_V58_B1">अङ्घ्र्योर्जातयोः कीर्तितीर्थयोः ॥ ५८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V58
| id       = BTN_C04_S24_V58_B1
| text    = अङ्घ्र्योर्जातयोः कीर्तितीर्थयोः ॥ ५८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,801: Line 6,865:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V60">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V60">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V60_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V60" data-block-id="BTN_C04_S24_V60_B1">विश्वस्मिन् स्थितमपि न भात्यज्ञानाम् ॥ ६० ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V60
| id       = BTN_C04_S24_V60_B1
| text    = विश्वस्मिन् स्थितमपि न भात्यज्ञानाम् ॥ ६० ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,811: Line 6,871:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V61">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V61">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V61_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V61" data-block-id="BTN_C04_S24_V61_B1">यस्य जीवादिभ्यो भेदबुद्धिः । स दिवा सम्यग्ज्ञानं सम्यग्ज्ञानिविषया सत्यैवेत्यर्थः ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V61
| id       = BTN_C04_S24_V61_B1
| text    = यस्य जीवादिभ्यो भेदबुद्धिः । स दिवा सम्यग्ज्ञानं सम्यग्ज्ञानिविषया सत्यैवेत्यर्थः ।
'रात्रिरज्ञानमुद्दिष्टं सम्यग्ज्ञानं दिवा स्मृतम्''। इति शब्दनिर्णये ॥
'रात्रिरज्ञानमुद्दिष्टं सम्यग्ज्ञानं दिवा स्मृतम्''। इति शब्दनिर्णये ॥
'जीवेभ्यो जडतश्चैव भेदज्ञानं हरेः सदा ।
'जीवेभ्यो जडतश्चैव भेदज्ञानं हरेः सदा ।
वास्तवं ज्ञानमुद्दिष्टं तेन मुक्तिरवाप्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ६१ ॥
वास्तवं ज्ञानमुद्दिष्टं तेन मुक्तिरवाप्यते''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ६१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,824: Line 6,880:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V62" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V62">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V62" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V62">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V62_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V62" data-block-id="BTN_C04_S24_V62_B1">भूतेन्द्रियान्तःकरणैरुपलक्ष्यते ॥ ६२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V62
| id       = BTN_C04_S24_V62_B1
| text    = भूतेन्द्रियान्तःकरणैरुपलक्ष्यते ॥ ६२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,834: Line 6,886:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V63" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V63">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V63" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V63">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V63_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V63" data-block-id="BTN_C04_S24_V63_B1">सुप्तशक्तिः स्वात्मन्येवाप्तशक्तिः ।
| verse_id = BTN_C04_S24_V63
| id       = BTN_C04_S24_V63_B1
| text    = सुप्तशक्तिः स्वात्मन्येवाप्तशक्तिः ।
'प्रकृतेः स्वाप उद्दिष्टो हर्यन्यस्य त्वदर्शनम् ।
'प्रकृतेः स्वाप उद्दिष्टो हर्यन्यस्य त्वदर्शनम् ।
विशेषेण हरौ चापि रतिर्ज्ञानात्मिका यतः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ६३ ॥
विशेषेण हरौ चापि रतिर्ज्ञानात्मिका यतः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥ ६३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,846: Line 6,894:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V64">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V64" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V64">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V64_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V64" data-block-id="BTN_C04_S24_V64_B1">'अवधारणे घशब्दःस्यात्सारमात्रं तु सारघम्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ६४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V64
| id       = BTN_C04_S24_V64_B1
| text    = 'अवधारणे घशब्दःस्यात्सारमात्रं तु सारघम्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ६४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,856: Line 6,900:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V67" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V67">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V67" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V67">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V67_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V67" data-block-id="BTN_C04_S24_V67_B1">अस्मादेतद्भवतीत्युपपत्त्यपेक्षां विनापि स्वभावत एव ॥ ६७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V67
| id       = BTN_C04_S24_V67_B1
| text    = अस्मादेतद्भवतीत्युपपत्त्यपेक्षां विनापि स्वभावत एव ॥ ६७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,868: Line 6,908:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V68" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V68">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S24_V68" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S24_V68">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S24_V68_B1" data-verse="BTN_C04_S24_V68" data-block-id="BTN_C04_S24_V68_B1">अहरहः क्लेशमोक्षः सुप्तौ । तावद्वेदेत्याक्षेपो दौर्लभ्यज्ञापनार्थम् ॥ ६८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S24_V68
| id       = BTN_C04_S24_V68_B1
| text    = अहरहः क्लेशमोक्षः सुप्तौ । तावद्वेदेत्याक्षेपो दौर्लभ्यज्ञापनार्थम् ॥ ६८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,888: Line 6,924:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S25_V08_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V08" data-block-id="BTN_C04_S25_V08_B1">'यथावत्कर्म कर्तुस्तु ज्ञानसाहाय्यकारकम् ।
| verse_id = BTN_C04_S25_V08
| id       = BTN_C04_S25_V08_B1
| text    = 'यथावत्कर्म कर्तुस्तु ज्ञानसाहाय्यकारकम् ।
अन्यथाकुर्वतः कर्म निरयाय भविष्यति ॥
अन्यथाकुर्वतः कर्म निरयाय भविष्यति ॥
तथापि कर्म निन्दन्ति न यतः कर्तुमञ्जसा ।
तथापि कर्म निन्दन्ति न यतः कर्तुमञ्जसा ।
शक्यं ज्ञानफलस्यापि बहुत्वान्मोहनाय च''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥३-८॥
शक्यं ज्ञानफलस्यापि बहुत्वान्मोहनाय च''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥३-८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,903: Line 6,935:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S25_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V13" data-block-id="BTN_C04_S25_V13_B1">'देवजीवाभिमानी तु ब्रह्मैव तु चतुर्मुखः ।
| verse_id = BTN_C04_S25_V13
| id       = BTN_C04_S25_V13_B1
| text    = 'देवजीवाभिमानी तु ब्रह्मैव तु चतुर्मुखः ।
मानुषाणां तु जीवानामभिमानी पुरञ्जनः ॥
मानुषाणां तु जीवानामभिमानी पुरञ्जनः ॥
स तु राजा हरेः पुत्रस्त्वासुराणां कलिः स्वयम् ।
स तु राजा हरेः पुत्रस्त्वासुराणां कलिः स्वयम् ।
Line 9,915: Line 6,944:
प्रत्येकं यत्तु युज्येत तदुन्नेयं यथा तथा ॥
प्रत्येकं यत्तु युज्येत तदुन्नेयं यथा तथा ॥
उक्तं भागवतेऽप्येतत्पुराणे यावदिष्यते ।
उक्तं भागवतेऽप्येतत्पुराणे यावदिष्यते ।
प्रत्येकशस्तु जीवानां तदन्यत्तस्य केवलम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १०,१३ ॥
प्रत्येकशस्तु जीवानां तदन्यत्तस्य केवलम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १०,१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,924: Line 6,952:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S25_V21_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V21" data-block-id="BTN_C04_S25_V21_B1">नारद उवाच–
| verse_id = BTN_C04_S25_V21
| id       = BTN_C04_S25_V21_B1
| text    = नारद उवाच–
इति तौ दम्पती तत्र समुह्य समयं मिथः ।
इति तौ दम्पती तत्र समुह्य समयं मिथः ।
तां प्रविश्य पुरीं राजन् मुमुदाते शतं समाः ॥ ४४ ॥
तां प्रविश्य पुरीं राजन् मुमुदाते शतं समाः ॥ ४४ ॥
Line 9,933: Line 6,958:
तेऽपि मानुषबुध्द्यादेर्विज्ञेया अभिमानिनः ॥
तेऽपि मानुषबुध्द्यादेर्विज्ञेया अभिमानिनः ॥
गायत्र्याद्यास्तु देवानां तेऽपि चैतेषु संस्थिताः ।
गायत्र्याद्यास्तु देवानां तेऽपि चैतेषु संस्थिताः ।
अलक्ष्मीद्वापराद्यास्तु आसुरास्तेऽपि मानुषाः''॥ इति च ॥ २०,२१,४४ ॥
अलक्ष्मीद्वापराद्यास्तु आसुरास्तेऽपि मानुषाः''॥ इति च ॥ २०,२१,४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,944: Line 6,968:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S25_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S25_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S25_V52_B1" data-verse="BTN_C04_S25_V52" data-block-id="BTN_C04_S25_V52_B1">'दक्षिणश्रोत्रमार्गेण देवलोकं व्रजत्यसौ ।
| verse_id = BTN_C04_S25_V52
वामश्रोत्रेण पितृणामिति वेदविदो विदुः''॥ इति प्रवृत्तितन्त्रे ॥ ५१,५२ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S25_V52_B1
| text    = 'दक्षिणश्रोत्रमार्गेण देवलोकं व्रजत्यसौ ।
वामश्रोत्रेण पितृणामिति वेदविदो विदुः''॥ इति प्रवृत्तितन्त्रे ॥ ५१,५२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 9,961: Line 6,981:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S26_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S26_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S26_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S26_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S26_V07_B1" data-verse="BTN_C04_S26_V07" data-block-id="BTN_C04_S26_V07_B1">अलुब्धो लोकोपकारार्थं घ्नन्नात्मार्थादधिकमपि हन्यात् ।
| verse_id = BTN_C04_S26_V07
| id       = BTN_C04_S26_V07_B1
| text    = अलुब्धो लोकोपकारार्थं घ्नन्नात्मार्थादधिकमपि हन्यात् ।
'उपकारः सतां येन तत्कृत्वा नैव दुष्यति ।
'उपकारः सतां येन तत्कृत्वा नैव दुष्यति ।
अतीव निन्दितमपि बहुहिंसायुगेव वा ।
अतीव निन्दितमपि बहुहिंसायुगेव वा ।
अथवा ज्ञानिनः कर्म न दुष्टमपि लिप्यते''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ६-७ ॥
अथवा ज्ञानिनः कर्म न दुष्टमपि लिप्यते''॥ इत्यध्यात्मे ॥ ६-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 9,978: Line 6,994:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S27_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S27_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S27_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S27_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S27_V25_B1" data-verse="BTN_C04_S27_V25" data-block-id="BTN_C04_S27_V25_B1">'अलौकिकं च शास्त्रीयं कर्तव्यं लौकिकं कुतः ।
| verse_id = BTN_C04_S27_V25
लोकार्थं शास्त्रहा याति निरयं त्वितरः सुरान्''॥ इति पाद्मे ॥२५॥</div>
| id       = BTN_C04_S27_V25_B1
| text    = 'अलौकिकं च शास्त्रीयं कर्तव्यं लौकिकं कुतः ।
लोकार्थं शास्त्रहा याति निरयं त्वितरः सुरान्''॥ इति पाद्मे ॥२५॥
}}


</div>
</div>
Line 9,991: Line 7,003:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S28_V40_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V40" data-block-id="BTN_C04_S28_V40_B1">'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति श्रुतिप्रसिद्धः । स्वप्न इवेति दृष्टान्तत्वेनोच्यते । स्वप्ने हि जीवस्यास्वातन्त्र्यं प्रसिद्धम् । अतस्तत्र परमेश्वराधीनत्वं प्रसिद्धमेव । अतो जीवव्यतिरिक्त ईश्वरः सिद्धः।
| verse_id = BTN_C04_S28_V40
| id       = BTN_C04_S28_V40_B1
| text    = 'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''। इति श्रुतिप्रसिद्धः । स्वप्न इवेति दृष्टान्तत्वेनोच्यते । स्वप्ने हि जीवस्यास्वातन्त्र्यं प्रसिद्धम् । अतस्तत्र परमेश्वराधीनत्वं प्रसिद्धमेव । अतो जीवव्यतिरिक्त ईश्वरः सिद्धः।
'स्वप्नो यतो न स्वतन्त्रस्तत्र तद्दर्शकः परः ।
'स्वप्नो यतो न स्वतन्त्रस्तत्र तद्दर्शकः परः ।
जीवादन्यस्तु विज्ञेयः स विष्णुरवधार्यताम्''॥ इति वाराहे ॥४०॥
जीवादन्यस्तु विज्ञेयः स विष्णुरवधार्यताम्''॥ इति वाराहे ॥४०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,003: Line 7,011:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S28_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V57" data-block-id="BTN_C04_S28_V57_B1">इन्द्रियाणि यत्र सङ्गृह्यन्ते स गोलकेन्द्रियसङ्ग्रहः ॥ ५७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S28_V57
| id       = BTN_C04_S28_V57_B1
| text    = इन्द्रियाणि यत्र सङ्गृह्यन्ते स गोलकेन्द्रियसङ्ग्रहः ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,015: Line 7,019:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V62" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V62">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S28_V62" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S28_V62">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S28_V63_B1" data-verse="BTN_C04_S28_V62" data-block-id="BTN_C04_S28_V63_B1">'जीवसत्ताप्रदत्वाच्च सदृशत्वाच्च केशवः ।
| verse_id = BTN_C04_S28_V62
कथ्यते तदभेदेन न तु जीवः स्वरूपतः''॥ इति च ॥ ६२ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S28_V63_B1
| text    = 'जीवसत्ताप्रदत्वाच्च सदृशत्वाच्च केशवः ।
कथ्यते तदभेदेन न तु जीवः स्वरूपतः''॥ इति च ॥ ६२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,028: Line 7,028:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V20" data-block-id="BTN_C04_S29_V20_B1">'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V20
मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥</div>
| id       = BTN_C04_S29_V20_B1
| text    = 'सुखवद्दूरतो दृश्यं तत्काले दुःखमेव यत् ।
मृगतृष्णेत्यतः प्राहुर्भोगं वैषयिकं बुधाः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥२०॥
}}


</div>
</div>
Line 10,039: Line 7,035:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V33_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V33" data-block-id="BTN_C04_S29_V33_B1">तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S29_V33
| id       = BTN_C04_S29_V33_B1
| text    = तत्प्रतिक्रियाऽपि दुःखमेव ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,049: Line 7,041:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V36_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V36" data-block-id="BTN_C04_S29_V36_B1">'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V36
| id       = BTN_C04_S29_V36_B1
| text    = 'संसृतेः स्वप्नसाम्यं तु यथार्थज्ञानवर्जनम्''॥ इति च ।
'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।
'जाग्रत्यविद्यमानं तु देहात्मत्वादि केवलम् ।
अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥
अविद्यमानं स्वप्ने तु जाग्रत्त्वज्ञानमेव च''॥ इति षाड्गुण्ये ॥३६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,061: Line 7,049:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V43_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V43" data-block-id="BTN_C04_S29_V43_B1">'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S29_V43
| id       = BTN_C04_S29_V43_B1
| text    = 'प्रजापतिपतिर्ब्रह्मा विरिञ्चश्चेति कथ्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,071: Line 7,055:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V46_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V46" data-block-id="BTN_C04_S29_V46_B1">'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V46
| id       = BTN_C04_S29_V46_B1
| text    = 'मन्त्रलिङ्गैर्व्यवच्छिन्नं वेदशब्दोक्तमात्रकम् ।
वेदो वदन्नपि हरिं न सम्यग्वक्ति कुत्रचित् ।
वेदो वदन्नपि हरिं न सम्यग्वक्ति कुत्रचित् ।
नाऽरोहयत्यनुभवमप्रसिद्धस्वरूपतः ॥
नाऽरोहयत्यनुभवमप्रसिद्धस्वरूपतः ॥
अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।
अथाप्यनुभवारोहः प्रसन्ने केशवे भवेत् ।
किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥
किञ्चिदेव सुसम्यक् च स्वयं त्वनुभवत्यमुम्''॥ इति वाराहे ॥४६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,085: Line 7,065:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V49_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V49" data-block-id="BTN_C04_S29_V49_B1">'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V49
| id       = BTN_C04_S29_V49_B1
| text    = 'यदा त्वनुभवी भूयाच्छब्दमात्रानुरोधनम् ।
त्यक्त्वाऽथ तं विदुः प्राज्ञास्त्यक्तवेद इति स्म ह ॥
त्यक्त्वाऽथ तं विदुः प्राज्ञास्त्यक्तवेद इति स्म ह ॥
यदैव त्यक्तवेदः स्यादथास्मान्मुच्यते भयात् ।
यदैव त्यक्तवेदः स्यादथास्मान्मुच्यते भयात् ।
Line 10,098: Line 7,075:
वेदं विनाप्यनुभवाज्जानंस्तु त्यक्तवैदिकः''॥ इत्यध्यात्मे ॥
वेदं विनाप्यनुभवाज्जानंस्तु त्यक्तवैदिकः''॥ इत्यध्यात्मे ॥
'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।
'तत्त्वं वेदानुसारेण चिन्तयन्वैदिको भवेत् ।
वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥
वेद ऊहामनुसरेद्यस्य स त्यक्तवैदिकः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,105: Line 7,081:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V57_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V57" data-block-id="BTN_C04_S29_V57_B1">'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S29_V57
| id       = BTN_C04_S29_V57_B1
| text    = 'चित्तिर्बुद्धिरिति ज्ञेया चित्तं तु स्मृतिकारणम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,115: Line 7,087:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V76" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V76">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V76" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V76">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V76_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V76" data-block-id="BTN_C04_S29_V76_B1">'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V76
| id       = BTN_C04_S29_V76_B1
| text    = 'प्राणेन्द्रियान्तःकरणभेदेन त्रिविधं मतम् ।
पञ्च पञ्चैव ते सर्वे प्राणबुद्धीन्द्रियाणि च ॥
पञ्च पञ्चैव ते सर्वे प्राणबुद्धीन्द्रियाणि च ॥
कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।
कर्मेन्द्रियाणि च तथा तस्मात्पञ्चविधं स्मृतम् ।
लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥
लिङ्गं षोडशकं प्राहुर्मनसा सह तत्पुनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ७६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,128: Line 7,096:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V82" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V82">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V82" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V82">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V82_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V82" data-block-id="BTN_C04_S29_V82_B1">'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V82
| id       = BTN_C04_S29_V82_B1
| text    = 'देहादिव्यतिरेकेण चिद्रूपोऽहमिति स्फुटम् ।
सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।
सदैवानुभवो भक्तिर्विष्णौ तद्दर्शनादनु ।
यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥
यस्यासौ मुच्यते क्षिप्रं संसारान्नात्र संशयः''॥ इति हरिवंशेषु ॥८२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,142: Line 7,106:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V83" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V83">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S29_V83" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S29_V83">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S29_V83_B1" data-verse="BTN_C04_S29_V83" data-block-id="BTN_C04_S29_V83_B1">'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।
| verse_id = BTN_C04_S29_V83
| id       = BTN_C04_S29_V83_B1
| text    = 'संसारस्थमिदं सर्वमनित्यत्वाद्वृथा यतः ।
अतः प्राहुः स्वप्नसमं प्राज्ञा जगदिदं मृषा''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ।
अतः प्राहुः स्वप्नसमं प्राज्ञा जगदिदं मृषा''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ।
'सुषुप्तिस्वप्नयोश्चैव स्वर्गव्योम्नोस्तथैव च ।
'सुषुप्तिस्वप्नयोश्चैव स्वर्गव्योम्नोस्तथैव च ।
अन्योन्यनामता ज्ञेया मनोबुद्ध्योस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
अन्योन्यनामता ज्ञेया मनोबुद्ध्योस्तथैव च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
अतो भूतं भवत् भविष्यच्च स्वप्न इत्यर्थः ।
अतो भूतं भवत् भविष्यच्च स्वप्न इत्यर्थः ।
'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥
'रहो ब्रह्म तथा यज्ञः स्वः सत्यमिति गीयते''। इति च ॥ ८३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,159: Line 7,119:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S30_V03_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V03" data-block-id="BTN_C04_S30_V03_B1">'पुरेषु त्वञ्जनाज्जीवः पुरञ्जन इतीरितः ।
| verse_id = BTN_C04_S30_V03
पुराणां जननाद्विष्णुर्व्यञ्जकत्वं तयोरपि''॥ इति तन्त्रभागवते ॥३॥</div>
| id       = BTN_C04_S30_V03_B1
| text    = 'पुरेषु त्वञ्जनाज्जीवः पुरञ्जन इतीरितः ।
पुराणां जननाद्विष्णुर्व्यञ्जकत्वं तयोरपि''॥ इति तन्त्रभागवते ॥३॥
}}


</div>
</div>
Line 10,170: Line 7,126:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S30_V17_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V17" data-block-id="BTN_C04_S30_V17_B1">दिव्यवर्षसहस्राणामिति सहस्रशब्दो बहुत्ववाची ।
| verse_id = BTN_C04_S30_V17
| id       = BTN_C04_S30_V17_B1
| text    = दिव्यवर्षसहस्राणामिति सहस्रशब्दो बहुत्ववाची ।
'मानुषाणां वत्सराणां लक्षद्वादशकं पुरा ।
'मानुषाणां वत्सराणां लक्षद्वादशकं पुरा ।
प्रचेतोभिरियं पृथ्वी पालिताऽव्याहतेन्द्रियैः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१७॥
प्रचेतोभिरियं पृथ्वी पालिताऽव्याहतेन्द्रियैः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,182: Line 7,134:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S30_V20_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V20" data-block-id="BTN_C04_S30_V20_B1">यज्ञो ब्रह्म विष्ण्वाख्यं ब्रह्म यथानुभवं न व्यवह्रियते ।
| verse_id = BTN_C04_S30_V20
'सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः''। इति भारते ॥२०॥</div>
| id       = BTN_C04_S30_V20_B1
| text    = यज्ञो ब्रह्म विष्ण्वाख्यं ब्रह्म यथानुभवं न व्यवह्रियते ।
'सूक्ष्मेण मनसा विद्मो वाचा वक्तुं न शक्नुमः''। इति भारते ॥२०॥
}}


</div>
</div>
Line 10,193: Line 7,141:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S30_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V23" data-block-id="BTN_C04_S30_V23_B1">सु अनिष्ठमनसि ।
| verse_id = BTN_C04_S30_V23
| id       = BTN_C04_S30_V23_B1
| text    = सु अनिष्ठमनसि ।
'अनवस्थितबुद्धीनां द्वितीयं दृश्यते हरेः ।
'अनवस्थितबुद्धीनां द्वितीयं दृश्यते हरेः ।
सम्यक्स्वस्थितबुद्धीनामिदं सर्वं हरेर्वशे''इति च ।
सम्यक्स्वस्थितबुद्धीनामिदं सर्वं हरेर्वशे''इति च ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या विग्रहाश्च त्रयः सदा ।
'नित्यं गृहीताः सत्वाद्या विग्रहाश्च त्रयः सदा ।
ज्ञानानन्दात्मकास्ते तु विग्रहा निर्गुणास्तथा ।
ज्ञानानन्दात्मकास्ते तु विग्रहा निर्गुणास्तथा ।
द्वौ तत्र ब्रह्मरुद्रस्थावेको वैकुण्ठधामगः''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥
द्वौ तत्र ब्रह्मरुद्रस्थावेको वैकुण्ठधामगः''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,210: Line 7,154:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S30_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S30_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S30_V24_B1" data-verse="BTN_C04_S30_V24" data-block-id="BTN_C04_S30_V24_B1">'हरणाज्ज्ञानरूपत्वाद्धरिमेधा विभुः स्मृतः''॥ इति च ॥
| verse_id = BTN_C04_S30_V24
'हरिः सर्वगुणात्मत्वात्सत्व इत्यभिधीयते''। इति षाड्गुण्ये ॥ २४ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S30_V24_B1
| text    = 'हरणाज्ज्ञानरूपत्वाद्धरिमेधा विभुः स्मृतः''॥ इति च ॥
'हरिः सर्वगुणात्मत्वात्सत्व इत्यभिधीयते''। इति षाड्गुण्ये ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,223: Line 7,163:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V02_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V02" data-block-id="BTN_C04_S31_V02_B1">'पारिव्राज्यं ब्रह्मसत्रं न्यास इत्यभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥
| verse_id = BTN_C04_S31_V02
| id       = BTN_C04_S31_V02_B1
| text    = 'पारिव्राज्यं ब्रह्मसत्रं न्यास इत्यभिधीयते''। इत्यभिधानम् ॥
सर्वभूतात्मनि हरौ मेधा यत्र तद्ब्रह्मसत्रं सर्वभूतात्ममेधः ।
सर्वभूतात्मनि हरौ मेधा यत्र तद्ब्रह्मसत्रं सर्वभूतात्ममेधः ।
'हरिमेधास्तु संन्यासो हरौ मेधाऽत्र यद्भवेत्''। इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥
'हरिमेधास्तु संन्यासो हरौ मेधाऽत्र यद्भवेत्''। इति षाड्गुण्ये ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,235: Line 7,171:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V13_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V13" data-block-id="BTN_C04_S31_V13_B1">तावत्पर्यन्तमेव फलमित्यवधिः ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S31_V13
| id       = BTN_C04_S31_V13_B1
| text    = तावत्पर्यन्तमेव फलमित्यवधिः ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,245: Line 7,177:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V16_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V16" data-block-id="BTN_C04_S31_V16_B1">'आत्मभावः शरीरे तु द्रव्यभ्रम उदाहृतः ।
| verse_id = BTN_C04_S31_V16
| id       = BTN_C04_S31_V16_B1
| text    = 'आत्मभावः शरीरे तु द्रव्यभ्रम उदाहृतः ।
क्रियाभ्रमस्त्वहं कर्ता मदीयानीन्द्रियाणि तु ॥
क्रियाभ्रमस्त्वहं कर्ता मदीयानीन्द्रियाणि तु ॥
कारकभ्रम इत्युक्तस्त एते विभ्रमा यदा ।
कारकभ्रम इत्युक्तस्त एते विभ्रमा यदा ।
श्वासादिवृत्तिलोपेन प्राणा उद्योगिनस्तदा ॥
श्वासादिवृत्तिलोपेन प्राणा उद्योगिनस्तदा ॥
विलीयन्ते प्राणभक्त्या नित्यं स्वापवतां स्फुटम् ।
विलीयन्ते प्राणभक्त्या नित्यं स्वापवतां स्फुटम् ।
उद्योग एव जाग्रत्स्याद्योगिनां मुक्तिसिद्धये''॥ इत्यध्यात्मे ॥ १६ ॥
उद्योग एव जाग्रत्स्याद्योगिनां मुक्तिसिद्धये''॥ इत्यध्यात्मे ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,260: Line 7,188:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V18_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V18" data-block-id="BTN_C04_S31_V18_B1">'पूर्णो विष्णुः स एवैक इति भावो य ईरितः ।
| verse_id = BTN_C04_S31_V18
आत्मैकभाव इति तं विदुर्ब्रह्मात्मदर्शिनः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥</div>
| id       = BTN_C04_S31_V18_B1
| text    = 'पूर्णो विष्णुः स एवैक इति भावो य ईरितः ।
आत्मैकभाव इति तं विदुर्ब्रह्मात्मदर्शिनः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,271: Line 7,195:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V19_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V19" data-block-id="BTN_C04_S31_V19_B1">'सङ्कल्पश्च विकल्पश्च ऋते विष्णुप्रसादतः ।
| verse_id = BTN_C04_S31_V19
नैव सम्भवतो विष्णोः समाभावात्तु सोऽद्वयः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</div>
| id       = BTN_C04_S31_V19_B1
| text    = 'सङ्कल्पश्च विकल्पश्च ऋते विष्णुप्रसादतः ।
नैव सम्भवतो विष्णोः समाभावात्तु सोऽद्वयः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,282: Line 7,202:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V22_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V22" data-block-id="BTN_C04_S31_V22_B1">अधनाश्च त एवात्मधनाश्चाधनात्मधनाः ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C04_S31_V22
| id       = BTN_C04_S31_V22_B1
| text    = अधनाश्च त एवात्मधनाश्चाधनात्मधनाः ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,292: Line 7,208:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V23_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V23" data-block-id="BTN_C04_S31_V23_B1">'श्रियं देवांश्च भृत्यत्वान्मनुते बहु केशवः ।
| verse_id = BTN_C04_S31_V23
नात्मार्थाय यतस्ते तु भक्तया सर्वोत्तमोत्तमाः''॥ इति च ॥ २३ ॥</div>
| id       = BTN_C04_S31_V23_B1
| text    = 'श्रियं देवांश्च भृत्यत्वान्मनुते बहु केशवः ।
नात्मार्थाय यतस्ते तु भक्तया सर्वोत्तमोत्तमाः''॥ इति च ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,307: Line 7,219:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C04_S31_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C04_S31_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C04_S31_V26_B1" data-verse="BTN_C04_S31_V26" data-block-id="BTN_C04_S31_V26_B1">'सर्वोत्तमत्वाद्विष्णुर्हि माय इत्येव शब्द्यते''। इति व्योमसंहितायाम् ।
| verse_id = BTN_C04_S31_V26
| id       = BTN_C04_S31_V26_B1
| text    = 'सर्वोत्तमत्वाद्विष्णुर्हि माय इत्येव शब्द्यते''। इति व्योमसंहितायाम् ।
'देवानत्युत्तममुनीन्विना के शैंशुमारकम् ।
'देवानत्युत्तममुनीन्विना के शैंशुमारकम् ।
हरेर्गृहं प्रविष्टास्तु ध्रुवो देवाश्च तद्गताः''॥ इति मात्स्ये ॥ २६ ॥
हरेर्गृहं प्रविष्टास्तु ध्रुवो देवाश्च तद्गताः''॥ इति मात्स्ये ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,323: Line 7,231:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S01_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S01_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S01_V19_B1" data-verse="BTN_C05_S01_V19" data-block-id="BTN_C05_S01_V19_B1">'विहितो यस्य यो धर्मो विष्णुना प्रभविष्णुना ।
| verse_id = BTN_C05_S01_V19
तेन मुक्तिर्भवेत्तस्य तं गुरुर्वेद सर्ववित्''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S01_V19_B1
| text    = 'विहितो यस्य यो धर्मो विष्णुना प्रभविष्णुना ।
तेन मुक्तिर्भवेत्तस्य तं गुरुर्वेद सर्ववित्''॥ इति प्रवृत्तसंहितायाम् ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,336: Line 7,240:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S01_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S01_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C05_S01_V31" data-block-id="BTN_C05_S01_V31_B1">'पूर्वसृष्टान् रथावृत्त्या स्थूलांश्चक्रे प्रियव्रतः ।
| verse_id = BTN_C05_S01_V31
समुद्रांस्तेन तत्कर्तेत्याहुरेनं प्रियव्रतम्''॥ इति गारुडे ॥ ३१ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S01_V31_B1
| text    = 'पूर्वसृष्टान् रथावृत्त्या स्थूलांश्चक्रे प्रियव्रतः ।
समुद्रांस्तेन तत्कर्तेत्याहुरेनं प्रियव्रतम्''॥ इति गारुडे ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,351: Line 7,251:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S02_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S02_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S02_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S02_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S02_V08_B1" data-verse="BTN_C05_S02_V08" data-block-id="BTN_C05_S02_V08_B1">'परिहासप्रलापादिष्वनर्था वाग् भवेत् क्वचित्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S02_V08
| id       = BTN_C05_S02_V08_B1
| text    = 'परिहासप्रलापादिष्वनर्था वाग् भवेत् क्वचित्''।इति शब्दनिर्णये ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,365: Line 7,261:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S03_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S03_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S03_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S03_V14" data-block-id="BTN_C05_S03_V14_B1">श्रीभगवानुवाच–
| verse_id = BTN_C05_S03_V14
| id       = BTN_C05_S03_V14_B1
| text    = श्रीभगवानुवाच–
अहो बताहमृषयो भवद्भिरवितथगीर्भिर्वरमसुलभ-
अहो बताहमृषयो भवद्भिरवितथगीर्भिर्वरमसुलभ-
मभियाचितो यदमुष्य आत्मजो मया सदृशो
मभियाचितो यदमुष्य आत्मजो मया सदृशो
Line 10,374: Line 7,267:
न मृषा भवितुमर्हति ममैव हि मुखं यद्द्विजदेवकुलम् ॥ १८ ॥
न मृषा भवितुमर्हति ममैव हि मुखं यद्द्विजदेवकुलम् ॥ १८ ॥
'नास्ति विष्णोः सम इति जानन्तोऽप्यृषयः सदा ।
'नास्ति विष्णोः सम इति जानन्तोऽप्यृषयः सदा ।
तज्ज्ञापनाय लोकानामन्येषां प्रार्थयन् समम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४, १८ ॥
तज्ज्ञापनाय लोकानामन्येषां प्रार्थयन् समम्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४, १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,385: Line 7,277:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S04_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S04_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S04_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S04_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S04_V03_B1" data-verse="BTN_C05_S04_V03" data-block-id="BTN_C05_S04_V03_B1">'दुष्टानां मोहनार्थाय यज्ञ इन्द्रपदे स्थितः ।
| verse_id = BTN_C05_S04_V03
पस्पर्ध ऋषभेणैव स्वरूपेण हरिः स्वयम्''॥ इति वाराहे ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S04_V03_B1
| text    = 'दुष्टानां मोहनार्थाय यज्ञ इन्द्रपदे स्थितः ।
पस्पर्ध ऋषभेणैव स्वरूपेण हरिः स्वयम्''॥ इति वाराहे ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,398: Line 7,286:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V05" data-block-id="BTN_C05_S05_V05_B1">क्रियाफलं तावदेव । कर्मात्मकं कर्मवशम् ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S05_V05
| id       = BTN_C05_S05_V05_B1
| text    = क्रियाफलं तावदेव । कर्मात्मकं कर्मवशम् ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,408: Line 7,292:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V06" data-block-id="BTN_C05_S05_V06_B1">अविद्यया प्रयुङ्क्ते ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S05_V06
| id       = BTN_C05_S05_V06_B1
| text    = अविद्यया प्रयुङ्क्ते ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,418: Line 7,298:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V08_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V08" data-block-id="BTN_C05_S05_V08_B1">'ब्रह्माद्या याज्ञवल्क्याद्या मुच्यन्ते स्त्रीसहायिनः ।
| verse_id = BTN_C05_S05_V08
बध्यन्ते केचनैतेषां विशेषं च विदो विदुः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥८॥</div>
| id       = BTN_C05_S05_V08_B1
| text    = 'ब्रह्माद्या याज्ञवल्क्याद्या मुच्यन्ते स्त्रीसहायिनः ।
बध्यन्ते केचनैतेषां विशेषं च विदो विदुः''॥ इति सत्यसंहितायाम् ॥८॥
}}


</div>
</div>
Line 10,429: Line 7,305:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V10_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V10" data-block-id="BTN_C05_S05_V10_B1">'आत्मनो विहितं कर्म वर्जयित्वाऽन्यकर्मणः ।
| verse_id = BTN_C05_S05_V10
कामस्य च परित्यागो निरीहेत्याहुरुत्तमाः''॥ इति च ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C05_S05_V10_B1
| text    = 'आत्मनो विहितं कर्म वर्जयित्वाऽन्यकर्मणः ।
कामस्य च परित्यागो निरीहेत्याहुरुत्तमाः''॥ इति च ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,440: Line 7,312:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V13" data-block-id="BTN_C05_S05_V13_B1">'सर्वस्मादुत्तमो विष्णुरिति ज्ञानमुदाहृतम् ।
| verse_id = BTN_C05_S05_V13
| id       = BTN_C05_S05_V13_B1
| text    = 'सर्वस्मादुत्तमो विष्णुरिति ज्ञानमुदाहृतम् ।
प्रतिजीवं येन मुक्तिस्तद्विज्ञानं विदां मतम्''॥ इति च ।
प्रतिजीवं येन मुक्तिस्तद्विज्ञानं विदां मतम्''॥ इति च ।
'ज्ञानं विष्णोरुत्तमत्वे तदेव प्रतिपूरुषम् ।
'ज्ञानं विष्णोरुत्तमत्वे तदेव प्रतिपूरुषम् ।
Line 10,451: Line 7,320:
'षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।
'षण्णवत्यङ्गुलो यस्तु न्यग्रोधपरिमण्डलः ।
सप्तपादश्चतुर्हस्तः स देवैरपि पूज्यते''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥
सप्तपादश्चतुर्हस्तः स देवैरपि पूज्यते''॥ इति वायुप्रोक्ते ॥
'न्यग्रोधमण्डलो व्यामो बाहू न्यग्रोध उच्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥
'न्यग्रोधमण्डलो व्यामो बाहू न्यग्रोध उच्यते''॥ इति च ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,458: Line 7,326:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V20_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V20" data-block-id="BTN_C05_S05_V20_B1">'नाभिरित्यथ नाम स्याद्धरेः सर्वाश्रयो यतः''। इति कौर्मे ।
| verse_id = BTN_C05_S05_V20
तत्तस्य मम शुश्रूषणम् ॥ २० ॥</div>
| id       = BTN_C05_S05_V20_B1
| text    = 'नाभिरित्यथ नाम स्याद्धरेः सर्वाश्रयो यतः''। इति कौर्मे ।
तत्तस्य मम शुश्रूषणम् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,469: Line 7,333:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V22" data-block-id="BTN_C05_S05_V22_B1">द्विजदेवानां देवः ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S05_V22
| id       = BTN_C05_S05_V22_B1
| text    = द्विजदेवानां देवः ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,481: Line 7,341:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S05_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S05_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S05_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S05_V26" data-block-id="BTN_C05_S05_V26_B1">विविक्तदृष्टिर्जीवानां धिष्ण्यतया परमेश्वरस्य भेददृष्टिः ।
| verse_id = BTN_C05_S05_V26
| id       = BTN_C05_S05_V26_B1
| text    = विविक्तदृष्टिर्जीवानां धिष्ण्यतया परमेश्वरस्य भेददृष्टिः ।
'उपपादयेत्परात्मानं जीवेभ्यो यः पदेपदे ।
'उपपादयेत्परात्मानं जीवेभ्यो यः पदेपदे ।
भेदेनैव न चैतस्मात्प्रियो विष्णोस्तु कश्चन''॥ इति पाद्मे ॥
भेदेनैव न चैतस्मात्प्रियो विष्णोस्तु कश्चन''॥ इति पाद्मे ॥
'यो हरेश्चैव जीवानां भेदवक्ता हरेः प्रियः''। इति च ॥ २६ ॥
'यो हरेश्चैव जीवानां भेदवक्ता हरेः प्रियः''। इति च ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,496: Line 7,352:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V01_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V01" data-block-id="BTN_C05_S06_V01_B1">ऋषिरुवाच–
| verse_id = BTN_C05_S06_V01
सत्यमुक्तं किन्त्विह वा एके मनसो विस्रम्भमनवस्थानस्य घटकिराट इव न सङ्गच्छन्ति ॥ २ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S06_V01_B1
| text    = ऋषिरुवाच–
सत्यमुक्तं किन्त्विह वा एके मनसो विस्रम्भमनवस्थानस्य घटकिराट इव न सङ्गच्छन्ति ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,511: Line 7,363:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V05" data-block-id="BTN_C05_S06_V05_B1">'महैश्वर्यस्वरूपो हि भगवान्नृषभो स्वराट् ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V05
| id       = BTN_C05_S06_V05_B1
| text    = 'महैश्वर्यस्वरूपो हि भगवान्नृषभो स्वराट् ।
नैश्वर्याणि स्वकीयानि ख्यापयामास सर्ववित् ॥
नैश्वर्याणि स्वकीयानि ख्यापयामास सर्ववित् ॥
उत्तमानां ज्ञापनार्थं धर्मतत्त्वस्य केशवः ।
उत्तमानां ज्ञापनार्थं धर्मतत्त्वस्य केशवः ।
Line 10,529: Line 7,378:
ऋष्यशीतिस्तथा सप्त पितरोऽप्सरसां शतम् ॥
ऋष्यशीतिस्तथा सप्त पितरोऽप्सरसां शतम् ॥
गन्धर्वाणां तथा राज्ञां विंशदन्यासु जातिषु ।
गन्धर्वाणां तथा राज्ञां विंशदन्यासु जातिषु ।
अल्पाधिकारिणः प्रोक्ता अनधीकरिणः परे''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१-५॥
अल्पाधिकारिणः प्रोक्ता अनधीकरिणः परे''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥१-५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,536: Line 7,384:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V06" data-block-id="BTN_C05_S06_V06_B1">'विष्णोः कलेवरत्यागो भूत्यागोऽन्यो न विद्यते ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V06
| id       = BTN_C05_S06_V06_B1
| text    = 'विष्णोः कलेवरत्यागो भूत्यागोऽन्यो न विद्यते ।
कलेवरत्यागोऽन्येषां पञ्चत्वं समुदीरितम्''॥ इति कौर्मे ॥
कलेवरत्यागोऽन्येषां पञ्चत्वं समुदीरितम्''॥ इति कौर्मे ॥
अनर्थान्तरभावेन अर्थान्तरं नास्मीति मनसा ॥ ६ ॥
अनर्थान्तरभावेन अर्थान्तरं नास्मीति मनसा ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,548: Line 7,392:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V07" data-block-id="BTN_C05_S06_V07_B1">अभिमानाभासेन अभितो ज्ञानप्रकाशेन ॥ ७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S06_V07
| id       = BTN_C05_S06_V07_B1
| text    = अभिमानाभासेन अभितो ज्ञानप्रकाशेन ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,566: Line 7,406:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V12" data-block-id="BTN_C05_S06_V12_B1">'ज्ञानानन्दात्मको देह ऋषभस्य महात्मनः ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V12
| id       = BTN_C05_S06_V12_B1
| text    = 'ज्ञानानन्दात्मको देह ऋषभस्य महात्मनः ।
तादृशेनैव मनसा क्रमंस्तु कुटचाचले ॥
तादृशेनैव मनसा क्रमंस्तु कुटचाचले ॥
दावाग्निमनुविश्याथ तत्रस्थः प्रादहज्जगत् ।
दावाग्निमनुविश्याथ तत्रस्थः प्रादहज्जगत् ।
Line 10,586: Line 7,423:
कुशास्त्रं सर्ववेदानां विरुद्धं तामसालयम् ॥
कुशास्त्रं सर्ववेदानां विरुद्धं तामसालयम् ॥
तद्दृष्ट्वाऽद्यापि वर्तन्ते वर्तिष्यन्ति कलौ तथा ।
तद्दृष्ट्वाऽद्यापि वर्तन्ते वर्तिष्यन्ति कलौ तथा ।
अशौचा अव्रताचारा वासुदेवोऽहमित्यपि''॥ इति ब्राह्मे ॥८-१२॥
अशौचा अव्रताचारा वासुदेवोऽहमित्यपि''॥ इति ब्राह्मे ॥८-१२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,593: Line 7,429:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V14" data-block-id="BTN_C05_S06_V14_B1">'विशेषाद्भारते पुण्यं चरेयुः पापमप्यथ ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V14
तथैव भगवद्भक्तिं पृथिव्यां नान्यवर्षगाः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S06_V14_B1
| text    = 'विशेषाद्भारते पुण्यं चरेयुः पापमप्यथ ।
तथैव भगवद्भक्तिं पृथिव्यां नान्यवर्षगाः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,604: Line 7,436:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V16" data-block-id="BTN_C05_S06_V16_B1">योगमायां योगमायाफलं बाह्यम् ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V16
| id       = BTN_C05_S06_V16_B1
| text    = योगमायां योगमायाफलं बाह्यम् ।
'नित्योदस्ता योगशक्तिरनपेक्ष्यं फलं यतः ॥
'नित्योदस्ता योगशक्तिरनपेक्ष्यं फलं यतः ॥
नित्यस्वरूपभूताऽपि बहिःफलविवर्जनात् ।
नित्यस्वरूपभूताऽपि बहिःफलविवर्जनात् ।
अकर्मेत्युच्यते यद्वन्मोक्षः फलविवर्जनात्''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥
अकर्मेत्युच्यते यद्वन्मोक्षः फलविवर्जनात्''॥ इति पाद्मे ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,617: Line 7,445:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V18" data-block-id="BTN_C05_S06_V18_B1">'नाद्रियन्ते तु ये मोक्षं पूर्वं तेषां परं सुखम् ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V18
स्वयोग्यं व्यज्यते मुक्तौ तच्चोक्तं तारतम्ययुक्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १८ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S06_V18_B1
| text    = 'नाद्रियन्ते तु ये मोक्षं पूर्वं तेषां परं सुखम् ।
स्वयोग्यं व्यज्यते मुक्तौ तच्चोक्तं तारतम्ययुक्''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,630: Line 7,454:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S06_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C05_S06_V19" data-block-id="BTN_C05_S06_V19_B1">'ब्रह्मणोऽन्यस्य नो पूर्णां दद्याद्भक्तिं जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C05_S06_V19
मुक्तिं ददाति सर्वेषां उच्चानां को ह्यधीशिता''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S06_V19_B1
| text    = 'ब्रह्मणोऽन्यस्य नो पूर्णां दद्याद्भक्तिं जनार्दनः ।
मुक्तिं ददाति सर्वेषां उच्चानां को ह्यधीशिता''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,645: Line 7,465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S07_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S07_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S07_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S07_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S07_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S07_V13" data-block-id="BTN_C05_S07_V13_B1">'परोरजाऽरजस्कत्वात्त्रयीड्यत्वात्त्रयीसुतः ।
| verse_id = BTN_C05_S07_V13
| id       = BTN_C05_S07_V13_B1
| text    = 'परोरजाऽरजस्कत्वात्त्रयीड्यत्वात्त्रयीसुतः ।
गुणात्ययात्तुरीयश्च जातवेदाश्च सर्ववित् ॥
गुणात्ययात्तुरीयश्च जातवेदाश्च सर्ववित् ॥
हंसो दुःखादिहानेन जीवेशत्वाच्च गृध्रराट् ।
हंसो दुःखादिहानेन जीवेशत्वाच्च गृध्रराट् ।
कालः सर्वनियन्तृत्वात्परमात्मा प्रकीर्तितः''॥
कालः सर्वनियन्तृत्वात्परमात्मा प्रकीर्तितः''॥
इति तन्त्रनिरुक्ते ॥ १३ ॥
इति तन्त्रनिरुक्ते ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,661: Line 7,477:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S10_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V09" data-block-id="BTN_C05_S10_V09_B1">अशेषभगवत्प्रियाणां निकेतः स एव भरतो मानुषापेक्षया ।
| verse_id = BTN_C05_S10_V09
| id       = BTN_C05_S10_V09_B1
| text    = अशेषभगवत्प्रियाणां निकेतः स एव भरतो मानुषापेक्षया ।
'तत्कालस्थितभक्तेषु मानुषेष्वृषभात्मजः ।
'तत्कालस्थितभक्तेषु मानुषेष्वृषभात्मजः ।
वरोऽपि धिक्कृतो राज्ञा सुहृदा वैष्णवेष्वपि''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥
वरोऽपि धिक्कृतो राज्ञा सुहृदा वैष्णवेष्वपि''॥ इति गारुडे ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,673: Line 7,485:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V10" data-block-id="BTN_C05_S10_V10_B1">'भरणादिकृद्धरिरिति चिन्तयन्नृपमब्रवीत्''॥ इति च ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S10_V10
| id       = BTN_C05_S10_V10_B1
| text    = 'भरणादिकृद्धरिरिति चिन्तयन्नृपमब्रवीत्''॥ इति च ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,683: Line 7,491:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S10_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V11" data-block-id="BTN_C05_S10_V11_B1">देहेन जातस्य देहाभिमानिनः ।
| verse_id = BTN_C05_S10_V11
'देहमानी देहजातो विदेहो मानवर्जितः''। इति च ॥</div>
| id       = BTN_C05_S10_V11_B1
| text    = देहेन जातस्य देहाभिमानिनः ।
'देहमानी देहजातो विदेहो मानवर्जितः''। इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,696: Line 7,500:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S10_V13_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V13" data-block-id="BTN_C05_S10_V13_B1">'प्राणयुक्तेररत्या च जडं जीवन्मृतं स्मृतम्''। इति च ।
| verse_id = BTN_C05_S10_V13
| id       = BTN_C05_S10_V13_B1
| text    = 'प्राणयुक्तेररत्या च जडं जीवन्मृतं स्मृतम्''। इति च ।
'स्वामित्वं तु हरेरेव मुख्यमन्यत्र भृत्यता ।
'स्वामित्वं तु हरेरेव मुख्यमन्यत्र भृत्यता ।
देवेषु तन्नियत्या च त्वदादेर्व्यावहारिकम् ॥
देवेषु तन्नियत्या च त्वदादेर्व्यावहारिकम् ॥
मानुषेषु विशेषः को व्यवहारमृते वद ।
मानुषेषु विशेषः को व्यवहारमृते वद ।
व्यत्यासान्न हि देवेषु व्यत्यासः स्वामितां गतः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥
व्यत्यासान्न हि देवेषु व्यत्यासः स्वामितां गतः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,712: Line 7,512:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S10_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S10_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S10_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S10_V26" data-block-id="BTN_C05_S10_V26_B1">
| verse_id = BTN_C05_S10_V26
'स्वतो महदवज्ञानाद्रुद्रोऽप्यात्मानमादहेत्''। इति च ॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S10_V26_B1
| text    =
'स्वतो महदवज्ञानाद्रुद्रोऽप्यात्मानमादहेत्''। इति च ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,725: Line 7,521:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V02_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V02" data-block-id="BTN_C05_S11_V02_B1">'न वेदेष्वल्पबुद्धीनां ब्रह्मतत्त्वं समीक्ष्यते ।
| verse_id = BTN_C05_S11_V02
महाबुद्धिस्तु वेदेषु पश्येद् ब्रह्मैव केवलम्''॥ इति च ॥ २ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S11_V02_B1
| text    = 'न वेदेष्वल्पबुद्धीनां ब्रह्मतत्त्वं समीक्ष्यते ।
महाबुद्धिस्तु वेदेषु पश्येद् ब्रह्मैव केवलम्''॥ इति च ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,738: Line 7,530:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V06" data-block-id="BTN_C05_S11_V06_B1">स मायारचित अन्तरात्मा मनः ॥ ५-६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S11_V06
| id       = BTN_C05_S11_V06_B1
| text    = स मायारचित अन्तरात्मा मनः ॥ ५-६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,748: Line 7,536:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V07" data-block-id="BTN_C05_S11_V07_B1">'क्षेत्रवित्तु हरिः प्राणः साक्षी ताभ्यां पुमान्सरेत्''॥ इति च ॥ ७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S11_V07
| id       = BTN_C05_S11_V07_B1
| text    = 'क्षेत्रवित्तु हरिः प्राणः साक्षी ताभ्यां पुमान्सरेत्''॥ इति च ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,760: Line 7,544:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V09" data-block-id="BTN_C05_S11_V09_B1">'एकादशेन्द्रियद्वारा स्युरेकादशवृत्तयः ।
| verse_id = BTN_C05_S11_V09
| id       = BTN_C05_S11_V09_B1
| text    = 'एकादशेन्द्रियद्वारा स्युरेकादशवृत्तयः ।
शब्दाद्यास्तदभीमानास्तदिच्छाश्चैव पञ्चशः ॥
शब्दाद्यास्तदभीमानास्तदिच्छाश्चैव पञ्चशः ॥
स्पर्शान्तर्भावतः कर्मखानां नैव पृथग्गतिः ।
स्पर्शान्तर्भावतः कर्मखानां नैव पृथग्गतिः ।
एकादशैव चेष्टाः स्युरिन्द्रियाणां पृथक् पृथक् ॥
एकादशैव चेष्टाः स्युरिन्द्रियाणां पृथक् पृथक् ॥
गोलकास्तदधिष्ठानं चैकादश निगद्यते''॥ ९ ॥
गोलकास्तदधिष्ठानं चैकादश निगद्यते''॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,774: Line 7,554:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V11" data-block-id="BTN_C05_S11_V11_B1">'एष संसृतिसंभारो द्वादशैवाथवा भवेत् ।
| verse_id = BTN_C05_S11_V11
| id       = BTN_C05_S11_V11_B1
| text    = 'एष संसृतिसंभारो द्वादशैवाथवा भवेत् ।
दशकं विषयाणां च ममाहमिति च द्वयम् ॥
दशकं विषयाणां च ममाहमिति च द्वयम् ॥
द्वयमेव ममाहं वा संसृतिस्त्वहमेव वा''। इति च ।
द्वयमेव ममाहं वा संसृतिस्त्वहमेव वा''। इति च ।
अत्तिरुपस्थविषयः ॥ ११ ॥
अत्तिरुपस्थविषयः ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,787: Line 7,563:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V12" data-block-id="BTN_C05_S11_V12_B1">द्रव्यं देहादिः । स्वभावो योग्यता । जीवस्य क्षेत्रज्ञतः स्युः । मिथः स्वतश्च न स्युः ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S11_V12
| id       = BTN_C05_S11_V12_B1
| text    = द्रव्यं देहादिः । स्वभावो योग्यता । जीवस्य क्षेत्रज्ञतः स्युः । मिथः स्वतश्च न स्युः ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,797: Line 7,569:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V14" data-block-id="BTN_C05_S11_V14_B1">स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः स्वेच्छया स्वस्मिन्नेव तिरोहितत्वेन स्थितः ।
| verse_id = BTN_C05_S11_V14
| id       = BTN_C05_S11_V14_B1
| text    = स्वमाययाऽऽत्मन्व्यवधीयमानः स्वेच्छया स्वस्मिन्नेव तिरोहितत्वेन स्थितः ।
'स्वात्माधारः स्वेच्छयैव जीवदृष्टेस्तिरोहितः ।
'स्वात्माधारः स्वेच्छयैव जीवदृष्टेस्तिरोहितः ।
क्षेत्रज्ञेत्युच्यते विष्णुर्जीवस्थः पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ १४ ॥
क्षेत्रज्ञेत्युच्यते विष्णुर्जीवस्थः पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,811: Line 7,579:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S11_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S11_V18_B1" data-verse="BTN_C05_S11_V18" data-block-id="BTN_C05_S11_V18_B1">अभिमानादेव संसारोऽन्यथा नेति परिहारः ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S11_V18
| id       = BTN_C05_S11_V18_B1
| text    = अभिमानादेव संसारोऽन्यथा नेति परिहारः ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,825: Line 7,589:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S12_V06_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V06" data-block-id="BTN_C05_S12_V06_B1">यस्मान्मूलकारणभूतो विष्णुरेव । अतो मुख्यं सर्वकारणत्वं तस्यैव । मूलाश्रयविवक्षा यदि न स्यात्कुतः पृथिव्यां चलतीति व्यवहारः ? यतोऽवान्तराश्रया बहवः सन्त्यङ्घ्र्याद्याः ॥ ५-६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S12_V06
| id       = BTN_C05_S12_V06_B1
| text    = यस्मान्मूलकारणभूतो विष्णुरेव । अतो मुख्यं सर्वकारणत्वं तस्यैव । मूलाश्रयविवक्षा यदि न स्यात्कुतः पृथिव्यां चलतीति व्यवहारः ? यतोऽवान्तराश्रया बहवः सन्त्यङ्घ्र्याद्याः ॥ ५-६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,835: Line 7,595:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S12_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V07" data-block-id="BTN_C05_S12_V07_B1">एवं मूलगोप्तृत्वं च विष्णोरेव ॥ ७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S12_V07
| id       = BTN_C05_S12_V07_B1
| text    = एवं मूलगोप्तृत्वं च विष्णोरेव ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,847: Line 7,603:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S12_V09_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V09" data-block-id="BTN_C05_S12_V09_B1">आश्रयत्वात्क्षितिरिति निर्वचने क्षितिशब्दोऽपि तस्मिन्नेव ॥ परमाणु-मात्रायाः पृथिव्या अयुक्तत्वात्परमाणवोऽप्यस्याविद्ययैवाधारत्वेन कल्पिताः
| verse_id = BTN_C05_S12_V09
॥ ८-९ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S12_V09_B1
| text    = आश्रयत्वात्क्षितिरिति निर्वचने क्षितिशब्दोऽपि तस्मिन्नेव ॥ परमाणु-मात्रायाः पृथिव्या अयुक्तत्वात्परमाणवोऽप्यस्याविद्ययैवाधारत्वेन कल्पिताः
॥ ८-९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,862: Line 7,614:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S12_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C05_S12_V11" data-block-id="BTN_C05_S12_V11_B1">एवं सर्वं तथा प्रकृत्यैव कल्पितं विष्णोरन्यत् । एवं प्रकृत्याधारः स्वयमनन्याधारो विष्णुरेव । अतः सर्वशब्दाश्च तस्मिन्नेव ।
| verse_id = BTN_C05_S12_V11
| id       = BTN_C05_S12_V11_B1
| text    = एवं सर्वं तथा प्रकृत्यैव कल्पितं विष्णोरन्यत् । एवं प्रकृत्याधारः स्वयमनन्याधारो विष्णुरेव । अतः सर्वशब्दाश्च तस्मिन्नेव ।
'राजा गोप्ताऽऽश्रयो भूमिः शरणं चेति लौकिकः ।
'राजा गोप्ताऽऽश्रयो भूमिः शरणं चेति लौकिकः ।
व्यवहारो न तत्सत्यं तयोर्ब्रह्माश्रयो विभुः ॥
व्यवहारो न तत्सत्यं तयोर्ब्रह्माश्रयो विभुः ॥
Line 10,874: Line 7,623:
सर्वान्तरः सर्वबहिरेक एव जनार्दनः ।
सर्वान्तरः सर्वबहिरेक एव जनार्दनः ।
शिर आधारता यद्वद्ग्रीवायास्तद्वदेव तु ॥
शिर आधारता यद्वद्ग्रीवायास्तद्वदेव तु ॥
आश्रयत्वं च गोप्तृत्वमन्येषामुपचारतः''इति च ॥ १०,११ ॥
आश्रयत्वं च गोप्तृत्वमन्येषामुपचारतः''इति च ॥ १०,११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,883: Line 7,631:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S13_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S13_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S13_V26_B1" data-verse="BTN_C05_S13_V26" data-block-id="BTN_C05_S13_V26_B1">ऋते हैहयवैन्यादीनार्षभस्येह कः समः ।
| verse_id = BTN_C05_S13_V26
यस्योपदेशात्सिन्ध्वीशो ददर्श कपिलं प्रभुम् ॥ इति च ॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S13_V26_B1
| text    = ऋते हैहयवैन्यादीनार्षभस्येह कः समः ।
यस्योपदेशात्सिन्ध्वीशो ददर्श कपिलं प्रभुम् ॥ इति च ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,896: Line 7,640:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S13_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S13_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C05_S13_V29" data-block-id="BTN_C05_S13_V29_B1">युज्यते अनेनेति योगो हरिः । साङ्ख्यशिरसे उत्तमज्ञानस्वरूपाय ॥२९॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S13_V29
| id       = BTN_C05_S13_V29_B1
| text    = युज्यते अनेनेति योगो हरिः । साङ्ख्यशिरसे उत्तमज्ञानस्वरूपाय ॥२९॥
}}


</div>
</div>
Line 10,910: Line 7,650:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S15_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S15_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S15_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S15_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S15_V07_B1" data-verse="BTN_C05_S15_V07" data-block-id="BTN_C05_S15_V07_B1">'प्रियव्रतो गयश्चैव कर्मदेवसमो गुणैः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S15_V07
| id       = BTN_C05_S15_V07_B1
| text    = 'प्रियव्रतो गयश्चैव कर्मदेवसमो गुणैः''। इति षाड्गुण्ये ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,924: Line 7,660:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S16_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S16_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C05_S16_V29" data-block-id="BTN_C05_S16_V29_B1">'यथा भागवते तूक्तं भौवनं कोशलक्षणम् ।
| verse_id = BTN_C05_S16_V29
| id       = BTN_C05_S16_V29_B1
| text    = 'यथा भागवते तूक्तं भौवनं कोशलक्षणम् ।
तस्याविरोधतो योज्यं सर्वग्रन्थान्तरस्थितम् ॥
तस्याविरोधतो योज्यं सर्वग्रन्थान्तरस्थितम् ॥
मण्डोदे पूरणं चैव व्यत्यासं क्षीरसागरे ।
मण्डोदे पूरणं चैव व्यत्यासं क्षीरसागरे ।
राहुसोमरवीणां च मण्डलाद्विगुणोक्तिताम् ॥
राहुसोमरवीणां च मण्डलाद्विगुणोक्तिताम् ॥
विनैव सर्वमुन्नेयं योजना भेदतोऽत्र तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २९ ॥
विनैव सर्वमुन्नेयं योजना भेदतोऽत्र तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,940: Line 7,672:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S17_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S17_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S17_V01_B1" data-verse="BTN_C05_S17_V01" data-block-id="BTN_C05_S17_V01_B1">'वाराहे वामपादं तु तदन्येषु तु दक्षिणम् ।
| verse_id = BTN_C05_S17_V01
पादं कल्पेषु भगवानुज्जहार त्रिविक्रमः''॥ इति च ॥ १ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S17_V01_B1
| text    = 'वाराहे वामपादं तु तदन्येषु तु दक्षिणम् ।
पादं कल्पेषु भगवानुज्जहार त्रिविक्रमः''॥ इति च ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,955: Line 7,683:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S17_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S17_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S17_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S17_V16_B1" data-verse="BTN_C05_S17_V16" data-block-id="BTN_C05_S17_V16_B1">'अनन्तान्तःस्थितो विष्णुरनन्तश्च सहामुना ।
| verse_id = BTN_C05_S17_V16
| id       = BTN_C05_S17_V16_B1
| text    = 'अनन्तान्तःस्थितो विष्णुरनन्तश्च सहामुना ।
पूज्यते गिरिशेनेश इलावृतगतेन तु''॥ इति च ॥
पूज्यते गिरिशेनेश इलावृतगतेन तु''॥ इति च ॥
'जीवव्यपेक्षया चैव तथाऽन्तर्याम्यपेक्षया ।
'जीवव्यपेक्षया चैव तथाऽन्तर्याम्यपेक्षया ।
मिश्रास्तु स्तुतयो ज्ञेया विष्णोरन्यत्र केवलम्''॥ इति च ॥ १६ ॥
मिश्रास्तु स्तुतयो ज्ञेया विष्णोरन्यत्र केवलम्''॥ इति च ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,970: Line 7,694:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V05" data-block-id="BTN_C05_S18_V05_B1">'अप्रयासेन कर्तृत्वमकर्तृत्वमिहोच्यते ।
| verse_id = BTN_C05_S18_V05
महाशक्तित्वतस्तच्च युज्यते परमस्य तु''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S18_V05_B1
| text    = 'अप्रयासेन कर्तृत्वमकर्तृत्वमिहोच्यते ।
महाशक्तित्वतस्तच्च युज्यते परमस्य तु''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 10,983: Line 7,703:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V17_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V17" data-block-id="BTN_C05_S18_V17_B1">'कामदेवस्थितं विष्णुमुपास्ते श्री रतिस्थिता ।
| verse_id = BTN_C05_S18_V17
| id       = BTN_C05_S18_V17_B1
| text    = 'कामदेवस्थितं विष्णुमुपास्ते श्री रतिस्थिता ।
कामदेवं रतिश्चापि विष्णोस्तु प्राकृतां तनुम्''॥
कामदेवं रतिश्चापि विष्णोस्तु प्राकृतां तनुम्''॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ १५,१७ ॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ १५,१७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 10,995: Line 7,711:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V27_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V27" data-block-id="BTN_C05_S18_V27_B1">'स्पर्धन्त इव देवास्तु हरिणा यत्र कुत्रचित् ।
| verse_id = BTN_C05_S18_V27
हरेरेवाज्ञया क्वापि दैत्यावेशादथापि वा''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S18_V27_B1
| text    = 'स्पर्धन्त इव देवास्तु हरिणा यत्र कुत्रचित् ।
हरेरेवाज्ञया क्वापि दैत्यावेशादथापि वा''॥ इति च ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,006: Line 7,718:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V31_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V31" data-block-id="BTN_C05_S18_V31_B1">उपलम्भनादयथा । यथा दृष्टं तथा न तिष्ठत्यन्यथाभवतीत्यर्थः ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S18_V31
| id       = BTN_C05_S18_V31_B1
| text    = उपलम्भनादयथा । यथा दृष्टं तथा न तिष्ठत्यन्यथाभवतीत्यर्थः ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,016: Line 7,724:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V32_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V32" data-block-id="BTN_C05_S18_V32_B1">'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा हरिः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C05_S18_V32
न तु सर्वस्वरूपत्वाद्रूपत्वमुपचारतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S18_V32_B1
| text    = 'सर्वान्तर्यामिकत्वात्तु सर्वनामा हरिः स्वयम् ।
न तु सर्वस्वरूपत्वाद्रूपत्वमुपचारतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,027: Line 7,731:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V33_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V33" data-block-id="BTN_C05_S18_V33_B1">दशावतार इत्यादिसङ्ख्या विनीयते विशेषेण नीयते तज्ज्ञानं तद्रूपमेव हि
| verse_id = BTN_C05_S18_V33
॥ ३३ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S18_V33_B1
| text    = दशावतार इत्यादिसङ्ख्या विनीयते विशेषेण नीयते तज्ज्ञानं तद्रूपमेव हि
॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,038: Line 7,738:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V36_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V36" data-block-id="BTN_C05_S18_V36_B1">क्रियार्थैर्यज्ञाद्यर्थैरिन्द्रादिनामभिरीरितात्मने ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S18_V36
| id       = BTN_C05_S18_V36_B1
| text    = क्रियार्थैर्यज्ञाद्यर्थैरिन्द्रादिनामभिरीरितात्मने ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,050: Line 7,746:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S18_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S18_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S18_V37_B1" data-verse="BTN_C05_S18_V37" data-block-id="BTN_C05_S18_V37_B1">मायागुणैः तदिच्छानुसारिभिः ।
| verse_id = BTN_C05_S18_V37
| id       = BTN_C05_S18_V37_B1
| text    = मायागुणैः तदिच्छानुसारिभिः ।
'द्रव्येशः शङ्करः प्रोक्तः क्रियेशो गरुडः स्मृतः ।
'द्रव्येशः शङ्करः प्रोक्तः क्रियेशो गरुडः स्मृतः ।
कारणेशस्तथा ब्रह्मा वायुराधारपः स्मृतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥
कारणेशस्तथा ब्रह्मा वायुराधारपः स्मृतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,066: Line 7,758:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S19_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S19_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S19_V15_B1" data-verse="BTN_C05_S19_V15" data-block-id="BTN_C05_S19_V15_B1">'यस्य सम्यक्च भवति ज्ञानं भक्तिस्तथैव च ।
| verse_id = BTN_C05_S19_V15
| id       = BTN_C05_S19_V15_B1
| text    = 'यस्य सम्यक्च भवति ज्ञानं भक्तिस्तथैव च ।
निश्चितस्तस्य मोक्षः स्यात्सर्वपापकृतोऽपि तु ॥
निश्चितस्तस्य मोक्षः स्यात्सर्वपापकृतोऽपि तु ॥
यो ममत्वादिना दोषः स त्वन्यविषयः स्मृतः''॥ इति च ॥ १४-१५ ॥
यो ममत्वादिना दोषः स त्वन्यविषयः स्मृतः''॥ इति च ॥ १४-१५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,080: Line 7,768:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S19_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S19_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S19_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S19_V28_B1" data-verse="BTN_C05_S19_V28" data-block-id="BTN_C05_S19_V28_B1">'अनधीकारिणो देवाः स्वर्गस्था भारतोद्भवम् ।
| verse_id = BTN_C05_S19_V28
वाञ्छन्त्यात्मविमोक्षार्थमुद्रेकार्थेऽधिकारिणः''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S19_V28_B1
| text    = 'अनधीकारिणो देवाः स्वर्गस्था भारतोद्भवम् ।
वाञ्छन्त्यात्मविमोक्षार्थमुद्रेकार्थेऽधिकारिणः''॥ इति कौर्मे ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,093: Line 7,777:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S20_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S20_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S20_V05_B1" data-verse="BTN_C05_S20_V05" data-block-id="BTN_C05_S20_V05_B1">'सूर्यसोमाग्निवारीरविधातृषु यथाक्रमम् ।
| verse_id = BTN_C05_S20_V05
प्लक्षादिद्वीपसंस्थास्तु स्थितं हरिमुपासते''॥ इति च ॥ ५ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S20_V05_B1
| text    = 'सूर्यसोमाग्निवारीरविधातृषु यथाक्रमम् ।
प्लक्षादिद्वीपसंस्थास्तु स्थितं हरिमुपासते''॥ इति च ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,106: Line 7,786:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S20_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S20_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S20_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S20_V24_B1" data-verse="BTN_C05_S20_V24" data-block-id="BTN_C05_S20_V24_B1">'अनाम्लं तु दधि क्षीरं क्षीरं सान्द्रं तथा दधि''॥
| verse_id = BTN_C05_S20_V24
इति शब्दनिर्णये ॥ २४ ॥</div>
| id       = BTN_C05_S20_V24_B1
| text    = 'अनाम्लं तु दधि क्षीरं क्षीरं सान्द्रं तथा दधि''॥
इति शब्दनिर्णये ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,121: Line 7,797:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S22_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S22_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S22_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S22_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S22_V32_B1" data-verse="BTN_C05_S22_V32" data-block-id="BTN_C05_S22_V32_B1">'ज्ञानानन्दात्मके विष्णौ शिंशुमारवपुष्यथ ।
| verse_id = BTN_C05_S22_V32
| id       = BTN_C05_S22_V32_B1
| text    = 'ज्ञानानन्दात्मके विष्णौ शिंशुमारवपुष्यथ ।
ऊर्ध्वलोकेषु संव्याप्त आदित्याद्यास्समाश्रिताः''॥
ऊर्ध्वलोकेषु संव्याप्त आदित्याद्यास्समाश्रिताः''॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ ३२ ॥
इति ब्रह्माण्डे ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,139: Line 7,811:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S23_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S23_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C05_S23_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C05_S23_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C05_S23_V40_B1" data-verse="BTN_C05_S23_V40" data-block-id="BTN_C05_S23_V40_B1">इलावृतस्थस्तुतिवत्पातालमूलस्थस्तुतिर्योजनीयाऽनन्तविषया ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C05_S23_V40
| id       = BTN_C05_S23_V40_B1
| text    = इलावृतस्थस्तुतिवत्पातालमूलस्थस्तुतिर्योजनीयाऽनन्तविषया ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,155: Line 7,823:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S01_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S01_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S01_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S01_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S01_V40_B1" data-verse="BTN_C06_S01_V40" data-block-id="BTN_C06_S01_V40_B1">'वेदानां प्रथमो वक्ता हरिरेव यतो विभुः ।
| verse_id = BTN_C06_S01_V40
अतो विष्ण्वात्मका वेदा इत्याहुर्वेदवादिनः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४० ॥</div>
| id       = BTN_C06_S01_V40_B1
| text    = 'वेदानां प्रथमो वक्ता हरिरेव यतो विभुः ।
अतो विष्ण्वात्मका वेदा इत्याहुर्वेदवादिनः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,172: Line 7,836:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S02_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S02_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S02_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S02_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S02_V52_B1" data-verse="BTN_C06_S02_V52" data-block-id="BTN_C06_S02_V52_B1">नारायणोऽयमित्यन्यहेलनविषयत्वेनोक्तमघहरम् ।
| verse_id = BTN_C06_S02_V52
| id       = BTN_C06_S02_V52_B1
| text    = नारायणोऽयमित्यन्यहेलनविषयत्वेनोक्तमघहरम् ।
'सर्वथाऽघहरं विष्णोर्नाम तद्भक्तिपूर्वकम् ।
'सर्वथाऽघहरं विष्णोर्नाम तद्भक्तिपूर्वकम् ।
अभक्तयोदाहृतं नैव फलदातृ भविष्यति ॥
अभक्तयोदाहृतं नैव फलदातृ भविष्यति ॥
नामस्वामितया तस्य स्मरणं जायते यतः ।
नामस्वामितया तस्य स्मरणं जायते यतः ।
भक्तस्यातो नामकीर्तिः सङ्केतादावपीरिता ॥
भक्तस्यातो नामकीर्तिः सङ्केतादावपीरिता ॥
अजामिलोऽपि स्मरणाद्भक्तया मृत्योरमुच्यत''॥ इति नारदीये ॥ १४,५२ ॥
अजामिलोऽपि स्मरणाद्भक्तया मृत्योरमुच्यत''॥ इति नारदीये ॥ १४,५२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,191: Line 7,851:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S03_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S03_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S03_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S03_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S03_V12_B1" data-verse="BTN_C06_S03_V12" data-block-id="BTN_C06_S03_V12_B1">ओतं प्रोतं पटवत् ।
| verse_id = BTN_C06_S03_V12
| id       = BTN_C06_S03_V12_B1
| text    = ओतं प्रोतं पटवत् ।
'यथा कन्थापटाः सूत्र ओताः प्रोताश्च संस्थिताः ।
'यथा कन्थापटाः सूत्र ओताः प्रोताश्च संस्थिताः ।
एवं विष्णाविदं विश्वमोतं प्रोतं च संस्थितम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १२ ॥
एवं विष्णाविदं विश्वमोतं प्रोतं च संस्थितम्''॥ इति स्कान्दे ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,205: Line 7,861:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V24_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V24" data-block-id="BTN_C06_S04_V24_B1">गुणो यथा गुणिनः । कश्चित्पुरस्थितो गुणभूतः प्रधानभूतस्य राज्ञः ममासौ सखेति राज्ञा चिन्तितमपि न जानाति ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V24
| id       = BTN_C06_S04_V24_B1
| text    = गुणो यथा गुणिनः । कश्चित्पुरस्थितो गुणभूतः प्रधानभूतस्य राज्ञः ममासौ सखेति राज्ञा चिन्तितमपि न जानाति ।
'यथा राज्ञः प्रियत्वं तु भृत्यो वेद न चात्मनः ।
'यथा राज्ञः प्रियत्वं तु भृत्यो वेद न चात्मनः ।
तथा जीवो न यत्सख्यं वेत्ति तस्मै नमोस्तु ते''॥ इति स्कान्दे ॥ २४ ॥
तथा जीवो न यत्सख्यं वेत्ति तस्मै नमोस्तु ते''॥ इति स्कान्दे ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,217: Line 7,869:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V25" data-block-id="BTN_C06_S04_V25_B1">'देहमानी वैश्रवणो मरुतः प्राणमानिनः ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V25
| id       = BTN_C06_S04_V25_B1
| text    = 'देहमानी वैश्रवणो मरुतः प्राणमानिनः ।
इन्द्राद्या इन्द्रियात्मानो रुद्रोऽन्तःकरणात्मकः ॥
इन्द्राद्या इन्द्रियात्मानो रुद्रोऽन्तःकरणात्मकः ॥
नैते विदन्ति स्वात्मानं परं वापि विमोहिताः ।
नैते विदन्ति स्वात्मानं परं वापि विमोहिताः ।
जीवाभिमानी ब्रह्मा तु सर्वं वेद प्रजापतिः ॥
जीवाभिमानी ब्रह्मा तु सर्वं वेद प्रजापतिः ॥
सोऽपि वेद हरिं नैव सम्यक्सैव हि सर्ववित्''॥ इति च ॥ २५ ॥
सोऽपि वेद हरिं नैव सम्यक्सैव हि सर्ववित्''॥ इति च ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,231: Line 7,879:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V26" data-block-id="BTN_C06_S04_V26_B1">केवलया स्वसंस्थया । स्वप्नसुषुप्त्यादौ मनस उपरमाज्जीवस्यास्वातन्त्र्य-दर्शनेऽपि स्वप्नप्रबोधादिदर्शनादन्य ईश्वरस्तन्नियामकोऽस्तीति ज्ञायते । जीवेच्छाभावात्केवलत्वम् ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V26
| id       = BTN_C06_S04_V26_B1
| text    = केवलया स्वसंस्थया । स्वप्नसुषुप्त्यादौ मनस उपरमाज्जीवस्यास्वातन्त्र्य-दर्शनेऽपि स्वप्नप्रबोधादिदर्शनादन्य ईश्वरस्तन्नियामकोऽस्तीति ज्ञायते । जीवेच्छाभावात्केवलत्वम् ।
'यदोपरामो मनसः स्वप्नसुप्तिलयादिषु ।
'यदोपरामो मनसः स्वप्नसुप्तिलयादिषु ।
तदावस्थाप्रबोधादिकारणत्वेन केशवः ॥
तदावस्थाप्रबोधादिकारणत्वेन केशवः ॥
अस्वातन्त्र्यात्तु जीवस्य विद्यतेऽन्यो नियामकः ।
अस्वातन्त्र्यात्तु जीवस्य विद्यतेऽन्यो नियामकः ।
जीवप्रवृत्त्यानुकूल्याज्ज्ञायतेऽसौ तदा विभुः''॥ इति हरिवंशेषु ॥२६॥
जीवप्रवृत्त्यानुकूल्याज्ज्ञायतेऽसौ तदा विभुः''॥ इति हरिवंशेषु ॥२६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,245: Line 7,889:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V27" data-block-id="BTN_C06_S04_V27_B1">इच्छादिरूपेण त्रिवृद्भिः ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V27
| id       = BTN_C06_S04_V27_B1
| text    = इच्छादिरूपेण त्रिवृद्भिः ।
'इच्छादित्वेन त्रिविधा विमलाद्यास्तु शक्तयः ।
'इच्छादित्वेन त्रिविधा विमलाद्यास्तु शक्तयः ।
विष्णोः स्वरूपभूता यास्ताभ्यस्तन्नामिकाः पराः ॥
विष्णोः स्वरूपभूता यास्ताभ्यस्तन्नामिकाः पराः ॥
Line 11,255: Line 7,896:
'दशेन्द्रियाणि च मनो बुद्धिप्राणप्रधानकाः ।
'दशेन्द्रियाणि च मनो बुद्धिप्राणप्रधानकाः ।
चतुर्दशैषां परमः पाञ्चदश्यो हरिः स्मृतः ॥
चतुर्दशैषां परमः पाञ्चदश्यो हरिः स्मृतः ॥
बुद्धेर्भेदेन वैतेषु पाञ्चदश्योऽथ संस्थितेः''॥ इति च ॥ २७ ॥
बुद्धेर्भेदेन वैतेषु पाञ्चदश्योऽथ संस्थितेः''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,262: Line 7,902:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V28" data-block-id="BTN_C06_S04_V28_B1">'इयत्ता तु विशेषः स्यादानन्दादौ तदुज्झितेः । सर्वैर्विशेषै रहित उच्यते हरिरव्ययः । अप्राकृतस्वरूपत्वान्निर्मायश्चेति कथ्यते''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V28
'तद्रूपसदृशं रूपं यतः सर्वस्य सर्वदा । सर्वरूपो यतः शब्दमुख्यार्थः सर्वनामकः''॥ इति च ॥ २८ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S04_V28_B1
| text    = 'इयत्ता तु विशेषः स्यादानन्दादौ तदुज्झितेः । सर्वैर्विशेषै रहित उच्यते हरिरव्ययः । अप्राकृतस्वरूपत्वान्निर्मायश्चेति कथ्यते''॥ इति च ।
'तद्रूपसदृशं रूपं यतः सर्वस्य सर्वदा । सर्वरूपो यतः शब्दमुख्यार्थः सर्वनामकः''॥ इति च ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,273: Line 7,909:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V29" data-block-id="BTN_C06_S04_V29_B1">अलौकिकत्वान्नो विष्णुर्निरुक्तो नो निरूपितः ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V29
तथापि वेदेषूक्तत्वादुक्तो रूपित एव च''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ २९ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S04_V29_B1
| text    = अलौकिकत्वान्नो विष्णुर्निरुक्तो नो निरूपितः ।
तथापि वेदेषूक्तत्वादुक्तो रूपित एव च''॥ इति व्योमसंहितायाम् ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,284: Line 7,916:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V30" data-block-id="BTN_C06_S04_V30_B1">सप्तविभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकारस्य च हेतुर्ब्रह्मैव ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V30
| id       = BTN_C06_S04_V30_B1
| text    = सप्तविभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकारस्य च हेतुर्ब्रह्मैव ।
'विभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकाराणां च कारणम् ।
'विभक्त्यर्थस्य कालस्य प्रकाराणां च कारणम् ।
एक एव परो विष्णुः सर्वसत्ताप्रदत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
एक एव परो विष्णुः सर्वसत्ताप्रदत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
'अनन्यः सदृशाभावादेको रूपाद्यभेदतः''॥ इति च ॥ ३० ॥
'अनन्यः सदृशाभावादेको रूपाद्यभेदतः''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,297: Line 7,925:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V32_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V32" data-block-id="BTN_C06_S04_V32_B1">'मदन्यो नास्ति सर्वेश इति विध्द्यासुरं मतम् ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V32
| id       = BTN_C06_S04_V32_B1
| text    = 'मदन्यो नास्ति सर्वेश इति विध्द्यासुरं मतम् ।
अस्तीति दैवमुभयोर्हरिरेव ह्यपेक्षितः ॥
अस्तीति दैवमुभयोर्हरिरेव ह्यपेक्षितः ॥
निषेधविध्योर्विषयः फलदाता च केशवः ।
निषेधविध्योर्विषयः फलदाता च केशवः ।
तादृग्बुद्धेः कारणं च स्थानयोश्चोच्चनीचयोः''॥ इति च ॥ ३२ ॥
तादृग्बुद्धेः कारणं च स्थानयोश्चोच्चनीचयोः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,310: Line 7,934:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V33" data-block-id="BTN_C06_S04_V33_B1">'तत्कर्मणामदृष्टत्वादनामा चाप्यदर्शनात् ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V33
| id       = BTN_C06_S04_V33_B1
| text    = 'तत्कर्मणामदृष्टत्वादनामा चाप्यदर्शनात् ।
अरूपस्त्ववतारेण रूपकर्माणि दर्शयेत् ॥
अरूपस्त्ववतारेण रूपकर्माणि दर्शयेत् ॥
नित्यरूपो नित्यकर्माऽप्यव्यक्तत्वमपेक्ष्य तु ।
नित्यरूपो नित्यकर्माऽप्यव्यक्तत्वमपेक्ष्य तु ।
Line 11,322: Line 7,943:
अथ दामोदरादीनि लोकदृष्ट्या समानि तु ॥
अथ दामोदरादीनि लोकदृष्ट्या समानि तु ॥
आनन्दोऽव्यक्तरूपस्तु मूलरूपमुदाहृतम् ।
आनन्दोऽव्यक्तरूपस्तु मूलरूपमुदाहृतम् ।
स एव व्यक्तिमापन्नः प्रादुर्भाव उदीरितः''इति च ॥ ३३ ॥
स एव व्यक्तिमापन्नः प्रादुर्भाव उदीरितः''इति च ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,329: Line 7,949:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V34_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V34" data-block-id="BTN_C06_S04_V34_B1">'स्वदेहस्थं हरिं प्राहुरधमा जीवमेव तु ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V34
| id       = BTN_C06_S04_V34_B1
| text    = 'स्वदेहस्थं हरिं प्राहुरधमा जीवमेव तु ।
मध्यमाश्चाप्यनिर्णीतं जीवाद्भिन्नं जनार्दनम् ॥
मध्यमाश्चाप्यनिर्णीतं जीवाद्भिन्नं जनार्दनम् ॥
पूर्णानन्दादिगुणकं सर्वजीवविलक्षणम् ।
पूर्णानन्दादिगुणकं सर्वजीवविलक्षणम् ।
Line 11,338: Line 7,955:
बुद्धिशुध्द्यनुसारेण यथाप्राणं शरीरगम् ।
बुद्धिशुध्द्यनुसारेण यथाप्राणं शरीरगम् ।
श्वासमात्रं जनाः प्राहुरनिर्णीतं च मध्यमाः ॥
श्वासमात्रं जनाः प्राहुरनिर्णीतं च मध्यमाः ॥
देवदेवेश्वरं सूत्रमानन्दं प्राणवेदिनः''इति च ॥ ३४ ॥
देवदेवेश्वरं सूत्रमानन्दं प्राणवेदिनः''इति च ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,345: Line 7,961:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V45_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V45" data-block-id="BTN_C06_S04_V45_B1">'विशेषव्यक्तिपात्रत्वात् ब्रह्माद्यास्तु विभूतयः ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V45
तदन्तर्यामिणश्चैव मत्स्याद्या विभवाः स्मृताः'' ॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥ ४५ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S04_V45_B1
| text    = 'विशेषव्यक्तिपात्रत्वात् ब्रह्माद्यास्तु विभूतयः ।
तदन्तर्यामिणश्चैव मत्स्याद्या विभवाः स्मृताः'' ॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,356: Line 7,968:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V46_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V46" data-block-id="BTN_C06_S04_V46_B1">'तपोऽभिमानी रुद्रस्तु विष्णोर्हृदयमाश्रितः ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V46
| id       = BTN_C06_S04_V46_B1
| text    = 'तपोऽभिमानी रुद्रस्तु विष्णोर्हृदयमाश्रितः ।
विद्यारूपा तथैवोमा विष्णोस्तनुमुपाश्रिता ॥
विद्यारूपा तथैवोमा विष्णोस्तनुमुपाश्रिता ॥
शृृङ्गाराद्याकृतिगतः क्रियात्मा पाकशासनः ।
शृृङ्गाराद्याकृतिगतः क्रियात्मा पाकशासनः ।
ओषु क्रतवः सर्वे मध्यदेहे च धर्मराट् ॥
ओषु क्रतवः सर्वे मध्यदेहे च धर्मराट् ॥
प्राणे वायुश्चित्तगतो ब्रह्मान्याः खेषु देवताः''॥ इति च ॥
प्राणे वायुश्चित्तगतो ब्रह्मान्याः खेषु देवताः''॥ इति च ॥
'यदाश्रितं यद्भवति तत्तन्नामकमीरितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४६ ॥
'यदाश्रितं यद्भवति तत्तन्नामकमीरितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ४६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,371: Line 7,979:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V47_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V47" data-block-id="BTN_C06_S04_V47_B1">सञ्ज्ञानमात्रं यदिदं त्वया तपसा दृष्टं मम रूपं तदेवाग्र आसीत् ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V47
| id       = BTN_C06_S04_V47_B1
| text    = सञ्ज्ञानमात्रं यदिदं त्वया तपसा दृष्टं मम रूपं तदेवाग्र आसीत् ।
'नानावर्णो हरिस्त्वेको बहुशीर्षभुजोरुपात् ।
'नानावर्णो हरिस्त्वेको बहुशीर्षभुजोरुपात् ।
आसील्लये तदन्यत्तु सूक्ष्मरूपं श्रियं विना ॥
आसील्लये तदन्यत्तु सूक्ष्मरूपं श्रियं विना ॥
असुप्तः सुप्त इव च मीलिताक्षोऽभवद्धरिः ।
असुप्तः सुप्त इव च मीलिताक्षोऽभवद्धरिः ।
अन्यत्रानादराद्विष्णौ श्रीश्च लीनेव कथ्यते ॥
अन्यत्रानादराद्विष्णौ श्रीश्च लीनेव कथ्यते ॥
सूक्ष्मत्वेन हरौ स्थानाल्लीनमन्यदपीष्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४७ ॥
सूक्ष्मत्वेन हरौ स्थानाल्लीनमन्यदपीष्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,388: Line 7,992:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S04_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S04_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S04_V48_B1" data-verse="BTN_C06_S04_V48" data-block-id="BTN_C06_S04_V48_B1">गुणतोऽनन्ते ।
| verse_id = BTN_C06_S04_V48
| id       = BTN_C06_S04_V48_B1
| text    = गुणतोऽनन्ते ।
'प्रत्येकशो गुणानां तु निःसीमत्वमुदीर्यते ।
'प्रत्येकशो गुणानां तु निःसीमत्वमुदीर्यते ।
तदानन्त्यं तु गुणतस्ते चानन्ता हि सङ्ख्यया ।
तदानन्त्यं तु गुणतस्ते चानन्ता हि सङ्ख्यया ।
अतोऽनन्तगुणो विष्णुर्गुणतोऽनन्त एव च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४८ ॥
अतोऽनन्तगुणो विष्णुर्गुणतोऽनन्त एव च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,403: Line 8,003:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S08_V17_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V17" data-block-id="BTN_C06_S08_V17_B1">सनत्कुमारोऽवतु कामदेवात् ।
| verse_id = BTN_C06_S08_V17
| id       = BTN_C06_S08_V17_B1
| text    = सनत्कुमारोऽवतु कामदेवात् ।
'सनत्कुमारनामा तु ब्रह्मचर्यवपुर्हरिः ।
'सनत्कुमारनामा तु ब्रह्मचर्यवपुर्हरिः ।
सनत्कुमारमपरं ब्रह्मपुत्रं विवेश यः ।
सनत्कुमारमपरं ब्रह्मपुत्रं विवेश यः ।
Line 11,412: Line 8,009:
देवर्षिवर्यः पुरुषान्तरार्चनात् । विष्णोरपरिवारत्वदृष्ट्या देवान्तरार्चनात् ।
देवर्षिवर्यः पुरुषान्तरार्चनात् । विष्णोरपरिवारत्वदृष्ट्या देवान्तरार्चनात् ।
'महिदासो देवऋषिः पातु मां विष्णुरव्ययः ।
'महिदासो देवऋषिः पातु मां विष्णुरव्ययः ।
तदनर्पितकर्मभ्यस्तदस्मरणतस्तथा''॥ इति च ॥ १७ ॥
तदनर्पितकर्मभ्यस्तदस्मरणतस्तथा''॥ इति च ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,423: Line 8,019:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S08_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V33" data-block-id="BTN_C06_S08_V33_B1">यथा हि भगवानेव–
| verse_id = BTN_C06_S08_V33
| id       = BTN_C06_S08_V33_B1
| text    = यथा हि भगवानेव–
'सदसन्नियामकतया सदसद्रूप उच्यते ।
'सदसन्नियामकतया सदसद्रूप उच्यते ।
सत्येनानेन मां देवः पातु विष्णुश्चतुर्भुजः''॥
सत्येनानेन मां देवः पातु विष्णुश्चतुर्भुजः''॥
'एक एव परो विष्णुर्भूषाहेतिध्वजेष्वजः ।
'एक एव परो विष्णुर्भूषाहेतिध्वजेष्वजः ।
तत्तच्छक्तिप्रदत्वेन स्वयमेव व्यवस्थितः ।
तत्तच्छक्तिप्रदत्वेन स्वयमेव व्यवस्थितः ।
सत्येनानेन मां देवः पातु सर्वेश्वरो हरिः''॥ इति ॥ ३१-३३ ॥
सत्येनानेन मां देवः पातु सर्वेश्वरो हरिः''॥ इति ॥ ३१-३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,442: Line 8,034:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S08_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S08_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S08_V37_B1" data-verse="BTN_C06_S08_V37" data-block-id="BTN_C06_S08_V37_B1">'गुरुशिष्ययोरयोग्यत्वाद्गुरुवृत्तेरपूर्तितः ।
| verse_id = BTN_C06_S08_V37
| id       = BTN_C06_S08_V37_B1
| text    = 'गुरुशिष्ययोरयोग्यत्वाद्गुरुवृत्तेरपूर्तितः ।
अप्रसादाद्गुरोर्विद्या न यथोक्तफलप्रदा''॥ इति च ॥
अप्रसादाद्गुरोर्विद्या न यथोक्तफलप्रदा''॥ इति च ॥
'विद्याः कर्माणि च सदा गुरोः प्राप्ताः फलप्रदाः ।
'विद्याः कर्माणि च सदा गुरोः प्राप्ताः फलप्रदाः ।
अन्यथा नैव फलदाः प्रसन्नोक्ताः फलप्रदाः''॥ इति च तन्त्रसारे ॥ ४३ ॥
अन्यथा नैव फलदाः प्रसन्नोक्ताः फलप्रदाः''॥ इति च तन्त्रसारे ॥ ४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,457: Line 8,045:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V20_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V20" data-block-id="BTN_C06_S09_V20_B1">'कालोऽन्तकः प्रधानं च मृत्युरव्यक्तमित्यपि ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V20
| id       = BTN_C06_S09_V20_B1
| text    = 'कालोऽन्तकः प्रधानं च मृत्युरव्यक्तमित्यपि ।
उच्यते प्रकृतिः सूक्ष्मा श्रीर्भूर्दुर्गेति नामभिः ॥
उच्यते प्रकृतिः सूक्ष्मा श्रीर्भूर्दुर्गेति नामभिः ॥
सैव ब्रह्मादिभयदा विष्णोश्च वशवर्तिनी ।
सैव ब्रह्मादिभयदा विष्णोश्च वशवर्तिनी ।
अभयापि बिभेतीव तद्वशत्वादुदीर्यते''॥ इति तु माहात्म्ये ॥ २० ॥
अभयापि बिभेतीव तद्वशत्वादुदीर्यते''॥ इति तु माहात्म्ये ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,470: Line 8,054:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V23_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V23" data-block-id="BTN_C06_S09_V23_B1">'यत्र वायूदपद्मादिरूपेण प्रकृतिः स्थिता ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V23
| id       = BTN_C06_S09_V23_B1
| text    = 'यत्र वायूदपद्मादिरूपेण प्रकृतिः स्थिता ।
एकस्तत्राबिभेद्ब्रह्मा विचार्य भयमत्यगात् ॥
एकस्तत्राबिभेद्ब्रह्मा विचार्य भयमत्यगात् ॥
अन्तर्गतो हरिस्तस्य ध्यातो भयमपानुदत्''॥ इति च ॥
अन्तर्गतो हरिस्तस्य ध्यातो भयमपानुदत्''॥ इति च ॥
Line 11,483: Line 8,064:
अज्ञानं च चतुर्वारं द्विवारं भयमेव च ।
अज्ञानं च चतुर्वारं द्विवारं भयमेव च ।
शोकोऽपि तावान्नान्यत्र कदाचिद्ब्रह्मणो भवेत् ॥
शोकोऽपि तावान्नान्यत्र कदाचिद्ब्रह्मणो भवेत् ॥
तत्रापि भगवत्प्रीत्या उन्नत्यैवास्य तद्भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥
तत्रापि भगवत्प्रीत्या उन्नत्यैवास्य तद्भवेत्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,490: Line 8,070:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V24_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V24" data-block-id="BTN_C06_S09_V24_B1">लिङ्गमेव पश्यामः ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V24
| id       = BTN_C06_S09_V24_B1
| text    = लिङ्गमेव पश्यामः ।
'कदाचिदभिमानस्तु देवानामपि सन्निव ।
'कदाचिदभिमानस्तु देवानामपि सन्निव ।
प्रायः कालेषु नास्त्येव तारतम्येन सोऽपि तु''॥ इति च ॥ २४ ॥
प्रायः कालेषु नास्त्येव तारतम्येन सोऽपि तु''॥ इति च ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,502: Line 8,078:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V28" data-block-id="BTN_C06_S09_V28_B1">'श्रीवत्सः प्रकृतिर्ज्ञेया ब्रह्माख्यः कौस्तुभः पुमान् ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V28
| id       = BTN_C06_S09_V28_B1
| text    = 'श्रीवत्सः प्रकृतिर्ज्ञेया ब्रह्माख्यः कौस्तुभः पुमान् ।
तदतीतैः षोडशभिः स्वरूपैरप्युपास्यते''॥ इति च ।
तदतीतैः षोडशभिः स्वरूपैरप्युपास्यते''॥ इति च ।
श्रीवत्सकौस्तुभौ विनाऽऽत्मतुल्यैः प्रकृतिपुरुषातीतत्वात्सप्तदशरूपाण्यपि तुल्यानीत्यर्थः । आत्मभूतैश्च तुल्यैश्च आत्मतुल्यैः ।
श्रीवत्सकौस्तुभौ विनाऽऽत्मतुल्यैः प्रकृतिपुरुषातीतत्वात्सप्तदशरूपाण्यपि तुल्यानीत्यर्थः । आत्मभूतैश्च तुल्यैश्च आत्मतुल्यैः ।
Line 11,515: Line 8,088:
श्रीवत्सकौस्तुभाभ्यां तु विनाभावः स एव तु''॥ इति च ॥
श्रीवत्सकौस्तुभाभ्यां तु विनाभावः स एव तु''॥ इति च ॥
'आत्मैव सप्तदशधा स्वयं भूत्वा जनार्दनः ।
'आत्मैव सप्तदशधा स्वयं भूत्वा जनार्दनः ।
मध्यस्थावृतिरूपेण क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ २८ ॥
मध्यस्थावृतिरूपेण क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति च ॥ २८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,522: Line 8,094:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V30" data-block-id="BTN_C06_S09_V30_B1">'वयः सर्वस्य वयनाद्भगवान्पुरुषोत्तमः''॥ इति च ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V30
'मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे''॥ इति श्रुतिः ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C06_S09_V30_B1
| text    = 'वयः सर्वस्य वयनाद्भगवान्पुरुषोत्तमः''॥ इति च ।
'मा तन्तुश्छेदि वयतो धियं मे''॥ इति श्रुतिः ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,533: Line 8,101:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V31" data-block-id="BTN_C06_S09_V31_B1">'देवलोकात्पितृलोकान्निरयाच्चापि यत्परम् ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V31
तिसृभ्यः परमं स्थानं वैष्णवं विदुषां गतिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ ३१ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S09_V31_B1
| text    = 'देवलोकात्पितृलोकान्निरयाच्चापि यत्परम् ।
तिसृभ्यः परमं स्थानं वैष्णवं विदुषां गतिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,544: Line 8,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V33" data-block-id="BTN_C06_S09_V33_B1">अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदित्याक्षेपः । अचिन्त्यशक्तेरनन्तगुणस्य कुतः पारतन्त्र्यादिकमित्यभिप्रायः । उपरतसमस्तमायामये प्राकृतस्वभाववर्जिते । केवलं स्वात्ममायां निजसामर्थ्यम् । स्वरूपद्वयाभावादित्यादि समाधानम् ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V33
| id       = BTN_C06_S09_V33_B1
| text    = अथ तत्र भगवान् किं देवदत्तवदित्याक्षेपः । अचिन्त्यशक्तेरनन्तगुणस्य कुतः पारतन्त्र्यादिकमित्यभिप्रायः । उपरतसमस्तमायामये प्राकृतस्वभाववर्जिते । केवलं स्वात्ममायां निजसामर्थ्यम् । स्वरूपद्वयाभावादित्यादि समाधानम् ।
'स्वतन्त्रः परतन्त्रो वा ज्ञोऽज्ञो दुःखी सुखी नु किम् ।
'स्वतन्त्रः परतन्त्रो वा ज्ञोऽज्ञो दुःखी सुखी नु किम् ।
इत्यादिसंशयः क्व स्याज्ज्ञानिनां पुरुषोत्तमे ॥
इत्यादिसंशयः क्व स्याज्ज्ञानिनां पुरुषोत्तमे ॥
Line 11,560: Line 8,121:
त्रिनयनो नृसिंहरूपी ।
त्रिनयनो नृसिंहरूपी ।
'विष्णोर्नृसिंहनामानि त्रिनेत्रोग्रादिकानि तु''॥ इति शब्दनिर्णये ।
'विष्णोर्नृसिंहनामानि त्रिनेत्रोग्रादिकानि तु''॥ इति शब्दनिर्णये ।
'विविधं भावपात्रत्वात्सर्वे विष्णोर्विभूतये''॥ इति च ॥ ३३ ॥
'विविधं भावपात्रत्वात्सर्वे विष्णोर्विभूतये''॥ इति च ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,567: Line 8,127:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V35_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V35" data-block-id="BTN_C06_S09_V35_B1">'निरुपक्रमो हरिर्नित्यमप्रयत्नो ह्युपक्रमेत्''॥ इति च ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S09_V35
| id       = BTN_C06_S09_V35_B1
| text    = 'निरुपक्रमो हरिर्नित्यमप्रयत्नो ह्युपक्रमेत्''॥ इति च ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,579: Line 8,135:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V40_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V40" data-block-id="BTN_C06_S09_V40_B1">यदि सोऽपि तथाविधः अत्युत्तमो न भवति चेत् । युष्मत्कामो मत्प्रिय एव । अन्यथा न दद्यामिति भावः ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V40
| id       = BTN_C06_S09_V40_B1
| text    = यदि सोऽपि तथाविधः अत्युत्तमो न भवति चेत् । युष्मत्कामो मत्प्रिय एव । अन्यथा न दद्यामिति भावः ।
'विष्णोः प्रियं कामयन्ति देवा नैवाप्रियं क्वचित् ।
'विष्णोः प्रियं कामयन्ति देवा नैवाप्रियं क्वचित् ।
यद्यप्रियं कामयन्ति न रातीशो हितो हि सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३९,४० ॥
यद्यप्रियं कामयन्ति न रातीशो हितो हि सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३९,४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,593: Line 8,145:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S09_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S09_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S09_V41_B1" data-verse="BTN_C06_S09_V41" data-block-id="BTN_C06_S09_V41_B1">'समर्था अपि याचन्ते देवा मुन्यादिकान्क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C06_S09_V41
आज्ञयैव हरेस्तेषां यशोऽर्थमपि नान्यथा''॥ इति च ॥ ४१ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S09_V41_B1
| text    = 'समर्था अपि याचन्ते देवा मुन्यादिकान्क्वचित् ।
आज्ञयैव हरेस्तेषां यशोऽर्थमपि नान्यथा''॥ इति च ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,608: Line 8,156:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S10_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S10_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S10_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S10_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S10_V06_B1" data-verse="BTN_C06_S10_V06" data-block-id="BTN_C06_S10_V06_B1">'आज्ञयैव महाविष्णोः कार्यार्थमपि च क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C06_S10_V06
| id       = BTN_C06_S10_V06_B1
| text    = 'आज्ञयैव महाविष्णोः कार्यार्थमपि च क्वचित् ।
नीचानपि च याचन्ते स्वात्मनो गुणवत्तराः ॥
नीचानपि च याचन्ते स्वात्मनो गुणवत्तराः ॥
नीचवाक्यं वदेयुश्च सुरा नैतावता क्वचित् ।
नीचवाक्यं वदेयुश्च सुरा नैतावता क्वचित् ।
तेजःक्षतिर्भवेदेषां जनकस्य यथार्भकात्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥६॥
तेजःक्षतिर्भवेदेषां जनकस्य यथार्भकात्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,623: Line 8,167:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S12_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S12_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S12_V11" data-block-id="BTN_C06_S12_V11_B1">मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ।
| verse_id = BTN_C06_S12_V11
| id       = BTN_C06_S12_V11_B1
| text    = मन्यतेऽनीशमीश्वरम् ।
'अनीशं जीवरूपेण परमात्मानमीश्वरम् ।
'अनीशं जीवरूपेण परमात्मानमीश्वरम् ।
ये मन्यन्ते तान्समीक्ष्य स्नेहान्निरयभाग्भवेत्''॥ इति च ।
ये मन्यन्ते तान्समीक्ष्य स्नेहान्निरयभाग्भवेत्''॥ इति च ।
'हिरण्यगर्भः पुरुष आत्मा वायुरुदाहृतः ।
'हिरण्यगर्भः पुरुष आत्मा वायुरुदाहृतः ।
शेषोऽव्यक्तस्तथैवेन्द्र आशयः समुदाहृतः''॥ इति च ॥ ११ ॥
शेषोऽव्यक्तस्तथैवेन्द्र आशयः समुदाहृतः''॥ इति च ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,639: Line 8,179:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S12_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S12_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S12_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S12_V33_B1" data-verse="BTN_C06_S12_V33" data-block-id="BTN_C06_S12_V33_B1">'सन्धितः समयेनेन्द्रो वृत्रेणाथो करग्रहः ।
| verse_id = BTN_C06_S12_V33
| id       = BTN_C06_S12_V33_B1
| text    = 'सन्धितः समयेनेन्द्रो वृत्रेणाथो करग्रहः ।
समुद्रतीरे विचरन्फेनेन वधमस्य तु ॥
समुद्रतीरे विचरन्फेनेन वधमस्य तु ॥
नर्मणा जहि फेनेन वाचयित्वा सुरेश्वरः ।
नर्मणा जहि फेनेन वाचयित्वा सुरेश्वरः ।
पादस्पर्शविवादं च कृत्वा युद्धाय दंशितः ॥
पादस्पर्शविवादं च कृत्वा युद्धाय दंशितः ॥
फेने वज्रं समावेश्य विष्णुयुक्तं व्यसर्जयत् ।
फेने वज्रं समावेश्य विष्णुयुक्तं व्यसर्जयत् ।
अपानुदच्छिरस्तस्य ध्यायतो वत्सरेण सः ॥''इत्याग्नेये ॥ ३३ ॥
अपानुदच्छिरस्तस्य ध्यायतो वत्सरेण सः ॥''इत्याग्नेये ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,660: Line 8,196:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S13_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S13_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S13_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S13_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S13_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S13_V11" data-block-id="BTN_C06_S13_V11_B1">'प्रारब्धकर्मणैवैषां क्लृप्तदुःखस्य सूचकम् ।
| verse_id = BTN_C06_S13_V11
| id       = BTN_C06_S13_V11_B1
| text    = 'प्रारब्धकर्मणैवैषां क्लृप्तदुःखस्य सूचकम् ।
इदानीन्तनकर्म स्याद्व्रणहेतुर्यथा रणः ॥
इदानीन्तनकर्म स्याद्व्रणहेतुर्यथा रणः ॥
देवादीनां स्थितप्रज्ञभावान्नैवान्यथा भवेत् ।
देवादीनां स्थितप्रज्ञभावान्नैवान्यथा भवेत् ।
प्रारब्धमपि तु क्वापि किञ्चिद्विघटितं भवेत्''॥ इति च ॥ १०,११ ॥
प्रारब्धमपि तु क्वापि किञ्चिद्विघटितं भवेत्''॥ इति च ॥ १०,११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,675: Line 8,207:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S14_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S14_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S14_V05_B1" data-verse="BTN_C06_S14_V05" data-block-id="BTN_C06_S14_V05_B1">'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।
| verse_id = BTN_C06_S14_V05
| id       = BTN_C06_S14_V05_B1
| text    = 'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।
नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ।
नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ।
'नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।
'नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।
ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥
ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,698: Line 8,226:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S14_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S14_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S14_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S14_V57_B1" data-verse="BTN_C06_S14_V57" data-block-id="BTN_C06_S14_V57_B1">'सन्तापक्रोधरागादिष्वनर्थकवचः क्वचित्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५३-५७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S14_V57
| id       = BTN_C06_S14_V57_B1
| text    = 'सन्तापक्रोधरागादिष्वनर्थकवचः क्वचित्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५३-५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,718: Line 8,242:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S15_V19_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V19" data-block-id="BTN_C06_S15_V19_B1">' नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।
| verse_id = BTN_C06_S15_V19
| id       = BTN_C06_S15_V19_B1
| text    = ' नारायणायना देवा ऋष्याद्यास्तत्परायणाः ।
ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन् ॥ "इति तन्त्रभागवते
ब्रह्माद्याः केचनैव स्युः सिद्धो योग्यसुखं लभन् ॥ "इति तन्त्रभागवते
'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।
'नवकोट्यस्तु देवानामृषयः शतकोटयः ।
नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ॥ १५-१९ ॥
नारायणायनाः सर्वे ये केचित्तत्परायणाः''॥ इति च ॥ १५-१९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,735: Line 8,255:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S15_V28_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V28" data-block-id="BTN_C06_S15_V28_B1">'मनसो द्वेषरागाभ्यां पुण्यपापसमुद्भवः ।
| verse_id = BTN_C06_S15_V28
पुत्रादि पुण्यपापाभ्यां तस्मात्सर्वं मनोभवम्''॥ इति नारदीये ॥ २५-२८ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S15_V28_B1
| text    = 'मनसो द्वेषरागाभ्यां पुण्यपापसमुद्भवः ।
पुत्रादि पुण्यपापाभ्यां तस्मात्सर्वं मनोभवम्''॥ इति नारदीये ॥ २५-२८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,746: Line 8,262:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S15_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V29" data-block-id="BTN_C06_S15_V29_B1">'द्रव्यात्मकः स्थूलदेहः क्रिया कर्मेन्द्रियाणि च ।
| verse_id = BTN_C06_S15_V29
| id       = BTN_C06_S15_V29_B1
| text    = 'द्रव्यात्मकः स्थूलदेहः क्रिया कर्मेन्द्रियाणि च ।
ज्ञानेन्द्रियाणि च मनो ज्ञानात्मकमुदाहृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥
ज्ञानेन्द्रियाणि च मनो ज्ञानात्मकमुदाहृतम्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥
'कार्यकारणयोरेकशब्दव्यवहृतिर्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥
'कार्यकारणयोरेकशब्दव्यवहृतिर्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,758: Line 8,270:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S15_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V30" data-block-id="BTN_C06_S15_V30_B1">'अनन्यापेक्षितस्त्वेको हरिरन्यद्द्वयं स्मृतम् ।
| verse_id = BTN_C06_S15_V30
अन्यापेक्षत्वतस्तेन प्राप्तत्वाद्द्वैतमुच्यते''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C06_S15_V30_B1
| text    = 'अनन्यापेक्षितस्त्वेको हरिरन्यद्द्वयं स्मृतम् ।
अन्यापेक्षत्वतस्तेन प्राप्तत्वाद्द्वैतमुच्यते''॥ इति च ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,771: Line 8,279:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S15_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S15_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S15_V36_B1" data-verse="BTN_C06_S15_V36" data-block-id="BTN_C06_S15_V36_B1">'रुद्राद्याः शेषदेहस्थं विष्णुं संकर्षणाभिधम् ।
| verse_id = BTN_C06_S15_V36
| id       = BTN_C06_S15_V36_B1
| text    = 'रुद्राद्याः शेषदेहस्थं विष्णुं संकर्षणाभिधम् ।
शेषान्तर्यामिणं ज्ञात्वा स्वपदं प्रापुरञ्जसा''॥ इति तन्त्रभागवते ।
शेषान्तर्यामिणं ज्ञात्वा स्वपदं प्रापुरञ्जसा''॥ इति तन्त्रभागवते ।
'द्वैतेन बन्धसंत्यागाद्द्वैतत्यागी भवत्युत''॥ इति शब्दनिर्णये ।
'द्वैतेन बन्धसंत्यागाद्द्वैतत्यागी भवत्युत''॥ इति शब्दनिर्णये ।
Line 11,785: Line 8,290:
'ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।
'ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।
तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान्केवलो हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥
तद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान्केवलो हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥
तत्प्रसादलभ्यत्वात्तदीयमपि तेनातुलमनधिकं चान्यमाहात्म्यम् ॥३६॥
तत्प्रसादलभ्यत्वात्तदीयमपि तेनातुलमनधिकं चान्यमाहात्म्यम् ॥३६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,794: Line 8,298:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V09_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V09" data-block-id="BTN_C06_S16_V09_B1">एष नित्योऽव्ययः ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V09
| id       = BTN_C06_S16_V09_B1
| text    = एष नित्योऽव्ययः ।
'अनित्यसम्बन्धयुताः पित्राद्या नित्ययुग्घरिः''॥ इति च ।
'अनित्यसम्बन्धयुताः पित्राद्या नित्ययुग्घरिः''॥ इति च ।
आत्मानं चावताररूपेण सृजते ॥ ९ ॥
आत्मानं चावताररूपेण सृजते ॥ ९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,806: Line 8,306:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V11_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V11" data-block-id="BTN_C06_S16_V11_B1">'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V11
अचिन्त्यशक्तितस्तच्च युज्यते परमेशितुः''॥ इति च ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S16_V11_B1
| text    = 'भोक्ता सद्गुणभोक्तृत्वान्न भोक्ता तदवृद्धितः ।
अचिन्त्यशक्तितस्तच्च युज्यते परमेशितुः''॥ इति च ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,817: Line 8,313:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V21_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V21" data-block-id="BTN_C06_S16_V21_B1">बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S16_V21
| id       = BTN_C06_S16_V21_B1
| text    = बाह्यमनस्युपरते चिन्मात्रमनसा सह प्राप्यः ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,827: Line 8,319:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V22_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V22" data-block-id="BTN_C06_S16_V22_B1">मृन्मयेष्विव मृज्जातिः ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V22
| id       = BTN_C06_S16_V22_B1
| text    = मृन्मयेष्विव मृज्जातिः ।
'पृथिवी पर्वताश्चैव मृन्मयाः समुदीरिताः ।
'पृथिवी पर्वताश्चैव मृन्मयाः समुदीरिताः ।
तेषु मृज्जातयः सर्वे जायन्ते स्थावरादयः''॥ इति च ॥ २२ ॥
तेषु मृज्जातयः सर्वे जायन्ते स्थावरादयः''॥ इति च ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,839: Line 8,327:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V29" data-block-id="BTN_C06_S16_V29_B1">'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V29
भवेद्योग्यतया तस्य पदं वा प्राप्नुयान्नरः''॥ इति नारदीये ॥ २९ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S16_V29_B1
| text    = 'अन्यान्तर्यामिणं विष्णुमुपास्यान्यसमीपगः ।
भवेद्योग्यतया तस्य पदं वा प्राप्नुयान्नरः''॥ इति नारदीये ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,850: Line 8,334:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V31_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V31" data-block-id="BTN_C06_S16_V31_B1">अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V31
| id       = BTN_C06_S16_V31_B1
| text    = अनेन प्रकारेण मुहुस्तत्सकाशमभ्ययात् ।
'शेषान्तर्यामिणं विष्णुं चित्रकेतुरुपास्य तु ।
'शेषान्तर्यामिणं विष्णुं चित्रकेतुरुपास्य तु ।
शेषाविष्टहरेश्चापि वरान्प्राप्याप तद्गतिम्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ३१ ॥
शेषाविष्टहरेश्चापि वरान्प्राप्याप तद्गतिम्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,862: Line 8,342:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V51_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V51" data-block-id="BTN_C06_S16_V51_B1">'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V51
| id       = BTN_C06_S16_V51_B1
| text    = 'हरिस्तु सर्वभूतानि तदन्तर्याम्यपेक्षया ।
तिङ्पदान्यपि सर्वाणि सुप्पदानि तथैव च ।
तिङ्पदान्यपि सर्वाणि सुप्पदानि तथैव च ।
तस्मिन्नेव प्रवर्तन्ते मुख्यवृत्त्या विशेषतः''॥ इति च ॥ ५१ ॥
तस्मिन्नेव प्रवर्तन्ते मुख्यवृत्त्या विशेषतः''॥ इति च ॥ ५१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,874: Line 8,350:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V52_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V52" data-block-id="BTN_C06_S16_V52_B1">लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S16_V52
| id       = BTN_C06_S16_V52_B1
| text    = लोकं चात्मनि सन्ततं वासनारूपेण ॥ ५२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,884: Line 8,356:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V54_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V54" data-block-id="BTN_C06_S16_V54_B1">मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S16_V54
| id       = BTN_C06_S16_V54_B1
| text    = मायामात्राणि प्रकृतिनिर्मितानि ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,894: Line 8,362:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V56">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V56">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V56_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V56" data-block-id="BTN_C06_S16_V56_B1">प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C06_S16_V56
| id       = BTN_C06_S16_V56_B1
| text    = प्रतिबोधेऽन्वेति स्वयमपि प्रतिबुद्धः । सुप्तावस्वपन्व्यतिरिच्येत ॥ ५६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,906: Line 8,370:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S16_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S16_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S16_V57_B1" data-verse="BTN_C06_S16_V57" data-block-id="BTN_C06_S16_V57_B1">'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह ।
| verse_id = BTN_C06_S16_V57
अभिन्नं संस्मरन्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥ ५७ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S16_V57_B1
| text    = 'सर्वभिन्नं परात्मानं विस्मरन्संसरेदिह ।
अभिन्नं संस्मरन्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,919: Line 8,379:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S17_V13_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V13" data-block-id="BTN_C06_S17_V13_B1">एषां पक्षे तदवराणामनुध्येयपदाब्जयुग्मम् ।
| verse_id = BTN_C06_S17_V13
| id       = BTN_C06_S17_V13_B1
| text    = एषां पक्षे तदवराणामनुध्येयपदाब्जयुग्मम् ।
'विष्णुब्रह्मप्राणवीन्द्रांस्तद्दारानप्यृते हरः ।
'विष्णुब्रह्मप्राणवीन्द्रांस्तद्दारानप्यृते हरः ।
ध्येयो हरेः पार्षदाद्यैर्ध्यायन्हरिचतुर्मुखौ ॥
ध्येयो हरेः पार्षदाद्यैर्ध्यायन्हरिचतुर्मुखौ ॥
प्राणमेषां तथा दारान्न स्वतन्त्रतया क्वचित्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥१३॥
प्राणमेषां तथा दारान्न स्वतन्त्रतया क्वचित्''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥१३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,932: Line 8,388:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S17_V22_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V22" data-block-id="BTN_C06_S17_V22_B1">'सेवायोग्यातिरेकेण स्वानामपि न दास्यति ।
| verse_id = BTN_C06_S17_V22
अपराधातिरेकेण नान्यस्यातः समो हरिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C06_S17_V22_B1
| text    = 'सेवायोग्यातिरेकेण स्वानामपि न दास्यति ।
अपराधातिरेकेण नान्यस्यातः समो हरिः''॥ इति माहात्म्ये ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 11,945: Line 8,397:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S17_V30_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V30" data-block-id="BTN_C06_S17_V30_B1">'यत्तद्भगवता क्लृप्तं तदेव नियतं भवेत् ।
| verse_id = BTN_C06_S17_V30
| id       = BTN_C06_S17_V30_B1
| text    = 'यत्तद्भगवता क्लृप्तं तदेव नियतं भवेत् ।
अतोऽन्येषां वरः शापो गुणदोषप्रकर्तृता ॥
अतोऽन्येषां वरः शापो गुणदोषप्रकर्तृता ॥
स्वतः प्राप्ता भेदकृतिर्वासनारूपिणो यथा ।
स्वतः प्राप्ता भेदकृतिर्वासनारूपिणो यथा ।
विद्यमानस्य मनसि पुनः स्वप्नेषु दर्शनम् ॥
विद्यमानस्य मनसि पुनः स्वप्नेषु दर्शनम् ॥
भगवद्वशता यस्मात्सर्वेषां ज्ञेयमेव तत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ३० ॥
भगवद्वशता यस्मात्सर्वेषां ज्ञेयमेव तत्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,961: Line 8,409:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S17_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S17_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S17_V37_B1" data-verse="BTN_C06_S17_V37" data-block-id="BTN_C06_S17_V37_B1">प्रतिशप्तुमलन्तमः ।
| verse_id = BTN_C06_S17_V37
| id       = BTN_C06_S17_V37_B1
| text    = प्रतिशप्तुमलन्तमः ।
'देवा एव तदन्येभ्यः शक्ता नास्त्यत्र संशयः ।
'देवा एव तदन्येभ्यः शक्ता नास्त्यत्र संशयः ।
अशक्ता अपि शक्तानां शक्ताः शापादिषु स्फुटम् ॥
अशक्ता अपि शक्तानां शक्ताः शापादिषु स्फुटम् ॥
Line 11,977: Line 8,422:
वरा विष्णोः श्रियश्च स्युर्ब्रह्मणश्च यथाक्रमम् ।
वरा विष्णोः श्रियश्च स्युर्ब्रह्मणश्च यथाक्रमम् ।
उत्तमैरधमानां तु वराः शापा यथोदितम् ॥
उत्तमैरधमानां तु वराः शापा यथोदितम् ॥
सम्पूर्णफलदा एव नात्र कार्या विचारणा''॥ इति स्कान्दे ॥ ३७ ॥
सम्पूर्णफलदा एव नात्र कार्या विचारणा''॥ इति स्कान्दे ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 11,994: Line 8,438:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S19_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C06_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C06_S19_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C06_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C06_S19_V13" data-block-id="BTN_C06_S19_V13_B1">इज्या क्रिया ।
| verse_id = BTN_C06_S19_V13
| id       = BTN_C06_S19_V13_B1
| text    = इज्या क्रिया ।
'अन्तर्यामी तु यज्ञादेर्विष्णुरिज्यादिनां रमा ।
'अन्तर्यामी तु यज्ञादेर्विष्णुरिज्यादिनां रमा ।
तत्तच्छब्दैस्ततो वाच्यौ न तु सर्वस्वरूपतः ॥
तत्तच्छब्दैस्ततो वाच्यौ न तु सर्वस्वरूपतः ॥
अन्तर्यामी श्रियश्चापि विष्णुरेव न संशयः ।
अन्तर्यामी श्रियश्चापि विष्णुरेव न संशयः ।
नान्तर्यामी कश्चिदस्ति विष्णोः क्वापि कुतश्चन''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१३ ॥
नान्तर्यामी कश्चिदस्ति विष्णोः क्वापि कुतश्चन''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,012: Line 8,452:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V06_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V06" data-block-id="BTN_C07_S01_V06_B1">'बाध्यादिस्थो हरिर्नित्यं बाध्यतादिगतेत्यपि ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V06
गीयते न तु बाध्यत्वादिदोषयुतत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V06_B1
| text    = 'बाध्यादिस्थो हरिर्नित्यं बाध्यतादिगतेत्यपि ।
गीयते न तु बाध्यत्वादिदोषयुतत्वतः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,023: Line 8,459:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V09_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V09" data-block-id="BTN_C07_S01_V09_B1">'दधिस्थघृतवत्काष्ठे वह्निवच्च जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V09
देहेन्द्रियासुजीवेभ्यो विविच्य ज्ञायते न तु''॥ इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V09_B1
| text    = 'दधिस्थघृतवत्काष्ठे वह्निवच्च जनार्दनः ।
देहेन्द्रियासुजीवेभ्यो विविच्य ज्ञायते न तु''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,034: Line 8,466:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V11" data-block-id="BTN_C07_S01_V11_B1">प्रधानपुंभ्यां सह ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S01_V11
| id       = BTN_C07_S01_V11_B1
| text    = प्रधानपुंभ्यां सह ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,044: Line 8,472:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V12" data-block-id="BTN_C07_S01_V12_B1">काले कालविषयेऽपीशिता । देहादिकारणत्वात् सुरानीकमिव स्थितं सत्वम् ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V12
| id       = BTN_C07_S01_V12_B1
| text    = काले कालविषयेऽपीशिता । देहादिकारणत्वात् सुरानीकमिव स्थितं सत्वम् ।
'स्वभावतः प्रियत्वात्तु सदा देवप्रियो हरिः ।
'स्वभावतः प्रियत्वात्तु सदा देवप्रियो हरिः ।
अप्रियश्चासुराणां स स्वभावात्तूभयं नृणाम् ॥
अप्रियश्चासुराणां स स्वभावात्तूभयं नृणाम् ॥
Line 12,063: Line 8,488:
अतस्तादृशवैषम्यं ब्रह्मसूत्रे निराकृतम् ॥
अतस्तादृशवैषम्यं ब्रह्मसूत्रे निराकृतम् ॥
शुभाशुभनियन्तृत्वं न दोषो गुण एव सः ।
शुभाशुभनियन्तृत्वं न दोषो गुण एव सः ।
अतस्तदिष्टं कृष्णस्य ब्रह्मसूत्रकृतो विभोः''॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥
अतस्तदिष्टं कृष्णस्य ब्रह्मसूत्रकृतो विभोः''॥ इति तन्त्रनिर्णये ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,070: Line 8,494:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V20" data-block-id="BTN_C07_S01_V20_B1">'नियमाद्भुज्यते पुम्भिर्धर्माधर्मफलं मृतौ ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V20
कैश्चिदत्रापि भुज्येत तस्मान्नाधर्ममाचरेत्''॥ इति भारते ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V20_B1
| text    = 'नियमाद्भुज्यते पुम्भिर्धर्माधर्मफलं मृतौ ।
कैश्चिदत्रापि भुज्येत तस्मान्नाधर्ममाचरेत्''॥ इति भारते ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,081: Line 8,501:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V26" data-block-id="BTN_C07_S01_V26_B1">कैवल्यात् देहाद्यभावादेव । अकर्तुः तस्यान्यः कर्ता न विद्यते । इदं एषा ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V26
'व्यत्ययोऽतिशयकुत्सनभेदेषु''इति सूत्रात् ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V26_B1
| text    = कैवल्यात् देहाद्यभावादेव । अकर्तुः तस्यान्यः कर्ता न विद्यते । इदं एषा ।
'व्यत्ययोऽतिशयकुत्सनभेदेषु''इति सूत्रात् ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,092: Line 8,508:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V27" data-block-id="BTN_C07_S01_V27_B1">कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् । तत्रैव मनसोऽभिनिवेशेन तदन्यं नेक्षते । वैरादीनामेकतमेनापि यो युञ्ज्यात् स नेक्षत इति स्वभावकथनं न विधिः ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V27
| id       = BTN_C07_S01_V27_B1
| text    = कथञ्चिन्नेक्षते पृथक् । तत्रैव मनसोऽभिनिवेशेन तदन्यं नेक्षते । वैरादीनामेकतमेनापि यो युञ्ज्यात् स नेक्षत इति स्वभावकथनं न विधिः ।
'कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद्विष्णुमव्ययम् ।
'कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद्विष्णुमव्ययम् ।
मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीः समाः''।
मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीः समाः''।
Line 12,114: Line 8,527:
अन्यावेशकृतं यत्तु तद्वराद्यैरपोह्यते ।
अन्यावेशकृतं यत्तु तद्वराद्यैरपोह्यते ।
तद्विरुद्धस्वभावानामन्यथा न कथञ्चन''इत्यादेः ॥
तद्विरुद्धस्वभावानामन्यथा न कथञ्चन''इत्यादेः ॥
यस्मादेवं कोऽप्युपद्रवो नास्ति भगवतस्तस्मादेव द्वेषादिनापि मनो योक्तुं शक्यते तत्प्रेरणया । तादृशानां एतदेव चिन्तयति च । अन्यथा आत्मनो दुःखकारणं द्वेषादिकं कथं सर्वनियामको हरिरुत्पादयेत् ॥ २७ ॥
यस्मादेवं कोऽप्युपद्रवो नास्ति भगवतस्तस्मादेव द्वेषादिनापि मनो योक्तुं शक्यते तत्प्रेरणया । तादृशानां एतदेव चिन्तयति च । अन्यथा आत्मनो दुःखकारणं द्वेषादिकं कथं सर्वनियामको हरिरुत्पादयेत् ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,125: Line 8,537:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V30" data-block-id="BTN_C07_S01_V30_B1">तत्रैव हेतुः । यथा वैरानुबन्धेनेति । यथा वैराभिनिवेशिनः तथा भक्त्यभि-निवेशिनो न सन्ति । तत्कथमन्यथा भक्तानेव बहून्हरिः कुर्यादिति भावः ॥
| verse_id = BTN_C07_S01_V30
| id       = BTN_C07_S01_V30_B1
| text    = तत्रैव हेतुः । यथा वैरानुबन्धेनेति । यथा वैराभिनिवेशिनः तथा भक्त्यभि-निवेशिनो न सन्ति । तत्कथमन्यथा भक्तानेव बहून्हरिः कुर्यादिति भावः ॥
कीटः पेशस्कृतेत्यादि चैद्यादीनां भक्तियुतत्वप्रतिपादनम् । स्नेहाद्यायतननाशादिनाऽप्युपद्रवोऽस्य नास्तीति निर्वैरेणेत्याद्युक्तम् ।
कीटः पेशस्कृतेत्यादि चैद्यादीनां भक्तियुतत्वप्रतिपादनम् । स्नेहाद्यायतननाशादिनाऽप्युपद्रवोऽस्य नास्तीति निर्वैरेणेत्याद्युक्तम् ।
'ततः कनीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः''इति श्रुतिः ।
'ततः कनीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः''इति श्रुतिः ।
Line 12,150: Line 8,559:
अतो यच्चासुरावेशात्कृतमेतेन दुष्कृतम् ।
अतो यच्चासुरावेशात्कृतमेतेन दुष्कृतम् ।
अनादिभक्तो यस्मान्मे मोचयिष्ये ततस्त्वहम् ॥
अनादिभक्तो यस्मान्मे मोचयिष्ये ततस्त्वहम् ॥
इति मत्वा मोचयति चैद्यादीनपि केशवः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २८-३० ॥
इति मत्वा मोचयति चैद्यादीनपि केशवः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २८-३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,157: Line 8,565:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V31" data-block-id="BTN_C07_S01_V31_B1">कामादिभिरपि यथावद्भक्त्या सहैव मन आवेश्य तदघं यत्तु द्वेषादिकृतमघं यथाभूतया भक्त्या हित्वा ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S01_V31
| id       = BTN_C07_S01_V31_B1
| text    = कामादिभिरपि यथावद्भक्त्या सहैव मन आवेश्य तदघं यत्तु द्वेषादिकृतमघं यथाभूतया भक्त्या हित्वा ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,167: Line 8,571:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V32" data-block-id="BTN_C07_S01_V32_B1">'गोप्यः कामयुता भक्ताः कंसाविष्टः स्वयं भृगुः ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V32
| id       = BTN_C07_S01_V32_B1
| text    = 'गोप्यः कामयुता भक्ताः कंसाविष्टः स्वयं भृगुः ।
ज्ञेयो भययुतो भक्तश्चैद्यादिस्था जयादयः ॥
ज्ञेयो भययुतो भक्तश्चैद्यादिस्था जयादयः ॥
विद्वेषसंयुता भक्ता वृष्णयो बन्धुसंयुताः ।
विद्वेषसंयुता भक्ता वृष्णयो बन्धुसंयुताः ।
Line 12,176: Line 8,577:
स्नेहोपसर्जनादेव बहुमानान्मुनीश्वराः ।
स्नेहोपसर्जनादेव बहुमानान्मुनीश्वराः ।
बहुमानोऽपि देवानामृषिभ्योऽप्यधिको मतः ॥
बहुमानोऽपि देवानामृषिभ्योऽप्यधिको मतः ॥
ब्रह्मवीन्द्रेन्द्र-कामादेरितरेषां यथाक्रमम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
ब्रह्मवीन्द्रेन्द्र-कामादेरितरेषां यथाक्रमम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,183: Line 8,583:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V33_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V33" data-block-id="BTN_C07_S01_V33_B1">कतमोऽपि भक्तियोगो न वेनस्य । तस्मात्केनापि प्रकारेण उपायेनैव मनो निवेशयेत् । नानुपायेन ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V33
'उपायो भक्तिरुद्दिष्टो द्वेषाद्या अनुपायकाः''। इति शब्दनिर्णये ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V33_B1
| text    = कतमोऽपि भक्तियोगो न वेनस्य । तस्मात्केनापि प्रकारेण उपायेनैव मनो निवेशयेत् । नानुपायेन ।
'उपायो भक्तिरुद्दिष्टो द्वेषाद्या अनुपायकाः''। इति शब्दनिर्णये ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,194: Line 8,590:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V34_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V34" data-block-id="BTN_C07_S01_V34_B1">स्वतो भक्ताश्चैद्यादयोऽपि परावेशाद्द्वेषिण इत्यत्र हेतुर्मातृष्वस्रेय इत्यादि ॥ ३४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S01_V34
| id       = BTN_C07_S01_V34_B1
| text    = स्वतो भक्ताश्चैद्यादयोऽपि परावेशाद्द्वेषिण इत्यत्र हेतुर्मातृष्वस्रेय इत्यादि ॥ ३४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,204: Line 8,596:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V38" data-block-id="BTN_C07_S01_V38_B1">द्वास्थावित्यनेनाधिकारस्थत्वमुक्तम् ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V38
| id       = BTN_C07_S01_V38_B1
| text    = द्वास्थावित्यनेनाधिकारस्थत्वमुक्तम् ।
'अधिकारस्थिताश्चैव विमुक्ताश्च द्विधा जनाः ।
'अधिकारस्थिताश्चैव विमुक्ताश्च द्विधा जनाः ।
विष्णुलोकस्थितास्तेषां वरशापादियोगिनः ॥
विष्णुलोकस्थितास्तेषां वरशापादियोगिनः ॥
Line 12,213: Line 8,602:
विमुक्त्यनन्तरं तेषां वरशापादयो न तु ॥
विमुक्त्यनन्तरं तेषां वरशापादयो न तु ॥
देहेन्द्रियासुयुक्ताश्च पूर्वं पश्चान्न तैर्युताः ।
देहेन्द्रियासुयुक्ताश्च पूर्वं पश्चान्न तैर्युताः ।
अप्यभीमानिभिस्तेषां देवैः स्वात्मोत्तमैर्युताः''॥ इति तन्त्रसारे ॥३८॥
अप्यभीमानिभिस्तेषां देवैः स्वात्मोत्तमैर्युताः''॥ इति तन्त्रसारे ॥३८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,220: Line 8,608:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V44" data-block-id="BTN_C07_S01_V44_B1">सर्वभूतात्मनि भूतम् ॥ ४४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S01_V44
| id       = BTN_C07_S01_V44_B1
| text    = सर्वभूतात्मनि भूतम् ॥ ४४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,232: Line 8,616:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V46" data-block-id="BTN_C07_S01_V46_B1">'हिरण्यकशिपुर्भूतममन्यत मृतौ हरिम् ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V46
| id       = BTN_C07_S01_V46_B1
| text    = 'हिरण्यकशिपुर्भूतममन्यत मृतौ हरिम् ।
अतो भयानको जातस्तत्र राजानमेव च ॥
अतो भयानको जातस्तत्र राजानमेव च ॥
मत्वा राजैव सञ्जातः कृष्णं चक्रादिलक्षणैः ।
मत्वा राजैव सञ्जातः कृष्णं चक्रादिलक्षणैः ।
Line 12,243: Line 8,624:
विष्णोर्गुणह्रासवाचः श्रीब्रह्मादेस्तथा क्रमात् ॥
विष्णोर्गुणह्रासवाचः श्रीब्रह्मादेस्तथा क्रमात् ॥
विष्ण्वादिद्वेषतश्चैव सुखवाचस्तथाऽखिलाः ।
विष्ण्वादिद्वेषतश्चैव सुखवाचस्तथाऽखिलाः ।
मोहनार्थाः समुद्दिष्टा यथार्थद्योतकास्तथा''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ४५-४६ ॥
मोहनार्थाः समुद्दिष्टा यथार्थद्योतकास्तथा''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ ४५-४६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,252: Line 8,632:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S01_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S01_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S01_V48_B1" data-verse="BTN_C07_S01_V48" data-block-id="BTN_C07_S01_V48_B1">वैरानुबन्धः वैरयुक्ता भक्तिः ।
| verse_id = BTN_C07_S01_V48
'अनुबन्धस्तु भक्तिः स्याद्बन्धः स्नेह उदाहृत''॥ इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S01_V48_B1
| text    = वैरानुबन्धः वैरयुक्ता भक्तिः ।
'अनुबन्धस्तु भक्तिः स्याद्बन्धः स्नेह उदाहृत''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,267: Line 8,643:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V11" data-block-id="BTN_C07_S02_V11_B1">'विप्रयज्ञादिमूलं तु हरिरित्यासुरं मतम् ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V11
हरिरेव हि सर्वस्य मूलं सम्यङ्मतो नृप''॥ इति ब्राह्मे ॥</div>
| id       = BTN_C07_S02_V11_B1
| text    = 'विप्रयज्ञादिमूलं तु हरिरित्यासुरं मतम् ।
हरिरेव हि सर्वस्य मूलं सम्यङ्मतो नृप''॥ इति ब्राह्मे ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,278: Line 8,650:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V22" data-block-id="BTN_C07_S02_V22_B1">धत्तेऽसावात्मनो लिङ्गम् । जीवमनआदीनामाधारं ब्रह्म ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S02_V22
| id       = BTN_C07_S02_V22_B1
| text    = धत्तेऽसावात्मनो लिङ्गम् । जीवमनआदीनामाधारं ब्रह्म ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,290: Line 8,658:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S24_V24_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V24" data-block-id="BTN_C07_S24_V24_B1">लिङ्गवानिव – जीव इव ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V24
| id       = BTN_C07_S24_V24_B1
| text    = लिङ्गवानिव – जीव इव ।
'असमं समतामेति भ्रान्तिदृष्ट्यैव केवलम् ।
'असमं समतामेति भ्रान्तिदृष्ट्यैव केवलम् ।
जीवेन ब्रह्म न समं तत्त्वदृष्ट्या कथञ्चन''॥ इति षाड्गुण्ये ॥
जीवेन ब्रह्म न समं तत्त्वदृष्ट्या कथञ्चन''॥ इति षाड्गुण्ये ॥
Line 12,301: Line 8,666:
आभासिनो ब्रह्मणश्च दोषमज्ञः प्रकल्पयेत् ॥
आभासिनो ब्रह्मणश्च दोषमज्ञः प्रकल्पयेत् ॥
आत्मनश्चक्षुषो भ्रान्त्या यथा पश्येद्भ्रमं भुवः ।
आत्मनश्चक्षुषो भ्रान्त्या यथा पश्येद्भ्रमं भुवः ।
तथैव स्वात्मनो दोषाद्दोषवद्ब्रह्म पश्यति''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२३-२४॥
तथैव स्वात्मनो दोषाद्दोषवद्ब्रह्म पश्यति''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२३-२४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,308: Line 8,672:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V26" data-block-id="BTN_C07_S02_V26_B1">विवेकस्मृतिः अविवेकिन एव विवेकित्वभ्रान्तिः ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V26
| id       = BTN_C07_S02_V26_B1
| text    = विवेकस्मृतिः अविवेकिन एव विवेकित्वभ्रान्तिः ।
'अन्तर्हिरण्यकादीनां भक्तिरस्त्येव केशवे ।
'अन्तर्हिरण्यकादीनां भक्तिरस्त्येव केशवे ।
असुरावेशतस्त्वन्यान् हरिस्तोतृन्द्विषन्ति च''॥ इति पाद्मे ॥ २६ ॥
असुरावेशतस्त्वन्यान् हरिस्तोतृन्द्विषन्ति च''॥ इति पाद्मे ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,320: Line 8,680:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V37_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V37" data-block-id="BTN_C07_S02_V37_B1">यत्रोद्भवस्तत्र गतं अदर्शनं गतम् ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V37
'अदर्शनादिहायातः पुनश्चादर्शनं गतः''इति भारते ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S02_V37_B1
| text    = यत्रोद्भवस्तत्र गतं अदर्शनं गतम् ।
'अदर्शनादिहायातः पुनश्चादर्शनं गतः''इति भारते ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,331: Line 8,687:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V41_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V41" data-block-id="BTN_C07_S02_V41_B1">अन्यतम आत्मा परमात्मा ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V41
| id       = BTN_C07_S02_V41_B1
| text    = अन्यतम आत्मा परमात्मा ।
'सुविरुद्धस्वरूपत्वाज्जीवादन्यतमो हरिः''॥ इति वामने ॥
'सुविरुद्धस्वरूपत्वाज्जीवादन्यतमो हरिः''॥ इति वामने ॥
भगवन्माहात्म्यकथनेन सर्वस्य तद्वशत्वात्स एव भजनीयो न शोकेन प्रयोजनम् । इति फलितार्थः ॥ ४१ ॥
भगवन्माहात्म्यकथनेन सर्वस्य तद्वशत्वात्स एव भजनीयो न शोकेन प्रयोजनम् । इति फलितार्थः ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,343: Line 8,695:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V43_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V43" data-block-id="BTN_C07_S02_V43_B1">'देहदारुगतौ प्राणवह्नी सर्वगतं नभः ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V43
| id       = BTN_C07_S02_V43_B1
| text    = 'देहदारुगतौ प्राणवह्नी सर्वगतं नभः ।
देहादिभ्यो यथा भिन्ना न लिप्यन्ते च तद्गुणैः ।
देहादिभ्यो यथा भिन्ना न लिप्यन्ते च तद्गुणैः ।
तथा जीवगतो विष्णुर्जीवाद्भिन्नो न तद्गुणैः''॥ इति च ॥
तथा जीवगतो विष्णुर्जीवाद्भिन्नो न तद्गुणैः''॥ इति च ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,363: Line 8,711:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V48_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V48" data-block-id="BTN_C07_S02_V48_B1">इन्द्रियवान् जीवः । भजत्युत्सृजति ह्यन्यः परमात्मा । स एव श्रोताऽनुवक्ता च ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V48
| id       = BTN_C07_S02_V48_B1
| text    = इन्द्रियवान् जीवः । भजत्युत्सृजति ह्यन्यः परमात्मा । स एव श्रोताऽनुवक्ता च ।
'नान्योऽतोऽस्ति द्रष्टा नान्योऽतोऽस्ति श्रोता स योऽतोऽश्रुतः''। इत्यादेः ॥
'नान्योऽतोऽस्ति द्रष्टा नान्योऽतोऽस्ति श्रोता स योऽतोऽश्रुतः''। इत्यादेः ॥
मुख्यप्राणोऽपि स्वतो न श्रोता किमु जीव इति । अयं ननु सुयज्ञ इत्याक्षेपः । यश्च सुयज्ञः सोऽपि स्वतः श्रोतुं वक्तुं न च शक्तः । अतस्तस्यानुशोकेन किमित्यर्थः ।
मुख्यप्राणोऽपि स्वतो न श्रोता किमु जीव इति । अयं ननु सुयज्ञ इत्याक्षेपः । यश्च सुयज्ञः सोऽपि स्वतः श्रोतुं वक्तुं न च शक्तः । अतस्तस्यानुशोकेन किमित्यर्थः ।
Line 12,396: Line 8,741:
मुक्तेः प्राक्तेन मान्युक्तो न मानी विष्णुरुच्यते ॥
मुक्तेः प्राक्तेन मान्युक्तो न मानी विष्णुरुच्यते ॥
सर्वं ममेति पश्यन्नप्यलेपाभिमतिर्यतः ।
सर्वं ममेति पश्यन्नप्यलेपाभिमतिर्यतः ।
सम्यक्स्वरूपानुभवात्स्वतन्त्रत्वाददोषतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४४-४८॥
सम्यक्स्वरूपानुभवात्स्वतन्त्रत्वाददोषतः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥४४-४८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,403: Line 8,747:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V58">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V58">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V58_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V58" data-block-id="BTN_C07_S02_V58_B1">'अहं ममाभिमानादि त्वयथोत्थमनित्यकम् ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V58
| id       = BTN_C07_S02_V58_B1
| text    = 'अहं ममाभिमानादि त्वयथोत्थमनित्यकम् ।
महदादि यथोत्थं च नित्या चापि यथोत्थिता ॥
महदादि यथोत्थं च नित्या चापि यथोत्थिता ॥
अस्वतन्त्रैव प्रकृतिः स्वतन्त्रो नित्य एव च ।
अस्वतन्त्रैव प्रकृतिः स्वतन्त्रो नित्य एव च ।
यथार्थभूतश्च पर एक एव जनार्दनः''॥ इति च ॥ ५८ ॥
यथार्थभूतश्च पर एक एव जनार्दनः''॥ इति च ॥ ५८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,418: Line 8,758:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V60">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S02_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S02_V60">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S02_V60_B1" data-verse="BTN_C07_S02_V60" data-block-id="BTN_C07_S02_V60_B1">'क आत्मा कः परः''इति देहाद्यपेक्षया ।
| verse_id = BTN_C07_S02_V60
| id       = BTN_C07_S02_V60_B1
| text    = 'क आत्मा कः परः''इति देहाद्यपेक्षया ।
'न हि देहादिरात्मा स्यान्न च शत्रुरुदीरितः ।
'न हि देहादिरात्मा स्यान्न च शत्रुरुदीरितः ।
अतो दैहिकवृद्धौ वा क्षये वा किं प्रयोजनम् ॥
अतो दैहिकवृद्धौ वा क्षये वा किं प्रयोजनम् ॥
Line 12,428: Line 8,765:
देहादिव्यतिरिक्तौ तु जीवेशौ प्रतिजानताम् ।
देहादिव्यतिरिक्तौ तु जीवेशौ प्रतिजानताम् ।
अत आत्मविवृद्धिस्तु वासुदेवे रतिः स्थिरा ।
अत आत्मविवृद्धिस्तु वासुदेवे रतिः स्थिरा ।
शत्रुनाशस्तथाऽज्ञाननाशो नान्यः कथञ्चन''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥
शत्रुनाशस्तथाऽज्ञाननाशो नान्यः कथञ्चन''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,439: Line 8,775:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V10" data-block-id="BTN_C07_S03_V10_B1">'जानतामपि कर्तव्यं कर्मात्मसदृशं सदा ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V10
| id       = BTN_C07_S03_V10_B1
| text    = 'जानतामपि कर्तव्यं कर्मात्मसदृशं सदा ।
तत्रात्मसदृशाज्ञानाद्रागाद्यैर्वा विमोहिताः । ।
तत्रात्मसदृशाज्ञानाद्रागाद्यैर्वा विमोहिताः । ।
जानन्तोऽपि ह्यसदृशं कर्म कुर्युर्ऋते विभुम् ।
जानन्तोऽपि ह्यसदृशं कर्म कुर्युर्ऋते विभुम् ।
Line 12,451: Line 8,784:
न शक्यन्ते समारोढुं स्वात्मायोग्यपदानि तु ॥
न शक्यन्ते समारोढुं स्वात्मायोग्यपदानि तु ॥
तथाप्याचरतां कुर्युर्दैत्यानां सुरनायकाः ।
तथाप्याचरतां कुर्युर्दैत्यानां सुरनायकाः ।
विघ्नं तु तप आदीनां वैयर्थ्यस्यापनुत्तये''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥
विघ्नं तु तप आदीनां वैयर्थ्यस्यापनुत्तये''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,458: Line 8,790:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V11" data-block-id="BTN_C07_S03_V11_B1">वैष्णवादिभिः ब्रह्मनिर्मितैः ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V11
'ब्रह्मा स्वयम्भूर्द्रुहिणो वैष्णवः शतदृक्तथा''। इति शब्दनिर्णये ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S03_V11_B1
| text    = वैष्णवादिभिः ब्रह्मनिर्मितैः ।
'ब्रह्मा स्वयम्भूर्द्रुहिणो वैष्णवः शतदृक्तथा''। इति शब्दनिर्णये ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,469: Line 8,797:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V13_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V13" data-block-id="BTN_C07_S03_V13_B1">'भवाय श्रेयसे चैव न कश्चित्तदपेक्षते ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V13
| id       = BTN_C07_S03_V13_B1
| text    = 'भवाय श्रेयसे चैव न कश्चित्तदपेक्षते ।
मधुकैटभयोश्चैव हिरण्यादेस्तथैव च ॥
मधुकैटभयोश्चैव हिरण्यादेस्तथैव च ॥
नान्यो ब्रह्मपदं वाञ्छत्यृजून्योग्यान्विना क्वचित् ।
नान्यो ब्रह्मपदं वाञ्छत्यृजून्योग्यान्विना क्वचित् ।
ततः श्रेयांसि वाञ्छन्ति न तु तत्पदमाप्तये''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
ततः श्रेयांसि वाञ्छन्ति न तु तत्पदमाप्तये''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
'भवो वृद्धिः समुद्दिष्टा श्रेयो मोक्ष उदाहृतः ।
'भवो वृद्धिः समुद्दिष्टा श्रेयो मोक्ष उदाहृतः ।
वृद्धस्य न पुनर्ह्रासो भूतिरित्येव कथ्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
वृद्धस्य न पुनर्ह्रासो भूतिरित्येव कथ्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,484: Line 8,808:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V16_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V16" data-block-id="BTN_C07_S03_V16_B1">'सकामं तु तपः क्रूरं लोकानां भयकृद्भवेत् ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V16
| id       = BTN_C07_S03_V16_B1
| text    = 'सकामं तु तपः क्रूरं लोकानां भयकृद्भवेत् ।
इतरच्छान्तये सर्वलोकानां भवति ध्रुवम्''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
इतरच्छान्तये सर्वलोकानां भवति ध्रुवम्''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
'ब्रह्माणमभजद्ब्रह्मपदार्थं स हिरण्यकः''। इति स्कान्दे ॥
'ब्रह्माणमभजद्ब्रह्मपदार्थं स हिरण्यकः''। इति स्कान्दे ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,496: Line 8,816:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V20" data-block-id="BTN_C07_S03_V20_B1">जितः वशीकृतः ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V20
'पराभूतं वशस्थं च जितमित्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</div>
| id       = BTN_C07_S03_V20_B1
| text    = जितः वशीकृतः ।
'पराभूतं वशस्थं च जितमित्युच्यते बुधैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,509: Line 8,825:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V27" data-block-id="BTN_C07_S03_V27_B1">'प्रायस्तु स्तुतिशब्देषु मिश्रा वाचो हरिं विना ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V27
| id       = BTN_C07_S03_V27_B1
| text    = 'प्रायस्तु स्तुतिशब्देषु मिश्रा वाचो हरिं विना ।
केचिज्जीवगुणास्तत्र तन्नियन्तुर्हरेः परे ॥
केचिज्जीवगुणास्तत्र तन्नियन्तुर्हरेः परे ॥
एकस्थानैककार्यत्वाद्विष्णोः प्राधान्यतस्तथा ।
एकस्थानैककार्यत्वाद्विष्णोः प्राधान्यतस्तथा ।
जीवस्य तदधीनत्वान्न भिन्नाधिकृतं वचः''इति ब्रह्मतर्के ॥
जीवस्य तदधीनत्वान्न भिन्नाधिकृतं वचः''इति ब्रह्मतर्के ॥
त्रिवृता प्रकृत्या ॥ २६, २७ ॥
त्रिवृता प्रकृत्या ॥ २६, २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,523: Line 8,835:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V29" data-block-id="BTN_C07_S03_V29_B1">प्राणेन सह ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S03_V29
| id       = BTN_C07_S03_V29_B1
| text    = प्राणेन सह ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,533: Line 8,841:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V30" data-block-id="BTN_C07_S03_V30_B1">सप्ततन्तून् सप्तक्रतून् ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S03_V30
| id       = BTN_C07_S03_V30_B1
| text    = सप्ततन्तून् सप्तक्रतून् ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,543: Line 8,847:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V31" data-block-id="BTN_C07_S03_V31_B1">जीवानां प्राणधारकः ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S03_V31
| id       = BTN_C07_S03_V31_B1
| text    = जीवानां प्राणधारकः ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,553: Line 8,853:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V32" data-block-id="BTN_C07_S03_V32_B1">'परावरेषु यस्मात्त्वं व्याप्तो विष्णुः सनातनः ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V32
| id       = BTN_C07_S03_V32_B1
| text    = 'परावरेषु यस्मात्त्वं व्याप्तो विष्णुः सनातनः ।
तस्मान्न व्यतिरिक्तं त्वदित्याहुर्वेदवेदिनः''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥
तस्मान्न व्यतिरिक्तं त्वदित्याहुर्वेदवेदिनः''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥
विद्याश्च कलाश्च विद्याकलाः ।
विद्याश्च कलाश्च विद्याकलाः ।
'महाविद्याः कलाश्चैव त्वत्तनावाश्रिता यतः ।
'महाविद्याः कलाश्चैव त्वत्तनावाश्रिता यतः ।
विद्यातनुरिति प्राहुरतस्त्वां तत्त्ववेदिनः''इति च । त्रिपृष्ठः तुरीयः ॥
विद्यातनुरिति प्राहुरतस्त्वां तत्त्ववेदिनः''इति च । त्रिपृष्ठः तुरीयः ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,569: Line 8,865:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S03_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S03_V36_B1" data-verse="BTN_C07_S03_V36" data-block-id="BTN_C07_S03_V36_B1">'ब्रह्मणोऽप्यधिकं विष्णुं जानन्नपि हिरण्यकः ।
| verse_id = BTN_C07_S03_V36
ब्रह्माणं तद्गुणैः स्तौति तद्गविष्णुविवक्षया''॥ इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S03_V36_B1
| text    = 'ब्रह्मणोऽप्यधिकं विष्णुं जानन्नपि हिरण्यकः ।
ब्रह्माणं तद्गुणैः स्तौति तद्गविष्णुविवक्षया''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,582: Line 8,874:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V04" data-block-id="BTN_C07_S04_V04_B1">'स्वतो भक्ता हिरण्याद्याः परावेशाद्धरौ द्विषः''इति च ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S04_V04
| id       = BTN_C07_S04_V04_B1
| text    = 'स्वतो भक्ता हिरण्याद्याः परावेशाद्धरौ द्विषः''इति च ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,594: Line 8,882:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S04_V13_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V13" data-block-id="BTN_C07_S04_V13_B1">'आदित्या वसवो रुद्रास्त्रिविधा हि सुरा यतः ।
| verse_id = BTN_C07_S04_V13
| id       = BTN_C07_S04_V13_B1
| text    = 'आदित्या वसवो रुद्रास्त्रिविधा हि सुरा यतः ।
मरुतश्चैव विश्वे च साध्याश्चैव च तद्गताः ।
मरुतश्चैव विश्वे च साध्याश्चैव च तद्गताः ।
अतस्त्रय इति प्रोक्ताश्चत्वारो मानुषाः स्मृताः''॥ इति स्कान्दे ॥
अतस्त्रय इति प्रोक्ताश्चत्वारो मानुषाः स्मृताः''॥ इति स्कान्दे ॥
'उपायनं ददुः सर्वे विना देवान् हिरण्यके''। इति च ।
'उपायनं ददुः सर्वे विना देवान् हिरण्यके''। इति च ।
'अयज्ञभागेष्वपि तु सुरशब्दः प्रदृश्यते ।
'अयज्ञभागेष्वपि तु सुरशब्दः प्रदृश्यते ।
यज्ञभागभुजस्त्वेव त्रय इत्यभिशब्दिताः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥
यज्ञभागभुजस्त्वेव त्रय इत्यभिशब्दिताः''॥ इति च ॥ १२-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,611: Line 8,895:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S04_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V29" data-block-id="BTN_C07_S04_V29_B1">'यत्र क्व च यशस्थानमन्येषामिति केशवः ।
| verse_id = BTN_C07_S04_V29
सर्वत्रापि तु देवानामित्यन्यान्पूजयेत्क्वचित्''॥ इति च ॥ २८-२९ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S04_V29_B1
| text    = 'यत्र क्व च यशस्थानमन्येषामिति केशवः ।
सर्वत्रापि तु देवानामित्यन्यान्पूजयेत्क्वचित्''॥ इति च ॥ २८-२९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,624: Line 8,904:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S04_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S04_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S04_V35_B1" data-verse="BTN_C07_S04_V35" data-block-id="BTN_C07_S04_V35_B1">'अन्येषां हरिसाम्यं तु किञ्चित्साम्यमुदीरितम् ।
| verse_id = BTN_C07_S04_V35
सम्यक्साम्यं तु मत्स्यादेरिति शास्त्रस्य निर्णयः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S04_V35_B1
| text    = 'अन्येषां हरिसाम्यं तु किञ्चित्साम्यमुदीरितम् ।
सम्यक्साम्यं तु मत्स्यादेरिति शास्त्रस्य निर्णयः''॥ इति च ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,639: Line 8,915:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S05_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V12" data-block-id="BTN_C07_S05_V12_B1">'स्वातन्त्र्येणान्यसद्भावनिषेधाय श्रुतिस्त्वियम् ।
| verse_id = BTN_C07_S05_V12
| id       = BTN_C07_S05_V12_B1
| text    = 'स्वातन्त्र्येणान्यसद्भावनिषेधाय श्रुतिस्त्वियम् ।
अन्योऽसावन्योऽहमि"ति पश्यन्नज्ञ इति स्म ह ।
अन्योऽसावन्योऽहमि"ति पश्यन्नज्ञ इति स्म ह ।
आत्मानमन्तर्यमयेदिति भेदं स्वरूपतः ।
आत्मानमन्तर्यमयेदिति भेदं स्वरूपतः ।
आह तद्ब्रह्मणोऽधीना भिन्ना जीवाः सदैव तु ॥
आह तद्ब्रह्मणोऽधीना भिन्ना जीवाः सदैव तु ॥
स्वरूपसत्ता कर्तृत्वं भोगो मोक्षस्तथैव च ।
स्वरूपसत्ता कर्तृत्वं भोगो मोक्षस्तथैव च ।
मुक्तस्यावस्थितिश्चैव सर्वं विष्णोर्वशे सदा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१२ ॥
मुक्तस्यावस्थितिश्चैव सर्वं विष्णोर्वशे सदा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ११-१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,654: Line 8,926:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S05_V23_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V23" data-block-id="BTN_C07_S05_V23_B1">आत्मस्थत्वेन वेदनमात्मनिवेदनम् ।
| verse_id = BTN_C07_S05_V23
| id       = BTN_C07_S05_V23_B1
| text    = आत्मस्थत्वेन वेदनमात्मनिवेदनम् ।
'मुक्तस्यापि ममान्तस्थो नियन्तैव हरिः सदा ।
'मुक्तस्यापि ममान्तस्थो नियन्तैव हरिः सदा ।
इति ज्ञानं समुद्दिष्टं सम्यगात्मनिवेदनम्''॥ इति च ॥ २३ ॥
इति ज्ञानं समुद्दिष्टं सम्यगात्मनिवेदनम्''॥ इति च ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,668: Line 8,936:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S05_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S05_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S05_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S05_V28" data-block-id="BTN_C07_S05_V28_B1">क्व तदाऽऽत्ममानो मम ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S05_V28
| id       = BTN_C07_S05_V28_B1
| text    = क्व तदाऽऽत्ममानो मम ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,680: Line 8,944:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S06_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V28" data-block-id="BTN_C07_S06_V28_B1">'अन्तर्यामी प्रत्यगात्मा व्याप्तः कालो हरिः स्मृतः''।इति च ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S06_V28
| id       = BTN_C07_S06_V28_B1
| text    = 'अन्तर्यामी प्रत्यगात्मा व्याप्तः कालो हरिः स्मृतः''।इति च ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,690: Line 8,950:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S06_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V29" data-block-id="BTN_C07_S06_V29_B1">प्रकृत्या तमसाऽऽवृतत्वाद्धरेरैश्वर्यं न ज्ञायते ॥ २९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S06_V29
| id       = BTN_C07_S06_V29_B1
| text    = प्रकृत्या तमसाऽऽवृतत्वाद्धरेरैश्वर्यं न ज्ञायते ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,700: Line 8,956:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S06_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V30" data-block-id="BTN_C07_S06_V30_B1">'विष्णोर्गृहत्वाद्भूतेषु दया कार्या विजानता''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S06_V30
| id       = BTN_C07_S06_V30_B1
| text    = 'विष्णोर्गृहत्वाद्भूतेषु दया कार्या विजानता''॥ इति च ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,712: Line 8,964:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S06_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S06_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S06_V31" data-block-id="BTN_C07_S06_V31_B1">'काङ्क्षतो मोक्षगमपि सुखं नाकाङ्क्षतो यथा''॥ इति च ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S06_V31
| id       = BTN_C07_S06_V31_B1
| text    = 'काङ्क्षतो मोक्षगमपि सुखं नाकाङ्क्षतो यथा''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,724: Line 8,972:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V18_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V18" data-block-id="BTN_C07_S07_V18_B1">'षडि्वकाराः शरीरस्य न विष्णोस्तद्गतस्य तु ।
| verse_id = BTN_C07_S07_V18
| id       = BTN_C07_S07_V18_B1
| text    = 'षडि्वकाराः शरीरस्य न विष्णोस्तद्गतस्य तु ।
तदधीनं शरीरं च ज्ञात्वा तन्ममतां त्यजेत्''॥ इति च ॥
तदधीनं शरीरं च ज्ञात्वा तन्ममतां त्यजेत्''॥ इति च ॥
हेतुत्वाद्विष्ण्वधीनत्वं शरीरस्य ॥ १८ ॥
हेतुत्वाद्विष्ण्वधीनत्वं शरीरस्य ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,736: Line 8,980:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V22" data-block-id="BTN_C07_S07_V22_B1">'अभिमान्यपेक्षया विष्णुः पञ्चविंश इति स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C07_S07_V22
जडव्यपेक्षया जीवः सम्यग्ज्ञेयो हरिः स्मृतः''॥ इति च ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S07_V22_B1
| text    = 'अभिमान्यपेक्षया विष्णुः पञ्चविंश इति स्मृतः ।
जडव्यपेक्षया जीवः सम्यग्ज्ञेयो हरिः स्मृतः''॥ इति च ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,747: Line 8,987:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V25_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V25" data-block-id="BTN_C07_S07_V25_B1">बुद्धेः जीवस्य ।
| verse_id = BTN_C07_S07_V25
| id       = BTN_C07_S07_V25_B1
| text    = बुद्धेः जीवस्य ।
'सत्वबुद्ध्यादिशब्दैस्तु जीवोऽपि क्वचिदीर्यते ।
'सत्वबुद्ध्यादिशब्दैस्तु जीवोऽपि क्वचिदीर्यते ।
जाग्रदाद्याः कर्म चैव सुखदुःखे च तस्य हि ।
जाग्रदाद्याः कर्म चैव सुखदुःखे च तस्य हि ।
जाग्रदादेः परो द्रष्टा सुखनिष्ठो हरिः स्मृतः ॥ २५ ॥
जाग्रदादेः परो द्रष्टा सुखनिष्ठो हरिः स्मृतः ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,760: Line 8,996:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V26" data-block-id="BTN_C07_S07_V26_B1">'स जीवेन सह स्थानात्तत्स्वरूपः प्रदृश्यते ।
| verse_id = BTN_C07_S07_V26
अज्ञदृष्ट्या न ज्ञदृष्ट्या यथा गन्धयुतोऽनिलः ॥ २६ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S07_V26_B1
| text    = 'स जीवेन सह स्थानात्तत्स्वरूपः प्रदृश्यते ।
अज्ञदृष्ट्या न ज्ञदृष्ट्या यथा गन्धयुतोऽनिलः ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,771: Line 9,003:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V27" data-block-id="BTN_C07_S07_V27_B1">अदृष्टेर्जीवपरयोर्भेदस्याप्नोति संसृतिम् ।
| verse_id = BTN_C07_S07_V27
| id       = BTN_C07_S07_V27_B1
| text    = अदृष्टेर्जीवपरयोर्भेदस्याप्नोति संसृतिम् ।
अभेदनिश्चयाद्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥
अभेदनिश्चयाद्याति तमो नास्त्यत्र संशयः''॥ इति च ॥
बुद्धिभेदैः जीवानां तारतम्यज्ञापकैः ।
बुद्धिभेदैः जीवानां तारतम्यज्ञापकैः ।
Line 12,780: Line 9,009:
यथा स्वप्ने शिरश्छेदं स्वयं कृत्वाऽऽत्मनोऽवशः ॥
यथा स्वप्ने शिरश्छेदं स्वयं कृत्वाऽऽत्मनोऽवशः ॥
ततो दुःखमवाप्येत तथा जागरितेऽपि तु ।
ततो दुःखमवाप्येत तथा जागरितेऽपि तु ।
जानन्नप्यात्मनो दुःखमवशस्तु प्रवर्तते''इति च ॥ २७ ॥
जानन्नप्यात्मनो दुःखमवशस्तु प्रवर्तते''इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,787: Line 9,015:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V29" data-block-id="BTN_C07_S07_V29_B1">धियः प्रवाहस्योपरमः परमेश्वरे रमणम् ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V29
| id       = BTN_C07_S07_V29_B1
| text    = धियः प्रवाहस्योपरमः परमेश्वरे रमणम् ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,801: Line 9,025:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V37_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V37" data-block-id="BTN_C07_S07_V37_B1">तद्भावभावः तद्यथास्वरूपम् भक्तिः ॥
| verse_id = BTN_C07_S07_V37
| id       = BTN_C07_S07_V37_B1
| text    = तद्भावभावः तद्यथास्वरूपम् भक्तिः ॥
'केचिद्भक्ता विनृत्यन्ति गायन्ति च यथेप्सितम् ।
'केचिद्भक्ता विनृत्यन्ति गायन्ति च यथेप्सितम् ।
केचित्तूष्णीं जपन्त्येव केचिच्चोभयकारिणः''॥ इति च ॥ ३५-३७ ॥
केचित्तूष्णीं जपन्त्येव केचिच्चोभयकारिणः''॥ इति च ॥ ३५-३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,813: Line 9,033:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V38" data-block-id="BTN_C07_S07_V38_B1">ब्रह्मनिर्वाणसुखं ब्रह्मनिमित्तनिर्वाणसुखम् ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V38
| id       = BTN_C07_S07_V38_B1
| text    = ब्रह्मनिर्वाणसुखं ब्रह्मनिमित्तनिर्वाणसुखम् ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,823: Line 9,039:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V39_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V39" data-block-id="BTN_C07_S07_V39_B1">अशेषदेहिनां सामान्यतो हृदिस्थत्वेन ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V39
| id       = BTN_C07_S07_V39_B1
| text    = अशेषदेहिनां सामान्यतो हृदिस्थत्वेन ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,833: Line 9,045:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V49_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V49" data-block-id="BTN_C07_S07_V49_B1">'अप्रयत्नेन करणमनीहा प्रोच्यते बुधैः''॥ इति च ॥ ४९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V49
| id       = BTN_C07_S07_V49_B1
| text    = 'अप्रयत्नेन करणमनीहा प्रोच्यते बुधैः''॥ इति च ॥ ४९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,843: Line 9,051:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V50_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V50" data-block-id="BTN_C07_S07_V50_B1">'व्यञ्जनाज्जगतो विष्णुर्बीजं न परिणामतः''। इति च ॥ ५० ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V50
| id       = BTN_C07_S07_V50_B1
| text    = 'व्यञ्जनाज्जगतो विष्णुर्बीजं न परिणामतः''। इति च ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,855: Line 9,059:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S07_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S07_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S07_V55_B1" data-verse="BTN_C07_S07_V55" data-block-id="BTN_C07_S07_V55_B1">अच्युततां च्युतिवर्जनम् ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S07_V55
| id       = BTN_C07_S07_V55_B1
| text    = अच्युततां च्युतिवर्जनम् ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,867: Line 9,067:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S08_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S08_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S08_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S08_V44" data-block-id="BTN_C07_S08_V44_B1">तद्विप्रलुप्तमिति सादृश्याभेदवचनम् । आलेचनमेव तपः ।
| verse_id = BTN_C07_S08_V44
'यस्य ज्ञानमयं तपः''॥ इति श्रुतेः ॥</div>
| id       = BTN_C07_S08_V44_B1
| text    = तद्विप्रलुप्तमिति सादृश्याभेदवचनम् । आलेचनमेव तपः ।
'यस्य ज्ञानमयं तपः''॥ इति श्रुतेः ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,880: Line 9,076:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S08_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S08_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S08_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S08_V51_B1" data-verse="BTN_C07_S08_V51" data-block-id="BTN_C07_S08_V51_B1">'नटनं तु कथाबन्धो नाट्यकं भावदर्शनम्''। इति गान्धर्वे ॥ ५१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S08_V51
| id       = BTN_C07_S08_V51_B1
| text    = 'नटनं तु कथाबन्धो नाट्यकं भावदर्शनम्''। इति गान्धर्वे ॥ ५१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,894: Line 9,086:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V03_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V02" data-block-id="BTN_C07_S09_V03_B1">'अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वादन्यैः साधारणैर्जनैः ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V02
| id       = BTN_C07_S09_V03_B1
| text    = 'अदृष्टाश्रुतपूर्वत्वादन्यैः साधारणैर्जनैः ।
नृसिंहं शङ्कितेव श्रीर्लोकमोहाय नो ययौ ॥
नृसिंहं शङ्कितेव श्रीर्लोकमोहाय नो ययौ ॥
प्रह्लादे चैव वात्सल्यदर्शनाय हरेरपि ।
प्रह्लादे चैव वात्सल्यदर्शनाय हरेरपि ।
ज्ञात्वा मनस्तथा ब्रह्मा प्रह्लादं प्रेषयत्तदा ॥
ज्ञात्वा मनस्तथा ब्रह्मा प्रह्लादं प्रेषयत्तदा ॥
एकत्रैकस्य वात्सल्यं विशेषाद्दर्शयेद्धरिः ।
एकत्रैकस्य वात्सल्यं विशेषाद्दर्शयेद्धरिः ।
अवरस्यापि मोहाय क्रमेणैवापि वत्सलः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २-३ ॥
अवरस्यापि मोहाय क्रमेणैवापि वत्सलः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २-३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,909: Line 9,097:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V10" data-block-id="BTN_C07_S09_V10_B1">द्विषड्गुणयुतात् ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V10
| id       = BTN_C07_S09_V10_B1
| text    = द्विषड्गुणयुतात् ।
'ज्ञानं च सत्यं च दमः शमश्च
'ज्ञानं च सत्यं च दमः शमश्च
ह्यमात्सर्यं ह्रीस्तितिक्षाऽनसूया ॥
ह्यमात्सर्यं ह्रीस्तितिक्षाऽनसूया ॥
दानं च यज्ञश्च च
दानं च यज्ञश्च च
महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य''॥ इति भारते ॥ १० ॥
महाव्रता द्वादश ब्राह्मणस्य''॥ इति भारते ॥ १० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,923: Line 9,107:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V20_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V20" data-block-id="BTN_C07_S09_V20_B1">'कर्तृकर्मक्रियादीनां सत्ता वृत्तिस्तथैव च ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V20
विष्ण्वधीनं यतः सर्वं सर्वरूपस्तदुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २० ॥</div>
| id       = BTN_C07_S09_V20_B1
| text    = 'कर्तृकर्मक्रियादीनां सत्ता वृत्तिस्तथैव च ।
विष्ण्वधीनं यतः सर्वं सर्वरूपस्तदुच्यते''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,934: Line 9,114:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V21_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V21" data-block-id="BTN_C07_S09_V21_B1">दशेन्द्रियप्राणमनोऽरम् । मूलं मन एव संसारचक्रस्य ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S09_V21
| id       = BTN_C07_S09_V21_B1
| text    = दशेन्द्रियप्राणमनोऽरम् । मूलं मन एव संसारचक्रस्य ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,944: Line 9,120:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V26_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V26" data-block-id="BTN_C07_S09_V26_B1">रमादीनामिदानीं नार्पितः ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S09_V26
| id       = BTN_C07_S09_V26_B1
| text    = रमादीनामिदानीं नार्पितः ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,954: Line 9,126:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V27_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V27" data-block-id="BTN_C07_S09_V27_B1">रमादीनामधिकोदयोऽपि सेवाधिकत्वादेव ॥
| verse_id = BTN_C07_S09_V27
| id       = BTN_C07_S09_V27_B1
| text    = रमादीनामधिकोदयोऽपि सेवाधिकत्वादेव ॥
'श्रीब्रह्मब्राह्मीवीन्द्रादित्रिकतत्स्त्रीपुरुष्टुताः ।
'श्रीब्रह्मब्राह्मीवीन्द्रादित्रिकतत्स्त्रीपुरुष्टुताः ।
तदन्ये च क्रमादेव सदा मुक्तौ सृतावपि ।
तदन्ये च क्रमादेव सदा मुक्तौ सृतावपि ।
हरिभक्तौ च तज्ज्ञाने सुखे च नियमेन तु ।
हरिभक्तौ च तज्ज्ञाने सुखे च नियमेन तु ।
परतः स्वतः कर्मतो वा न कथञ्चित्तदन्यथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥
परतः स्वतः कर्मतो वा न कथञ्चित्तदन्यथा''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 12,968: Line 9,136:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V31" data-block-id="BTN_C07_S09_V31_B1">यथा वृक्षश्च वृक्षदाहश्च दैवकालाधीनत्वाद्दैवं कालश्चेत्युच्यते एवं त्वदधीनत्वात्सर्वस्य सर्वं त्वमित्युच्यसे, स्वतस्तद्भिन्नोऽपि ॥ अहं चान्यश्च परमेश्वर एवेत्यपार्था भ्रान्तिः । तदधीनत्वादेव स इत्युच्यते । न स्वरूपत्वादित्यर्थः ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S09_V31
| id       = BTN_C07_S09_V31_B1
| text    = यथा वृक्षश्च वृक्षदाहश्च दैवकालाधीनत्वाद्दैवं कालश्चेत्युच्यते एवं त्वदधीनत्वात्सर्वस्य सर्वं त्वमित्युच्यसे, स्वतस्तद्भिन्नोऽपि ॥ अहं चान्यश्च परमेश्वर एवेत्यपार्था भ्रान्तिः । तदधीनत्वादेव स इत्युच्यते । न स्वरूपत्वादित्यर्थः ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,978: Line 9,142:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V32_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V32" data-block-id="BTN_C07_S09_V32_B1">तुर्यः स्थितः ॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S09_V32
| id       = BTN_C07_S09_V32_B1
| text    = तुर्यः स्थितः ॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 12,990: Line 9,150:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V34_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V34" data-block-id="BTN_C07_S09_V34_B1">जगदात्मकमब्जमपि भगवद्वशत्वात्तद्वपुः ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V34
| id       = BTN_C07_S09_V34_B1
| text    = जगदात्मकमब्जमपि भगवद्वशत्वात्तद्वपुः ।
'स्थावराणां तु सर्वेषां देवता याऽभिमानिनी ।
'स्थावराणां तु सर्वेषां देवता याऽभिमानिनी ।
विशेषाद्वटबीजे च साऽश्वत्थे च व्यवस्थिता ॥
विशेषाद्वटबीजे च साऽश्वत्थे च व्यवस्थिता ॥
Line 12,999: Line 9,156:
अतो बीजमिति प्रोक्ता सा जातेऽप्यङ्कुरे स्थिता ॥
अतो बीजमिति प्रोक्ता सा जातेऽप्यङ्कुरे स्थिता ॥
एवं हरिः कारणेषु स्थितः कार्यजनेरनु ।
एवं हरिः कारणेषु स्थितः कार्यजनेरनु ।
कार्याण्यनुप्रविष्टः सन् प्रथमं तत्र दृश्यते''॥ इति च ॥ ३३ ॥
कार्याण्यनुप्रविष्टः सन् प्रथमं तत्र दृश्यते''॥ इति च ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,008: Line 9,164:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V36_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V36" data-block-id="BTN_C07_S09_V36_B1">'गन्धाख्या देवता यद्वत्पृथिवीं व्याप्य तिष्ठति ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V36
| id       = BTN_C07_S09_V36_B1
| text    = 'गन्धाख्या देवता यद्वत्पृथिवीं व्याप्य तिष्ठति ।
एवं व्याप्तं जगद्विष्णुं ब्रह्माऽऽत्मस्थं ददर्श ह''॥ इति च ।
एवं व्याप्तं जगद्विष्णुं ब्रह्माऽऽत्मस्थं ददर्श ह''॥ इति च ।
मायामयं ज्ञानस्वरूपम् । सदुपलक्षणसन्निवेशं आनन्दादिलक्षण-समुदायरूपम् ॥ ३६ ॥
मायामयं ज्ञानस्वरूपम् । सदुपलक्षणसन्निवेशं आनन्दादिलक्षण-समुदायरूपम् ॥ ३६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,020: Line 9,172:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V44" data-block-id="BTN_C07_S09_V44_B1">प्रायेण देवमुनयः ।
| verse_id = BTN_C07_S09_V44
| id       = BTN_C07_S09_V44_B1
| text    = प्रायेण देवमुनयः ।
'आश्रितेषु कृपा कार्या विशेषात्तात्विकैः सुरैः ।
'आश्रितेषु कृपा कार्या विशेषात्तात्विकैः सुरैः ।
मुनिभिश्च तथा कैश्चित्कैश्चित्कार्याऽखिलेष्वपि ॥
मुनिभिश्च तथा कैश्चित्कैश्चित्कार्याऽखिलेष्वपि ॥
तथापि तात्विकसुरकृपाविषयतां गताः ।
तथापि तात्विकसुरकृपाविषयतां गताः ।
एत एव विमुच्यन्ते तदन्ये न कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४४ ॥
एत एव विमुच्यन्ते तदन्ये न कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,036: Line 9,184:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S09_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S09_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S09_V47_B1" data-verse="BTN_C07_S09_V47" data-block-id="BTN_C07_S09_V47_B1">कार्यकारणरूपे तद्वशत्वापेक्षया साक्षात् स्वरूपापेक्षया स्वरूपादन्यद्रूपं न ॥ ४७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S09_V47
| id       = BTN_C07_S09_V47_B1
| text    = कार्यकारणरूपे तद्वशत्वापेक्षया साक्षात् स्वरूपापेक्षया स्वरूपादन्यद्रूपं न ॥ ४७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,048: Line 9,192:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V19_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V19" data-block-id="BTN_C07_S10_V19_B1">जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S10_V19
| id       = BTN_C07_S10_V19_B1
| text    = जन्मान्तरपितृभिस्त्रिसप्तभिः ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,058: Line 9,198:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V22" data-block-id="BTN_C07_S10_V22_B1">'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।
| verse_id = BTN_C07_S10_V22
प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये''। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S10_V22_B1
| text    = 'ऋते तु तात्विकान्देवान्नारदादींस्तथैव च ।
प्रह्लादादुत्तमः को नु विष्णुभक्तौ जगत्रये''। इति स्कान्दे ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,069: Line 9,205:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V23_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V23" data-block-id="BTN_C07_S10_V23_B1">'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।
| verse_id = BTN_C07_S10_V23
तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ''॥ २३ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S10_V23_B1
| text    = 'मधुकैटभौ भक्त्यभावादूरौ भगवतो मृतौ ।
तम एव क्रमादाप्तौ भक्त्या चैद्यो हरिं ययौ''॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,080: Line 9,212:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V31" data-block-id="BTN_C07_S10_V31_B1">'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।
| verse_id = BTN_C07_S10_V31
तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्''॥ इति च ॥ ३१ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S10_V31_B1
| text    = 'यथा हिरण्यकस्यादादन्तःस्थितहरीरितः ।
तथा नादात्तदन्यस्य ब्रह्मा दैत्यस्य कस्यचित्''॥ इति च ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,091: Line 9,219:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V40_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V40" data-block-id="BTN_C07_S10_V40_B1">'पौण्ड्रके नरके चैव साल्वे कंसे च रुग्मिणि ।
| verse_id = BTN_C07_S10_V40
| id       = BTN_C07_S10_V40_B1
| text    = 'पौण्ड्रके नरके चैव साल्वे कंसे च रुग्मिणि ।
आविष्टास्तु हरेर्भक्तास्तद्भक्त्या हरिमीयिरे ।
आविष्टास्तु हरेर्भक्तास्तद्भक्त्या हरिमीयिरे ।
असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः''॥ इति च ।
असुरास्तु स्वयं ते तु महातमसि पातिताः''॥ इति च ।
तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥
तदात्मानस्तत्राविष्टास्तद्भक्ताः । वैरोपसर्जनेनानुबन्धेनेत्यन्वयः ॥ ४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,110: Line 9,234:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V46" data-block-id="BTN_C07_S10_V46_B1">भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥
| verse_id = BTN_C07_S10_V46
| id       = BTN_C07_S10_V46_B1
| text    = भगवान्येन गम्यत इत्यनेन भागवतधर्मेणैव भगवान् गम्यते न द्वेषादि-नेत्युपसंह्रियते ॥ वृत्तानुकथनं च तदर्थत्वेनैव ॥
ज्ञानस्य विशेषा याथात्म्यादयः ।
ज्ञानस्य विशेषा याथात्म्यादयः ।
'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।
'भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च नवकः श्रवणादिकः ।
धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥
धर्मो भागवतः प्रोक्तस्तद्भक्तेषु तथा नव''॥ इति तन्त्रसारे ॥ ४३-४६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,125: Line 9,245:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S10_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S10_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S10_V50_B1" data-verse="BTN_C07_S10_V50" data-block-id="BTN_C07_S10_V50_B1">निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य''॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S10_V50
| id       = BTN_C07_S10_V50_B1
| text    = निर्वाणसुखं अशरीरसुखम् । 'एतद्बाणमवष्टभ्य''॥ इति श्रुतेः ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,137: Line 9,253:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S11_V01_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V01" data-block-id="BTN_C07_S11_V01_B1">तदधीनं वा सर्वं न वेति संशयं रुद्रस्याहनत् । अल्पकेनैव मयेन रुद्रस्य प्रतीकारं कृत्वा ॥ १ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S11_V01
| id       = BTN_C07_S11_V01_B1
| text    = तदधीनं वा सर्वं न वेति संशयं रुद्रस्याहनत् । अल्पकेनैव मयेन रुद्रस्य प्रतीकारं कृत्वा ॥ १ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,147: Line 9,259:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S11_V02_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V02" data-block-id="BTN_C07_S11_V02_B1">कस्मिन्कर्मणि मयो विपरीतं चकार ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S11_V02
| id       = BTN_C07_S11_V02_B1
| text    = कस्मिन्कर्मणि मयो विपरीतं चकार ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,157: Line 9,265:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V12" data-block-id="BTN_C07_S11_V12_B1">'सापेक्षं न तु दोषाय यत्र सिद्धमपेक्षितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S11_V12
| id       = BTN_C07_S11_V12_B1
| text    = 'सापेक्षं न तु दोषाय यत्र सिद्धमपेक्षितम्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,169: Line 9,273:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S11_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S11_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S11_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S11_V14" data-block-id="BTN_C07_S11_V14_B1">विष्णुनाऽऽदिष्टं व्यपोहितुं देवोऽसुरोऽन्यो वा न समर्थः ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S11_V14
| id       = BTN_C07_S11_V14_B1
| text    = विष्णुनाऽऽदिष्टं व्यपोहितुं देवोऽसुरोऽन्यो वा न समर्थः ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,181: Line 9,281:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S12_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S12_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S12_V11_B1" data-verse="BTN_C07_S12_V11" data-block-id="BTN_C07_S12_V11_B1">'अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तौ संसार एव च ।
| verse_id = BTN_C07_S12_V11
| id       = BTN_C07_S12_V11_B1
| text    = 'अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तौ संसार एव च ।
मयिस्थश्चोदयत्येको विष्णुर्मां सर्वदैव तु ॥
मयिस्थश्चोदयत्येको विष्णुर्मां सर्वदैव तु ॥
इति सम्प्रीतिकं ज्ञानं विद्यादात्मसमर्पणम् ।
इति सम्प्रीतिकं ज्ञानं विद्यादात्मसमर्पणम् ।
बहिस्थेश्वरदासत्वं दास्यमित्युच्यते बुधैः''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ११ ॥
बहिस्थेश्वरदासत्वं दास्यमित्युच्यते बुधैः''॥ इति तन्त्रमालायाम् ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,196: Line 9,292:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S12_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S12_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S12_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S12_V30_B1" data-verse="BTN_C07_S12_V30" data-block-id="BTN_C07_S12_V30_B1">'हरिरस्मिंस्थित इति स्त्रीणां भर्तरि भावना ॥
| verse_id = BTN_C07_S12_V30
| id       = BTN_C07_S12_V30_B1
| text    = 'हरिरस्मिंस्थित इति स्त्रीणां भर्तरि भावना ॥
शिष्याणां च गुरौ नित्यं शूद्राणां ब्राह्मणादिषु ।
शिष्याणां च गुरौ नित्यं शूद्राणां ब्राह्मणादिषु ।
भृत्यानां स्वामिनि तथा हरिभाव उदीरितः''॥ इति च ॥
भृत्यानां स्वामिनि तथा हरिभाव उदीरितः''॥ इति च ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,210: Line 9,302:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V10_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V10" data-block-id="BTN_C07_S13_V10_B1">'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।
| verse_id = BTN_C07_S13_V10
| id       = BTN_C07_S13_V10_B1
| text    = 'बहुत्वेनैव वस्तूनां यथार्थज्ञानमुच्यते ।
औतज्ञानमित्येतद् द्वैतज्ञानं तदन्यथा ॥
औतज्ञानमित्येतद् द्वैतज्ञानं तदन्यथा ॥
यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥
यथाज्ञानं तथा वस्तु यथावस्तु तथा मतिः ॥
नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्''॥ इति च ॥ १० ॥
नैव ज्ञानार्थयोर्भेदस्तत एकत्ववेदनम्''॥ इति च ॥ १० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,223: Line 9,311:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V14" data-block-id="BTN_C07_S13_V14_B1">'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्''॥ इति च ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S13_V14
| id       = BTN_C07_S13_V14_B1
| text    = 'गुरोराज्ञानुरोधेन दूरस्थो वा गृही भवेत्''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,233: Line 9,317:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V15_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V15" data-block-id="BTN_C07_S13_V15_B1">'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।
| verse_id = BTN_C07_S13_V15
एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनः''इति च ॥ १५ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S13_V15_B1
| text    = 'अप्रविष्टः सर्वगतः प्रविष्टस्त्वनुरूपवान् ।
एवं द्विरूपो भगवान् हरिरेको जनार्दनः''इति च ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,244: Line 9,324:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V24_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V24" data-block-id="BTN_C07_S13_V24_B1">'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्''॥ इति च ॥ २४ ॥
| verse_id = BTN_C07_S13_V24
अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥</div>
| id       = BTN_C07_S13_V24_B1
| text    = 'कार्यस्य कारणलयज्ञानमात्रं विलापनम्''॥ इति च ॥ २४ ॥
अप्सु प्रवेशयेद् जिह्वां घ्रेयैर्घ्राणं क्षितौ न्यसेत् ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,255: Line 9,331:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V28_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V28" data-block-id="BTN_C07_S13_V28_B1">परः कविर्बृहस्पतिः ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S13_V28
| id       = BTN_C07_S13_V28_B1
| text    = परः कविर्बृहस्पतिः ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,265: Line 9,337:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V29_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V29" data-block-id="BTN_C07_S13_V29_B1">'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।
| verse_id = BTN_C07_S13_V29
क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः''॥ इति च ॥ २९ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S13_V29_B1
| text    = 'चित्तं हिरण्यगर्भे तु विलाप्य परमात्मनि ।
क्षेत्रज्ञाख्ये लापयेच्च ततो नान्यत्स्मरेद्बुधः''॥ इति च ॥ २९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,278: Line 9,346:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S13_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S13_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S13_V31_B1" data-verse="BTN_C07_S13_V31" data-block-id="BTN_C07_S13_V31_B1">आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।
| verse_id = BTN_C07_S13_V31
'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्''। इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S13_V31_B1
| text    = आत्मानं परमात्मानम् । अद्वयः । ततोऽन्यस्मृतिवर्जितः । दग्धयो-निर्यथानल इति कृत्याभावमात्रम् ।
'न हरिं स्मरतः कृत्यं दग्धेन्धनहुताशवत्''। इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,291: Line 9,355:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S14_V04_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V04" data-block-id="BTN_C07_S14_V04_B1">आत्मनि परमात्मनि ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S14_V04
| id       = BTN_C07_S14_V04_B1
| text    = आत्मनि परमात्मनि ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,303: Line 9,363:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S14_V08_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V08" data-block-id="BTN_C07_S14_V08_B1">अप्रयोजकं पक्षं न संश्रयेत् ।
| verse_id = BTN_C07_S14_V08
| id       = BTN_C07_S14_V08_B1
| text    = अप्रयोजकं पक्षं न संश्रयेत् ।
'नाप्रयोजनपक्षी स्यान्न वृथा शिष्यबन्धकृत् ।
'नाप्रयोजनपक्षी स्यान्न वृथा शिष्यबन्धकृत् ।
न चोदासीनशास्त्राणि न विरुद्धानि चाभ्यसेत् ॥
न चोदासीनशास्त्राणि न विरुद्धानि चाभ्यसेत् ॥
'न व्याख्ययोपजीवेत न निषिद्धान्समाचरेत् ।
'न व्याख्ययोपजीवेत न निषिद्धान्समाचरेत् ।
एवं भूतो यतिर्याति तदेकशरणो हरिम्''॥ इति समाचारे ॥ ७-८ ॥
एवं भूतो यतिर्याति तदेकशरणो हरिम्''॥ इति समाचारे ॥ ७-८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,317: Line 9,373:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S14_V44_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V44" data-block-id="BTN_C07_S14_V44_B1">चित्ते मनोवृत्त्यभिमानिनि । अर्थविभ्रमे अर्थेषु भ्रममाणे ।
| verse_id = BTN_C07_S14_V44
| id       = BTN_C07_S14_V44_B1
| text    = चित्ते मनोवृत्त्यभिमानिनि । अर्थविभ्रमे अर्थेषु भ्रममाणे ।
'चित्ताख्याग्नेरधीनं हि जगदेतद्विचिन्तयेत् ।
'चित्ताख्याग्नेरधीनं हि जगदेतद्विचिन्तयेत् ।
मनोनामेन्द्रवशगमग्निं च प्रविचिन्तयेत्''॥ इत्यादि च ॥ ४४ ॥
मनोनामेन्द्रवशगमग्निं च प्रविचिन्तयेत्''॥ इत्यादि च ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,331: Line 9,383:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S14_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S14_V46_B1" data-verse="BTN_C07_S14_V46" data-block-id="BTN_C07_S14_V46_B1">'अशास्त्रीयत्वान्मुखतः शास्त्रापेतमिदं विदुः ।
| verse_id = BTN_C07_S14_V46
शास्त्रनिर्णयगम्यत्वाच्छास्त्रीयमभिधीयते''॥ इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S14_V46_B1
| text    = 'अशास्त्रीयत्वान्मुखतः शास्त्रापेतमिदं विदुः ।
शास्त्रनिर्णयगम्यत्वाच्छास्त्रीयमभिधीयते''॥ इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,344: Line 9,392:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S15_V14_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V14" data-block-id="BTN_C07_S15_V14_B1">नभश्छदिः नभोव्याप्यस्थितः परमात्मा ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S15_V14
| id       = BTN_C07_S15_V14_B1
| text    = नभश्छदिः नभोव्याप्यस्थितः परमात्मा ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,354: Line 9,398:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S15_V22_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V22" data-block-id="BTN_C07_S15_V22_B1">'सप्तम्यादित्रयं चैव तथा चैत्रत्रयोदशी ।
| verse_id = BTN_C07_S15_V22
| id       = BTN_C07_S15_V22_B1
| text    = 'सप्तम्यादित्रयं चैव तथा चैत्रत्रयोदशी ।
चतस्रस्त्वष्टकाः प्रोक्ताः सर्वपक्षाद्विशेषतः''॥ इति च व्यासस्मृतौ ॥
चतस्रस्त्वष्टकाः प्रोक्ताः सर्वपक्षाद्विशेषतः''॥ इति च व्यासस्मृतौ ॥
'हेमन्ते शिशिरे चैव नित्यश्राद्धं गुणोत्तरम्''। इति च ॥ २२ ॥
'हेमन्ते शिशिरे चैव नित्यश्राद्धं गुणोत्तरम्''। इति च ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,366: Line 9,406:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S15_V38_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V38" data-block-id="BTN_C07_S15_V38_B1">जीवेन रूपेण सह ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S15_V38
| id       = BTN_C07_S15_V38_B1
| text    = जीवेन रूपेण सह ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,376: Line 9,412:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S15_V39_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V39" data-block-id="BTN_C07_S15_V39_B1">ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु न विशेषो हरेः क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C07_S15_V39
व्यक्तिमात्रविशेषेण तारतम्यं वदन्ति च''॥ इति च ॥ ३९ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S15_V39_B1
| text    = ब्रह्मादिस्थावरान्तेषु न विशेषो हरेः क्वचित् ।
व्यक्तिमात्रविशेषेण तारतम्यं वदन्ति च''॥ इति च ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,391: Line 9,423:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S15_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S15_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S15_V43_B1" data-verse="BTN_C07_S15_V43" data-block-id="BTN_C07_S15_V43_B1">'शिलावत्प्रतिमाः सन्तो विप्राद्याश्च हरेः स्मृताः''॥
| verse_id = BTN_C07_S15_V43
इति च ॥ ४२-४३ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S15_V43_B1
| text    = 'शिलावत्प्रतिमाः सन्तो विप्राद्याश्च हरेः स्मृताः''॥
इति च ॥ ४२-४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,406: Line 9,434:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V53">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V53">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V53_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V53" data-block-id="BTN_C07_S16_V53_B1">ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।
| verse_id = BTN_C07_S16_V53
| id       = BTN_C07_S16_V53_B1
| text    = ओङ्कारं बिन्दुनादे तु तं तु प्राणे महत्यमुम् ।
'यज्ञाभिमानिनो देवान्स्मरन्तीन्द्रियमानिनाम् ।
'यज्ञाभिमानिनो देवान्स्मरन्तीन्द्रियमानिनाम् ।
वशगांस्तान्मनोमानिसुरेन्द्रस्य वशे स्थितान् ॥
वशगांस्तान्मनोमानिसुरेन्द्रस्य वशे स्थितान् ॥
Line 13,416: Line 9,441:
बिन्दुरूपसरस्वत्यां तं तां तस्यां पुनर्न्यसेत् ।
बिन्दुरूपसरस्वत्यां तं तां तस्यां पुनर्न्यसेत् ।
मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥
मूलस्थानादरूपायां तां वायौ तं जनार्दने ॥
प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥
प्रकृतावथवा प्राणं तामेव पुरुषोत्तमे''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ५२-५३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,423: Line 9,447:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V54_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V54" data-block-id="BTN_C07_S16_V54_B1">स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S16_V54
| id       = BTN_C07_S16_V54_B1
| text    = स्वराट् इन्द्रः ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,433: Line 9,453:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V55_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V55" data-block-id="BTN_C07_S16_V55_B1">'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।
| verse_id = BTN_C07_S16_V55
| id       = BTN_C07_S16_V55_B1
| text    = 'विश्वाद्या अनिरुद्धाद्यास्ते द्विधा सम्प्रकीर्तिताः ।
विष्णुरूपास्तदन्ये च तान्सर्वान्याति मोक्षगः ॥
विष्णुरूपास्तदन्ये च तान्सर्वान्याति मोक्षगः ॥
तदन्ये च दिवस्पुत्राः सर्वे च द्युसमीपगाः ।
तदन्ये च दिवस्पुत्राः सर्वे च द्युसमीपगाः ।
ते दिवं प्रापयन्त्येनं सा वायुं स हरिं पृथक् ॥
ते दिवं प्रापयन्त्येनं सा वायुं स हरिं पृथक् ॥
विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।
विश्वादिरूपं तुर्यश्च वासुदेवश्च नापरः''॥ इति च ।
अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥
अधिको भूत्वा सुखादिभिः ॥ ५५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,448: Line 9,464:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V56">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V56">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V56_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V56" data-block-id="BTN_C07_S16_V56_B1">'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S16_V56
| id       = BTN_C07_S16_V56_B1
| text    = 'भक्तिमान्मार्गविन्नैव नीचां गतिमवाप्नुयात्''॥ इति च ॥ ५६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,458: Line 9,470:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V57_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V57" data-block-id="BTN_C07_S16_V57_B1">ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S16_V57
| id       = BTN_C07_S16_V57_B1
| text    = ग्लापकत्वात् तमः ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,468: Line 9,476:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V58">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V58" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V58">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V58_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V58" data-block-id="BTN_C07_S16_V58_B1">दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S16_V58
| id       = BTN_C07_S16_V58_B1
| text    = दुर्घटत्वादर्थत्वेन परमेश्वरेणैव कल्पितम् ॥ ५८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,478: Line 9,482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V59">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V59" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V59">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V59_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V59" data-block-id="BTN_C07_S16_V59_B1">'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
| verse_id = BTN_C07_S16_V59
क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥</div>
| id       = BTN_C07_S16_V59_B1
| text    = 'छाया रीतिः प्रकारश्च भावश्चेत्यभिधीयते''। इति शब्दनिर्णये ।
क्षित्यादीनां पदार्थानां कतमोऽपि प्रकारो न घटते । परमेश्वरकल्पितत्वात्कार्यमित्येव वक्तुं युक्तम् । न हि बह्वपां सङ्घातमात्रं पृथिवी । न च विकारमात्रम् । न हि कालुष्यादिविकारमात्रेण पृथिवी भवति । न चाद्भ्यः पृथक्स्थितिः । न च वस्तुद्वयवत् सहावस्थानमात्रम् ॥ ५९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,489: Line 9,489:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V60">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V60" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V60">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V60_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V60" data-block-id="BTN_C07_S16_V60_B1">एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥</div>
| verse_id = BTN_C07_S16_V60
| id       = BTN_C07_S16_V60_B1
| text    = एवमवयवावयविनोरपि ॥ ६० ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,499: Line 9,495:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V61">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V61" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V61">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V61_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V61" data-block-id="BTN_C07_S16_V61_B1">न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।
| verse_id = BTN_C07_S16_V61
| id       = BTN_C07_S16_V61_B1
| text    = न च सादृश्यमात्रम् । वस्तुभेदे हि तद्युज्यते । तस्मात्स्वप्न एव । जाग्रत्स्वप्नौ यथा विशेषतो दृश्येते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते तथा पृथिव्यबादिविशेषो दुर्घटोऽपीश्वरकल्पनयैवासौ दृश्यते ।
'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।
'कार्यकारणवस्तूनां विशेषो न निरूपितः ।
तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥
तथा पीशेच्छयैवासौ दृश्यते नियतोऽपि च''॥ इति च ॥ ६१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,515: Line 9,507:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V69" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V69">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C07_S16_V69" data-block-id="bhashya-BTN_C07_S16_V69">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C07_S16_V69_B1" data-verse="BTN_C07_S16_V69" data-block-id="BTN_C07_S16_V69_B1">अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥
| verse_id = BTN_C07_S16_V69
'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥</div>
| id       = BTN_C07_S16_V69_B1
| text    = अतीतमहाकल्पे अतीतब्रह्मकल्पे ॥ ६९ ॥
'ब्रह्मकालः परश्चेति महाकल्पश्च कीर्तितः''। इति च ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,532: Line 9,520:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S03_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S03_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C08_S03_V03" data-block-id="BTN_C08_S03_V03_B1">यत इति स्रष्ट्रत्वम् । येनेति प्रवर्तकत्वम् । य इति सत्ताप्रदत्वम् । न सन्ति यदुपेक्षयेत्युक्तत्वात् ।
| verse_id = BTN_C08_S03_V03
| id       = BTN_C08_S03_V03_B1
| text    = यत इति स्रष्ट्रत्वम् । येनेति प्रवर्तकत्वम् । य इति सत्ताप्रदत्वम् । न सन्ति यदुपेक्षयेत्युक्तत्वात् ।
'उत्पन्नस्यापि यत्सत्ता हरेस्तत्स इतीर्यते ।
'उत्पन्नस्यापि यत्सत्ता हरेस्तत्स इतीर्यते ।
हरेर्विश्वं भिन्नमपि परमोऽसौ यतो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥
हरेर्विश्वं भिन्नमपि परमोऽसौ यतो विभुः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,546: Line 9,530:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V22_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V22" data-block-id="BTN_C08_S05_V22_B1">'अनुग्राह्यतया पक्षा देवा नात्मार्थतो हरेः''। इति च ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C08_S05_V22
| id       = BTN_C08_S05_V22_B1
| text    = 'अनुग्राह्यतया पक्षा देवा नात्मार्थतो हरेः''। इति च ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,556: Line 9,536:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V27" data-block-id="BTN_C08_S05_V27_B1">'छाया त्वविद्या सम्प्रोक्ता जन्यविद्याऽऽतपः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C08_S05_V27
| id       = BTN_C08_S05_V27_B1
| text    = 'छाया त्वविद्या सम्प्रोक्ता जन्यविद्याऽऽतपः स्मृतः ।
'जीवगृध्रस्य तौ पक्षावध ऊर्ध्वपथोः पृथक् ।
'जीवगृध्रस्य तौ पक्षावध ऊर्ध्वपथोः पृथक् ।
तौ विष्णोस्तु न विद्येते नित्यविद्यास्वरूपिणः''॥ इति च ॥२७॥
तौ विष्णोस्तु न विद्येते नित्यविद्यास्वरूपिणः''॥ इति च ॥२७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,568: Line 9,544:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V28_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V28" data-block-id="BTN_C08_S05_V28_B1">गुणत्रयनाभि । विद्युद्ब्रह्मा ।
| verse_id = BTN_C08_S05_V28
| id       = BTN_C08_S05_V28_B1
| text    = गुणत्रयनाभि । विद्युद्ब्रह्मा ।
'विद्युद्ब्रह्मेत्युपासीत''। इति श्रुतेः ।
'विद्युद्ब्रह्मेत्युपासीत''। इति श्रुतेः ।
'जगच्चक्रस्याक्षभूतो बलरूपश्च केशवः''॥ इति च ॥
'जगच्चक्रस्याक्षभूतो बलरूपश्च केशवः''॥ इति च ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,580: Line 9,552:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V30_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V30" data-block-id="BTN_C08_S05_V30_B1">आत्मा च आत्मगुणाश्च निर्जिता येन ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C08_S05_V30
| id       = BTN_C08_S05_V30_B1
| text    = आत्मा च आत्मगुणाश्च निर्जिता येन ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,592: Line 9,560:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V34_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V34" data-block-id="BTN_C08_S05_V34_B1">'सूर्यसोमयमेन्द्रादीनृतेऽन्ये लोकपा अपि ॥
| verse_id = BTN_C08_S05_V34
| id       = BTN_C08_S05_V34_B1
| text    = 'सूर्यसोमयमेन्द्रादीनृतेऽन्ये लोकपा अपि ॥
अद्भिर्जीवन्ति सोमाच्च महेन्द्रादीनृतेऽखिलाः ।
अद्भिर्जीवन्ति सोमाच्च महेन्द्रादीनृतेऽखिलाः ।
अपां सोमस्य चेन्द्राद्याः सर्वे वै जीवनप्रदाः''इति च ॥ ३३,३४ ॥
अपां सोमस्य चेन्द्राद्याः सर्वे वै जीवनप्रदाः''इति च ॥ ३३,३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,604: Line 9,568:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V35_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V35" data-block-id="BTN_C08_S05_V35_B1">समुद्रे उदरे ॥</div>
| verse_id = BTN_C08_S05_V35
| id       = BTN_C08_S05_V35_B1
| text    = समुद्रे उदरे ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,616: Line 9,576:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S05_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S05_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S05_V36_B1" data-verse="BTN_C08_S05_V36" data-block-id="BTN_C08_S05_V36_B1">अमृतस्येति मुक्तेरित्यस्य विशेषणम् ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C08_S05_V36
| id       = BTN_C08_S05_V36_B1
| text    = अमृतस्येति मुक्तेरित्यस्य विशेषणम् ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,630: Line 9,586:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S06_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S06_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S06_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S06_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S06_V39_B1" data-verse="BTN_C08_S06_V39" data-block-id="BTN_C08_S06_V39_B1">'अनन्तोढो मन्दरस्तु यदा वैवस्वतान्तरम् ।
| verse_id = BTN_C08_S06_V39
अमृतार्थं सुपर्णोढो रैवतस्यान्तरे मनोः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३९ ॥</div>
| id       = BTN_C08_S06_V39_B1
| text    = 'अनन्तोढो मन्दरस्तु यदा वैवस्वतान्तरम् ।
अमृतार्थं सुपर्णोढो रैवतस्यान्तरे मनोः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,651: Line 9,603:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S07_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S07_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S07_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S07_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S07_V22_B1" data-verse="BTN_C08_S07_V22" data-block-id="BTN_C08_S07_V22_B1">'रुद्रस्य यशसेऽर्थाय स्वयं विष्णुर्विषं विभुः ।
| verse_id = BTN_C08_S07_V22
| id       = BTN_C08_S07_V22_B1
| text    = 'रुद्रस्य यशसेऽर्थाय स्वयं विष्णुर्विषं विभुः ।
न सञ्जह्रे समर्थोऽपि वायुं चोचे प्रशान्तये''इति च ॥
न सञ्जह्रे समर्थोऽपि वायुं चोचे प्रशान्तये''इति च ॥
'तत्र तत्र स्तुतिपदैर्हरिरेव तु तद्गतः ।
'तत्र तत्र स्तुतिपदैर्हरिरेव तु तद्गतः ।
स्तूयतेऽतो युक्तमेव गुणाधिक्यवचोऽपि तु''इति च ॥ १९-२२ ॥
स्तूयतेऽतो युक्तमेव गुणाधिक्यवचोऽपि तु''इति च ॥ १९-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,670: Line 9,618:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S08_V21_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V21" data-block-id="BTN_C08_S08_V21_B1">एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणं
| verse_id = BTN_C08_S08_V21
| id       = BTN_C08_S08_V21_B1
| text    = एवं विमृश्याव्यभिचारिसद्गुणं
पदं निजैकाश्रयिसद्गुणाश्रयम् ।
पदं निजैकाश्रयिसद्गुणाश्रयम् ।
वव्रे वरं सर्वगुणैरपेक्षितं
वव्रे वरं सर्वगुणैरपेक्षितं
रमा मुकुन्दं निरपेक्षमीप्सितम् ॥ २२ ॥
रमा मुकुन्दं निरपेक्षमीप्सितम् ॥ २२ ॥
'अनाद्यनन्तकोलेऽपि विष्णुमेवाश्रिता रमा ।
'अनाद्यनन्तकोलेऽपि विष्णुमेवाश्रिता रमा ।
अन्येषां ज्ञापनार्थाय दोषानुक्त्वेतरान् जहौ''॥ इति च ॥ १९-२२ ॥
अन्येषां ज्ञापनार्थाय दोषानुक्त्वेतरान् जहौ''॥ इति च ॥ १९-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,687: Line 9,631:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V34" data-block-id="BTN_C08_S08_V34_B1">लिप्सन्तः सर्ववस्तूनि कलशं तरसाऽहरन् ।
| verse_id = BTN_C08_S08_V34
नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन् कलशेऽमृतभाजने ॥</div>
| id       = BTN_C08_S08_V34_B1
| text    = लिप्सन्तः सर्ववस्तूनि कलशं तरसाऽहरन् ।
नीयमानेऽसुरैस्तस्मिन् कलशेऽमृतभाजने ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,700: Line 9,640:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S08_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S08_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S08_V35_B1" data-verse="BTN_C08_S08_V35" data-block-id="BTN_C08_S08_V35_B1">'तेषां सत्याच्चालनार्थं हरिर्धन्वन्तरिर्विभुः ।
| verse_id = BTN_C08_S08_V35
समर्थोऽप्यसुराणां तु स्वहस्तादमुचत्सुधाम्''। इति च ॥ ३३-३५ ॥</div>
| id       = BTN_C08_S08_V35_B1
| text    = 'तेषां सत्याच्चालनार्थं हरिर्धन्वन्तरिर्विभुः ।
समर्थोऽप्यसुराणां तु स्वहस्तादमुचत्सुधाम्''। इति च ॥ ३३-३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,717: Line 9,653:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S09_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S09_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S09_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S09_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S09_V57_B1" data-verse="BTN_C08_S09_V57" data-block-id="BTN_C08_S09_V57_B1">'कालनेम्यादयः सर्वे हरिणा निहता अपि ।
| verse_id = BTN_C08_S09_V57
शुक्रेणोज्जीविताः सन्तः पुनस्तेनैव पातिताः''॥ इति च ॥५६,५७॥</div>
| id       = BTN_C08_S09_V57_B1
| text    = 'कालनेम्यादयः सर्वे हरिणा निहता अपि ।
शुक्रेणोज्जीविताः सन्तः पुनस्तेनैव पातिताः''॥ इति च ॥५६,५७॥
}}


</div>
</div>
Line 13,734: Line 9,666:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S19_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S19_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S19_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S19_V13_B1" data-verse="BTN_C08_S19_V13" data-block-id="BTN_C08_S19_V13_B1">'बलिरप्यसुरावेशात्स्तुवन्नपि जनार्दनम् ।
| verse_id = BTN_C08_S19_V13
आक्षिपत्यन्तरा क्वापि प्रह्लादो नित्यभक्तिमान्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १२-१३ ॥</div>
| id       = BTN_C08_S19_V13_B1
| text    = 'बलिरप्यसुरावेशात्स्तुवन्नपि जनार्दनम् ।
आक्षिपत्यन्तरा क्वापि प्रह्लादो नित्यभक्तिमान्''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १२-१३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,751: Line 9,679:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S22_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S22_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C08_S22_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C08_S22_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C08_S22_V20_B1" data-verse="BTN_C08_S22_V20" data-block-id="BTN_C08_S22_V20_B1">'अनन्तशक्तिर्भगवान् मत्स्यरूपी जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C08_S22_V20
क्रीडार्थं याचयामास स्वयं सत्यव्रतं नृपम् ॥''इति मात्स्ये ।</div>
| id       = BTN_C08_S22_V20_B1
| text    = 'अनन्तशक्तिर्भगवान् मत्स्यरूपी जनार्दनः ।
क्रीडार्थं याचयामास स्वयं सत्यव्रतं नृपम् ॥''इति मात्स्ये ।
}}


</div>
</div>
Line 13,768: Line 9,692:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S06_V84" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S06_V84">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S06_V84" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S06_V84">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C09_S06_V84_B1" data-verse="BTN_C09_S06_V84" data-block-id="BTN_C09_S06_V84_B1">'ब्रह्मादिभक्तिकोट्यंशादंशो नैवाम्बरीषके ।
| verse_id = BTN_C09_S06_V84
| id       = BTN_C09_S06_V84_B1
| text    = 'ब्रह्मादिभक्तिकोट्यंशादंशो नैवाम्बरीषके ।
नैवान्यस्य च कस्यापि तथापि हरिरीश्वरः ॥
नैवान्यस्य च कस्यापि तथापि हरिरीश्वरः ॥
तात्कालिकोपचेयत्वात्तेषां यशस आदिराट् ।
तात्कालिकोपचेयत्वात्तेषां यशस आदिराट् ।
Line 13,780: Line 9,701:
ब्रह्मादेर्विष्ण्वधीनत्वज्ञापनाय च केवलम् ॥
ब्रह्मादेर्विष्ण्वधीनत्वज्ञापनाय च केवलम् ॥
दुर्वासाश्च स्वयं रुद्रस्तथाप्यन्याय्यमुक्तवान् ।
दुर्वासाश्च स्वयं रुद्रस्तथाप्यन्याय्यमुक्तवान् ।
तस्याप्यनुग्रहार्थाय दर्पनाशार्थमेव च''॥ इति गारुडे ॥ ८४ ॥
तस्याप्यनुग्रहार्थाय दर्पनाशार्थमेव च''॥ इति गारुडे ॥ ८४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,793: Line 9,713:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S08_V92" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S08_V92">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S08_V92" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S08_V92">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C09_S08_V92_B1" data-verse="BTN_C09_S08_V92" data-block-id="BTN_C09_S08_V92_B1">'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।
| verse_id = BTN_C09_S08_V92
| id       = BTN_C09_S08_V92_B1
| text    = 'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।
अतोऽस्य राम इत्याख्या तस्य दुःखं कुतोऽण्वपि ॥
अतोऽस्य राम इत्याख्या तस्य दुःखं कुतोऽण्वपि ॥
तथाऽपि लोकशिक्षार्थमदुःखो दुःखवर्तिवत् ।
तथाऽपि लोकशिक्षार्थमदुःखो दुःखवर्तिवत् ।
Line 13,802: Line 9,719:
ज्ञापनार्थं पुनर्नित्यसम्बन्धं स्वात्मनः श्रिया ।
ज्ञापनार्थं पुनर्नित्यसम्बन्धं स्वात्मनः श्रिया ।
अयोध्याया विनिर्गच्छन् सर्वलोकस्य चेश्वरः ॥
अयोध्याया विनिर्गच्छन् सर्वलोकस्य चेश्वरः ॥
प्रत्यक्षं तु श्रिया सार्धं जगामानादिरव्ययः''॥ ९०,९२ ॥
प्रत्यक्षं तु श्रिया सार्धं जगामानादिरव्ययः''॥ ९०,९२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,823: Line 9,739:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S09_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S09_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C09_S09_V23_B1" data-verse="BTN_C09_S09_V23" data-block-id="BTN_C09_S09_V23_B1">'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।
| verse_id = BTN_C09_S09_V23
| id       = BTN_C09_S09_V23_B1
| text    = 'नित्यपूर्णसुखज्ञप्तिस्वरूपोऽसौ यतो विभुः ।
अतोऽस्य राम इत्याख्या तस्य दुःखं कुतोऽण्वपि ॥
अतोऽस्य राम इत्याख्या तस्य दुःखं कुतोऽण्वपि ॥
तथाऽपि लोकशिक्षार्थमदुःखो दुःखवर्तिवत् ।
तथाऽपि लोकशिक्षार्थमदुःखो दुःखवर्तिवत् ।
Line 13,836: Line 9,749:
ब्रह्मलोकसमं चक्रे समस्तं क्षितिमण्डलम् ॥
ब्रह्मलोकसमं चक्रे समस्तं क्षितिमण्डलम् ॥
रामो रामो राम इति सर्वेषामभवत्तदा ।
रामो रामो राम इति सर्वेषामभवत्तदा ।
सर्वो राममयो लोको यदा रामस्त्वपालयत् ॥"इति स्कान्दे ॥ १५-१९,२३ ॥
सर्वो राममयो लोको यदा रामस्त्वपालयत् ॥"इति स्कान्दे ॥ १५-१९,२३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,847: Line 9,759:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S14_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S14_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S14_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S14_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C09_S14_V07_B1_" data-verse="BTN_C09_S14_V07" data-block-id="BTN_C09_S14_V07_B1_">ततश्चावभृथस्नानविधूताशेषकिल्बिषः ।
| verse_id = BTN_C09_S14_V07
| id       = BTN_C09_S14_V07_B1_
| text    = ततश्चावभृथस्नानविधूताशेषकिल्बिषः ।
सरस्वत्यां ब्रह्मनद्यां रेजे व्यभ्र इवांशुमान् ॥ २३ ॥
सरस्वत्यां ब्रह्मनद्यां रेजे व्यभ्र इवांशुमान् ॥ २३ ॥
'जामदग्न्यो वरं वव्रेऽनन्तशक्तिरपि स्वयम् ।
'जामदग्न्यो वरं वव्रेऽनन्तशक्तिरपि स्वयम् ।
Line 13,857: Line 9,766:
अजानन्तोऽस्य माहात्म्यं मोहितास्तस्य मायया ॥
अजानन्तोऽस्य माहात्म्यं मोहितास्तस्य मायया ॥
मोहयन्मायया लोकं चक्रे चापचितिं वधे ।
मोहयन्मायया लोकं चक्रे चापचितिं वधे ।
पुण्यपापादिनिर्मातुः कुतः पापादिसङ्गतिः''॥ इति च ॥ ७,२३ ॥
पुण्यपापादिनिर्मातुः कुतः पापादिसङ्गतिः''॥ इति च ॥ ७,२३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,872: Line 9,780:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S17_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S17_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C09_S17_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C09_S17_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C09_S17_V39_B1" data-verse="BTN_C09_S17_V39" data-block-id="BTN_C09_S17_V39_B1">द्वाजमिमं भर । उचथ्यस्य क्षेत्रजो बृहस्पतेर्जात इति । द्वयोर्जातत्वाद्द्वाजः । बृहस्पतेर्वाजः प्रजासन्ततिर्येन भृता बृहस्पतेर्भरद्वाजः ।
| verse_id = BTN_C09_S17_V39
'भरद्वाजो मरुद्भिश्च भृतो जातो द्वयोर्यतः ''इति पाद्मे ॥ ३८-३९ ॥</div>
| id       = BTN_C09_S17_V39_B1
| text    = द्वाजमिमं भर । उचथ्यस्य क्षेत्रजो बृहस्पतेर्जात इति । द्वयोर्जातत्वाद्द्वाजः । बृहस्पतेर्वाजः प्रजासन्ततिर्येन भृता बृहस्पतेर्भरद्वाजः ।
'भरद्वाजो मरुद्भिश्च भृतो जातो द्वयोर्यतः ''इति पाद्मे ॥ ३८-३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,887: Line 9,791:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S01_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V41" data-block-id="BTN_C10_S01_V41_B1">स्वप्ने यथा दृष्टश्रुतस्मृत्यनुसारि देहं प्राप्नोति । अपस्मृतिर्मृतः । पूर्वदेह-स्मरणाभावात् । अनभिमानतः ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S01_V41
| id       = BTN_C10_S01_V41_B1
| text    = स्वप्ने यथा दृष्टश्रुतस्मृत्यनुसारि देहं प्राप्नोति । अपस्मृतिर्मृतः । पूर्वदेह-स्मरणाभावात् । अनभिमानतः ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 13,897: Line 9,797:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S01_V42_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V42" data-block-id="BTN_C10_S01_V42_B1">यतो यतः । यत्र यत्र मनो धावत्यात्मपञ्चानां मध्ये तत्र तत्र तेन दैवेन सह जायते गुणानुबद्धः सन् ।
| verse_id = BTN_C10_S01_V42
| id       = BTN_C10_S01_V42_B1
| text    = यतो यतः । यत्र यत्र मनो धावत्यात्मपञ्चानां मध्ये तत्र तत्र तेन दैवेन सह जायते गुणानुबद्धः सन् ।
'दैवगान्धर्वपित्र्येषु मानुषेष्वासुरेषु च ।
'दैवगान्धर्वपित्र्येषु मानुषेष्वासुरेषु च ।
यत्र यत्र मनो याति तत्र तत्रोपजायते ॥
यत्र यत्र मनो याति तत्र तत्रोपजायते ॥
Line 13,907: Line 9,804:
श्वेतद्वीपादि तत्रापि योग्यतामप्यपेक्ष्य तु ॥
श्वेतद्वीपादि तत्रापि योग्यतामप्यपेक्ष्य तु ॥
विष्णोः स्थानं विनाऽन्यत्र वायुशक्रादिनामपि ।
विष्णोः स्थानं विनाऽन्यत्र वायुशक्रादिनामपि ।
त्रैलोक्यदेशभेदेषु योग्यता न त्वपेक्षिता''॥ इति नारदीये ॥ ४२ ॥
त्रैलोक्यदेशभेदेषु योग्यता न त्वपेक्षिता''॥ इति नारदीये ॥ ४२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,916: Line 9,812:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S01_V44_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V44" data-block-id="BTN_C10_S01_V44_B1">विभाव्यते विविधं भाव्यते । स्वमायारचितेषु विष्णुमायारचितेषु । रागानुगतः पुमान् जीवो विविधं मुह्यति ।
| verse_id = BTN_C10_S01_V44
| id       = BTN_C10_S01_V44_B1
| text    = विभाव्यते विविधं भाव्यते । स्वमायारचितेषु विष्णुमायारचितेषु । रागानुगतः पुमान् जीवो विविधं मुह्यति ।
'यथैवोदशरावेषु सूर्यादिः प्रतिबिम्बितः ।
'यथैवोदशरावेषु सूर्यादिः प्रतिबिम्बितः ।
वायुना चलितो भाति छिन्नभिन्नादिरूपवान् ॥
वायुना चलितो भाति छिन्नभिन्नादिरूपवान् ॥
Line 13,937: Line 9,830:
'परः स्वो हरिरुद्दाम इति नामचतुष्टयम् ।
'परः स्वो हरिरुद्दाम इति नामचतुष्टयम् ।
विष्णोर्गुह्यं तु यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
विष्णोर्गुह्यं तु यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
'स्वतन्त्रत्वात्सुखत्वाच्च स्वनामा विष्णुरुच्यते''इति पाद्मे ॥ ४३,४४ ॥
'स्वतन्त्रत्वात्सुखत्वाच्च स्वनामा विष्णुरुच्यते''इति पाद्मे ॥ ४३,४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,946: Line 9,838:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S01_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S01_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S01_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S01_V49" data-block-id="BTN_C10_S01_V49_B1">कुण्डादिस्थाग्नेर्दारुयोगादौ स्वतः प्रवृत्त्यभावात् ।
| verse_id = BTN_C10_S01_V49
| id       = BTN_C10_S01_V49_B1
| text    = कुण्डादिस्थाग्नेर्दारुयोगादौ स्वतः प्रवृत्त्यभावात् ।
'यथा कुण्डस्थितस्याग्नेर्दैवाद्दारूपसंनमेत् ।
'यथा कुण्डस्थितस्याग्नेर्दैवाद्दारूपसंनमेत् ।
देहयोगो वियोगश्च तथा दैवान्न चान्यथा''॥ इति वामने ॥ ५१ ॥
देहयोगो वियोगश्च तथा दैवान्न चान्यथा''॥ इति वामने ॥ ५१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,962: Line 9,850:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V19" data-block-id="BTN_C10_S03_V19_B1">'आविश्य पितरं विष्णुः स्वरूपेणैव मातरम् ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V19
| id       = BTN_C10_S03_V19_B1
| text    = 'आविश्य पितरं विष्णुः स्वरूपेणैव मातरम् ।
विडम्बनार्थं लोकस्य निर्जनिश्चाप्यथाविशत् ।
विडम्बनार्थं लोकस्य निर्जनिश्चाप्यथाविशत् ।
आनन्दमात्रदेहेन जातवत्सम्प्रदृश्यते''। इति च ॥ १७,१९ ॥
आनन्दमात्रदेहेन जातवत्सम्प्रदृश्यते''। इति च ॥ १७,१९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,974: Line 9,858:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V27" data-block-id="BTN_C10_S03_V27_B1">'सच्छब्द उत्तमं ब्रूयादानन्दं तीति वै वदेत् ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V27
| id       = BTN_C10_S03_V27_B1
| text    = 'सच्छब्द उत्तमं ब्रूयादानन्दं तीति वै वदेत् ।
येति ज्ञानं समुद्दिष्टं पूर्णानन्ददृशिस्ततः ॥
येति ज्ञानं समुद्दिष्टं पूर्णानन्ददृशिस्ततः ॥
सत्यशब्दोदितं तादृग्रूपं नित्यं यतो हरेः ।
सत्यशब्दोदितं तादृग्रूपं नित्यं यतो हरेः ।
Line 13,986: Line 9,867:
सत्यस्य सत्यो भगवान्सत्यस्थो जगति स्थितः ॥
सत्यस्य सत्यो भगवान्सत्यस्थो जगति स्थितः ॥
जगन्नेतृत्वतः सत्यनेता विष्णुः प्रकीर्तितः ।
जगन्नेतृत्वतः सत्यनेता विष्णुः प्रकीर्तितः ।
अत्तृत्वाच्च तदादानात्सत्यात्मा चोच्यते विभुः''इति तन्त्रभागवते ॥
अत्तृत्वाच्च तदादानात्सत्यात्मा चोच्यते विभुः''इति तन्त्रभागवते ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 13,995: Line 9,875:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V29_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V29" data-block-id="BTN_C10_S03_V29_B1">'जगद्वृक्षाश्रया ह्येषा प्रकृतिस्तु गुणत्रयम् ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V29
| id       = BTN_C10_S03_V29_B1
| text    = 'जगद्वृक्षाश्रया ह्येषा प्रकृतिस्तु गुणत्रयम् ।
मूलं मात्राः शिफास्तस्य उत्पित्सुत्वादिकास्तथा ॥
मूलं मात्राः शिफास्तस्य उत्पित्सुत्वादिकास्तथा ॥
षट्प्रकारास्तु विटपा देवगन्धर्वदानवाः ।
षट्प्रकारास्तु विटपा देवगन्धर्वदानवाः ।
Line 14,009: Line 9,886:
न कदाचिन्न भूतोऽसौ न चैव न भविष्यति ॥
न कदाचिन्न भूतोऽसौ न चैव न भविष्यति ॥
स्वतो वा परतो वापि सन्नतोऽसौ जगत्तरुः ।
स्वतो वा परतो वापि सन्नतोऽसौ जगत्तरुः ।
अस्य स्वर्गादिकृद्विष्णुः सदानन्दैकरूपकः ॥''इति च ॥ २८-२९ ॥
अस्य स्वर्गादिकृद्विष्णुः सदानन्दैकरूपकः ॥''इति च ॥ २८-२९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,018: Line 9,894:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V31" data-block-id="BTN_C10_S03_V31_B1">'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्ववान् हरिरुच्यते ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V31
न तु सत्वगुणात्मत्वाद्यत स्त्रिगुणवर्जितः''॥ इति नारदीये ॥ ३०,३१ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S03_V31_B1
| text    = 'सदा सर्वगुणाढ्यत्वात्सत्ववान् हरिरुच्यते ।
न तु सत्वगुणात्मत्वाद्यत स्त्रिगुणवर्जितः''॥ इति नारदीये ॥ ३०,३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,029: Line 9,901:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V32" data-block-id="BTN_C10_S03_V32_B1">'भगवत्पादपोतोऽसौ नान्यपोतसमो भवेत् ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V32
| id       = BTN_C10_S03_V32_B1
| text    = 'भगवत्पादपोतोऽसौ नान्यपोतसमो भवेत् ।
सन्निधायैव शिष्येषु तदेव प्राप्नुयुर्यतः''॥ इति वामने ॥
सन्निधायैव शिष्येषु तदेव प्राप्नुयुर्यतः''॥ इति वामने ॥
'भगवत्पादनौकाया नेयं नौकोपमा भवेत् ।
'भगवत्पादनौकाया नेयं नौकोपमा भवेत् ।
तया तीर्त्वा तु तामेव प्राप्य तिष्ठन्ति तत्र यत्''॥ इति ब्राह्मे ॥
तया तीर्त्वा तु तामेव प्राप्य तिष्ठन्ति तत्र यत्''॥ इति ब्राह्मे ॥
अतस्तामेव याताः ॥ ३२ ॥
अतस्तामेव याताः ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,043: Line 9,911:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V35" data-block-id="BTN_C10_S03_V35_B1">'विशुद्धसत्वब्रह्मादेः शरीरे संस्थितो हरिः ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V35
तेषामादेशमार्गेण वेदाद्यैरर्चयन्ति तम्''॥ इति भागवततन्त्रे ॥३५॥</div>
| id       = BTN_C10_S03_V35_B1
| text    = 'विशुद्धसत्वब्रह्मादेः शरीरे संस्थितो हरिः ।
तेषामादेशमार्गेण वेदाद्यैरर्चयन्ति तम्''॥ इति भागवततन्त्रे ॥३५॥
}}


</div>
</div>
Line 14,054: Line 9,918:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V36_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V36" data-block-id="BTN_C10_S03_V36_B1">'सत्वं ब्रह्मादिदेहाख्यं ज्ञानरूपं तमोनुदम् ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V36
| id       = BTN_C10_S03_V36_B1
| text    = 'सत्वं ब्रह्मादिदेहाख्यं ज्ञानरूपं तमोनुदम् ।
यदि न स्यात्तदा सत्वप्रकाशानुमितो विभुः ॥
यदि न स्यात्तदा सत्वप्रकाशानुमितो विभुः ॥
यदि न स्यात्परो विष्णुः कथं विद्वज्जना अमुम् ।
यदि न स्यात्परो विष्णुः कथं विद्वज्जना अमुम् ।
अर्चयन्तीति तत्त्वस्य जिज्ञासुभिरधोक्षजः ॥
अर्चयन्तीति तत्त्वस्य जिज्ञासुभिरधोक्षजः ॥
कथं ज्ञायेत कस्यापि निर्गुणत्वात्परो विभुः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
कथं ज्ञायेत कस्यापि निर्गुणत्वात्परो विभुः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,068: Line 9,928:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V37_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V37" data-block-id="BTN_C10_S03_V37_B1">'लोकसिद्धार्थनाम्नः स राहित्यान्नामवर्जितः ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V37
| id       = BTN_C10_S03_V37_B1
| text    = 'लोकसिद्धार्थनाम्नः स राहित्यान्नामवर्जितः ।
अरूपोऽप्राकृतत्वाच्च सत्वाभावात्तथाऽगुणः ॥
अरूपोऽप्राकृतत्वाच्च सत्वाभावात्तथाऽगुणः ॥
अकर्माऽक्लिष्टकारित्वान्नित्यत्वादज एव च ।
अकर्माऽक्लिष्टकारित्वान्नित्यत्वादज एव च ।
Line 14,089: Line 9,946:
देवक्रियायाः प्रतियन्ति भगवत्प्रेरणादेव जानन्ति ।
देवक्रियायाः प्रतियन्ति भगवत्प्रेरणादेव जानन्ति ।
'नामरूपादि विष्णोस्तु न शक्यं ज्ञातुमञ्जसा ।
'नामरूपादि विष्णोस्तु न शक्यं ज्ञातुमञ्जसा ।
तथापि तत्प्रसादेन जानन्ति परमर्षयः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥
तथापि तत्प्रसादेन जानन्ति परमर्षयः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,096: Line 9,952:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V38" data-block-id="BTN_C10_S03_V38_B1">यस्मान्नामरूपादयः सन्ति तस्माच्छृण्वन् गृणन् । क्रियासु क्रियमाणासु प्रेरकत्वेन पूज्यत्वेन च ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V38
| id       = BTN_C10_S03_V38_B1
| text    = यस्मान्नामरूपादयः सन्ति तस्माच्छृण्वन् गृणन् । क्रियासु क्रियमाणासु प्रेरकत्वेन पूज्यत्वेन च ।
'सर्वक्रियासु कर्तृत्वपूज्यत्वेन जनार्दनम् ।
'सर्वक्रियासु कर्तृत्वपूज्यत्वेन जनार्दनम् ।
यो वेत्ति नैति संसारं तत्प्रसादान्न संशयः''॥ इति क्रियायोगे ॥ ३८ ॥
यो वेत्ति नैति संसारं तत्प्रसादान्न संशयः''॥ इति क्रियायोगे ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,108: Line 9,960:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V39" data-block-id="BTN_C10_S03_V39_B1">'खं नाभिश्चरणौ क्षितिः''इति भवतः पदो भुवः ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V39
| id       = BTN_C10_S03_V39_B1
| text    = 'खं नाभिश्चरणौ क्षितिः''इति भवतः पदो भुवः ।
'पदाद्याश्रयणाद्विष्णोः पृथिव्यादि पदादिकम् ।
'पदाद्याश्रयणाद्विष्णोः पृथिव्यादि पदादिकम् ।
तज्जत्वाद्वाथ सादृश्याद्यथानुर्भूमिगं पदम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३९ ॥
तज्जत्वाद्वाथ सादृश्याद्यथानुर्भूमिगं पदम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,122: Line 9,970:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S03_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S03_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S03_V40" data-block-id="BTN_C10_S03_V40_B1">'अज्ञानादेव मन्यन्ते विष्णोर्जनिमृती नराः ।
| verse_id = BTN_C10_S03_V40
| id       = BTN_C10_S03_V40_B1
| text    = 'अज्ञानादेव मन्यन्ते विष्णोर्जनिमृती नराः ।
स्थितिरूपस्य चान्यस्मात्स्थितिं मोक्षाश्रयस्य हि ॥
स्थितिरूपस्य चान्यस्मात्स्थितिं मोक्षाश्रयस्य हि ॥
स्वेच्छया हि जनिं भङ्गं स्थितिं चासौ करोत्यजः ।
स्वेच्छया हि जनिं भङ्गं स्थितिं चासौ करोत्यजः ।
सर्वस्य जगतो यस्मात्तज्जन्मादिः कुतो भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥
सर्वस्य जगतो यस्मात्तज्जन्मादिः कुतो भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,137: Line 9,981:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V15" data-block-id="BTN_C10_S04_V15_B1">'बहिश्च विद्यमानत्वादप्रविष्टो जगद्धरिः ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V15
| id       = BTN_C10_S04_V15_B1
| text    = 'बहिश्च विद्यमानत्वादप्रविष्टो जगद्धरिः ।
प्रविष्टवच्च तत्रैव पूर्णरूपत्वतो विभुः ॥
प्रविष्टवच्च तत्रैव पूर्णरूपत्वतो विभुः ॥
अप्रवेशः प्रवेशश्च प्रविष्टोपमता तथा ।
अप्रवेशः प्रवेशश्च प्रविष्टोपमता तथा ।
बहिरन्तर्गतस्य स्यादित्याहुः शब्दवेदिनः''॥ इति च ॥ १५ ॥
बहिरन्तर्गतस्य स्यादित्याहुः शब्दवेदिनः''॥ इति च ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,152: Line 9,992:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V17" data-block-id="BTN_C10_S04_V17_B1">'महदादिस्त्वविकृत ईषद्विकृतरूपतः''। इति च ॥
| verse_id = BTN_C10_S04_V17
| id       = BTN_C10_S04_V17_B1
| text    = 'महदादिस्त्वविकृत ईषद्विकृतरूपतः''। इति च ॥
अनुगता इव प्रविष्टा इव । पूर्वोक्तवद्बहिरपि विद्यमानत्वात् । अन्तश्च देवतानामविभक्तशक्तित्वात्पूर्वोत्पन्नत्वात्तत्त्वानामण्डप्रवेशमात्रम् । व्यक्तिविशेषादुत्पत्तिरित्युपचर्यते । अण्डजो ब्रह्मेत्यादि ।
अनुगता इव प्रविष्टा इव । पूर्वोक्तवद्बहिरपि विद्यमानत्वात् । अन्तश्च देवतानामविभक्तशक्तित्वात्पूर्वोत्पन्नत्वात्तत्त्वानामण्डप्रवेशमात्रम् । व्यक्तिविशेषादुत्पत्तिरित्युपचर्यते । अण्डजो ब्रह्मेत्यादि ।
'महद्रूपादिना ब्रह्मा देवाश्चैव प्रजज्ञिरे ।
'महद्रूपादिना ब्रह्मा देवाश्चैव प्रजज्ञिरे ।
अण्डे त्वेषामभिव्यक्तिर्जनिरित्यभिधीयते''॥ इति च ॥ १६,१७ ॥
अण्डे त्वेषामभिव्यक्तिर्जनिरित्यभिधीयते''॥ इति च ॥ १६,१७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,165: Line 10,001:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V18" data-block-id="BTN_C10_S04_V18_B1">ग्राह्यगुणविषयबुध्द्यनुमेयलक्षणः । ग्राह्यगुणेष्वस्वातन्त्र्यात्तज्ज्ञापकोऽ- न्योऽस्तीति ज्ञायते ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V18
| id       = BTN_C10_S04_V18_B1
| text    = ग्राह्यगुणविषयबुध्द्यनुमेयलक्षणः । ग्राह्यगुणेष्वस्वातन्त्र्यात्तज्ज्ञापकोऽ- न्योऽस्तीति ज्ञायते ।
'ज्ञाताऽपि सर्वभावानां ज्ञायते ज्ञानलिङ्गतः ।
'ज्ञाताऽपि सर्वभावानां ज्ञायते ज्ञानलिङ्गतः ।
जिघृक्षोर्ग्रहणाभावादस्वातन्त्र्यप्रतीतितः ॥
जिघृक्षोर्ग्रहणाभावादस्वातन्त्र्यप्रतीतितः ॥
Line 14,176: Line 10,009:
'सर्वः सम्पूर्णसामर्थ्यात्सर्वात्मा सर्वभक्षणात् ।
'सर्वः सम्पूर्णसामर्थ्यात्सर्वात्मा सर्वभक्षणात् ।
अनन्याश्रयतश्चात्मवस्तुत्वमभिधीयते''॥ इति च ।
अनन्याश्रयतश्चात्मवस्तुत्वमभिधीयते''॥ इति च ।
आत्मन्येव वासादात्मवस्तु ॥ १८ ॥
आत्मन्येव वासादात्मवस्तु ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,183: Line 10,015:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V19" data-block-id="BTN_C10_S04_V19_B1">परमात्मनोऽपि शरीरे सन्निधानादेवाबुधैरस्वव्यतिरेकतो ज्ञायसे । यथानुकूल- वादं वेदवचनं विना प्रवर्तमानं न तन्मनीषितम् । सम्यक् ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V19
| id       = BTN_C10_S04_V19_B1
| text    = परमात्मनोऽपि शरीरे सन्निधानादेवाबुधैरस्वव्यतिरेकतो ज्ञायसे । यथानुकूल- वादं वेदवचनं विना प्रवर्तमानं न तन्मनीषितम् । सम्यक् ।
'अभी३दमेकमेको अस्मि निष्पाभीद्वा किमु त्रयः करन्ति ।
'अभी३दमेकमेको अस्मि निष्पाभीद्वा किमु त्रयः करन्ति ।
खलेन पर्षान्प्रतिहन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः''॥
खलेन पर्षान्प्रतिहन्मि भूरि किं मा निन्दन्ति शत्रवोऽनिन्द्राः''॥
Line 14,198: Line 10,027:
चेति फलतोऽपि तमो यान्तीति ।
चेति फलतोऽपि तमो यान्तीति ।
'ऐकात्म्यज्ञानतो यान्ति तमो भेदात्परं पदम् ।
'ऐकात्म्यज्ञानतो यान्ति तमो भेदात्परं पदम् ।
स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्यादिज्ञानं भेददृशिर्भवेत्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १९ ॥
स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्यादिज्ञानं भेददृशिर्भवेत्''॥ इति ब्रह्मवैवर्ते ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,205: Line 10,033:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V20" data-block-id="BTN_C10_S04_V20_B1">'अनीहोऽक्लिष्टकारित्वात्तथाऽविकृत एव सन् ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V20
| id       = BTN_C10_S04_V20_B1
| text    = 'अनीहोऽक्लिष्टकारित्वात्तथाऽविकृत एव सन् ।
सर्वं करोति तद्युक्तमैश्वर्यात्पूर्णशक्तितः''॥ इति ब्राह्मे ।
सर्वं करोति तद्युक्तमैश्वर्यात्पूर्णशक्तितः''॥ इति ब्राह्मे ।
अगुणश्चेत्कथं गुणैः सृष्ट्यादिकृदिति तदाश्रयत्वात् ।
अगुणश्चेत्कथं गुणैः सृष्ट्यादिकृदिति तदाश्रयत्वात् ।
'अगुणोऽगुणदेहत्वात्सगुणो गुणधारणात् ।
'अगुणोऽगुणदेहत्वात्सगुणो गुणधारणात् ।
ऐश्वर्यादिगुणत्वाद्वा वासुदेव इतीर्यते''इत्याग्नेये ॥ २० ॥
ऐश्वर्यादिगुणत्वाद्वा वासुदेव इतीर्यते''इत्याग्नेये ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,219: Line 10,043:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V21" data-block-id="BTN_C10_S04_V21_B1">'जगतां वर्धयन्सत्वं यदा रक्षति केशवः ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V21
| id       = BTN_C10_S04_V21_B1
| text    = 'जगतां वर्धयन्सत्वं यदा रक्षति केशवः ।
हयग्रीवादिरूपेण शुक्लवर्णस्तदा विभुः ॥
हयग्रीवादिरूपेण शुक्लवर्णस्तदा विभुः ॥
वर्धयंस्तु रजो येन जगदुत्पादयेद्धरिः ।
वर्धयंस्तु रजो येन जगदुत्पादयेद्धरिः ।
Line 14,245: Line 10,066:
अचिन्त्यैश्वर्यरूपत्वात्पूर्णानन्दैकरूपकः ॥''इति ब्रह्मतर्के ।
अचिन्त्यैश्वर्यरूपत्वात्पूर्णानन्दैकरूपकः ॥''इति ब्रह्मतर्के ।
'स्वेच्छया तु गुणान्विष्णुर्नानारूपान्करोत्यजः ।
'स्वेच्छया तु गुणान्विष्णुर्नानारूपान्करोत्यजः ।
गुणानामाश्रयत्वात्तु भवेत्स गुणबृंहितः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २१ ॥
गुणानामाश्रयत्वात्तु भवेत्स गुणबृंहितः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,252: Line 10,072:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V22" data-block-id="BTN_C10_S04_V22_B1">'सतां सुखविवृद्ध्यर्थमसतां पीडनं हरेः ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V22
| id       = BTN_C10_S04_V22_B1
| text    = 'सतां सुखविवृद्ध्यर्थमसतां पीडनं हरेः ।
यावच्चासुरदुःखं स्यात्तावद्देवसुखं भवेत् ॥
यावच्चासुरदुःखं स्यात्तावद्देवसुखं भवेत् ॥
तत्रापि तारतम्येन ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।
तत्रापि तारतम्येन ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।
यावत्क्षीणं तमस्तावत्प्रकाशस्य तु वर्धनम् ॥
यावत्क्षीणं तमस्तावत्प्रकाशस्य तु वर्धनम् ॥
सर्वस्माच्च कलेः पीडा ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।
सर्वस्माच्च कलेः पीडा ब्रह्मणोऽभ्यधिकं सुखम् ।
तस्मात्सतां रक्षणाय सर्वकर्म हरेः स्मृतम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२२॥
तस्मात्सतां रक्षणाय सर्वकर्म हरेः स्मृतम्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥२२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,267: Line 10,083:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V25" data-block-id="BTN_C10_S04_V25_B1">'सर्वाशुभविनिर्मुक्तगुणमात्रो यतो हरिः ।
| verse_id = BTN_C10_S04_V25
| id       = BTN_C10_S04_V25_B1
| text    = 'सर्वाशुभविनिर्मुक्तगुणमात्रो यतो हरिः ।
सत्तामात्रमतः प्राहुर्निर्विशेषोऽखिलोत्तमः ।
सत्तामात्रमतः प्राहुर्निर्विशेषोऽखिलोत्तमः ।
अनादरान्निरीहश्च सेहः सर्वकृती यतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
अनादरान्निरीहश्च सेहः सर्वकृती यतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
यस्य तद्रूपं सत्वम् । 'सप्तसु प्रथमा''॥ इति सूत्रात् ॥ २५ ॥
यस्य तद्रूपं सत्वम् । 'सप्तसु प्रथमा''॥ इति सूत्रात् ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,280: Line 10,092:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V26" data-block-id="BTN_C10_S04_V26_B1">अशेषसंज्ञः सर्वनामा ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S04_V26
| id       = BTN_C10_S04_V26_B1
| text    = अशेषसंज्ञः सर्वनामा ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,292: Line 10,100:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S04_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S04_V27" data-block-id="BTN_C10_S04_V27_B1">चेष्टते अनेनेति चेष्टा ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S04_V27
| id       = BTN_C10_S04_V27_B1
| text    = चेष्टते अनेनेति चेष्टा ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,304: Line 10,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S05_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V18" data-block-id="BTN_C10_S05_V18_B1">पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।
| verse_id = BTN_C10_S05_V18
| id       = BTN_C10_S05_V18_B1
| text    = पूतनाकंसनरकशिशुपालादिषु द्विधा ।
जीवाः सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ॥
जीवाः सन्तस्त्वसन्तश्च तत्र बन्ध्वादिरूपिणः ॥
विष्णोः सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ।
विष्णोः सन्त इति ज्ञेया असन्तः शत्रुरूपिणः ।
Line 14,313: Line 10,114:
विपर्ययेऽन्यथा च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ।
विपर्ययेऽन्यथा च स्युः शुभास्तत्र हरिं ययुः ।
असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।
असुराश्च तमो घोरं यदि तत्रैव मध्यमाः । ।
मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥
मध्यमां गतिमेवापुरेकदेहगता अपि ॥ इति गारुडे ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,324: Line 10,124:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S05_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V21" data-block-id="BTN_C10_S05_V21_B1">अयमात्मा परमात्मा ॥
| verse_id = BTN_C10_S05_V21
| id       = BTN_C10_S05_V21_B1
| text    = अयमात्मा परमात्मा ॥
यतः परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥
यतः परमात्मनो नैकविधमैक्यं, विपरीतज्ञानेन यतश्च संसृतिर्न निवर्तते । स एव न विपर्येति । पुत्रादिकं तु विपर्येति ॥ तस्मात्तस्मिन्नेव स्थितिं कृत्वा माऽनुशोच ॥
'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
'अहं ब्रह्मास्मि देवोऽस्मि नास्मि केवलमानुषः ।
Line 14,343: Line 10,140:
अन्यथाप्रतिपत्त्या तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ।
अन्यथाप्रतिपत्त्या तु तमो यान्ति विनिश्चयात् ।
अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥
अन्यथा प्रतिपद्यन्ते आसुरा नियतं जनाः ॥
घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥
घोरं तमश्च ते यान्ति तथा ज्ञानात्परं सुराः''॥ इति च ॥१९-२१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,350: Line 10,146:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S05_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V26" data-block-id="BTN_C10_S05_V26_B1">देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।
| verse_id = BTN_C10_S05_V26
| id       = BTN_C10_S05_V26_B1
| text    = देहिनामज्ञानप्रभवा यातनाः स्वपरेति भिदा हन्ति ।
'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ।
'देवोऽहं मानुषो वेति विशेषं तत्र चापि तु ।
तथैव परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ॥
तथैव परमात्मानं विशेषं ब्रह्मजीवयोः ॥
सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।
सम्यग्भेदेन यः पश्येत्स हन्त्यज्ञानसम्भवाः ।
यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥
यातनाः परमात्मानं तत्प्रसादाच्च गच्छति''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,366: Line 10,158:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S05_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S05_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S05_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S05_V27" data-block-id="BTN_C10_S05_V27_B1">'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।
| verse_id = BTN_C10_S05_V27
| id       = BTN_C10_S05_V27_B1
| text    = 'भगवद्दर्शनाद्यस्य विरोधाद्दर्शनं पृथक् ।
पृथग्दृष्टिः स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥
पृथग्दृष्टिः स विज्ञेयो न तु सद्भेददर्शनः''॥ इति च भविष्यत्पुराणे ॥
'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ।
'स्वरूपभेदो हि परजीवयोर्जीवगो मिथः ।
Line 14,378: Line 10,167:
यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः स ईरितः ॥
यच्चान्यच्छास्त्रविद्विष्टमसद्भेदः स ईरितः ॥
सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।
सद्भेददर्शनान्मोक्षस्त्वसद्भेदात्तमो व्रजेत् ।
सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥
सद्भेदादर्शनाच्चैव तमो मोक्षस्तथेतरात्''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,387: Line 10,175:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S11_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V30" data-block-id="BTN_C10_S11_V30_B1">'रूप्यत्वात्तु जगद्रूपं विष्णोः साक्षात्सुखात्मकम् ।
| verse_id = BTN_C10_S11_V30
नित्यपूर्णं समुद्दिष्टं स्वरूपं परमात्मनः''॥ इति वामने ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C10_S11_V30_B1
| text    = 'रूप्यत्वात्तु जगद्रूपं विष्णोः साक्षात्सुखात्मकम् ।
नित्यपूर्णं समुद्दिष्टं स्वरूपं परमात्मनः''॥ इति वामने ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,398: Line 10,182:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S11_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V31" data-block-id="BTN_C10_S11_V31_B1">देहे । 'विष्णुः सर्वगुणोद्रेकात्काल इत्यभिधीयते''॥ इति च ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S11_V31
| id       = BTN_C10_S11_V31_B1
| text    = देहे । 'विष्णुः सर्वगुणोद्रेकात्काल इत्यभिधीयते''॥ इति च ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,408: Line 10,188:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S11_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V32" data-block-id="BTN_C10_S11_V32_B1">'प्रकृत्यादेस्तद्वशत्वात्प्रकृत्यादिरुदीर्यते ।
| verse_id = BTN_C10_S11_V32
| id       = BTN_C10_S11_V32_B1
| text    = 'प्रकृत्यादेस्तद्वशत्वात्प्रकृत्यादिरुदीर्यते ।
यथा राजा भृत्यकृतात्स्वयं कर्तेत्युदीर्यते ॥
यथा राजा भृत्यकृतात्स्वयं कर्तेत्युदीर्यते ॥
यथा देहं स्वतन्त्रत्वात्स्वयमित्याहुरञ्जसा''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥
यथा देहं स्वतन्त्रत्वात्स्वयमित्याहुरञ्जसा''॥ इति पाद्मे ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,420: Line 10,196:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S11_V33_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V33" data-block-id="BTN_C10_S11_V33_B1">स्वात्मना गृह्यमाणः ॥ ३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S11_V33
| id       = BTN_C10_S11_V33_B1
| text    = स्वात्मना गृह्यमाणः ॥ ३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,434: Line 10,206:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S11_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S11_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S11_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S11_V35" data-block-id="BTN_C10_S11_V35_B1">'छन्नोऽन्येषां न तु स्वस्य भगवान्पुरुषोत्तमः ।
| verse_id = BTN_C10_S11_V35
| id       = BTN_C10_S11_V35_B1
| text    = 'छन्नोऽन्येषां न तु स्वस्य भगवान्पुरुषोत्तमः ।
तस्यावतारा देहस्था ओहस्था इति द्विधा ॥
तस्यावतारा देहस्था ओहस्था इति द्विधा ॥
अन्तर्याम्यादिरूपाणि देहस्थानि विदो विदुः ।
अन्तर्याम्यादिरूपाणि देहस्थानि विदो विदुः ।
मत्स्यकूर्मादिरूपाणि न देहस्थानि हृत्पतेः ॥
मत्स्यकूर्मादिरूपाणि न देहस्थानि हृत्पतेः ॥
अन्यातुल्यैरतिशयैर्मनसो नियमादिभिः ।
अन्यातुल्यैरतिशयैर्मनसो नियमादिभिः ।
ज्ञायन्ते तानि रूपाणि नित्यपूर्णानि सर्वशः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ३५ ॥
ज्ञायन्ते तानि रूपाणि नित्यपूर्णानि सर्वशः''॥ इति महाकौर्मे ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,451: Line 10,219:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V34_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V34" data-block-id="BTN_C10_S14_V34_B1">'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V34
| id       = BTN_C10_S14_V34_B1
| text    = 'दण्डोऽपि भगवच्चीर्णो ममैषोऽनुग्रहः स्मृतः ।
इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम् ।
इति भक्त्या चिन्तयतां शुभकारी भवत्यलम् ।
तत्रापि कुर्वतां द्वेषं तमः प्राप्त्यै तथा भवेत्''॥ इति च ॥ ३४ ॥
तत्रापि कुर्वतां द्वेषं तमः प्राप्त्यै तथा भवेत्''॥ इति च ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,463: Line 10,227:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V37_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V37" data-block-id="BTN_C10_S14_V37_B1">'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम् ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V37
तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S14_V37_B1
| text    = 'अपुनर्भवमात्रात्तु हरिसामीप्यमुत्तमम् ।
तत्रापि स्पर्शयोग्यत्वं यथा वेदविदो विदुः''॥ इति पाद्मे ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,474: Line 10,234:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V39" data-block-id="BTN_C10_S14_V39_B1">भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S14_V39
| id       = BTN_C10_S14_V39_B1
| text    = भूताय सर्वदा विद्यमानाय ॥ ३९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,484: Line 10,240:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V40" data-block-id="BTN_C10_S14_V40_B1">अप्राकृताय ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S14_V40
| id       = BTN_C10_S14_V40_B1
| text    = अप्राकृताय ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,494: Line 10,246:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V41" data-block-id="BTN_C10_S14_V41_B1">कालनाभाय कालाश्रयाय ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V41
| id       = BTN_C10_S14_V41_B1
| text    = कालनाभाय कालाश्रयाय ।
'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते ।
'विश्वस्य तदधीनत्वाद्विश्वं विष्णुरुदीर्यते ।
मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥
मूलहेतुत्वतो हेतुः कर्ता प्रातिस्विकं कृतेः''॥ इत्याग्नेये ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,506: Line 10,254:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V46_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V46" data-block-id="BTN_C10_S14_V46_B1">गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S14_V46
| id       = BTN_C10_S14_V46_B1
| text    = गुणप्रदीपाय गुणज्ञापकाय । गुणात्मस्थोदयाय गुणात्मिका प्रकृतिः तस्यां स्थित उदयस्वरूपो हरिः ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,516: Line 10,260:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V48" data-block-id="BTN_C10_S14_V48_B1">अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V48
| id       = BTN_C10_S14_V48_B1
| text    = अविश्वाय जीवेभ्योऽन्यस्मै ।
'शरीरेषु प्रविष्टत्वाद्विश्वो जीव उदीर्यते ।
'शरीरेषु प्रविष्टत्वाद्विश्वो जीव उदीर्यते ।
जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः ।
जीवस्य तदधीनत्वाद्विश्वो विष्णुरिति स्मृतः ।
तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥
तस्योत्पत्त्यादिहेतुत्वाद्विश्वहेतुश्च कीर्त्यते''॥ इति मात्स्ये ॥ ४८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,529: Line 10,269:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V49" data-block-id="BTN_C10_S14_V49_B1">'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V49
| id       = BTN_C10_S14_V49_B1
| text    = 'हरेः स्वरूपशक्तिर्या कालशक्तिरुदीर्यते ।
सदा सर्वगुणात्मत्वाद्दुर्गा वाप्यवरा ततः ॥
सदा सर्वगुणात्मत्वाद्दुर्गा वाप्यवरा ततः ॥
सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात् ।
सर्वसंहारकारित्वाद्वायुः सर्वस्य जीवनात् ।
कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥
कालाभिमानिनावेतौ दुर्गा वायुश्च कीर्तितातौ''॥ इति प्रकाशंहितायाम् ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,542: Line 10,278:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V50" data-block-id="BTN_C10_S14_V50_B1">'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम् ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V50
| id       = BTN_C10_S14_V50_B1
| text    = 'अन्तःप्रियं बहिश्चेति द्विधा प्रियमुदाहृतम् ।
अन्तःप्रिया हरेः सन्तः सर्वं चापि बहिः प्रियम् ॥
अन्तःप्रिया हरेः सन्तः सर्वं चापि बहिः प्रियम् ॥
असन्तश्चापि संहार ईषदन्तःप्रिया इव ।
असन्तश्चापि संहार ईषदन्तःप्रिया इव ।
Line 14,553: Line 10,286:
कर्मपरीप्सया कर्मप्रवर्तनार्थम् । सर्वशरीरेषु स्थातुः । ईहतः प्राणस्य सकाशात् । प्राणसकाशाद्धि कर्म प्रवर्तनमिच्छति भगवान् ।
कर्मपरीप्सया कर्मप्रवर्तनार्थम् । सर्वशरीरेषु स्थातुः । ईहतः प्राणस्य सकाशात् । प्राणसकाशाद्धि कर्म प्रवर्तनमिच्छति भगवान् ।
'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः ।
'वायोः सकाशाज्जगतः प्रवृत्तिं कारयत्यजः ।
प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥
प्राणप्राणमतः प्राहुर्विष्णुं वायोरपि प्रभुम्''॥ इति च ॥ ५० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,562: Line 10,294:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S14_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S14_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S14_V57_B1" data-verse="BTN_C10_S14_V57" data-block-id="BTN_C10_S14_V57_B1">धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।
| verse_id = BTN_C10_S14_V57
'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥</div>
| id       = BTN_C10_S14_V57_B1
| text    = धातुर्गुणविसर्जनम् । हिरण्यगर्भसकाशाद्गुणभूता सृष्टिरस्य जगतः । प्राधान्येन विष्णोरेव ।
'विष्णुः प्रधानतः स्रष्टा गुणस्रष्टा चतुर्मुखः''। इति नारदीये ॥५७॥
}}


</div>
</div>
Line 14,579: Line 10,307:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S15_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S15_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S15_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S15_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S15_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S15_V12" data-block-id="BTN_C10_S15_V12_B1">'विष्णुना विष्णुभक्तैश्च ब्रह्मशापोऽनुवर्त्यते ।
| verse_id = BTN_C10_S15_V12
| id       = BTN_C10_S15_V12_B1
| text    = 'विष्णुना विष्णुभक्तैश्च ब्रह्मशापोऽनुवर्त्यते ।
ब्राह्मणानामपीडायै बलिभिः क्षत्रियादिभिः ॥
ब्राह्मणानामपीडायै बलिभिः क्षत्रियादिभिः ॥
विष्णोश्च विष्णुभक्तानां शापाद् व्यैति तपोऽखिलम् ।
विष्णोश्च विष्णुभक्तानां शापाद् व्यैति तपोऽखिलम् ।
Line 14,591: Line 10,316:
विष्णोरपि वरस्तस्मान्नाधिक्यं सम्प्रयच्छति ॥
विष्णोरपि वरस्तस्मान्नाधिक्यं सम्प्रयच्छति ॥
क्रमशः श्रीविरिञ्चादेः कथञ्चित्केनचित्क्वचित् ॥
क्रमशः श्रीविरिञ्चादेः कथञ्चित्केनचित्क्वचित् ॥
न च दद्याद्धरिस्तादृग्दद्याद्वा बाह्यमेव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ११ ॥
न च दद्याद्धरिस्तादृग्दद्याद्वा बाह्यमेव तु''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,602: Line 10,326:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S16_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S16_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S16_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S16_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S16_V23_B1" data-verse="BTN_C10_S16_V23" data-block-id="BTN_C10_S16_V23_B1">श्रीदामा कृष्णमुवाह । हरिवंशादिवचनात् ।
| verse_id = BTN_C10_S16_V23
| id       = BTN_C10_S16_V23_B1
| text    = श्रीदामा कृष्णमुवाह । हरिवंशादिवचनात् ।
'बहुमानविरोधे तु व्यत्यासः शब्दतोऽर्थतः ।
'बहुमानविरोधे तु व्यत्यासः शब्दतोऽर्थतः ।
कार्योऽनिरुक्तदेवानां गुणसिध्द्यै न चान्यथा ॥
कार्योऽनिरुक्तदेवानां गुणसिध्द्यै न चान्यथा ॥
विष्णुर्ब्रह्मा तथा वायुरनिरुक्ताः प्रकीर्तिताः ।
विष्णुर्ब्रह्मा तथा वायुरनिरुक्ताः प्रकीर्तिताः ।
तत्पत्न््नयश्चेतरगुणा व्यत्यस्यास्तेष्वसंशयः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥
तत्पत्न््नयश्चेतरगुणा व्यत्यस्यास्तेष्वसंशयः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,622: Line 10,342:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S19_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S19_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S19_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S19_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S19_V10_B1" data-verse="BTN_C10_S19_V10" data-block-id="BTN_C10_S19_V10_B1">'श्रीदेवी वेणुमाविश्य रेमे कृष्णमुखाम्बुजे ।
| verse_id = BTN_C10_S19_V10
पपौ च तद्गतं गीतं सुरा इतरभाण्डगाः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥७॥</div>
| id       = BTN_C10_S19_V10_B1
| text    = 'श्रीदेवी वेणुमाविश्य रेमे कृष्णमुखाम्बुजे ।
पपौ च तद्गतं गीतं सुरा इतरभाण्डगाः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥७॥
}}


</div>
</div>
Line 14,635: Line 10,351:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S22_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S22_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S22_V14_B1" data-verse="BTN_C10_S22_V14" data-block-id="BTN_C10_S22_V14_B1">फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S22_V14
| id       = BTN_C10_S22_V14_B1
| text    = फलरूपः स कर्मण इत्याद्यवान्तरेश्वरविषयम् ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,659: Line 10,371:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S22_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S22_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S22_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S22_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S22_V25" data-block-id="BTN_C10_S22_V25_B1">'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।
| verse_id = BTN_C10_S22_V25
| id       = BTN_C10_S22_V25_B1
| text    = 'स्वभावे कर्मणि च यः सत्वादिषु गुणेषु च ।
स्थितो विष्णुः सर्वकर्ता पृथक्संस्थश्च सर्वगः ॥
स्थितो विष्णुः सर्वकर्ता पृथक्संस्थश्च सर्वगः ॥
गुणकर्मस्वभावादिशब्दवाच्यश्च केशवः ।
गुणकर्मस्वभावादिशब्दवाच्यश्च केशवः ।
Line 14,672: Line 10,381:
स च ब्राह्मणगिर्यादिनामा विष्णुरजः परः ।
स च ब्राह्मणगिर्यादिनामा विष्णुरजः परः ।
एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥
एतस्मात्कारणात्कृष्णः शक्रस्य विमदाय तु ॥
गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥
गिर्यादिस्थितमात्मानं पूजयामास बल्लवैः ॥ १५-२५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,683: Line 10,391:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S23_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S23_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S23_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S23_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S23_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S23_V05" data-block-id="BTN_C10_S23_V05_B1">'अत्यल्पस्त्वसुरावेशो देवानां च भविष्यति ।
| verse_id = BTN_C10_S23_V05
| id       = BTN_C10_S23_V05_B1
| text    = 'अत्यल्पस्त्वसुरावेशो देवानां च भविष्यति ।
प्राणमेकं विनाऽसौ हि आखणाश्मसमः स्मृतः ॥
प्राणमेकं विनाऽसौ हि आखणाश्मसमः स्मृतः ॥
तस्मिन्नप्यसुरावेशे गते प्रकृतिरेव तु''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥
तस्मिन्नप्यसुरावेशे गते प्रकृतिरेव तु''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,697: Line 10,401:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S25_V04_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V04" data-block-id="BTN_C10_S25_V04_B1">विशुद्धसत्वं विगतशुद्धसत्वम् । यस्मात्त्रिगुणसम्बन्धस्त्वयि न विद्यते । यत्राग्रहणमनुबद्धम् । तपोमयं ज्ञानात्मकम् ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S25_V04
| id       = BTN_C10_S25_V04_B1
| text    = विशुद्धसत्वं विगतशुद्धसत्वम् । यस्मात्त्रिगुणसम्बन्धस्त्वयि न विद्यते । यत्राग्रहणमनुबद्धम् । तपोमयं ज्ञानात्मकम् ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,707: Line 10,407:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S25_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V05" data-block-id="BTN_C10_S25_V05_B1">पुनर्गुणसंप्रवाहस्य कारणत्वात्तद्धेतवः ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S25_V05
| id       = BTN_C10_S25_V05_B1
| text    = पुनर्गुणसंप्रवाहस्य कारणत्वात्तद्धेतवः ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,719: Line 10,415:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S25_V07_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V07" data-block-id="BTN_C10_S25_V07_B1">'असतां च सतां चैव हरिरेवानुशासकः ।
| verse_id = BTN_C10_S25_V07
| id       = BTN_C10_S25_V07_B1
| text    = 'असतां च सतां चैव हरिरेवानुशासकः ।
सतां तु श्रेयसे सैव ह्यनुशास्तिर्भविष्यति ॥
सतां तु श्रेयसे सैव ह्यनुशास्तिर्भविष्यति ॥
असतां विपरीताय लङ्घयित्वाऽनुशासनम्''॥ इत्याग्नेये ॥ ६-७ ॥
असतां विपरीताय लङ्घयित्वाऽनुशासनम्''॥ इत्याग्नेये ॥ ६-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,733: Line 10,425:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S25_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S25_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S25_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S25_V11" data-block-id="BTN_C10_S25_V11_B1">'आवेशो वसुदेवादौ देहादानं हरेः स्मृतम् ।
| verse_id = BTN_C10_S25_V11
| id       = BTN_C10_S25_V11_B1
| text    = 'आवेशो वसुदेवादौ देहादानं हरेः स्मृतम् ।
देहादानं तदन्येषां जन्मेति कवयो विदुः ।
देहादानं तदन्येषां जन्मेति कवयो विदुः ।
तथाप्यसुरमोहाय ग्रन्थेषु बहुधैव तु''॥ इति पाद्मे ॥ ११ ॥
तथाप्यसुरमोहाय ग्रन्थेषु बहुधैव तु''॥ इति पाद्मे ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,759: Line 10,447:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S27_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S27_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S27_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S27_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S27_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S27_V15" data-block-id="BTN_C10_S27_V15_B1">'कृष्णकामास्तदा गोप्यस्त्यक्त्वा देहं दिवं गताः ।
| verse_id = BTN_C10_S27_V15
| id       = BTN_C10_S27_V15_B1
| text    = 'कृष्णकामास्तदा गोप्यस्त्यक्त्वा देहं दिवं गताः ।
सम्यक्कृष्णं परं ब्रह्म ज्ञात्वा कालात्परं ययुः ।
सम्यक्कृष्णं परं ब्रह्म ज्ञात्वा कालात्परं ययुः ।
पूर्वं च ज्ञानसंयुक्तास्तत्रापि प्रायशस्तथा ॥
पूर्वं च ज्ञानसंयुक्तास्तत्रापि प्रायशस्तथा ॥
Line 14,800: Line 10,485:
मूलभूतो गुरुः सर्वजनानां पुरुषोत्तमः ।
मूलभूतो गुरुः सर्वजनानां पुरुषोत्तमः ।
गुरुर्ब्रह्माऽस्य जगतो दैवं विष्णुः सनातनः ॥
गुरुर्ब्रह्माऽस्य जगतो दैवं विष्णुः सनातनः ॥
इत्येवोपासनं कार्यं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति वाराहे ॥१०-१५॥
इत्येवोपासनं कार्यं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति वाराहे ॥१०-१५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,811: Line 10,495:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S28_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S28_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S28_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S28_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S28_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S28_V24" data-block-id="BTN_C10_S28_V24_B1">'मानवो बदरः सिंधुः शशिनस्तु त्रिनामकम् ।
| verse_id = BTN_C10_S28_V24
यो वेद मुच्यते रोगैर्विष्णुनाम्नेव संसृतेः''॥ इति स्कान्दे ॥</div>
| id       = BTN_C10_S28_V24_B1
| text    = 'मानवो बदरः सिंधुः शशिनस्तु त्रिनामकम् ।
यो वेद मुच्यते रोगैर्विष्णुनाम्नेव संसृतेः''॥ इति स्कान्दे ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,826: Line 10,506:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S30_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S30_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S30_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S30_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S30_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S30_V24" data-block-id="BTN_C10_S30_V24_B1">'आदिनो राक्षसाः प्रोक्तास्तदन्तत्वाज्जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C10_S30_V24
आद्यन्त इति विज्ञेयः परेशो ब्रह्मणीशनात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S30_V24_B1
| text    = 'आदिनो राक्षसाः प्रोक्तास्तदन्तत्वाज्जनार्दनः ।
आद्यन्त इति विज्ञेयः परेशो ब्रह्मणीशनात्''॥ इति ब्राह्मे ॥ २४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,839: Line 10,515:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S36_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V11" data-block-id="BTN_C10_S36_V11_B1">तत्सन् तथैव सन् ॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S36_V11
| id       = BTN_C10_S36_V11_B1
| text    = तत्सन् तथैव सन् ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,849: Line 10,521:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S36_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V12" data-block-id="BTN_C10_S36_V12_B1">शुम्भन्ति शोभयन्ति ।
| verse_id = BTN_C10_S36_V12
'शुम्भनं शोभनं शुम्भं शुभपर्यायवाचकाः''। इत्यभिधानम् ॥ १२ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S36_V12_B1
| text    = शुम्भन्ति शोभयन्ति ।
'शुम्भनं शोभनं शुम्भं शुभपर्यायवाचकाः''। इत्यभिधानम् ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,862: Line 10,530:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S36_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S36_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S36_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S36_V30" data-block-id="BTN_C10_S36_V30_B1">'वैन्यपार्थबलेशादावाविष्टं पुरुषोत्तमम् ।
| verse_id = BTN_C10_S36_V30
| id       = BTN_C10_S36_V30_B1
| text    = 'वैन्यपार्थबलेशादावाविष्टं पुरुषोत्तमम् ।
अपेक्ष्य तद्गुणाः सर्वे तज्जीवानामभाविनः ॥
अपेक्ष्य तद्गुणाः सर्वे तज्जीवानामभाविनः ॥
अप्युच्यन्ते पुराणेषु विशेषात्सन्निधिर्यतः''। इति माहात्म्ये ॥ ३० ॥
अप्युच्यन्ते पुराणेषु विशेषात्सन्निधिर्यतः''। इति माहात्म्ये ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,876: Line 10,540:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V03_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V03" data-block-id="BTN_C10_S38_V03_B1">तवाङ्गेभ्यो भूताः ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S38_V03
| id       = BTN_C10_S38_V03_B1
| text    = तवाङ्गेभ्यो भूताः ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,886: Line 10,546:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V04_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V04" data-block-id="BTN_C10_S38_V04_B1">अन्यात्मतया गृहीताः । मत्तोऽन्ये जीवात्मानः एत इति भगवता गृहीताः ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V04
| id       = BTN_C10_S38_V04_B1
| text    = अन्यात्मतया गृहीताः । मत्तोऽन्ये जीवात्मानः एत इति भगवता गृहीताः ।
'अहं परो हि मद्भिन्ना जीवात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
'अहं परो हि मद्भिन्ना जीवात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
मद्वशाः सर्व एवेति ब्रह्मादीन्मन्यते हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥
मद्वशाः सर्व एवेति ब्रह्मादीन्मन्यते हरिः''॥ इति स्कान्दे ॥
'यथा हरिः स्वमात्मानं वेद तद्वद्रमापि न ।
'यथा हरिः स्वमात्मानं वेद तद्वद्रमापि न ।
ब्रह्मा च कुत एवान्ये विदन्त्येव तथापि तु''॥ इति माहात्म्ये ॥४॥
ब्रह्मा च कुत एवान्ये विदन्त्येव तथापि तु''॥ इति माहात्म्ये ॥४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,900: Line 10,556:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V05_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V05" data-block-id="BTN_C10_S38_V05_B1">'स्थितो ब्रह्मादिदेवेषु खादिभूतेषु चेश्वरः ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V05
| id       = BTN_C10_S38_V05_B1
| text    = 'स्थितो ब्रह्मादिदेवेषु खादिभूतेषु चेश्वरः ।
आत्मशब्दोदितनरेष्वपि यस्माज्जनार्दनः ॥
आत्मशब्दोदितनरेष्वपि यस्माज्जनार्दनः ॥
साध्यात्मः साधिभूतश्च साधिदैवेति चोच्यते''॥ इति अध्यात्मे ॥५॥
साध्यात्मः साधिभूतश्च साधिदैवेति चोच्यते''॥ इति अध्यात्मे ॥५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,912: Line 10,564:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V06_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V06" data-block-id="BTN_C10_S38_V06_B1">'सर्वदेवेष्वपि हरिः सर्वदेवनियामकः ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V06
नामवान् सर्वदेवानां सर्वपूजां तथाऽत्त्यसौ''॥ इति च ॥ ६ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S38_V06_B1
| text    = 'सर्वदेवेष्वपि हरिः सर्वदेवनियामकः ।
नामवान् सर्वदेवानां सर्वपूजां तथाऽत्त्यसौ''॥ इति च ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,923: Line 10,571:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V13_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V13" data-block-id="BTN_C10_S38_V13_B1">अविद्यया भगवदिच्छया ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S38_V13
| id       = BTN_C10_S38_V13_B1
| text    = अविद्यया भगवदिच्छया ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 14,937: Line 10,581:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V16_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V16" data-block-id="BTN_C10_S38_V16_B1">त्वयैव प्रकल्पिताः ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V16
| id       = BTN_C10_S38_V16_B1
| text    = त्वयैव प्रकल्पिताः ।
'विष्णोरङ्गसमुद्भूता विष्णोरङ्गानि देवताः ।
'विष्णोरङ्गसमुद्भूता विष्णोरङ्गानि देवताः ।
उच्यन्ते सर्ववेदेषु स्वरूपात् भेदिनोऽपि तु''॥ इति च ॥१४-१६॥
उच्यन्ते सर्ववेदेषु स्वरूपात् भेदिनोऽपि तु''॥ इति च ॥१४-१६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,949: Line 10,589:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V17" data-block-id="BTN_C10_S38_V17_B1">'भृतामेव विभर्तीशो ह्यवतारतनुं सदा ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V17
| id       = BTN_C10_S38_V17_B1
| text    = 'भृतामेव विभर्तीशो ह्यवतारतनुं सदा ।
विभर्तीत्युच्यतेऽथापि मोहाय व्यक्त्यपेक्षया''॥
विभर्तीत्युच्यतेऽथापि मोहाय व्यक्त्यपेक्षया''॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ १७ ॥
इति तत्त्वनिर्णये ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 14,963: Line 10,599:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S38_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S38_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S38_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S38_V22" data-block-id="BTN_C10_S38_V22_B1">'प्रद्युम्ने चानिरुद्धे च बलदेवे च केशवः ।
| verse_id = BTN_C10_S38_V22
| id       = BTN_C10_S38_V22_B1
| text    = 'प्रद्युम्ने चानिरुद्धे च बलदेवे च केशवः ।
सन्निधानं विशेषेण करोति जगतां पतिः ।
सन्निधानं विशेषेण करोति जगतां पतिः ।
तत्र कृष्णः स्वयं विष्णुः परमानन्दलक्षणः ।
तत्र कृष्णः स्वयं विष्णुः परमानन्दलक्षणः ।
पाराशर्यश्च भगवान्स्वयमेव जनार्दनः''॥ इति च ॥
पाराशर्यश्च भगवान्स्वयमेव जनार्दनः''॥ इति च ॥
'तत्तद्गतस्यैव हरेस्तत्तन्नामानि चाञ्जसा ।
'तत्तद्गतस्यैव हरेस्तत्तन्नामानि चाञ्जसा ।
औपचारिकनामानि तदन्येषामिति स्थितिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२ ॥
औपचारिकनामानि तदन्येषामिति स्थितिः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,000: Line 10,632:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S43_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S43_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S43_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S43_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S43_V14_B1" data-verse="BTN_C10_S43_V14" data-block-id="BTN_C10_S43_V14_B1">'सर्वोत्तमोऽपि भगवान् गुणाभावं जनार्दनः ।
| verse_id = BTN_C10_S43_V14
| id       = BTN_C10_S43_V14_B1
| text    = 'सर्वोत्तमोऽपि भगवान् गुणाभावं जनार्दनः ।
दर्शयेद्वसुदेवादेरात्मनो जीवतामपि ॥
दर्शयेद्वसुदेवादेरात्मनो जीवतामपि ॥
अज्ञाशक्त्यादिभावस्तु कुतस्तस्याखिलेशितुः ।
अज्ञाशक्त्यादिभावस्तु कुतस्तस्याखिलेशितुः ।
कुतो दोषा सर्वगुणपूर्णस्यानन्दवारिधेः''॥ इति वामने ॥१-९,१४॥
कुतो दोषा सर्वगुणपूर्णस्यानन्दवारिधेः''॥ इति वामने ॥१-९,१४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,015: Line 10,643:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S52_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S52_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S52_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S52_V20" data-block-id="BTN_C10_S52_V20_B1">प्रणामं चक्रतुर्वीरौ यथान्यायमतन्द्रितौ ।
| verse_id = BTN_C10_S52_V20
इदं चोवाच भगवान् कृष्णस्तं मुनिपुङ्गवम् ॥ २१ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S52_V20_B1
| text    = प्रणामं चक्रतुर्वीरौ यथान्यायमतन्द्रितौ ।
इदं चोवाच भगवान् कृष्णस्तं मुनिपुङ्गवम् ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,028: Line 10,652:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S52_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S52_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S52_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S52_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S52_V22" data-block-id="BTN_C10_S52_V22_B1">'सर्वावताराभिन्नोऽपि समशक्तिरपि स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C10_S52_V22
| id       = BTN_C10_S52_V22_B1
| text    = 'सर्वावताराभिन्नोऽपि समशक्तिरपि स्वयम् ।
पूज्यपूजकनीचोच्चं मोहनाय दुरात्मनाम् ॥
पूज्यपूजकनीचोच्चं मोहनाय दुरात्मनाम् ॥
अखण्डैकरसो विष्णुर्दर्शयेत्तत्र तत्र हि ॥''इति षाड्गुण्ये ॥२०-२२॥
अखण्डैकरसो विष्णुर्दर्शयेत्तत्र तत्र हि ॥''इति षाड्गुण्ये ॥२०-२२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,048: Line 10,668:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S53_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S53_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S53_V10_B1" data-verse="BTN_C10_S53_V10" data-block-id="BTN_C10_S53_V10_B1">'बहूनि स्थानजातानि कृष्णस्य क्षीरसागरे ।
| verse_id = BTN_C10_S53_V10
| id       = BTN_C10_S53_V10_B1
| text    = 'बहूनि स्थानजातानि कृष्णस्य क्षीरसागरे ।
कानिचिन्मुक्तगम्यानि नामुक्तैस्त्रिदशैरपि ।
कानिचिन्मुक्तगम्यानि नामुक्तैस्त्रिदशैरपि ।
गन्तुं शक्यान्यथान्यानि गम्यान्यन्यैरपि क्वचित् ॥
गन्तुं शक्यान्यथान्यानि गम्यान्यन्यैरपि क्वचित् ॥
Line 15,060: Line 10,677:
तदा स पापया बुद्ध्या किरीटमहरत्प्रभोः ।
तदा स पापया बुद्ध्या किरीटमहरत्प्रभोः ।
तं जित्वा गरुडस्तत्तु हृत्वा गोमन्तमाव्रजत् ॥
तं जित्वा गरुडस्तत्तु हृत्वा गोमन्तमाव्रजत् ॥
तत्र कृष्णस्य शिरसि किरीटममुचत्प्रभोः ॥''इति माहात्मे ॥७-१०॥
तत्र कृष्णस्य शिरसि किरीटममुचत्प्रभोः ॥''इति माहात्मे ॥७-१०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,069: Line 10,685:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S53_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S53_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S53_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S53_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S53_V15" data-block-id="BTN_C10_S53_V15_B1">'ब्रह्मस्थो ब्रह्मनामाऽसौ रुद्रस्थो रुद्रनामकः ।
| verse_id = BTN_C10_S53_V15
तयोरपि नियन्तैकः स्वयमेव जनार्दनः ॥''इति स्कान्दे ॥</div>
| id       = BTN_C10_S53_V15_B1
| text    = 'ब्रह्मस्थो ब्रह्मनामाऽसौ रुद्रस्थो रुद्रनामकः ।
तयोरपि नियन्तैकः स्वयमेव जनार्दनः ॥''इति स्कान्दे ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,084: Line 10,696:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S71_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S71_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S71_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S71_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S71_V09_B1" data-verse="BTN_C10_S71_V09" data-block-id="BTN_C10_S71_V09_B1">)
| verse_id = BTN_C10_S71_V09
नीतच्छित् भगवता प्राप्तभेदः ॥ ९ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S71_V09_B1
| text    = )
नीतच्छित् भगवता प्राप्तभेदः ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,097: Line 10,705:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S72_V11_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V11" data-block-id="BTN_C10_S72_V11_B1">अम्मयाद्यभिमानिन्यो देवताः उरुकालेनैव पुनन्ति, गुरूपदेशं प्रापयित्वा॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S72_V11
| id       = BTN_C10_S72_V11_B1
| text    = अम्मयाद्यभिमानिन्यो देवताः उरुकालेनैव पुनन्ति, गुरूपदेशं प्रापयित्वा॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,109: Line 10,713:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S72_V13_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V13" data-block-id="BTN_C10_S72_V13_B1">भेदकृतः अन्यथाज्ञानिनः । विपश्चितस्तु प्रत्यक्षदर्शनादन्यथाज्ञानमेवाप-गमयन्ति ॥
| verse_id = BTN_C10_S72_V13
| id       = BTN_C10_S72_V13_B1
| text    = भेदकृतः अन्यथाज्ञानिनः । विपश्चितस्तु प्रत्यक्षदर्शनादन्यथाज्ञानमेवाप-गमयन्ति ॥
'प्राकृतैः दृश्यमानन्तु न द्रवं तीर्थमुच्यते ।
'प्राकृतैः दृश्यमानन्तु न द्रवं तीर्थमुच्यते ।
देवाश्च न शिलामात्राः किन्तु तत्रान्तरस्थिताः ॥
देवाश्च न शिलामात्राः किन्तु तत्रान्तरस्थिताः ॥
Line 15,138: Line 10,739:
तेषु स्थित्वा स्वयं पूजां गृह्णन्त्यनुपमां सदा ।
तेषु स्थित्वा स्वयं पूजां गृह्णन्त्यनुपमां सदा ।
ज्ञानानि च प्रयच्छन्ति तस्मादेवंविदा सदा ॥
ज्ञानानि च प्रयच्छन्ति तस्मादेवंविदा सदा ॥
पूजिताः स्युः सुरवराः सब्रह्माणः सकेशवाः ॥ "इति वामने ॥ १२-१३ ॥
पूजिताः स्युः सुरवराः सब्रह्माणः सकेशवाः ॥ "इति वामने ॥ १२-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,147: Line 10,747:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S72_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S72_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S72_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S72_V19" data-block-id="BTN_C10_S72_V19_B1">हृदयं प्रियं हृद्ययनात् ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S72_V19
| id       = BTN_C10_S72_V19_B1
| text    = हृदयं प्रियं हृद्ययनात् ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,159: Line 10,755:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V38" data-block-id="BTN_C10_S75_V38_B1">भवानेव भवतः सदृशः ॥ ३८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V38
| id       = BTN_C10_S75_V38_B1
| text    = भवानेव भवतः सदृशः ॥ ३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,169: Line 10,761:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V39" data-block-id="BTN_C10_S75_V39_B1">नृपपदं नृपशब्दवाच्यमात्रम् । न तु मुख्यतो नृपालकम् । अन्धन्तमः प्रति विधुतम् ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V39
| id       = BTN_C10_S75_V39_B1
| text    = नृपपदं नृपशब्दवाच्यमात्रम् । न तु मुख्यतो नृपालकम् । अन्धन्तमः प्रति विधुतम् ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,179: Line 10,767:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V40" data-block-id="BTN_C10_S75_V40_B1">तवेहितमनु मे ईहितानि भवन्ति ॥ ४० ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V40
| id       = BTN_C10_S75_V40_B1
| text    = तवेहितमनु मे ईहितानि भवन्ति ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,189: Line 10,773:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V41" data-block-id="BTN_C10_S75_V41_B1">यतः किञ्चिन्मात्रं नास्ति किन्तु सर्वमेवास्ति ॥ ४१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V41
| id       = BTN_C10_S75_V41_B1
| text    = यतः किञ्चिन्मात्रं नास्ति किन्तु सर्वमेवास्ति ॥ ४१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,199: Line 10,779:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V42_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V42" data-block-id="BTN_C10_S75_V42_B1">फलात्मा सुखात्मा । अत एव पुरुषैरर्थ्यस्वरूपः ॥
| verse_id = BTN_C10_S75_V42
| id       = BTN_C10_S75_V42_B1
| text    = फलात्मा सुखात्मा । अत एव पुरुषैरर्थ्यस्वरूपः ॥
तेषां भवतश्च समुदितः समो गुणो नास्ति । यश्च कोऽपि । त्रय्यां रतयोः, वेदोक्तकर्तृत्वेन सुमतीनां त्रयीरतत्वं प्रतिपाद्यत्वेन भगवतः ॥ सुखदुःखिनोः केवलं परिपूर्णसुखो भवान् । भवज्ज्ञानपर्यन्तं दुःखिनस्ते ।
तेषां भवतश्च समुदितः समो गुणो नास्ति । यश्च कोऽपि । त्रय्यां रतयोः, वेदोक्तकर्तृत्वेन सुमतीनां त्रयीरतत्वं प्रतिपाद्यत्वेन भगवतः ॥ सुखदुःखिनोः केवलं परिपूर्णसुखो भवान् । भवज्ज्ञानपर्यन्तं दुःखिनस्ते ।
'अल्पसम्पूर्णशक्तित्वादल्पपूर्णसुखत्वतः ।
'अल्पसम्पूर्णशक्तित्वादल्पपूर्णसुखत्वतः ।
अल्पसंपूर्णदर्शित्वान्न साम्यं जीवकृष्णयोः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
अल्पसंपूर्णदर्शित्वान्न साम्यं जीवकृष्णयोः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥
त्रय्यां चेति चशब्दः स्मृतिष्वपीति ॥ ४२ ॥
त्रय्यां चेति चशब्दः स्मृतिष्वपीति ॥ ४२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,213: Line 10,789:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V43_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V43" data-block-id="BTN_C10_S75_V43_B1">अब्जो ब्रह्मा ।
| verse_id = BTN_C10_S75_V43
| id       = BTN_C10_S75_V43_B1
| text    = अब्जो ब्रह्मा ।
'सोऽद्भ्य एव पुरुषं समुद्धृत्य अमूर्च्छयत्''इति श्रुुतेः ।
'सोऽद्भ्य एव पुरुषं समुद्धृत्य अमूर्च्छयत्''इति श्रुुतेः ।
'अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ''इति च ॥ ४३ ॥
'अद्भ्यः सम्भूतो हिरण्यगर्भ इत्यष्टौ''इति च ॥ ४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,225: Line 10,797:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V46_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V46" data-block-id="BTN_C10_S75_V46_B1">सन्मुखरितं सद्भिः प्रधानीकृतम् । मर्त्याशिषोरुभयं जनं प्रत्यर्थोऽयमिति विविक्तदृष्टिः ॥ कामरूपं त्वामविगणय्य ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V46
| id       = BTN_C10_S75_V46_B1
| text    = सन्मुखरितं सद्भिः प्रधानीकृतम् । मर्त्याशिषोरुभयं जनं प्रत्यर्थोऽयमिति विविक्तदृष्टिः ॥ कामरूपं त्वामविगणय्य ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,235: Line 10,803:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V47_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V47" data-block-id="BTN_C10_S75_V47_B1">भ्रमः तिरन्नं यस्याः सा भ्रमतिः । तस्याः भ्रमत्याः विपरीतज्ञानिभक्षिकाया इत्यर्थः । श्रुतिभिः श्रुतिप्रमाणेन ॥
| verse_id = BTN_C10_S75_V47
| id       = BTN_C10_S75_V47_B1
| text    = भ्रमः तिरन्नं यस्याः सा भ्रमतिः । तस्याः भ्रमत्याः विपरीतज्ञानिभक्षिकाया इत्यर्थः । श्रुतिभिः श्रुतिप्रमाणेन ॥
'अभ्रमा भ्रमतामत्री या वेदैरधिगम्यते ।
'अभ्रमा भ्रमतामत्री या वेदैरधिगम्यते ।
तस्यै नमोऽस्तु ते देव्यै विष्णुवक्षःस्थलाश्रये''॥ इति नारदीये ॥ ४७ ॥
तस्यै नमोऽस्तु ते देव्यै विष्णुवक्षःस्थलाश्रये''॥ इति नारदीये ॥ ४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,247: Line 10,811:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V48" data-block-id="BTN_C10_S75_V48_B1">खरगोऽश्वबिडालवत् स्त्रीणां भृत्याः ॥ ४८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V48
| id       = BTN_C10_S75_V48_B1
| text    = खरगोऽश्वबिडालवत् स्त्रीणां भृत्याः ॥ ४८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,257: Line 10,817:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V49_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V49" data-block-id="BTN_C10_S75_V49_B1">'आनन्दश्मश्रुरानन्दकेश आपादनखात्सर्व एवानन्दः स एष विष्णु-रजोऽमृतोऽचलो ब्रह्मा । य एनमेवं वेद । आनन्द एव स भवत्यानन्दस्य सार्ष्टितां सलोकतां सायुज्यमाप्नोति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतेः ॥ ४९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V49
| id       = BTN_C10_S75_V49_B1
| text    = 'आनन्दश्मश्रुरानन्दकेश आपादनखात्सर्व एवानन्दः स एष विष्णु-रजोऽमृतोऽचलो ब्रह्मा । य एनमेवं वेद । आनन्द एव स भवत्यानन्दस्य सार्ष्टितां सलोकतां सायुज्यमाप्नोति''इति माध्यन्दिनायनश्रुतेः ॥ ४९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,267: Line 10,823:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V50" data-block-id="BTN_C10_S75_V50_B1">अनतिरिक्तदृष्टेः भक्त्यनुसार्यनुग्रहस्य ॥
| verse_id = BTN_C10_S75_V50
| id       = BTN_C10_S75_V50_B1
| text    = अनतिरिक्तदृष्टेः भक्त्यनुसार्यनुग्रहस्य ॥
'स एष देवः परोऽजरोऽमरस्तं वा एनमाहुर्भाक्त इति ॥ भक्त्या हि सोऽनुगृह्णाति । भक्त्यैवेदं वृणुते । श्रियं विरिञ्चिं रुद्रं इन्द्रमापिपीलकम् । नाभक्तं वृणुते । नाभक्तमनुगृह्णाति । यावान्वा स भक्तस्तावद्ध्येष वृणुते । तावद्ध्येषोऽनुगृह्णाति । नाधिकं वृणुते, नाधिकमनुगृह्णाति, नावरं वृणुते नावरमनुगृह्णाति ।
'स एष देवः परोऽजरोऽमरस्तं वा एनमाहुर्भाक्त इति ॥ भक्त्या हि सोऽनुगृह्णाति । भक्त्यैवेदं वृणुते । श्रियं विरिञ्चिं रुद्रं इन्द्रमापिपीलकम् । नाभक्तं वृणुते । नाभक्तमनुगृह्णाति । यावान्वा स भक्तस्तावद्ध्येष वृणुते । तावद्ध्येषोऽनुगृह्णाति । नाधिकं वृणुते, नाधिकमनुगृह्णाति, नावरं वृणुते नावरमनुगृह्णाति ।
'अथातो भक्तिमीमांसा भवति । युवा स्यात्साधु युवाऽऽध्यायकः । आशिष्ठो दृढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तेन पूर्णा स्यात् । स एको मानुषो भक्तो भवति । ते ये शतं मानुषा भक्ताः । एतावान् मानुषो गन्धर्वः । ते ये शतं मानुषा गन्धर्वाः । एतावान् देवगन्धर्वः । ते ये शतं देवगन्धर्वाः । एतावांश्चिरलोकः पैतृकः । ते ये शतं चिरलोका पैतृकाः । एतावांश्चिरलोको दैविकः । ता या शतं चिरलोकाः दैविकाः । एतावत्यतात्त्विकादेवता । ता या शतमतात्त्विक्यो देवताः । एतावती तात्त्विकदेवता । ता या शतं तात्विक्यो देवताः । एतावान् वाव पुरुहूतः । ते ये शतं पुरुहूताः । एतावान् वाव रुद्रः । ते ये शतं रुद्राः । एतावान् वाव विरिञ्चस्ते ये शतं विरिञ्चाः । एतावती श्रीर्भक्त्या भवति । तद्यावती वाव भक्तिस्तावदेव ज्ञानं भवति । यावद्वाव तज्ज्ज्ञानं ताव-दानन्दो मौक्तिकोऽथैष एव परमानन्दो योऽसौ हरिर्विश्वो विनोदोऽपनोदः संस्कारकोऽविकारकोऽधिकारक एतस्यैवानन्दस्य अन्यानि भूतानि मात्रा-मुपजीवन्तीति ''पौत्रायणश्रुतिः ॥
'अथातो भक्तिमीमांसा भवति । युवा स्यात्साधु युवाऽऽध्यायकः । आशिष्ठो दृढिष्ठो बलिष्ठः । तस्येयं पृथिवी सर्वा वित्तेन पूर्णा स्यात् । स एको मानुषो भक्तो भवति । ते ये शतं मानुषा भक्ताः । एतावान् मानुषो गन्धर्वः । ते ये शतं मानुषा गन्धर्वाः । एतावान् देवगन्धर्वः । ते ये शतं देवगन्धर्वाः । एतावांश्चिरलोकः पैतृकः । ते ये शतं चिरलोका पैतृकाः । एतावांश्चिरलोको दैविकः । ता या शतं चिरलोकाः दैविकाः । एतावत्यतात्त्विकादेवता । ता या शतमतात्त्विक्यो देवताः । एतावती तात्त्विकदेवता । ता या शतं तात्विक्यो देवताः । एतावान् वाव पुरुहूतः । ते ये शतं पुरुहूताः । एतावान् वाव रुद्रः । ते ये शतं रुद्राः । एतावान् वाव विरिञ्चस्ते ये शतं विरिञ्चाः । एतावती श्रीर्भक्त्या भवति । तद्यावती वाव भक्तिस्तावदेव ज्ञानं भवति । यावद्वाव तज्ज्ज्ञानं ताव-दानन्दो मौक्तिकोऽथैष एव परमानन्दो योऽसौ हरिर्विश्वो विनोदोऽपनोदः संस्कारकोऽविकारकोऽधिकारक एतस्यैवानन्दस्य अन्यानि भूतानि मात्रा-मुपजीवन्तीति ''पौत्रायणश्रुतिः ॥
Line 15,277: Line 10,830:
'अथ त्रिगुणा ह्येव प्रकृतिरगुणो वा व विष्णुः । स यदा ह्यरजा रजोऽस्या उद्वर्धयत्येषा वाव सृष्टिः । स यदा ह्यसत्वः सत्वमस्या उद्वर्धय-त्येषा वाव स्थितिः । स यदा ह्यतमास्तमोऽस्या उद्वर्धयत्येष वाव लयो नैनमेते गुणा अभ्युपस्पृशन्ति नैष एतान् गुणानभ्युपस्पृशत्यगुणो ह्येष भवति ॥ अत्रैष श्लोको भवति ।"
'अथ त्रिगुणा ह्येव प्रकृतिरगुणो वा व विष्णुः । स यदा ह्यरजा रजोऽस्या उद्वर्धयत्येषा वाव सृष्टिः । स यदा ह्यसत्वः सत्वमस्या उद्वर्धय-त्येषा वाव स्थितिः । स यदा ह्यतमास्तमोऽस्या उद्वर्धयत्येष वाव लयो नैनमेते गुणा अभ्युपस्पृशन्ति नैष एतान् गुणानभ्युपस्पृशत्यगुणो ह्येष भवति ॥ अत्रैष श्लोको भवति ।"
'निर्गुणस्य गुणादानं प्रकृतेर्गुणवर्धनम् ।
'निर्गुणस्य गुणादानं प्रकृतेर्गुणवर्धनम् ।
न कदाचिद्गुणैरेषः स्पृश्यते परमो हि सः''॥ इति चाक्रायणश्रुतिः ॥
न कदाचिद्गुणैरेषः स्पृश्यते परमो हि सः''॥ इति चाक्रायणश्रुतिः ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,284: Line 10,836:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V51_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V51" data-block-id="BTN_C10_S75_V51_B1">मातुः कन्याप्रदानवादे रतिर्यथा नालीकं भवति प्रायस्तथा ते वचः क्वचिदपि नालीकं भवत्येव ॥ ५१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S75_V51
| id       = BTN_C10_S75_V51_B1
| text    = मातुः कन्याप्रदानवादे रतिर्यथा नालीकं भवति प्रायस्तथा ते वचः क्वचिदपि नालीकं भवत्येव ॥ ५१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,298: Line 10,846:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S75_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S75_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S75_V28_B1" data-verse="BTN_C10_S75_V28" data-block-id="BTN_C10_S75_V28_B1">यामसतीं बुधो न बिभृयात् । यां च तां बिभ्रत् दृष्टादृष्टच्युतो भवति । तस्या अपि पुंश्चल्याः त्वयि मनो नवंनवमभ्येति ।
| verse_id = BTN_C10_S75_V28
| id       = BTN_C10_S75_V28_B1
| text    = यामसतीं बुधो न बिभृयात् । यां च तां बिभ्रत् दृष्टादृष्टच्युतो भवति । तस्या अपि पुंश्चल्याः त्वयि मनो नवंनवमभ्येति ।
'अमुग्धैव तु मुग्धेव त्वदुःखा दुःखितेव च ।
'अमुग्धैव तु मुग्धेव त्वदुःखा दुःखितेव च ।
श्रीर्दर्शयेद्धरिश्चैव नैवैतौ मोहदुःखिनौ ॥
श्रीर्दर्शयेद्धरिश्चैव नैवैतौ मोहदुःखिनौ ॥
मिथोऽपि तादृग्वचनं आकारं चैव लीलया ।
मिथोऽपि तादृग्वचनं आकारं चैव लीलया ।
दर्शयन्तौ नृणां मोहं कुर्यातां शास्त्रदर्शनात् ॥"इति कापिलेये ॥ ५२,२८ ॥
दर्शयन्तौ नृणां मोहं कुर्यातां शास्त्रदर्शनात् ॥"इति कापिलेये ॥ ५२,२८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,314: Line 10,858:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S76_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S76_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S76_V06_B1" data-verse="BTN_C10_S76_V06" data-block-id="BTN_C10_S76_V06_B1">गात्रान्तराण्यपिदधुः । पिधातव्येभ्योऽन्यान्यपि । येषां पिधानेन क्लेशो
| verse_id = BTN_C10_S76_V06
भवत्यात्मनः । निजभर्तुरप्यपिदधुः । निर्लज्जा इत्यकामो भवत्यसाविति भयात्॥ ६ ॥</div>
| id       = BTN_C10_S76_V06_B1
| text    = गात्रान्तराण्यपिदधुः । पिधातव्येभ्योऽन्यान्यपि । येषां पिधानेन क्लेशो
भवत्यात्मनः । निजभर्तुरप्यपिदधुः । निर्लज्जा इत्यकामो भवत्यसाविति भयात्॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,327: Line 10,867:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S76_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S76_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S76_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S76_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S76_V50" data-block-id="BTN_C10_S76_V50_B1">'न स्नेहभङ्गो देव्यास्तु न भयं केशवस्य तु ।
| verse_id = BTN_C10_S76_V50
स्नेहभीत इवाथाऽपि नोचे रुग्मिवधे हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ५० ॥</div>
| id       = BTN_C10_S76_V50_B1
| text    = 'न स्नेहभङ्गो देव्यास्तु न भयं केशवस्य तु ।
स्नेहभीत इवाथाऽपि नोचे रुग्मिवधे हरिः''॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,342: Line 10,878:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S82_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S82_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S82_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S82_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S82_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S82_V15" data-block-id="BTN_C10_S82_V15_B1">अजितं जरासन्धं भगवत एव श्रुत्वा । तथा हि सभापर्वणि पश्चा-द्दिग्विजयोक्तेः ।
| verse_id = BTN_C10_S82_V15
| id       = BTN_C10_S82_V15_B1
| text    = अजितं जरासन्धं भगवत एव श्रुत्वा । तथा हि सभापर्वणि पश्चा-द्दिग्विजयोक्तेः ।
'पूर्वाः कथाः परं ब्रूयुः पराः पूर्वं तथैैव च ॥
'पूर्वाः कथाः परं ब्रूयुः पराः पूर्वं तथैैव च ॥
मोहनार्थाय दुष्टानां सर्वं व्यत्यासयिष्यते ।
मोहनार्थाय दुष्टानां सर्वं व्यत्यासयिष्यते ।
Line 15,351: Line 10,884:
संक्षेपोक्तविरोधे तु गुणोक्तिश्च सतां यथा''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
संक्षेपोक्तविरोधे तु गुणोक्तिश्च सतां यथा''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
'जरासन्धं निहत्यैव पाण्डवैस्तु दिशो जिताः ।
'जरासन्धं निहत्यैव पाण्डवैस्तु दिशो जिताः ।
प्रसादाद्वासुदेवस्य राजसूयः क्रतुः कृतः''॥ इति मात्स्ये ॥ १५ ॥
प्रसादाद्वासुदेवस्य राजसूयः क्रतुः कृतः''॥ इति मात्स्ये ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,362: Line 10,894:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S86_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S86_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S86_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S86_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S86_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S86_V38" data-block-id="BTN_C10_S86_V38_B1">'जानन् साल्वकृतां मायामजानन्निव केशवः ।
| verse_id = BTN_C10_S86_V38
| id       = BTN_C10_S86_V38_B1
| text    = 'जानन् साल्वकृतां मायामजानन्निव केशवः ।
अन्ववर्तत किञ्चित्तु ततस्तामहरद्विभुः ॥
अन्ववर्तत किञ्चित्तु ततस्तामहरद्विभुः ॥
एवमेव तु सर्वत्र परमात्मा सनातनः ।
एवमेव तु सर्वत्र परमात्मा सनातनः ।
Line 15,373: Line 10,902:
'यदचरस्तन्वा वावृधानो बलानीन्द्र प्रब्रुवाणो जनेषु ।
'यदचरस्तन्वा वावृधानो बलानीन्द्र प्रब्रुवाणो जनेषु ।
मायेत्साते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रंु ननु पुरा विवित्से''॥
मायेत्साते यानि युद्धान्याहुर्नाद्य शत्रंु ननु पुरा विवित्से''॥
इत्याद्या च श्रुतिः ॥ ३८ ॥
इत्याद्या च श्रुतिः ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,388: Line 10,916:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V12_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V12" data-block-id="BTN_C10_S96_V12_B1">'सनकाद्याः समाः सर्वे तत्र श्रेष्ठः कुमारकः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V12
| id       = BTN_C10_S96_V12_B1
| text    = 'सनकाद्याः समाः सर्वे तत्र श्रेष्ठः कुमारकः ।
मरुतश्च समाः सर्वे सप्त तेषु प्रधानकाः''॥
मरुतश्च समाः सर्वे सप्त तेषु प्रधानकाः''॥
इति ऋक्संहितायाम् ॥ ९-१२ ॥
इति ऋक्संहितायाम् ॥ ९-१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,404: Line 10,928:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V15_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V15" data-block-id="BTN_C10_S96_V15_B1">'श्रीर्भूमिरितिरूपाभ्यां प्रकृतिर्विष्णुना सह ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V15
| id       = BTN_C10_S96_V15_B1
| text    = 'श्रीर्भूमिरितिरूपाभ्यां प्रकृतिर्विष्णुना सह ।
शेते श्रुतिस्वरूपेण स्तौति ब्रह्मलये हरिम् ॥
शेते श्रुतिस्वरूपेण स्तौति ब्रह्मलये हरिम् ॥
एकाऽप्यनन्तरूपा सा वाक्यभेदात्सरस्वती ।
एकाऽप्यनन्तरूपा सा वाक्यभेदात्सरस्वती ।
Line 15,448: Line 10,969:
'सर्वश्रुत्यर्थसंपन्नान् श्लोकान् सत्यवतीसुतः ।
'सर्वश्रुत्यर्थसंपन्नान् श्लोकान् सत्यवतीसुतः ।
एकैकशाखास्तुत्यर्थान् जगौ सर्वोपलक्षणान् ।
एकैकशाखास्तुत्यर्थान् जगौ सर्वोपलक्षणान् ।
बबन्ध तान् भागवते प्रतिश्लोकं पृथक् श्रुतीः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १३-१५.१ ॥
बबन्ध तान् भागवते प्रतिश्लोकं पृथक् श्रुतीः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १३-१५.१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,455: Line 10,975:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V16_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V16" data-block-id="BTN_C10_S96_V16_B1">अविकृततमोविषये त्वमुदगाः । मूलप्रकृतेरपि त्वमधिको यतः । अतो बृहत्त्वेन ते स्वरूपमुपलब्धम् । इत इदमधिकमितोऽपीदमधिकमिति सर्वाधिकत्वेन ततोऽधिकाभावेनावशेषितत्वेन ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V16
| id       = BTN_C10_S96_V16_B1
| text    = अविकृततमोविषये त्वमुदगाः । मूलप्रकृतेरपि त्वमधिको यतः । अतो बृहत्त्वेन ते स्वरूपमुपलब्धम् । इत इदमधिकमितोऽपीदमधिकमिति सर्वाधिकत्वेन ततोऽधिकाभावेनावशेषितत्वेन ॥
'द्वितीयार्थे तृतीयार्थे चतुर्र्थ्यर्थे च सप्तमी ।
'द्वितीयार्थे तृतीयार्थे चतुर्र्थ्यर्थे च सप्तमी ।
पञ्चम्यर्थे च प्रोक्ता या विषयेति च तां विदुः''॥ इति महाव्याकरणे ॥
पञ्चम्यर्थे च प्रोक्ता या विषयेति च तां विदुः''॥ इति महाव्याकरणे ॥
Line 15,472: Line 10,989:
अनिर्देश्यमप्येकदेशेन निर्दिष्टं भवतीत्युक्तं कथमयथाभवन्तीत्यनेन । यथा सर्वां भूमिमसञ्चरन्नप्येकदेशसञ्चारेण भूसञ्चारी भवति तथेति ।
अनिर्देश्यमप्येकदेशेन निर्दिष्टं भवतीत्युक्तं कथमयथाभवन्तीत्यनेन । यथा सर्वां भूमिमसञ्चरन्नप्येकदेशसञ्चारेण भूसञ्चारी भवति तथेति ।
'निरपेक्षबृहत्त्वस्य ज्ञानाज्ज्ञातं भवेत्परम् ।
'निरपेक्षबृहत्त्वस्य ज्ञानाज्ज्ञातं भवेत्परम् ।
बृहत्वमेव तु गुणैः सर्वैरुद्दिश्यते यतः''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ १६ ॥ २ ॥
बृहत्वमेव तु गुणैः सर्वैरुद्दिश्यते यतः''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ १६ ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,479: Line 10,995:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V17_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V17" data-block-id="BTN_C10_S96_V17_B1">अनन्याश्रयत्वात्स्वधामा परमः । तेन विधुताः दुःखाद्याः आशयगुणाः उत्पत्त्याद्याः कालगुणाश्च येषां ते मुक्तास्तापान् जहुरिति किं पुनः । कथामृताब्धिमवगाह्यापि जहुरिति यदिति हेत्वर्थे इति शब्दः ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V17
| id       = BTN_C10_S96_V17_B1
| text    = अनन्याश्रयत्वात्स्वधामा परमः । तेन विधुताः दुःखाद्याः आशयगुणाः उत्पत्त्याद्याः कालगुणाश्च येषां ते मुक्तास्तापान् जहुरिति किं पुनः । कथामृताब्धिमवगाह्यापि जहुरिति यदिति हेत्वर्थे इति शब्दः ॥
'त्यजन्ति तापं य उक्ते भवत्कथा इति स्म मुक्ताः किमु ते स्वरूपगाः ।
'त्यजन्ति तापं य उक्ते भवत्कथा इति स्म मुक्ताः किमु ते स्वरूपगाः ।
परावरेशेश पदं भजन्तः परं परानन्दमनारतं ते''॥ इति इन्द्रद्युम्नश्रुतिः ॥ १७.३ ॥
परावरेशेश पदं भजन्तः परं परानन्दमनारतं ते''॥ इति इन्द्रद्युम्नश्रुतिः ॥ १७.३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,491: Line 11,003:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V18_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V18" data-block-id="BTN_C10_S96_V18_B1">चरमोत्तममध्यमादिषु पुरुषेषु यस्तव स्वरूपं प्रथयेत् । स पुरुषविधं त्वामन्वेति ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V18
| id       = BTN_C10_S96_V18_B1
| text    = चरमोत्तममध्यमादिषु पुरुषेषु यस्तव स्वरूपं प्रथयेत् । स पुरुषविधं त्वामन्वेति ॥
'ब्रह्मैव मुक्तिगेष्वादिः सुरास्तदवरोत्तमाः ।
'ब्रह्मैव मुक्तिगेष्वादिः सुरास्तदवरोत्तमाः ।
मध्यमा ऋषिगन्धर्वाश्चरमा मानुषोत्तमाः''॥ इति प्राभावल्याम् ॥
मध्यमा ऋषिगन्धर्वाश्चरमा मानुषोत्तमाः''॥ इति प्राभावल्याम् ॥
Line 15,501: Line 11,010:
अनिशमुच्छ्वसन्त्यसुखोद्भरितास्तव रिपवो दृतिवत्तमसि प्रविष्टाः ।
अनिशमुच्छ्वसन्त्यसुखोद्भरितास्तव रिपवो दृतिवत्तमसि प्रविष्टाः ।
'तव गुणप्रथनाः परिहाय तमः परियाति ।
'तव गुणप्रथनाः परिहाय तमः परियाति ।
ते पदमजस्रमनन्तसुखम् ॥''इति पैङ्गिश्रुतिः ॥ १८-४ ॥
ते पदमजस्रमनन्तसुखम् ॥''इति पैङ्गिश्रुतिः ॥ १८-४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,508: Line 11,016:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V19_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V19" data-block-id="BTN_C10_S96_V19_B1">यर्हि यस्मात् ब्रह्मवर्त्मनि । सूक्ष्मदृक्त्वाच्छार्कराक्ष्यनामानः । प्राणं प्रत्युरुगृणीहीति वचनादुदरनामकं ब्रह्मोपासते । यस्माच्चारुणयो हृद्ययना-द्धृदयनामकं तस्मादेव तत्समुपेत्य कृतान्तमुखे न पतन्ति । इतरेऽपि । परिसरः प्राणः पद्धतिः मार्गो यस्य सः परिसरपद्धतिः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V19
| id       = BTN_C10_S96_V19_B1
| text    = यर्हि यस्मात् ब्रह्मवर्त्मनि । सूक्ष्मदृक्त्वाच्छार्कराक्ष्यनामानः । प्राणं प्रत्युरुगृणीहीति वचनादुदरनामकं ब्रह्मोपासते । यस्माच्चारुणयो हृद्ययना-द्धृदयनामकं तस्मादेव तत्समुपेत्य कृतान्तमुखे न पतन्ति । इतरेऽपि । परिसरः प्राणः पद्धतिः मार्गो यस्य सः परिसरपद्धतिः ।
'कस्मिन्न्वहमुत्क्रान्ते उत्क्रान्तो भविष्यामि । कस्मिन्वा प्रतिष्ठिते प्रतिष्ठास्यामीति । स प्राणमसृजत''। इति श्रुतिः ॥
'कस्मिन्न्वहमुत्क्रान्ते उत्क्रान्तो भविष्यामि । कस्मिन्वा प्रतिष्ठिते प्रतिष्ठास्यामीति । स प्राणमसृजत''। इति श्रुतिः ॥
प्राण एवैनमनुप्रविशति प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमनु प्रविशति प्राण एवैनमनुभुङ्क्ते प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमनुभुङ्क्ते प्राण एवैनमन्वानन्दी भवति । प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमन्वानन्दी भवति तस्मादाहुः प्राणः पद्धतिः । इति हिरण्यनाभश्रुतिः ।
प्राण एवैनमनुप्रविशति प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमनु प्रविशति प्राण एवैनमनुभुङ्क्ते प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमनुभुङ्क्ते प्राण एवैनमन्वानन्दी भवति । प्राणमितरा देवताः न प्राणादपरः परमन्वानन्दी भवति तस्मादाहुः प्राणः पद्धतिः । इति हिरण्यनाभश्रुतिः ।
अतः परिसरस्य पद्धतिरिति वा । ततो हृदः । नन्दनपथा ब्रह्मनाडीद्वारा शिर उदगात् यत् परमं ब्रह्म तत्समुपेत्य । पुनरिहैव हृदादिषु स्थितं यत् ॥
अतः परिसरस्य पद्धतिरिति वा । ततो हृदः । नन्दनपथा ब्रह्मनाडीद्वारा शिर उदगात् यत् परमं ब्रह्म तत्समुपेत्य । पुनरिहैव हृदादिषु स्थितं यत् ॥
'तं प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं यत्प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं तस्मा-त्प्रपदे तस्मात्प्रपदे इत्याचक्षते । शफाः खुरा इत्यन्येषां पशूनाम् । तदूर्ध्व-मुदसर्पत्ता ऊरू अभवतामुरु गृणीहीत्यब्रवीत्तदुदरमभवदुर्वेव मे कुर्वित्य-ब्रवीत्तदुरोऽभवदुदरं ब्रह्मेति शार्कराक्ष्या उपासते । हृदयं ब्रह्मेत्यारुणयो ब्रह्मा हैव ता ई । ऊर्ध्वं त्वेवोदसर्पत्तच्छिरोऽश्रयत यच्छिरोऽश्रयत तच्छिरोऽभवत्तच्छिरसः शिरस्त्वं ता एता शिर्षञ्च्छ्रियः श्रिताः चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः श्रयन्तेऽस्मिन् श्रियो य एवमे-तच्छिरसः शिरस्त्वं वेद''। इत्याद्या श्रुतिः ॥ १९-५ ॥
'तं प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं यत्प्रपदाभ्यां प्रापद्यत ब्रह्मेमं पुरुषं तस्मा-त्प्रपदे तस्मात्प्रपदे इत्याचक्षते । शफाः खुरा इत्यन्येषां पशूनाम् । तदूर्ध्व-मुदसर्पत्ता ऊरू अभवतामुरु गृणीहीत्यब्रवीत्तदुदरमभवदुर्वेव मे कुर्वित्य-ब्रवीत्तदुरोऽभवदुदरं ब्रह्मेति शार्कराक्ष्या उपासते । हृदयं ब्रह्मेत्यारुणयो ब्रह्मा हैव ता ई । ऊर्ध्वं त्वेवोदसर्पत्तच्छिरोऽश्रयत यच्छिरोऽश्रयत तच्छिरोऽभवत्तच्छिरसः शिरस्त्वं ता एता शिर्षञ्च्छ्रियः श्रिताः चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् प्राणः श्रयन्तेऽस्मिन् श्रियो य एवमे-तच्छिरसः शिरस्त्वं वेद''। इत्याद्या श्रुतिः ॥ १९-५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,522: Line 11,026:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V20_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V20" data-block-id="BTN_C10_S96_V20_B1">विचित्रयोनिषु विशन् जीवः तद्वदज्ञानां चकास्सि ॥ अनलो यथा स्वकृतं दार्वादि तदपनयने गच्छन् तत्स्थापने तिष्ठन्ननुवर्तते ॥ एवमेव स्वकृत-शरीराद्यनुवर्तसे तद्गतः सन् ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V20
| id       = BTN_C10_S96_V20_B1
| text    = विचित्रयोनिषु विशन् जीवः तद्वदज्ञानां चकास्सि ॥ अनलो यथा स्वकृतं दार्वादि तदपनयने गच्छन् तत्स्थापने तिष्ठन्ननुवर्तते ॥ एवमेव स्वकृत-शरीराद्यनुवर्तसे तद्गतः सन् ॥
भरतमतो वायुज्ञातः । अन्यथाभवन्तीष्वपि योनिषु अनन्यथाभूत्वैव बहुविथं तिष्ठन्तं भवन्तं त्वत्समीपस्थबुद्धयो महान्तस्तवाभिपत्य मनसाऽधिगम्य मनसि त्वां नयन्ति ॥
भरतमतो वायुज्ञातः । अन्यथाभवन्तीष्वपि योनिषु अनन्यथाभूत्वैव बहुविथं तिष्ठन्तं भवन्तं त्वत्समीपस्थबुद्धयो महान्तस्तवाभिपत्य मनसाऽधिगम्य मनसि त्वां नयन्ति ॥
'रतत्वाद्भात्मके विष्णावथवाऽपि जगद्भृतेः ।
'रतत्वाद्भात्मके विष्णावथवाऽपि जगद्भृतेः ।
Line 15,539: Line 11,040:
'यो जीववद्योनिषु भात्यनन्तो मूढैस्तमोगैर्भरताधिगम्यः ।
'यो जीववद्योनिषु भात्यनन्तो मूढैस्तमोगैर्भरताधिगम्यः ।
निचाय्य तं शाश्वतमात्मसंस्थं तदिच्छवो त्मन् न्यदधुर्महान्तम्''॥
निचाय्य तं शाश्वतमात्मसंस्थं तदिच्छवो त्मन् न्यदधुर्महान्तम्''॥
इति कमठश्रुतिः ॥ २०-६ ॥
इति कमठश्रुतिः ॥ २०-६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,546: Line 11,046:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V21_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V21" data-block-id="BTN_C10_S96_V21_B1">सर्वपुरुषेषु सर्वधीषु च स्थित्वा श्रीब्रह्मादिषु प्रकर्षेण क्रमेण स्वात्मनैव सत्कृतम् ॥ अण्डाद्यन्तर्बहिश्च । असच्चरणे पापाचारे स्थित्वा पापाचारमपि स्वात्मनः पूजात्वेनैव कारयन्तं त्वां वदन्ति ॥ तस्याधोगत्यर्थम् । तस्मात्सर्वं तव स्वकृतमेव वदन्ति ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V21
| id       = BTN_C10_S96_V21_B1
| text    = सर्वपुरुषेषु सर्वधीषु च स्थित्वा श्रीब्रह्मादिषु प्रकर्षेण क्रमेण स्वात्मनैव सत्कृतम् ॥ अण्डाद्यन्तर्बहिश्च । असच्चरणे पापाचारे स्थित्वा पापाचारमपि स्वात्मनः पूजात्वेनैव कारयन्तं त्वां वदन्ति ॥ तस्याधोगत्यर्थम् । तस्मात्सर्वं तव स्वकृतमेव वदन्ति ॥
'निषुसीद गणपते गणेषु त्वामाहुर्विप्रतमं कवीनाम् ।
'निषुसीद गणपते गणेषु त्वामाहुर्विप्रतमं कवीनाम् ।
न ऋते त्वत् क्रियते किं च नारे महामर्कं मघवन् चित्रमर्च''॥
न ऋते त्वत् क्रियते किं च नारे महामर्कं मघवन् चित्रमर्च''॥
Line 15,557: Line 11,054:
असतामधमाचारो हरिदृष्ट्याऽऽत्मपूजनम् ।
असतामधमाचारो हरिदृष्ट्याऽऽत्मपूजनम् ।
तस्याधोगमनायेति श्रुतिराहाखिलक्रियम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
तस्याधोगमनायेति श्रुतिराहाखिलक्रियम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
स्वकृतमित्यनन्यापेक्षया ॥ २१-७ ॥
स्वकृतमित्यनन्यापेक्षया ॥ २१-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,564: Line 11,060:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V22_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V22" data-block-id="BTN_C10_S96_V22_B1">भवमध्यविनिश्वसिताः इति यतः । अतो विमृशन्ति कवयो निगमावपनं त्वाम् ॥ चरितमहामृताब्धिपरिवर्तपरिश्रमणाः इति यत् । अतो भवमध्य-विनिश्वसिताः । मुक्ताः निगमानामावपनं स्थानं त्वां विमृश्य यज्ञादिभि-र्भजन्त उपासते ॥ निगमविषये आयतवाङ्मनसः । निगमानां ततो व्यक्तेस्तत एव फलप्रदत्वात्तद्विषयत्वाच्च निगमावपनम् । परिवर्तो मथनम् ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V22
| id       = BTN_C10_S96_V22_B1
| text    = भवमध्यविनिश्वसिताः इति यतः । अतो विमृशन्ति कवयो निगमावपनं त्वाम् ॥ चरितमहामृताब्धिपरिवर्तपरिश्रमणाः इति यत् । अतो भवमध्य-विनिश्वसिताः । मुक्ताः निगमानामावपनं स्थानं त्वां विमृश्य यज्ञादिभि-र्भजन्त उपासते ॥ निगमविषये आयतवाङ्मनसः । निगमानां ततो व्यक्तेस्तत एव फलप्रदत्वात्तद्विषयत्वाच्च निगमावपनम् । परिवर्तो मथनम् ॥
'विमथ्य वेदाब्दिमतिश्रमेण ज्ञात्वा परेशं मुनयो विमुक्ताः ।
'विमथ्य वेदाब्दिमतिश्रमेण ज्ञात्वा परेशं मुनयो विमुक्ताः ।
मृशन्ति यज्ञैश्च यजन्ति नित्यं उपासते वेदफलप्रदं तम्''॥ इति कुशिकश्रुतिः ॥ २२-८ ॥
मृशन्ति यज्ञैश्च यजन्ति नित्यं उपासते वेदफलप्रदं तम्''॥ इति कुशिकश्रुतिः ॥ २२-८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,576: Line 11,068:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V23_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V23" data-block-id="BTN_C10_S96_V23_B1">त्वत्प्राप्त्यनुसारित्वाच्छरीरं प्रियवत् पश्यन्ति । सर्वप्रियतमे सर्वादानादि-कर्तरि च त्वयि । तथा हि तेऽभिमुखाः ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V23
| id       = BTN_C10_S96_V23_B1
| text    = त्वत्प्राप्त्यनुसारित्वाच्छरीरं प्रियवत् पश्यन्ति । सर्वप्रियतमे सर्वादानादि-कर्तरि च त्वयि । तथा हि तेऽभिमुखाः ॥
'न किञ्चिदभिवाञ्छन्ति यतयः सुसदाश्रयाः ।
'न किञ्चिदभिवाञ्छन्ति यतयः सुसदाश्रयाः ।
प्रेष्ठस्य परमस्याप्त्यै प्रियवद्देहदृष्टयः''॥ इति विमदश्रुतिः ॥ २३-९ ॥
प्रेष्ठस्य परमस्याप्त्यै प्रियवद्देहदृष्टयः''॥ इति विमदश्रुतिः ॥ २३-९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,588: Line 11,076:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V24_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V24" data-block-id="BTN_C10_S96_V24_B1">अन्यथोपासनयाऽऽत्महनोऽसुर्यान्नाम लोकान्नित्यनिरतिशयदुःखान्निरस्त-समस्तसुखान् प्राप्नुवन्ति । तदेतन्न च रमन्ति अनुभवन्ति च । नित्यदुःख-मिति चशब्देनोक्तम् । असुर्यशब्देन च श्रुतौ । सुष्ट्वरमणरूपत्वादसुर-प्राप्यत्वाच्च । यत्रानुशयनं कुर्वन्तस्तमस्येव भ्रमन्ति । अभवा जन्म-वर्र्जिताः ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V24
| id       = BTN_C10_S96_V24_B1
| text    = अन्यथोपासनयाऽऽत्महनोऽसुर्यान्नाम लोकान्नित्यनिरतिशयदुःखान्निरस्त-समस्तसुखान् प्राप्नुवन्ति । तदेतन्न च रमन्ति अनुभवन्ति च । नित्यदुःख-मिति चशब्देनोक्तम् । असुर्यशब्देन च श्रुतौ । सुष्ट्वरमणरूपत्वादसुर-प्राप्यत्वाच्च । यत्रानुशयनं कुर्वन्तस्तमस्येव भ्रमन्ति । अभवा जन्म-वर्र्जिताः ॥
आत्महन इत्येषशब्दो भगवद्भक्तद्वेषिणामपि सम इति दर्शयति ॥ निभृत-मोक्षहृदययोगयुज इत्यादिना । ये मुनयो हृद्ययनं भगवन्तं निभृतमोक्ष-हृदयेन वायुना योगेन युक्ताः नियमिताः सन्तः उपासते तेषामरयोऽपि तदेव तमो ययुः । परिपूर्णमोक्षार्थं ज्ञानं यस्य सः निभृतमोक्षहृदयः ।
आत्महन इत्येषशब्दो भगवद्भक्तद्वेषिणामपि सम इति दर्शयति ॥ निभृत-मोक्षहृदययोगयुज इत्यादिना । ये मुनयो हृद्ययनं भगवन्तं निभृतमोक्ष-हृदयेन वायुना योगेन युक्ताः नियमिताः सन्तः उपासते तेषामरयोऽपि तदेव तमो ययुः । परिपूर्णमोक्षार्थं ज्ञानं यस्य सः निभृतमोक्षहृदयः ।
'असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः ।
'असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः ।
Line 15,598: Line 11,083:
तमो यान्त्यन्यथाज्ञानाद्द्वेषाद्वा हरिसंश्रये''॥ इति प्राणसंहितायाम् ॥
तमो यान्त्यन्यथाज्ञानाद्द्वेषाद्वा हरिसंश्रये''॥ इति प्राणसंहितायाम् ॥
'निभृतो मोक्षवित्प्राणस्तद्योगात्तत्प्रसादतः ।
'निभृतो मोक्षवित्प्राणस्तद्योगात्तत्प्रसादतः ।
जानन्ति परमं देवं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति भागवतसंहितायाम् ॥ २४-१० ॥
जानन्ति परमं देवं नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति भागवतसंहितायाम् ॥ २४-१० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,605: Line 11,089:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V25_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V25" data-block-id="BTN_C10_S96_V25_B1">हे स्मरणादेव स्वनुरक्त तत्ते स्वरूपं भवानेव वेद । उरगेन्द्रभोगदण्डे विषक्तबुद्धेस्तेऽङ्घ्रिसरोजसुधां वयमपि समासमदृशः । सर्वमाहात्म्यस्य वेदैरपि वक्तुमशक्यत्वादसमदृशः वेदागम्यमाहात्म्यस्यापि वेदैरेव गम्यत्वा-त्समदृशः ॥ अतः कोऽन्यो वक्तुं वेद । को ह्यस्मांस्त्वां चर्तेऽपेतजन्मलयः यतः उदगादुत्पत्तिमानेव ऋषिर्ब्रह्मा । प्राप्तपदा अप्राप्तपदाश्च देवगणाः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V25
| id       = BTN_C10_S96_V25_B1
| text    = हे स्मरणादेव स्वनुरक्त तत्ते स्वरूपं भवानेव वेद । उरगेन्द्रभोगदण्डे विषक्तबुद्धेस्तेऽङ्घ्रिसरोजसुधां वयमपि समासमदृशः । सर्वमाहात्म्यस्य वेदैरपि वक्तुमशक्यत्वादसमदृशः वेदागम्यमाहात्म्यस्यापि वेदैरेव गम्यत्वा-त्समदृशः ॥ अतः कोऽन्यो वक्तुं वेद । को ह्यस्मांस्त्वां चर्तेऽपेतजन्मलयः यतः उदगादुत्पत्तिमानेव ऋषिर्ब्रह्मा । प्राप्तपदा अप्राप्तपदाश्च देवगणाः ।
'त्वं वेत्थ नापरस्ते स्वरूपं न
'त्वं वेत्थ नापरस्ते स्वरूपं न
नित्यवाङ्नागभोगप्रियस्य ।
नित्यवाङ्नागभोगप्रियस्य ।
Line 15,614: Line 11,095:
जनिमन्तो यतोऽस्मात् ॥ इति सङ्कृतिश्रुतिः ।
जनिमन्तो यतोऽस्मात् ॥ इति सङ्कृतिश्रुतिः ।
'महिम्नः सर्वशोऽनुक्तेर्वेदाश्चासमदर्शिनः ।
'महिम्नः सर्वशोऽनुक्तेर्वेदाश्चासमदर्शिनः ।
तस्यापि वेदगम्यत्वात्तथैव समदर्शिनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २५-११ ॥
तस्यापि वेदगम्यत्वात्तथैव समदर्शिनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २५-११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,621: Line 11,101:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V26_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V26" data-block-id="BTN_C10_S96_V26_B1">शास्त्रमपकृष्य प्रलये शास्त्रस्य प्रवृत्त्यभावात् । असतः सूक्ष्मरूपात्सतः स्थूलरूपस्य परमेश्वरपर्यन्तं यथाक्रमं जन्म मृतिं च सर्वस्मात्परमात्मनि भेदं च विपणं फलापेक्षामृते ये स्मरन्ति तेषां ध्वनिमुपविश । आरुवतो वायोः प्रसादात्तथा स्मरन्ति ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V26
| id       = BTN_C10_S96_V26_B1
| text    = शास्त्रमपकृष्य प्रलये शास्त्रस्य प्रवृत्त्यभावात् । असतः सूक्ष्मरूपात्सतः स्थूलरूपस्य परमेश्वरपर्यन्तं यथाक्रमं जन्म मृतिं च सर्वस्मात्परमात्मनि भेदं च विपणं फलापेक्षामृते ये स्मरन्ति तेषां ध्वनिमुपविश । आरुवतो वायोः प्रसादात्तथा स्मरन्ति ॥
'नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं नासीद्रजो नो व्योमा परो यत् ।
'नासदासीन्नो सदासीत्तदानीं नासीद्रजो नो व्योमा परो यत् ।
किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद्गहनं गभीरम्''॥ इत्यादिश्रुतिः ॥
किमावरीवः कुह कस्य शर्मन्नम्भः किमासीद्गहनं गभीरम्''॥ इत्यादिश्रुतिः ॥
Line 15,632: Line 11,109:
प्रसादाद्ये विजानन्ति सूक्ष्मात् स्थूलजनिं क्रमात् ।
प्रसादाद्ये विजानन्ति सूक्ष्मात् स्थूलजनिं क्रमात् ।
मृतिं च सर्वजीवादेरीशस्य व्यतिरिक्तताम् ।
मृतिं च सर्वजीवादेरीशस्य व्यतिरिक्तताम् ।
जानन्ति ये निराकाङ्क्षाः तेषां वाचि जनार्दनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २६-१२ ॥
जानन्ति ये निराकाङ्क्षाः तेषां वाचि जनार्दनः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ २६-१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,639: Line 11,115:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V27_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V27" data-block-id="BTN_C10_S96_V27_B1">अबोधकृता त्रिगुणबद्धता । यस्माज्जीवस्यापि तस्मात्तदवबोधरसे त्वयि सा न विद्यते । त्रिगुणात्मकं मनस्तवापि विद्यते इत्यसतां पक्षः । मनुजा-नामादयो देवास्त्रिगुणातीतत्वाद्भवतो भवानेव परमानन्दः । त्वदन्यत्सर्वं जीवजातमार्तमित्येव विमृशन्ति ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V27
| id       = BTN_C10_S96_V27_B1
| text    = अबोधकृता त्रिगुणबद्धता । यस्माज्जीवस्यापि तस्मात्तदवबोधरसे त्वयि सा न विद्यते । त्रिगुणात्मकं मनस्तवापि विद्यते इत्यसतां पक्षः । मनुजा-नामादयो देवास्त्रिगुणातीतत्वाद्भवतो भवानेव परमानन्दः । त्वदन्यत्सर्वं जीवजातमार्तमित्येव विमृशन्ति ।
'सत्वादिजं देहमथो मनश्च सत्वादिबद्धं च वदन्त्यसन्तः ।
'सत्वादिजं देहमथो मनश्च सत्वादिबद्धं च वदन्त्यसन्तः ।
परं पुमांसं न सुरास्तु तैर्हि जीवाः सुदृष्टा परमार्तरूपाः''॥ इति सूकरायणश्रुतिः ॥
परं पुमांसं न सुरास्तु तैर्हि जीवाः सुदृष्टा परमार्तरूपाः''॥ इति सूकरायणश्रुतिः ॥
Line 15,648: Line 11,121:
त्रिगुणातीतमीशेशमतः पूर्णसुखं सुराः ॥
त्रिगुणातीतमीशेशमतः पूर्णसुखं सुराः ॥
जानन्ति गुणबद्धत्वाज्जीवानार्तांश्च कृत्स्नशः ।
जानन्ति गुणबद्धत्वाज्जीवानार्तांश्च कृत्स्नशः ।
अनार्तस्य प्रसादेन तेषामार्तिविनाशनम्''॥ इति चैतन्यविवेके ॥ २७-१३ ॥
अनार्तस्य प्रसादेन तेषामार्तिविनाशनम्''॥ इति चैतन्यविवेके ॥ २७-१३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,655: Line 11,127:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V28_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V28" data-block-id="BTN_C10_S96_V28_B1">यथा कनकस्य विविधकृतं कुण्डलादिकं कनकं विना परित्यक्तुं न शक्यते तथा स्वकृतं जगदनुप्रविष्टो भगवान् मूलरूपं विना परित्यक्तुं न शक्यः । आत्मतया एकरूपत्वात् । रसितं आत्मना प्रकाशितं जगत्प्रविष्टस्तस्मा-त्सर्वगतो विष्णुरिति ज्ञातव्य इत्यर्थः । इत्थं ये ज्ञात्वा परिचरन्ति तव स्वरूपं ते ऋतात्मकब्रह्मप्राप्तिविरुद्धत्वान्निर्ऋत्याख्यसंसारस्य शिरः स्फुटं पदाऽऽक्रमन्ति ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V28
| id       = BTN_C10_S96_V28_B1
| text    = यथा कनकस्य विविधकृतं कुण्डलादिकं कनकं विना परित्यक्तुं न शक्यते तथा स्वकृतं जगदनुप्रविष्टो भगवान् मूलरूपं विना परित्यक्तुं न शक्यः । आत्मतया एकरूपत्वात् । रसितं आत्मना प्रकाशितं जगत्प्रविष्टस्तस्मा-त्सर्वगतो विष्णुरिति ज्ञातव्य इत्यर्थः । इत्थं ये ज्ञात्वा परिचरन्ति तव स्वरूपं ते ऋतात्मकब्रह्मप्राप्तिविरुद्धत्वान्निर्ऋत्याख्यसंसारस्य शिरः स्फुटं पदाऽऽक्रमन्ति ।
'सर्वगं ये प्रपश्यन्ति ब्रह्मानन्दमजाक्षरम् ।
'सर्वगं ये प्रपश्यन्ति ब्रह्मानन्दमजाक्षरम् ।
एकमेवाद्वयं नित्यं निर्ऋतेस्ते शिरो गताः''॥
एकमेवाद्वयं नित्यं निर्ऋतेस्ते शिरो गताः''॥
Line 15,668: Line 11,137:
ये तथाऽभिन्नमीशेशं पश्यन्ति परमर्षयः ।
ये तथाऽभिन्नमीशेशं पश्यन्ति परमर्षयः ।
ऋतप्राप्तिविरुद्धत्वात्संसारनिर्ऋतेः शिरः ॥
ऋतप्राप्तिविरुद्धत्वात्संसारनिर्ऋतेः शिरः ॥
अगणय्य पदाक्रम्य वैष्णवं निलयं ययुः''॥ इति गारुडे ॥ २८-१४ ॥
अगणय्य पदाक्रम्य वैष्णवं निलयं ययुः''॥ इति गारुडे ॥ २८-१४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,675: Line 11,143:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V29_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V29" data-block-id="BTN_C10_S96_V29_B1">वयति गा इव यः सुरादिकांस्तन्मनसो जगदपुनन् शुचयो न परे ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V29
| id       = BTN_C10_S96_V29_B1
| text    = वयति गा इव यः सुरादिकांस्तन्मनसो जगदपुनन् शुचयो न परे ।
'स एकः ईशः परिपूर्णशक्तिर्बलिं हरा इतरे स्युः सुराः सुखिनः''॥ इत्यारुणिश्रुतिः ॥
'स एकः ईशः परिपूर्णशक्तिर्बलिं हरा इतरे स्युः सुराः सुखिनः''॥ इत्यारुणिश्रुतिः ॥
'विष्णुना देवता बद्धाः विष्णवे च बलिप्रदाः ।
'विष्णुना देवता बद्धाः विष्णवे च बलिप्रदाः ।
विष्णुरासां पतिर्नित्यं न विष्णोर्बन्धकः क्वचित्''॥ इति वामने ॥ २९-१५ ॥
विष्णुरासां पतिर्नित्यं न विष्णोर्बन्धकः क्वचित्''॥ इति वामने ॥ २९-१५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,688: Line 11,152:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V30_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V30" data-block-id="BTN_C10_S96_V30_B1">स्थिरचरजातयो ये तेऽनिमित्तयुजः स्युः । भगवन्नियमादेव संसारयुजः स्युः । विरहे मुक्तौ । यदि परस्य सकाशान्मुक्तिरेवेत्युदीक्षयेत्स परः । विमुक्ताः सन्तो येन परेण तस्य विमुक्तसतः । 'नान्यः पन्था अयनाय विद्यते''इति श्रुतिः । मुक्तिस्तस्मादेवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । अतो बन्धोऽपि तत एवेत्यर्थः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V30
| id       = BTN_C10_S96_V30_B1
| text    = स्थिरचरजातयो ये तेऽनिमित्तयुजः स्युः । भगवन्नियमादेव संसारयुजः स्युः । विरहे मुक्तौ । यदि परस्य सकाशान्मुक्तिरेवेत्युदीक्षयेत्स परः । विमुक्ताः सन्तो येन परेण तस्य विमुक्तसतः । 'नान्यः पन्था अयनाय विद्यते''इति श्रुतिः । मुक्तिस्तस्मादेवेत्यङ्गीकर्तव्यम् । अतो बन्धोऽपि तत एवेत्यर्थः ।
'सतां विमुक्तिदाद्विष्णोर्मुक्तिर्यद्यभ्युपेयते ।
'सतां विमुक्तिदाद्विष्णोर्मुक्तिर्यद्यभ्युपेयते ।
बन्धोऽपि तत एव स्याद्यस्मादेकस्तयोः पतिः''॥ इति स्कान्दे ॥
बन्धोऽपि तत एव स्याद्यस्मादेकस्तयोः पतिः''॥ इति स्कान्दे ॥
Line 15,697: Line 11,158:
सुप्रसन्नस्तदा बन्धस्तत एवेति सेत्स्यति''॥ इति ब्राह्मे ॥
सुप्रसन्नस्तदा बन्धस्तत एवेति सेत्स्यति''॥ इति ब्राह्मे ॥
खण्डाधीशाः सार्वभौमस्य यद्वद्ब्रह्मेशाद्याः कुर्वते तेऽनुशास्तिम् ।
खण्डाधीशाः सार्वभौमस्य यद्वद्ब्रह्मेशाद्याः कुर्वते तेऽनुशास्तिम् ।
त्वं मुक्तिदो बन्धदोऽतो मतो नस्त्वं ज्ञानदोऽज्ञानदश्चासि विष्णो ॥ इत्युदारशाण्डिल्यश्रुतिः ॥ ३०-१६ ॥
त्वं मुक्तिदो बन्धदोऽतो मतो नस्त्वं ज्ञानदोऽज्ञानदश्चासि विष्णो ॥ इत्युदारशाण्डिल्यश्रुतिः ॥ ३०-१६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,704: Line 11,164:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V31_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V31" data-block-id="BTN_C10_S96_V31_B1">यस्य परमस्य ते कश्चिदपरः स्वतन्त्रो नास्ति । अनपरस्य प्राणोत्तमस्य । अत्र जीवसमुदाये । व्ययतः विशेषेणायतः सर्वज्ञस्य यथा प्राणस्य नापरः स्वतन्त्रः तद्वत्प्राणः श्रीरन्योेेे वा त्वां विना स्वतन्त्रो नास्ति ॥ हे शून्यतुल समानवर्जित । सर्वं संदधतस्ते ॥ यदि त्वत्तः प्राणात्तनुभृतो जीवा ध्रुवास्तर्ह्यपरिमिताः सन्ति । हे सर्व पूर्ण । 'एकमेवाद्वितीयम्''। 'एकं परंज्योतिरन्यन्यमद्वयम्''इत्यादिनियमो जीवानां शास्यता नेत्यत्र नहि । किन्तु स्वगतभेदस्य ईश्वरान्तरस्य अतत्तन्त्रस्य निषेधे । 'अतोऽन्य-दार्तम्''॥ 'नेह नानास्ति किञ्चन''। 'न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते''इत्यादि तथा ब्रुवते च ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V31
| id       = BTN_C10_S96_V31_B1
| text    = यस्य परमस्य ते कश्चिदपरः स्वतन्त्रो नास्ति । अनपरस्य प्राणोत्तमस्य । अत्र जीवसमुदाये । व्ययतः विशेषेणायतः सर्वज्ञस्य यथा प्राणस्य नापरः स्वतन्त्रः तद्वत्प्राणः श्रीरन्योेेे वा त्वां विना स्वतन्त्रो नास्ति ॥ हे शून्यतुल समानवर्जित । सर्वं संदधतस्ते ॥ यदि त्वत्तः प्राणात्तनुभृतो जीवा ध्रुवास्तर्ह्यपरिमिताः सन्ति । हे सर्व पूर्ण । 'एकमेवाद्वितीयम्''। 'एकं परंज्योतिरन्यन्यमद्वयम्''इत्यादिनियमो जीवानां शास्यता नेत्यत्र नहि । किन्तु स्वगतभेदस्य ईश्वरान्तरस्य अतत्तन्त्रस्य निषेधे । 'अतोऽन्य-दार्तम्''॥ 'नेह नानास्ति किञ्चन''। 'न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते''इत्यादि तथा ब्रुवते च ॥
'तव स्वतन्त्रो नापरो तद्वदत्र प्राणान्नान्यस्तुल्यशून्यस्य सन्धिन् ।
'तव स्वतन्त्रो नापरो तद्वदत्र प्राणान्नान्यस्तुल्यशून्यस्य सन्धिन् ।
प्राणाधीना अमिता जीवसङ्घाः प्राणो वशे ते प्रकृतिश्च भूमन् ॥"-इति महाशालीनश्रुतिः ।
प्राणाधीना अमिता जीवसङ्घाः प्राणो वशे ते प्रकृतिश्च भूमन् ॥"-इति महाशालीनश्रुतिः ।
Line 15,721: Line 11,178:
अद्वयं नित्यनिर्वृत्या भावनिर्वृतिमीश्वरम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
अद्वयं नित्यनिर्वृत्या भावनिर्वृतिमीश्वरम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
'अधिकस्य समस्यापि स्वतन्त्रस्य च वर्जनात् ।
'अधिकस्य समस्यापि स्वतन्त्रस्य च वर्जनात् ।
एक एवाद्वितीयोऽसौ न शास्यजनवर्जनात् ॥ इति कौर्मे ॥ ३१-१७ ॥
एक एवाद्वितीयोऽसौ न शास्यजनवर्जनात् ॥ इति कौर्मे ॥ ३१-१७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,728: Line 11,184:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V32_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V32" data-block-id="BTN_C10_S96_V32_B1">अनन्तमदुष्टतयाऽनुजानताऽऽचार्येण सन्तताद्भवात्परिमुच्यते ॥ अबद्धश्च प्रकृतिपरेशौ विनाऽन्यो न विद्यते । यतस्तयोरेवोद्भवो न घटते । ततस्तयोरजयोरसुभृत उद्भवन्ति ॥ देशतः कालतश्च यत्र परमस्तत्र प्रकृतिर्यत्र प्रकृतिस्तत्र परम इत्युभययुजोः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V32
| id       = BTN_C10_S96_V32_B1
| text    = अनन्तमदुष्टतयाऽनुजानताऽऽचार्येण सन्तताद्भवात्परिमुच्यते ॥ अबद्धश्च प्रकृतिपरेशौ विनाऽन्यो न विद्यते । यतस्तयोरेवोद्भवो न घटते । ततस्तयोरजयोरसुभृत उद्भवन्ति ॥ देशतः कालतश्च यत्र परमस्तत्र प्रकृतिर्यत्र प्रकृतिस्तत्र परम इत्युभययुजोः ।
'मुच्यते तत्वसंबुद्धादाचार्यात्पुरुषो भवात् ।
'मुच्यते तत्वसंबुद्धादाचार्यात्पुरुषो भवात् ।
एतावेव स्वतोऽबद्धौ परमः प्रकृतिस्तथा ॥''इति कलापश्रुतिः ॥
एतावेव स्वतोऽबद्धौ परमः प्रकृतिस्तथा ॥''इति कलापश्रुतिः ॥
Line 15,737: Line 11,190:
द्वावेव नित्यमुक्तौ तु प्रकृतिः परमस्तथा''॥ इति वामने ॥
द्वावेव नित्यमुक्तौ तु प्रकृतिः परमस्तथा''॥ इति वामने ॥
'देशतः कालतश्चैव समव्याप्तावुभावजौ ।
'देशतः कालतश्चैव समव्याप्तावुभावजौ ।
ताभ्यामुभययोगाभ्यां जायन्ते पुरुषाः परे''॥ इति कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ ३२-१८ ॥
ताभ्यामुभययोगाभ्यां जायन्ते पुरुषाः परे''॥ इति कौण्ठरव्यश्रुतिः ॥ ३२-१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,744: Line 11,196:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V33_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V33" data-block-id="BTN_C10_S96_V33_B1">हे तत ओ । त इमे विबुधनामार्थभूता गुणास्त्वयि निलिल्युः । परमेऽ-मृतार्णवे मधुन्यशेषरसा इव । अतः पूर्णगुणत्वाद्भवतो नृणां मध्ये सुधियः । तव मायया त्वदिच्छयैव । त्वयि कुशलं विधातुं प्रभवः । तत्र कुशलं भेद एव । सर्वस्मादन्यो विशिष्टगुणः पर इति दर्शनम् ॥ स्वगतया सुष्ठु अन्यैरनवगतया । तथा त्वत्प्रसादादनुवर्तिनां कथं मुहुर्भवभयं तव भ्रुकुटी सृजति ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V33
| id       = BTN_C10_S96_V33_B1
| text    = हे तत ओ । त इमे विबुधनामार्थभूता गुणास्त्वयि निलिल्युः । परमेऽ-मृतार्णवे मधुन्यशेषरसा इव । अतः पूर्णगुणत्वाद्भवतो नृणां मध्ये सुधियः । तव मायया त्वदिच्छयैव । त्वयि कुशलं विधातुं प्रभवः । तत्र कुशलं भेद एव । सर्वस्मादन्यो विशिष्टगुणः पर इति दर्शनम् ॥ स्वगतया सुष्ठु अन्यैरनवगतया । तथा त्वत्प्रसादादनुवर्तिनां कथं मुहुर्भवभयं तव भ्रुकुटी सृजति ॥
'यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
'यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या''॥
यो देवानां नामधा एक एव तं सम्प्रश्नं भुवना यन्त्यन्या''॥
Line 15,771: Line 11,220:
त्रिगुणात्मकस्य स्रष्टारः तथाऽपि न यजन्ति तम् ।
त्रिगुणात्मकस्य स्रष्टारः तथाऽपि न यजन्ति तम् ।
यतः पूर्णेशशक्त्यैव तेषां यजनमिष्यते ॥
यतः पूर्णेशशक्त्यैव तेषां यजनमिष्यते ॥
अतः सर्वेश्वरो विष्णुरेक एव महागुणः''॥ इति महासंहितायाम् ॥ ३३-१९ ॥
अतः सर्वेश्वरो विष्णुरेक एव महागुणः''॥ इति महासंहितायाम् ॥ ३३-१९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,780: Line 11,228:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V35_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V35" data-block-id="BTN_C10_S96_V35_B1">भवच्चरणेषु सुष्ठु जातस्थानाः उत्तमयोग्यतायुक्ताः । हृषीकाण्येव महत्तुरगाः । वायुरेवोदात्तः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V35
| id       = BTN_C10_S96_V35_B1
| text    = भवच्चरणेषु सुष्ठु जातस्थानाः उत्तमयोग्यतायुक्ताः । हृषीकाण्येव महत्तुरगाः । वायुरेवोदात्तः ।
'रथोपरि स्वीकरणादुदात्तः सारथिर्मतः''॥ इति व्यासनिरुक्ते ॥
'रथोपरि स्वीकरणादुदात्तः सारथिर्मतः''॥ इति व्यासनिरुक्ते ॥
'जयो विष्णोश्च वायोश्च भक्त्या तत्प्रीतिसाधनम् ।
'जयो विष्णोश्च वायोश्च भक्त्या तत्प्रीतिसाधनम् ।
Line 15,802: Line 11,247:
ततः शेषेन्द्रवह्न्याद्याः क्रमेणैव प्रकीर्तिताः''। इत्यादि गुरुविवेके ॥
ततः शेषेन्द्रवह्न्याद्याः क्रमेणैव प्रकीर्तिताः''। इत्यादि गुरुविवेके ॥
'देवा योग्यतया जाताः विष्णुपादाम्बुजाश्रयाः ।
'देवा योग्यतया जाताः विष्णुपादाम्बुजाश्रयाः ।
तथाऽपि साधनैस्तेषां तत्प्राप्तिर्गुर्वनुग्रहात् ॥"इति तत्वोद्योगे ॥ ३४,३५ २०-२१ ॥
तथाऽपि साधनैस्तेषां तत्प्राप्तिर्गुर्वनुग्रहात् ॥"इति तत्वोद्योगे ॥ ३४,३५ २०-२१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,809: Line 11,253:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V36_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V36" data-block-id="BTN_C10_S96_V36_B1">इति लोके परिदृश्यमानप्रकारेण । चरतां, विजने मोक्षविषये कः सुखयति । सुष्ठ्वनिरस्तभगे । अतस्त्वामेव सन्तं ज्ञात्वा भवतः पदांबुजं हृदा निविशन्ति । हरावसथमहङ्कारं न कुर्वन्ति ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V36
| id       = BTN_C10_S96_V36_B1
| text    = इति लोके परिदृश्यमानप्रकारेण । चरतां, विजने मोक्षविषये कः सुखयति । सुष्ठ्वनिरस्तभगे । अतस्त्वामेव सन्तं ज्ञात्वा भवतः पदांबुजं हृदा निविशन्ति । हरावसथमहङ्कारं न कुर्वन्ति ॥
'ब्रह्माज्ञात्वेति लोकप्रवृत्तिं प्रवर्ततां को नु मोक्षं ददाति ।
'ब्रह्माज्ञात्वेति लोकप्रवृत्तिं प्रवर्ततां को नु मोक्षं ददाति ।
अतो ब्रह्मोपासतेे साधु धीरा नाहम्भावस्तेषु रुद्राधिवासः''॥ इति महारवश्रुतिः ॥
अतो ब्रह्मोपासतेे साधु धीरा नाहम्भावस्तेषु रुद्राधिवासः''॥ इति महारवश्रुतिः ॥
'महाभाग्यं तु कैवल्यमज्ञानां कः प्रदास्यति ।
'महाभाग्यं तु कैवल्यमज्ञानां कः प्रदास्यति ।
अतः सन्तो विजानन्ति हरिं ते त्वनहङ्कृताः ॥''इति स्कान्दे ॥ ३६-२२ ॥
अतः सन्तो विजानन्ति हरिं ते त्वनहङ्कृताः ॥''इति स्कान्दे ॥ ३६-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,825: Line 11,265:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V38_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V38" data-block-id="BTN_C10_S96_V38_B1">इदं अपि अपालकं ईश्वरवर्जितम् । न मत्तोऽन्य ईश्वरश्चेतनत्वादित्यादितर्कैः वदन्ति चेत् । अथो इत्यनेन तदपि वचनं भगवत्प्रेरणयैव इत्युक्तम् ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V38
| id       = BTN_C10_S96_V38_B1
| text    = इदं अपि अपालकं ईश्वरवर्जितम् । न मत्तोऽन्य ईश्वरश्चेतनत्वादित्यादितर्कैः वदन्ति चेत् । अथो इत्यनेन तदपि वचनं भगवत्प्रेरणयैव इत्युक्तम् ।
'तस्मादथो अथेत्येतद्धेत्वर्थं समुदीरितम्''इति शब्दनिर्णये ।
'तस्मादथो अथेत्येतद्धेत्वर्थं समुदीरितम्''इति शब्दनिर्णये ।
'असत्य-मप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्''इति च ।
'असत्य-मप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम्''इति च ।
Line 15,864: Line 11,301:
अतात्विकं जगच्चेति विष्ण्वधीनत्ववाचकम् ॥
अतात्विकं जगच्चेति विष्ण्वधीनत्ववाचकम् ॥
अभेदस्तु कुतस्तस्य परमस्यावरेण तु ।
अभेदस्तु कुतस्तस्य परमस्यावरेण तु ।
मिथ्यात्वं च कुतस्तस्य जगतो नित्यवर्तनात्''॥ इति वाराहे ॥ ३७,३८ ॥ २३,२४ ॥
मिथ्यात्वं च कुतस्तस्य जगतो नित्यवर्तनात्''॥ इति वाराहे ॥ ३७,३८ ॥ २३,२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,871: Line 11,307:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V39_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V39" data-block-id="BTN_C10_S96_V39_B1">श्रुतिषु तवानुगीतान् गुणान् जुषन् पुमानुदगादस्मत्संसारात्तव सरूपतां च भजति । तदनु गुणस्मरणमनु गुणांश्च जुषन्निति, चशब्दः कर्माणि चेत्यस्मिन्नर्थे ॥ यच्चायं पुमानात्तभगां त्वयाऽपहृतभगां प्रातिस्विकीं पूर्वोक्तां द्विविधां कष्टां प्रकृतिं जहाति जिहाति हन्ति च तदपि त्वमेव जहासि जिहासि च । उतेति त्यागवधयोः समुच्चयार्थे ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V39
| id       = BTN_C10_S96_V39_B1
| text    = श्रुतिषु तवानुगीतान् गुणान् जुषन् पुमानुदगादस्मत्संसारात्तव सरूपतां च भजति । तदनु गुणस्मरणमनु गुणांश्च जुषन्निति, चशब्दः कर्माणि चेत्यस्मिन्नर्थे ॥ यच्चायं पुमानात्तभगां त्वयाऽपहृतभगां प्रातिस्विकीं पूर्वोक्तां द्विविधां कष्टां प्रकृतिं जहाति जिहाति हन्ति च तदपि त्वमेव जहासि जिहासि च । उतेति त्यागवधयोः समुच्चयार्थे ॥
'जिहाति रावणं सङ्ख्ये राघवः परमास्त्रवित्''॥ इति स्कान्दे ॥
'जिहाति रावणं सङ्ख्ये राघवः परमास्त्रवित्''॥ इति स्कान्दे ॥
'स्वातन्त्र्यात्प्रकृतित्यागकर्ता नारायणः परः ।
'स्वातन्त्र्यात्प्रकृतित्यागकर्ता नारायणः परः ।
Line 15,882: Line 11,315:
दुर्भगां प्रकृतिं त्यक्त्वा हत्वा चान्यां दुरन्वयाम् ॥
दुर्भगां प्रकृतिं त्यक्त्वा हत्वा चान्यां दुरन्वयाम् ॥
याति तच्च परेशानात्स हि पूज्योऽथ पूजकः ।
याति तच्च परेशानात्स हि पूज्योऽथ पूजकः ।
तस्यैकस्य स्वतन्त्रत्वात्स चानन्तगुणो विभुः''॥ इति कौशिकश्रुतिः ॥ ३९-२५ ॥
तस्यैकस्य स्वतन्त्रत्वात्स चानन्तगुणो विभुः''॥ इति कौशिकश्रुतिः ॥ ३९-२५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,889: Line 11,321:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V40_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V40" data-block-id="BTN_C10_S96_V40_B1">अज्ञानामनवगतान्तकादनधिरूढब्रह्मपदात् ॥
| verse_id = BTN_C10_S96_V40
| id       = BTN_C10_S96_V40_B1
| text    = अज्ञानामनवगतान्तकादनधिरूढब्रह्मपदात् ॥
'स यथाकामो भवति । तत्क्रतुर्भवति । यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते । यत्कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते इति नु कामयमानोऽथाकामयमानो योऽकामो निष्काम आप्तकामः आत्मकामो न तस्य प्राणा उत्क्रामन्ति ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येति''इति श्रुतिः ॥
'स यथाकामो भवति । तत्क्रतुर्भवति । यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते । यत्कर्म कुरुते तदभिसम्पद्यते इति नु कामयमानोऽथाकामयमानो योऽकामो निष्काम आप्तकामः आत्मकामो न तस्य प्राणा उत्क्रामन्ति ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येति''इति श्रुतिः ॥
'निषिद्धकामयुक्तानामसतां तु विशेषतः ।
'निषिद्धकामयुक्तानामसतां तु विशेषतः ।
Line 15,907: Line 11,336:
तेनैव सह संयान्ति ततोऽनुत्क्रमणश्रुतिः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
तेनैव सह संयान्ति ततोऽनुत्क्रमणश्रुतिः''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥
'देवाश्च ऋषयश्चैव सुभक्त्या कामिनोऽपि तु ।
'देवाश्च ऋषयश्चैव सुभक्त्या कामिनोऽपि तु ।
मुच्यन्ते नियामादेव पश्यन्ति च हरिं न न''॥ इति स्कान्दे ॥ ४० ॥ २६ ॥
मुच्यन्ते नियामादेव पश्यन्ति च हरिं न न''॥ इति स्कान्दे ॥ ४० ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,914: Line 11,342:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V41_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V41" data-block-id="BTN_C10_S96_V41_B1">परमेश्वरस्यावगमात्तदवगमा श्रीः । तया च गम्यत्वादर्थः परमस्तेन बद्धत्वात्सिता श्रीर्गुणात्मिका च ॥ सगिरः वाक्पूर्वकाणीन्द्रियाणि श्रियो विष्णोश्च नानुकूल्येन ययुः । अनुययुश्च हंसकुलगीतपरम्परया ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V41
| id       = BTN_C10_S96_V41_B1
| text    = परमेश्वरस्यावगमात्तदवगमा श्रीः । तया च गम्यत्वादर्थः परमस्तेन बद्धत्वात्सिता श्रीर्गुणात्मिका च ॥ सगिरः वाक्पूर्वकाणीन्द्रियाणि श्रियो विष्णोश्च नानुकूल्येन ययुः । अनुययुश्च हंसकुलगीतपरम्परया ।
यथा तुषावृतानां तण्डुलानां रजस्पृष्टिर्नास्ति । एवं रजोरूपान्मनुष्यान्न वान्ति श्रुतयः । वयसा सह महता कालेनापि । अतस्त्वयि सफलं पतन्ति न पतन्ति च विधिनिषेधरूपेण बन्धनात्मिकाः ॥
यथा तुषावृतानां तण्डुलानां रजस्पृष्टिर्नास्ति । एवं रजोरूपान्मनुष्यान्न वान्ति श्रुतयः । वयसा सह महता कालेनापि । अतस्त्वयि सफलं पतन्ति न पतन्ति च विधिनिषेधरूपेण बन्धनात्मिकाः ॥
'जानाति प्रकृतिर्विष्णुं ज्ञेयो विष्णुस्तु निर्गुणः ॥
'जानाति प्रकृतिर्विष्णुं ज्ञेयो विष्णुस्तु निर्गुणः ॥
Line 15,952: Line 11,377:
वयसोऽन्ते तु दुःखित्वादसुराः वायसाः स्मृताः ।
वयसोऽन्ते तु दुःखित्वादसुराः वायसाः स्मृताः ।
एवं पञ्चविधा जीवा षष्ठोऽहं परमेश्वरः ॥
एवं पञ्चविधा जीवा षष्ठोऽहं परमेश्वरः ॥
न मत्समोऽधिको वापि कश्चिदस्ति द्विजोत्तमः''॥ इति गारुडे ॥ ४१ ॥ २७ ॥
न मत्समोऽधिको वापि कश्चिदस्ति द्विजोत्तमः''॥ इति गारुडे ॥ ४१ ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,959: Line 11,383:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V43_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V43" data-block-id="BTN_C10_S96_V43_B1">व्योमायनमहात्मभिः ब्रह्माश्रयेषूत्तमैः ॥ ४३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S96_V43
| id       = BTN_C10_S96_V43_B1
| text    = व्योमायनमहात्मभिः ब्रह्माश्रयेषूत्तमैः ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 15,975: Line 11,395:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V48_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V48" data-block-id="BTN_C10_S96_V48_B1">'कथाः कथयतीशस्य व्यासस्यान्ते स नारदः ।
| verse_id = BTN_C10_S96_V48
| id       = BTN_C10_S96_V48_B1
| text    = 'कथाः कथयतीशस्य व्यासस्यान्ते स नारदः ।
स्तुत्यर्थं तस्य देवस्य ज्ञापनाय न तु क्वचित् ॥
स्तुत्यर्थं तस्य देवस्य ज्ञापनाय न तु क्वचित् ॥
पूर्णज्ञानामृतस्यास्य न तु ज्ञप्तिः पराद्भवेत् ।
पूर्णज्ञानामृतस्यास्य न तु ज्ञप्तिः पराद्भवेत् ।
ऋषिरूपी यतो विष्णुः स्वयमेव जनैः श्रुतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४५-४८ ॥
ऋषिरूपी यतो विष्णुः स्वयमेव जनैः श्रुतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ ४५-४८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 15,992: Line 11,408:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C10_S96_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C10_S96_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C10_S96_V50_B1" data-verse="BTN_C10_S96_V50" data-block-id="BTN_C10_S96_V50_B1">ऋषिणा ऋषिरूपेण ॥ ५० ॥</div>
| verse_id = BTN_C10_S96_V50
| id       = BTN_C10_S96_V50_B1
| text    = ऋषिणा ऋषिरूपेण ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,008: Line 11,420:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V06" data-block-id="BTN_C11_S02_V06_B1">'आत्मनो भजने बुद्धिमुत्पाद्य फलदाः सुराः ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V06
| id       = BTN_C11_S02_V06_B1
| text    = 'आत्मनो भजने बुद्धिमुत्पाद्य फलदाः सुराः ।
उत्तमानां जनानां तु निकृष्टानां विपर्ययः ॥
उत्तमानां जनानां तु निकृष्टानां विपर्ययः ॥
शुभाशुभफलानां तु कर्मणां विबुधाः सदा ।
शुभाशुभफलानां तु कर्मणां विबुधाः सदा ।
प्रवर्तका यथायोग्यमृषयः करुणाः सदा ॥
प्रवर्तका यथायोग्यमृषयः करुणाः सदा ॥
सुखमिच्छन्ति भूतानां प्रायो दुःखासहा नृणाम् ।
सुखमिच्छन्ति भूतानां प्रायो दुःखासहा नृणाम् ।
तथापि तेभ्यः प्रवरा देवा एव हरेः प््रिायाः''इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ ५-६ ॥
तथापि तेभ्यः प्रवरा देवा एव हरेः प््रिायाः''इत्युद्दामसंहितायाम् ॥ ५-६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,023: Line 11,431:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V38" data-block-id="BTN_C11_S02_V38_B1">'आत्मनो देहगेहादि द्वयशब्देन भण्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V38
| id       = BTN_C11_S02_V38_B1
| text    = 'आत्मनो देहगेहादि द्वयशब्देन भण्यते ।
अविद्यमानं जीवस्य प्रतिभाति तदीयवत् ॥
अविद्यमानं जीवस्य प्रतिभाति तदीयवत् ॥
जाग््राद्वत्तु यथा स्वप्नः प्रतिभाति मनोरथः ।
जाग््राद्वत्तु यथा स्वप्नः प्रतिभाति मनोरथः ।
Line 16,032: Line 11,437:
विभाति स्ववशत्वेन सैषा संसृतिरुच्यते ।
विभाति स्ववशत्वेन सैषा संसृतिरुच्यते ।
तस्मात्तद्विषयं त्यक्तवा मनो विष्णौ निवेशयेत्''॥
तस्मात्तद्विषयं त्यक्तवा मनो विष्णौ निवेशयेत्''॥
इति हरिवंशेषु ॥ ३८ ॥
इति हरिवंशेषु ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,041: Line 11,445:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V41_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V41" data-block-id="BTN_C11_S02_V41_B1">'केचिदुन्मादवद्भक्ता बाह्यलिङ्गप्रदर्शकाः ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V41
| id       = BTN_C11_S02_V41_B1
| text    = 'केचिदुन्मादवद्भक्ता बाह्यलिङ्गप्रदर्शकाः ।
केचिदान्तरभक्ताः स्युः केचिच्चैवोभयात्मकाः ॥
केचिदान्तरभक्ताः स्युः केचिच्चैवोभयात्मकाः ॥
मुखप्रसादाद्दार्ढ्याच्च भक्तिर्ज्ञेया न चान्यतः''॥ इति वाराहे ॥
मुखप्रसादाद्दार्ढ्याच्च भक्तिर्ज्ञेया न चान्यतः''॥ इति वाराहे ॥
'सर्वं हरेर्वशत्वेन शरीरं तस्य भण्यते ।
'सर्वं हरेर्वशत्वेन शरीरं तस्य भण्यते ।
अनन्याधिपतित्वाच्च तदनन्यमुदीर्यते ॥
अनन्याधिपतित्वाच्च तदनन्यमुदीर्यते ॥
न चाप्यभेदो जगता विष्णोः पूर्णगुणस्य तु''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ४०,४१ ॥
न चाप्यभेदो जगता विष्णोः पूर्णगुणस्य तु''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ४०,४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,060: Line 11,460:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V47_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V47" data-block-id="BTN_C11_S02_V47_B1">'पूर्णत्वादात्मशब्दोक्तः कश्चित्सर्वनरोत्तमः ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V47
| id       = BTN_C11_S02_V47_B1
| text    = 'पूर्णत्वादात्मशब्दोक्तः कश्चित्सर्वनरोत्तमः ।
स च नारायणो नान्यः स च सर्वेषु संस्थितः ॥
स च नारायणो नान्यः स च सर्वेषु संस्थितः ॥
तद्वशा इतरे सर्वे श्रीब््राह्मेशपुरःसराः ।
तद्वशा इतरे सर्वे श्रीब््राह्मेशपुरःसराः ।
Line 16,100: Line 11,497:
योग्यः संस्मरते देवानयोग्यो द्वेष्टि केशवम् ॥
योग्यः संस्मरते देवानयोग्यो द्वेष्टि केशवम् ॥
यस्तूत्तमो भागवतः स मुक्तिं परमां व््राजेत् ।
यस्तूत्तमो भागवतः स मुक्तिं परमां व््राजेत् ।
विष्णुना सर्वदेवैश्च मोदते स ह नित्यदा''। इति च ॥ ४५-४७ ॥
विष्णुना सर्वदेवैश्च मोदते स ह नित्यदा''। इति च ॥ ४५-४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,107: Line 11,503:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V48_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V48" data-block-id="BTN_C11_S02_V48_B1">विष्णोर्मायां विष्ण्विच्छाधीनाम् ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V48
| id       = BTN_C11_S02_V48_B1
| text    = विष्णोर्मायां विष्ण्विच्छाधीनाम् ।
'विष्णोरिच्छानुसार्यैतज्ज्ञात्वा योग्यान्न चाधिकम् ।
'विष्णोरिच्छानुसार्यैतज्ज्ञात्वा योग्यान्न चाधिकम् ।
हृष्यति द्वेष्टि वा यस्तु स वै भागवतोत्तमः''॥ इति ॥
हृष्यति द्वेष्टि वा यस्तु स वै भागवतोत्तमः''॥ इति ॥
Line 16,118: Line 11,511:
तेषां वृद्धौ तथा हानौ सर्वं ज्ञेयमशेषतः ॥
तेषां वृद्धौ तथा हानौ सर्वं ज्ञेयमशेषतः ॥
एतदर्थं च धर्माणां मर्यादा वैदिकादिका ।
एतदर्थं च धर्माणां मर्यादा वैदिकादिका ।
मूलधर्मविरुद्धा तु सा न ग््र•ह्या कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४८ ॥
मूलधर्मविरुद्धा तु सा न ग््र•ह्या कथञ्चन''॥ इति च ॥ ४८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,125: Line 11,517:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V49" data-block-id="BTN_C11_S02_V49_B1">'देहेन्द्रियप्राणधियां त्रिधैव त्वभिमानिनः ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V49
| id       = BTN_C11_S02_V49_B1
| text    = 'देहेन्द्रियप्राणधियां त्रिधैव त्वभिमानिनः ।
तत्रोत्तमा देवतास्ताः सर्वदोषविवर्जिताः ॥
तत्रोत्तमा देवतास्ताः सर्वदोषविवर्जिताः ॥
गुणैः सर्वैः सुसम्पन्ना विरिञ्चादोत्तरोत्तरम् ।
गुणैः सर्वैः सुसम्पन्ना विरिञ्चादोत्तरोत्तरम् ।
Line 16,160: Line 11,549:
सर्वतश्च पृथक्सन्तं विष्णुं सर्वोत्तमोत्तमम् ।
सर्वतश्च पृथक्सन्तं विष्णुं सर्वोत्तमोत्तमम् ।
जानन्ति ये भागवतास्त उक्ता उत्तमा इति''॥ इति ब््राह्मतर्के ॥
जानन्ति ये भागवतास्त उक्ता उत्तमा इति''॥ इति ब््राह्मतर्के ॥
देहेन्द्रिययोर्जन्माप्ययौ ॥ ४९ ॥
देहेन्द्रिययोर्जन्माप्ययौ ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,169: Line 11,557:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S02_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S02_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S02_V52_B1" data-verse="BTN_C11_S02_V52" data-block-id="BTN_C11_S02_V52_B1">चित्ते विद्यमाने । स्वात्मनि केवलात्मभावे मोक्षे च । यस्य जीवपरयोर-भेदो नास्ति ।
| verse_id = BTN_C11_S02_V52
| id       = BTN_C11_S02_V52_B1
| text    = चित्ते विद्यमाने । स्वात्मनि केवलात्मभावे मोक्षे च । यस्य जीवपरयोर-भेदो नास्ति ।
'न क्वापि जीवं विष्णुत्वे संसृतौ मोक्ष एव च ।
'न क्वापि जीवं विष्णुत्वे संसृतौ मोक्ष एव च ।
यः पश्यति सुरादींश्च यथोत्कर्षं प्रपश्यति ।
यः पश्यति सुरादींश्च यथोत्कर्षं प्रपश्यति ।
Line 16,179: Line 11,564:
सर्वभूतगुणैर्युक्तं देवं त्वं ज्ञातुमर्हसि''॥ इति च मोक्षधर्मेषु ॥
सर्वभूतगुणैर्युक्तं देवं त्वं ज्ञातुमर्हसि''॥ इति च मोक्षधर्मेषु ॥
'नैवं त्वयाऽनुमन्तव्यं जीवात्माहमिति क्वचित् ।
'नैवं त्वयाऽनुमन्तव्यं जीवात्माहमिति क्वचित् ।
सर्वैर्गुणैः सुसम्पन्नं दैवं मां ज्ञातुमर्हसि''॥ इति च वाराहे ॥ ५२ ॥
सर्वैर्गुणैः सुसम्पन्नं दैवं मां ज्ञातुमर्हसि''॥ इति च वाराहे ॥ ५२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,188: Line 11,572:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V03" data-block-id="BTN_C11_S03_V03_B1">आत्मप्रसिद्धये भूतानां भगवज्ज्ञानार्थम् ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S03_V03
| id       = BTN_C11_S03_V03_B1
| text    = आत्मप्रसिद्धये भूतानां भगवज्ज्ञानार्थम् ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,202: Line 11,582:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V06" data-block-id="BTN_C11_S03_V06_B1">एवं गुणान्भुञ्जानो भगवान् । तं सृष्टं मन्यमानो जीव इह सज्जते ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V06
| id       = BTN_C11_S03_V06_B1
| text    = एवं गुणान्भुञ्जानो भगवान् । तं सृष्टं मन्यमानो जीव इह सज्जते ।
'शरीरे दोषहानेन गुणभोक्तारमीश्वरम् ।
'शरीरे दोषहानेन गुणभोक्तारमीश्वरम् ।
शरीरस्थतया जीवं मन्यमानः पतत्यधः ।
शरीरस्थतया जीवं मन्यमानः पतत्यधः ।
तत्सृष्टा हि सदा जीवा देहादेर्जनिमत्त्वतः ।
तत्सृष्टा हि सदा जीवा देहादेर्जनिमत्त्वतः ।
नित्यानन्दैकदेहोऽसौ विष्णुस्तत्क्वैकताऽनयोः''॥ इति च ॥ ४-६ ॥
नित्यानन्दैकदेहोऽसौ विष्णुस्तत्क्वैकताऽनयोः''॥ इति च ॥ ४-६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,218: Line 11,594:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V08" data-block-id="BTN_C11_S03_V08_B1">'आभूतसम्प्लवाज्जन्म जीवेशत्वं विजानतः ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V08
| id       = BTN_C11_S03_V08_B1
| text    = 'आभूतसम्प्लवाज्जन्म जीवेशत्वं विजानतः ।
ततः पतत्यधो यस्मादुत्थानं नैव तु क्वचित्''॥ इति च ।
ततः पतत्यधो यस्मादुत्थानं नैव तु क्वचित्''॥ इति च ।
'कालाख्यः कलनाद्विष्णुर्व्यक्तमव्यक्तगं नयन्''। इति च ॥ ८ ॥
'कालाख्यः कलनाद्विष्णुर्व्यक्तमव्यक्तगं नयन्''। इति च ॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,234: Line 11,606:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V14" data-block-id="BTN_C11_S03_V14_B1">अव्यक्तं विशतीत्युक्तवा तस्य विस्तारो वारिणा हृतगन्धेत्यादि ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V14
| id       = BTN_C11_S03_V14_B1
| text    = अव्यक्तं विशतीत्युक्तवा तस्य विस्तारो वारिणा हृतगन्धेत्यादि ।
'सङ्क्षेपविस्तराभ्यां तु कथयन्ति मनीषिणः ।
'सङ्क्षेपविस्तराभ्यां तु कथयन्ति मनीषिणः ।
बहुवारस्मृतेस्तस्य फलबाहुल्यकारणात्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥
बहुवारस्मृतेस्तस्य फलबाहुल्यकारणात्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,248: Line 11,616:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V16" data-block-id="BTN_C11_S03_V16_B1">नभ आत्मनि लीयत इत्युक्त्वेन्द्रियाणीत्याद्यपि विस्ताराय ॥ आत्मनि बुद्धौ ॥ १५,१६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S03_V16
| id       = BTN_C11_S03_V16_B1
| text    = नभ आत्मनि लीयत इत्युक्त्वेन्द्रियाणीत्याद्यपि विस्ताराय ॥ आत्मनि बुद्धौ ॥ १५,१६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,260: Line 11,624:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V18" data-block-id="BTN_C11_S03_V18_B1">'त्रिवर्णा वरणादुक्ता त्रिगुणानां हरेर्मतिः ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V18
| id       = BTN_C11_S03_V18_B1
| text    = 'त्रिवर्णा वरणादुक्ता त्रिगुणानां हरेर्मतिः ।
गुणात्मकत्वात्प्रकृतिस्त्रिवर्णेति प्रकीर्त्यते ।
गुणात्मकत्वात्प्रकृतिस्त्रिवर्णेति प्रकीर्त्यते ।
तत्र तु प्रकृतिस्तार्या तारिका तु हरेर्मतिः ।
तत्र तु प्रकृतिस्तार्या तारिका तु हरेर्मतिः ।
Line 16,270: Line 11,631:
तयैवाभिधया तेषां परामृश्यैकमुच्यते ।
तयैवाभिधया तेषां परामृश्यैकमुच्यते ।
तामेतामान्तरीं रीतिं विदुः शब्दविदो जनाः''॥
तामेतामान्तरीं रीतिं विदुः शब्दविदो जनाः''॥
इति च ॥ १७,१८ ॥
इति च ॥ १७,१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,285: Line 11,645:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V23_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V23" data-block-id="BTN_C11_S03_V23_B1">मण्डलवर्तिनः युद्धरङ्गस्थाः ॥
| verse_id = BTN_C11_S03_V23
| id       = BTN_C11_S03_V23_B1
| text    = मण्डलवर्तिनः युद्धरङ्गस्थाः ॥
'देवाः सजाया मुच्यन्ते मानुषा उभयात्मकाः ।
'देवाः सजाया मुच्यन्ते मानुषा उभयात्मकाः ।
विजाया एव योगेशास्तेषां या यैव योग्यता ।
विजाया एव योगेशास्तेषां या यैव योग्यता ।
तथा तथैव मुच्यन्ते नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति संदृश्ये ॥१९-२३॥
तथा तथैव मुच्यन्ते नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति संदृश्ये ॥१९-२३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,298: Line 11,654:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V24" data-block-id="BTN_C11_S03_V24_B1">'सन्तस्तु त्रिविधाः प्रोक्ता उत्तमा मध्यमाधमाः ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V24
| id       = BTN_C11_S03_V24_B1
| text    = 'सन्तस्तु त्रिविधाः प्रोक्ता उत्तमा मध्यमाधमाः ।
उत्तमा देवतास्तत्र ऋष्याद्या मध्यमा मताः ॥
उत्तमा देवतास्तत्र ऋष्याद्या मध्यमा मताः ॥
अधमा मानुषोत्कृष्टास्ते चापि त्रिविधा मताः ।
अधमा मानुषोत्कृष्टास्ते चापि त्रिविधा मताः ।
Line 16,323: Line 11,676:
सङ्गी स्यान्न हि तत्सङ्गं विना तु सुखभाग्भवेत् ॥
सङ्गी स्यान्न हि तत्सङ्गं विना तु सुखभाग्भवेत् ॥
तस्मादनाद्यनन्तैव सक्तिर्गुरुसुरादिषु ।
तस्मादनाद्यनन्तैव सक्तिर्गुरुसुरादिषु ।
अन्यत्र कृत्यापेक्षा स्यादिति सङ्गविनिर्णयः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ २४ ॥
अन्यत्र कृत्यापेक्षा स्यादिति सङ्गविनिर्णयः''॥ इति भविष्यत्पर्वणि ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,330: Line 11,682:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V27" data-block-id="BTN_C11_S03_V27_B1">'श्रद्धा भागवते तन्त्रे वेदे भारतपञ्चमे ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V27
| id       = BTN_C11_S03_V27_B1
| text    = 'श्रद्धा भागवते तन्त्रे वेदे भारतपञ्चमे ।
विष्णोरव्यवधानेन वक्तृत्वात्सर्वथा भवेत् ॥
विष्णोरव्यवधानेन वक्तृत्वात्सर्वथा भवेत् ॥
कलाविद्यास्वनिन्दा च व्यवधानेन केशवे ।
कलाविद्यास्वनिन्दा च व्यवधानेन केशवे ।
Line 16,354: Line 11,703:
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्याया रताः''॥ इति च ।
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्याया रताः''॥ इति च ।
'गृहिणोऽप्यल्पबोधस्य न कलासु प्रयोजनम् ।
'गृहिणोऽप्यल्पबोधस्य न कलासु प्रयोजनम् ।
आवर्तयेद्वेदतन्त्रं मुख्योक्तो हरिरत्र हि''॥ इति हरिवंशेषु ॥ २७ ॥
आवर्तयेद्वेदतन्त्रं मुख्योक्तो हरिरत्र हि''॥ इति हरिवंशेषु ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,361: Line 11,709:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V30" data-block-id="BTN_C11_S03_V30_B1">कृष्णात्मनाथेषु मनुष्येष्वपि सौहृदं किमु देवेषु महत्सु देवादिषु ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S03_V30
| id       = BTN_C11_S03_V30_B1
| text    = कृष्णात्मनाथेषु मनुष्येष्वपि सौहृदं किमु देवेषु महत्सु देवादिषु ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,371: Line 11,715:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V36_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V36" data-block-id="BTN_C11_S03_V36_B1">ओतुः स्वस्य हेतुरन्यो नास्ति । बहिः प्रलये मुक्तौ च ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S03_V36
| id       = BTN_C11_S03_V36_B1
| text    = ओतुः स्वस्य हेतुरन्यो नास्ति । बहिः प्रलये मुक्तौ च ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,381: Line 11,721:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V37_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V37" data-block-id="BTN_C11_S03_V37_B1">'ब््राह्माद्या यं न जानन्ति करणाद्यभिमानिनः ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V37
| id       = BTN_C11_S03_V37_B1
| text    = 'ब््राह्माद्या यं न जानन्ति करणाद्यभिमानिनः ।
जानन्त्यनुग््राहाच्चास्य प्रधानाग्निं यथाऽर्चिषः ॥
जानन्त्यनुग््राहाच्चास्य प्रधानाग्निं यथाऽर्चिषः ॥
अग्निपुत्रा नमस्तस्मै यमाह श्रीश्च न स्फुटम् ।
अग्निपुत्रा नमस्तस्मै यमाह श्रीश्च न स्फुटम् ।
Line 16,390: Line 11,727:
आनन्दो नेदृशानन्द इत्युक्ते लोकतः परम् ।
आनन्दो नेदृशानन्द इत्युक्ते लोकतः परम् ।
प्रतिभाति न चाऽभाति यथावद्दर्शनं विना''॥ इति ब््राह्मतर्के ।
प्रतिभाति न चाऽभाति यथावद्दर्शनं विना''॥ इति ब््राह्मतर्के ।
बोधकः परमेश्वरः । ईदृशानन्दो न भवतीति निषेधवचनार्थ एव न सिध्यति विलक्षणानन्दाभाव इत्यर्थतः सिद्धिः ॥ ३७ ॥
बोधकः परमेश्वरः । ईदृशानन्दो न भवतीति निषेधवचनार्थ एव न सिध्यति विलक्षणानन्दाभाव इत्यर्थतः सिद्धिः ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,397: Line 11,733:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V38" data-block-id="BTN_C11_S03_V38_B1">'त्रिगुणात्मकं प्रधानं च रजः सत्वं तमस्तथा ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V38
| id       = BTN_C11_S03_V38_B1
| text    = 'त्रिगुणात्मकं प्रधानं च रजः सत्वं तमस्तथा ।
प्राणो महानहङ्कारो जीवास्तदभिमानिनः ॥
प्राणो महानहङ्कारो जीवास्तदभिमानिनः ॥
ज्ञानात्मकानीन्द्रियाणि तथा कर्मात्मकानि च ।
ज्ञानात्मकानीन्द्रियाणि तथा कर्मात्मकानि च ।
Line 16,421: Line 11,754:
'अहं हि जीवसञ्ज्ञो वै मयि जीवः सनातनः ।
'अहं हि जीवसञ्ज्ञो वै मयि जीवः सनातनः ।
मैवं त्वयाऽनुमन्तव्यं दृष्टो जीवो मयेति ह ।
मैवं त्वयाऽनुमन्तव्यं दृष्टो जीवो मयेति ह ।
अहं श्रेयो विधास्यामि यथाधीकारमीश्वरः''इति मोक्षधर्मेषु ॥३८॥
अहं श्रेयो विधास्यामि यथाधीकारमीश्वरः''इति मोक्षधर्मेषु ॥३८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,428: Line 11,760:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V39_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V39" data-block-id="BTN_C11_S03_V39_B1">'यथेन्द्रियगतः प्राणस्तेषां शक्त्या विकल्प्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V39
| id       = BTN_C11_S03_V39_B1
| text    = 'यथेन्द्रियगतः प्राणस्तेषां शक्त्या विकल्प्यते ।
दृष्टिदः श्रुतिदश्चेति मतिदो ज्ञानदस्तथा ॥
दृष्टिदः श्रुतिदश्चेति मतिदो ज्ञानदस्तथा ॥
इत्यादिभेदतो वाच्य एक एव महाबलः ।
इत्यादिभेदतो वाच्य एक एव महाबलः ।
दृष्ट्यादिशक्तिस्तस्यैव ततो नान्यस्य कस्यचित् ॥
दृष्ट्यादिशक्तिस्तस्यैव ततो नान्यस्य कस्यचित् ॥
एवं सद्रूपकं ब््राह्म तत्तच्छक्त्या विकल्प्यते ।
एवं सद्रूपकं ब््राह्म तत्तच्छक्त्या विकल्प्यते ।
एकमेव महाशक्ति प्राणस्यापि बलप्रदम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३९ ॥
एकमेव महाशक्ति प्राणस्यापि बलप्रदम्''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,443: Line 11,771:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V40_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V40" data-block-id="BTN_C11_S03_V40_B1">'पेशो जरायुरुद्दिष्टः सुवर्णं पेश उच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V40
| id       = BTN_C11_S03_V40_B1
| text    = 'पेशो जरायुरुद्दिष्टः सुवर्णं पेश उच्यते ।
मृदुपिण्डश्च पेशं स्यात्क्वचिद्भद्रमपीष्यते''॥ इत्यभिधानम् ।
मृदुपिण्डश्च पेशं स्यात्क्वचिद्भद्रमपीष्यते''॥ इत्यभिधानम् ।
अवनिस्थितेषु स्वेदजेषु । भूस्वेदेन हि प्रायो जायन्ते । तदा कूटस्थे परमात्मन्यास जीवः । यं परमात्मानमृते सुप्त्यनुस्मृतिरेव न ।
अवनिस्थितेषु स्वेदजेषु । भूस्वेदेन हि प्रायो जायन्ते । तदा कूटस्थे परमात्मन्यास जीवः । यं परमात्मानमृते सुप्त्यनुस्मृतिरेव न ।
Line 16,457: Line 11,782:
तमृते नैव चावस्था नावस्थावान्न च स्मृतिः ।
तमृते नैव चावस्था नावस्थावान्न च स्मृतिः ।
ततस्तु देवदेवेशः प्राणः प्राणेश्वरो हरिः ॥
ततस्तु देवदेवेशः प्राणः प्राणेश्वरो हरिः ॥
न हरेरीशिता त्वन्यः स हि सर्वाधिको मतः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ४० ॥
न हरेरीशिता त्वन्यः स हि सर्वाधिको मतः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ४० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,466: Line 11,790:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V44" data-block-id="BTN_C11_S03_V44_B1">'जानन्तोऽपि हि दुर्ज्ञेयः प्रश्नोऽयं ज्ञानिनामपि ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V44
| id       = BTN_C11_S03_V44_B1
| text    = 'जानन्तोऽपि हि दुर्ज्ञेयः प्रश्नोऽयं ज्ञानिनामपि ।
इति वेदयितुं ब््राह्मपुत्रा नोचुर्निमेः पुरा''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
इति वेदयितुं ब््राह्मपुत्रा नोचुर्निमेः पुरा''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
ईश्वरात्मत्वात् ईश्वरविषयत्वात् ॥ ४४ ॥
ईश्वरात्मत्वात् ईश्वरविषयत्वात् ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,480: Line 11,800:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V47_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V47" data-block-id="BTN_C11_S03_V47_B1">अज्ञः सन्नाचरन् ना । विकर्मणा मृत्योर्मृत्युमुपैति । स एवेश्वरार्पितं कुर्वाणः सिद्धिं लभते ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V47
| id       = BTN_C11_S03_V47_B1
| text    = अज्ञः सन्नाचरन् ना । विकर्मणा मृत्योर्मृत्युमुपैति । स एवेश्वरार्पितं कुर्वाणः सिद्धिं लभते ।
'अज्ञात्वा कुर्वतः कर्म स्खलनात्पापकारणम् ।
'अज्ञात्वा कुर्वतः कर्म स्खलनात्पापकारणम् ।
तदेवार्पयतो विष्णोर्नैव पापाय तद्भवेत् ॥
तदेवार्पयतो विष्णोर्नैव पापाय तद्भवेत् ॥
Line 16,494: Line 11,811:
कार्येषु बहुमाने वा स्वात्मनः समतापि वा ।
कार्येषु बहुमाने वा स्वात्मनः समतापि वा ।
आधिक्ये किमु वक्तव्यमात्मनः शक्तिहापनम् । ।
आधिक्ये किमु वक्तव्यमात्मनः शक्तिहापनम् । ।
शक्तस्याशक्तवत्कर्म मनोदोषा इतीरिताः''॥ इति कर्मतन्त्रे ॥४६॥
शक्तस्याशक्तवत्कर्म मनोदोषा इतीरिताः''॥ इति कर्मतन्त्रे ॥४६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,501: Line 11,817:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V49" data-block-id="BTN_C11_S03_V49_B1">अव्यग््रात्वेनाचार्यं लब्ध्वा ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V49
| id       = BTN_C11_S03_V49_B1
| text    = अव्यग््रात्वेनाचार्यं लब्ध्वा ।
'परीक्ष्यैव गुरुः शिष्यं शिष्योऽपि गुरुमाव््राजेत् ।
'परीक्ष्यैव गुरुः शिष्यं शिष्योऽपि गुरुमाव््राजेत् ।
अन्यथा नरकायैव प्रायश्चित्तं गुरोस्तथेऽति च ॥ ४९ ॥
अन्यथा नरकायैव प्रायश्चित्तं गुरोस्तथेऽति च ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,513: Line 11,825:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V51_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V51" data-block-id="BTN_C11_S03_V51_B1">'द्रव्यलिङ्गं शिलाद्यं स्यादात्मलिङ्गं मनोमयम् ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V51
अथवा स्थण्डिलं चैव विष्णोर्लिङ्गं प्रकीर्तितम्''॥ इति च ॥ ५१ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S03_V51_B1
| text    = 'द्रव्यलिङ्गं शिलाद्यं स्यादात्मलिङ्गं मनोमयम् ।
अथवा स्थण्डिलं चैव विष्णोर्लिङ्गं प्रकीर्तितम्''॥ इति च ॥ ५१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,524: Line 11,832:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V55_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V55" data-block-id="BTN_C11_S03_V55_B1">तन्मयं तत्प्रधानम् ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V55
| id       = BTN_C11_S03_V55_B1
| text    = तन्मयं तत्प्रधानम् ।
'विष्णोर्भृत्योऽहमित्येव सदा स्याद्भगवन्मयः ।
'विष्णोर्भृत्योऽहमित्येव सदा स्याद्भगवन्मयः ।
नैवाहं विष्णुरस्मीति विष्णुः सर्वेश्वरो ह्यजः''इति च ॥ ५५ ॥
नैवाहं विष्णुरस्मीति विष्णुः सर्वेश्वरो ह्यजः''इति च ॥ ५५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,538: Line 11,842:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V56">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S03_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S03_V56">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S03_V56_B1" data-verse="BTN_C11_S03_V56" data-block-id="BTN_C11_S03_V56_B1">'स्वादानात्स्वात्मनो व्याप्त्या विष्णुः स्वात्मेति कथ्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S03_V56
न तु जीवस्वरूपत्वात्स हि जीवेश्वरः प्रभुः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५६ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S03_V56_B1
| text    = 'स्वादानात्स्वात्मनो व्याप्त्या विष्णुः स्वात्मेति कथ्यते ।
न तु जीवस्वरूपत्वात्स हि जीवेश्वरः प्रभुः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ५६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,551: Line 11,851:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V03" data-block-id="BTN_C11_S04_V03_B1">'विष्णोस्तु पुरुषाख्यानि त्रीणि रूपाण्यतो विदुः ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V03
| id       = BTN_C11_S04_V03_B1
| text    = 'विष्णोस्तु पुरुषाख्यानि त्रीणि रूपाण्यतो विदुः ।
प्रथमं महतः स्रष्टृ द्वितीयं त्वण्डसंस्थितम् ।
प्रथमं महतः स्रष्टृ द्वितीयं त्वण्डसंस्थितम् ।
तृतीयं देहिनां देहे तानि ज्ञात्वा विमुच्यते''॥ इति माहात्म्ये ॥३॥
तृतीयं देहिनां देहे तानि ज्ञात्वा विमुच्यते''॥ इति माहात्म्ये ॥३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,563: Line 11,859:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V04" data-block-id="BTN_C11_S04_V04_B1">यत्काये ॥ ४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S04_V04
| id       = BTN_C11_S04_V04_B1
| text    = यत्काये ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,573: Line 11,865:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V05" data-block-id="BTN_C11_S04_V05_B1">'ब््राह्मणिस्थोऽसृजद्विष्णुः स्थित्वा रुद्रे त्वभक्षयत् ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V05
| id       = BTN_C11_S04_V05_B1
| text    = 'ब््राह्मणिस्थोऽसृजद्विष्णुः स्थित्वा रुद्रे त्वभक्षयत् ।
पृथक्स्थित्वा जगत्पाति तद्ब्रह्माद्याह्वयो हरिः''॥ इति ब््र•ह्मे ॥
पृथक्स्थित्वा जगत्पाति तद्ब्रह्माद्याह्वयो हरिः''॥ इति ब््र•ह्मे ॥
रजसा तमसा च ब््राह्मरुद्रदेहसृष्टेः । रागक्रोधकारणत्वाच्च ॥ ५ ॥
रजसा तमसा च ब््राह्मरुद्रदेहसृष्टेः । रागक्रोधकारणत्वाच्च ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,585: Line 11,873:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V06" data-block-id="BTN_C11_S04_V06_B1">स्वविषयज्ञानरूपः प्रभावरूपश्च ॥ ६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S04_V06
| id       = BTN_C11_S04_V06_B1
| text    = स्वविषयज्ञानरूपः प्रभावरूपश्च ॥ ६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,595: Line 11,879:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V07" data-block-id="BTN_C11_S04_V07_B1">'ज्ञानरूपानपि सुरान्विना प्राणं क्वचित्परे ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V07
| id       = BTN_C11_S04_V07_B1
| text    = 'ज्ञानरूपानपि सुरान्विना प्राणं क्वचित्परे ।
आविशन्ति ह्यतस्तेषामज्ञानादि न तु स्वतः''॥ इति देवतत्त्वे ।
आविशन्ति ह्यतस्तेषामज्ञानादि न तु स्वतः''॥ इति देवतत्त्वे ।
'अथैनमेव नाऽप्नोद्योऽयं मध्यमः प्राणः । एवमेता देवताः पाप्मना विद्धाः तं हासुरा ऋत्वा विदध्वसुर्यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवं हैव विध्वंस-माना विष्वञ्चो विनेशुः''॥
'अथैनमेव नाऽप्नोद्योऽयं मध्यमः प्राणः । एवमेता देवताः पाप्मना विद्धाः तं हासुरा ऋत्वा विदध्वसुर्यथाऽश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवं हैव विध्वंस-माना विष्वञ्चो विनेशुः''॥
'सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैनां मृत्युमत्यवहत सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत्''॥ इत्यादिश्रुतिश्च ॥ ७ ॥
'सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैनां मृत्युमत्यवहत सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत्''॥ इत्यादिश्रुतिश्च ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,608: Line 11,888:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V10" data-block-id="BTN_C11_S04_V10_B1">स्वभागं बलिं ददतो विघ्नमूर्धि्न यदि भवान्पदं धत्ते । तर्हि नान्यस्य बलिः॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S04_V10
| id       = BTN_C11_S04_V10_B1
| text    = स्वभागं बलिं ददतो विघ्नमूर्धि्न यदि भवान्पदं धत्ते । तर्हि नान्यस्य बलिः॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,618: Line 11,894:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V17" data-block-id="BTN_C11_S04_V17_B1">'कुमारनामा तु हरिबर्््राह्मचारिवपुः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V17
| id       = BTN_C11_S04_V17_B1
| text    = 'कुमारनामा तु हरिबर्््राह्मचारिवपुः स्वयम् ।
सनत्कुमाराय परं प्रोवाच जगदीश्वरः''इति स्कान्दे ॥
सनत्कुमाराय परं प्रोवाच जगदीश्वरः''इति स्कान्दे ॥
'विष्णोः सनत्कुमाराख्याच्छुश्रुवुर्ज्ञानमुत्तमम् ।
'विष्णोः सनत्कुमाराख्याच्छुश्रुवुर्ज्ञानमुत्तमम् ।
सनत्कुमारप्रमुखा योगेशाः परमेश्वरात्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥
सनत्कुमारप्रमुखा योगेशाः परमेश्वरात्''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,631: Line 11,903:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V19" data-block-id="BTN_C11_S04_V19_B1">'सुपर्णा ऋषयो व्यासं नाथमाना ययुः सदा ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V19
| id       = BTN_C11_S04_V19_B1
| text    = 'सुपर्णा ऋषयो व्यासं नाथमाना ययुः सदा ।
ध्वान्तं निवारयास्माकं मुमुग्धीति च वादिनः''॥ इति व्यासतन्त्रे ॥
ध्वान्तं निवारयास्माकं मुमुग्धीति च वादिनः''॥ इति व्यासतन्त्रे ॥
'स्मरणात्तु नृसिंहस्य शक्रो मुक्तो बृहद्वधात् ।
'स्मरणात्तु नृसिंहस्य शक्रो मुक्तो बृहद्वधात् ।
हिरण्यकहृताश्चापि तथैवाप्सरसां गणाः''॥ इति भयभञ्जने ॥ १९ ॥
हिरण्यकहृताश्चापि तथैवाप्सरसां गणाः''॥ इति भयभञ्जने ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,646: Line 11,914:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S04_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C11_S04_V20" data-block-id="BTN_C11_S04_V20_B1">'उपेन्द्ररूपी भगवान्प्रतिमन्वन्तरं प्रभुः ।
| verse_id = BTN_C11_S04_V20
असुरान् हन्ति नियतं श्राद्धदेव्ये च वामनः''॥ इति वामने ॥२०॥</div>
| id       = BTN_C11_S04_V20_B1
| text    = 'उपेन्द्ररूपी भगवान्प्रतिमन्वन्तरं प्रभुः ।
असुरान् हन्ति नियतं श्राद्धदेव्ये च वामनः''॥ इति वामने ॥२०॥
}}


</div>
</div>
Line 16,659: Line 11,923:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V08" data-block-id="BTN_C11_S05_V08_B1">'ये तु विष्णुमवज्ञाय श्रियमेव ह्युपासते ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V08
उपेक्ष्य वा हरिं ते तु भूत्वा याज्याः पतन्त्यधः''॥ इति प्रवृत्तिसंहितायाम् ॥ ८ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S05_V08_B1
| text    = 'ये तु विष्णुमवज्ञाय श्रियमेव ह्युपासते ।
उपेक्ष्य वा हरिं ते तु भूत्वा याज्याः पतन्त्यधः''॥ इति प्रवृत्तिसंहितायाम् ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,674: Line 11,934:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V13" data-block-id="BTN_C11_S05_V13_B1">'व्यवायामिषमद्यानि हरेः पूजार्थमेव तु ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V13
| id       = BTN_C11_S05_V13_B1
| text    = 'व्यवायामिषमद्यानि हरेः पूजार्थमेव तु ।
वामदेव्यो नाम यज्ञो व्यवायो हरिपूजनम् ॥
वामदेव्यो नाम यज्ञो व्यवायो हरिपूजनम् ॥
पितृयज्ञो देवयज्ञो मांसेन हरिपूजनम् ।
पितृयज्ञो देवयज्ञो मांसेन हरिपूजनम् ।
Line 16,692: Line 11,949:
हिंसा नाम तदन्यत्र तस्मात्तां नाचरेद्वुधः ॥
हिंसा नाम तदन्यत्र तस्मात्तां नाचरेद्वुधः ॥
यतो यज्ञे मृता ऊर्ध्वं यान्ति दैवे च पैतृके ।
यतो यज्ञे मृता ऊर्ध्वं यान्ति दैवे च पैतृके ।
अतो लाभादालभनं स्वर्गस्य न तु मारणम्''॥ इति च ॥११-१३॥
अतो लाभादालभनं स्वर्गस्य न तु मारणम्''॥ इति च ॥११-१३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,699: Line 11,955:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V15" data-block-id="BTN_C11_S05_V15_B1">स्वात्मानं स्वस्मिन्नाप्तं च ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V15
| id       = BTN_C11_S05_V15_B1
| text    = स्वात्मानं स्वस्मिन्नाप्तं च ।
'आप्तत्वादात्मशब्दोक्तं स्वस्मिन्नपि परेषु च ।
'आप्तत्वादात्मशब्दोक्तं स्वस्मिन्नपि परेषु च ।
जीवादन्यं न पश्यन्ति श्रुत्वैवं विद्विषन्ति च ॥
जीवादन्यं न पश्यन्ति श्रुत्वैवं विद्विषन्ति च ॥
एतांस्त्वमासुरान्विद्धि लक्षणैः पुरुषाधमान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १५ ॥
एतांस्त्वमासुरान्विद्धि लक्षणैः पुरुषाधमान्''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,712: Line 11,964:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V35_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V35" data-block-id="BTN_C11_S05_V35_B1">'ध््राुवं तयैव मुच्यन्ते यां मूर्तिं प्रदिशेद्गुरुः ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V35
| id       = BTN_C11_S05_V35_B1
| text    = 'ध््राुवं तयैव मुच्यन्ते यां मूर्तिं प्रदिशेद्गुरुः ।
शिष्याणां योग्यताऽभिज्ञो विघ्नहानिस्तु तद्युगे ॥
शिष्याणां योग्यताऽभिज्ञो विघ्नहानिस्तु तद्युगे ॥
अवतीर्णहरेर्मूर्त्या तत्पूर्वयुगजेन च ।
अवतीर्णहरेर्मूर्त्या तत्पूर्वयुगजेन च ।
नृसिंहमूर्त्या च तथा यां चान्यां प्रदिशेद्गुरुः''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ ३५ ॥
नृसिंहमूर्त्या च तथा यां चान्यां प्रदिशेद्गुरुः''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,727: Line 11,975:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V43_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V43" data-block-id="BTN_C11_S05_V43_B1">'सर्वात्मना हरेर्भक्ता देवेशा एव केवलम् ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V43
| id       = BTN_C11_S05_V43_B1
| text    = 'सर्वात्मना हरेर्भक्ता देवेशा एव केवलम् ।
देवास्तु सर्वथा भक्ता भक्ता एवेतरे स्मृताः ॥
देवास्तु सर्वथा भक्ता भक्ता एवेतरे स्मृताः ॥
हरिभक्तयाऽधिकेष्वेव किङ्करश्चाप्यृणी तथा ।
हरिभक्तयाऽधिकेष्वेव किङ्करश्चाप्यृणी तथा ।
Line 16,743: Line 11,988:
'प्राधान्येन हरिर्ध्येयस्तत्सम्बन्धात्सुरादयः ।
'प्राधान्येन हरिर्ध्येयस्तत्सम्बन्धात्सुरादयः ।
ध्येया नान्यत्क्वचिध्द्यायेद्धरावनुपयोगि यत्''॥
ध्येया नान्यत्क्वचिध्द्यायेद्धरावनुपयोगि यत्''॥
इति हरिसंहितायाम् ॥ ४२,४३ ॥
इति हरिसंहितायाम् ॥ ४२,४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,752: Line 11,996:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S05_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S05_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S05_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S05_V49" data-block-id="BTN_C11_S05_V49_B1">'पौण्ड्रकादिषु दैत्येषु सुरांशाः सन्ति सर्वशः ।
| verse_id = BTN_C11_S05_V49
| id       = BTN_C11_S05_V49_B1
| text    = 'पौण्ड्रकादिषु दैत्येषु सुरांशाः सन्ति सर्वशः ।
बहुमानफलं विष्णोस्ते यान्त्यादाय सद्गतिम् ॥
बहुमानफलं विष्णोस्ते यान्त्यादाय सद्गतिम् ॥
विद्वेषस्य फलं यत्तु तदादायासुरास्तमः ।
विद्वेषस्य फलं यत्तु तदादायासुरास्तमः ।
यान्त्यतो नैव विद्वेषो विष्णोः कार्यः कथञ्चन''॥
यान्त्यतो नैव विद्वेषो विष्णोः कार्यः कथञ्चन''॥
इत्यंशविवेके ॥ ४९ ॥
इत्यंशविवेके ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,770: Line 12,010:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V10" data-block-id="BTN_C11_S06_V10_B1">यः प्रकाशरूपः ॥ १० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S06_V10
| id       = BTN_C11_S06_V10_B1
| text    = यः प्रकाशरूपः ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,780: Line 12,016:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V12" data-block-id="BTN_C11_S06_V12_B1">'अस्पर्धिनी स्पर्धिनीव श्रीरास्ते वनमालया ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V12
न हि स्पर्धादयो दोषाः संविद्रूपां स्पृशन्ति ताम्''॥ इति वामने ॥ १२ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V12_B1
| text    = 'अस्पर्धिनी स्पर्धिनीव श्रीरास्ते वनमालया ।
न हि स्पर्धादयो दोषाः संविद्रूपां स्पृशन्ति ताम्''॥ इति वामने ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,791: Line 12,023:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V14" data-block-id="BTN_C11_S06_V14_B1">तनुभृदायुषि सम्बद्धः अश्चेति तनुभृदायुषि रज्यमानाः ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V14
'ब््राह्मणा संपरित्यक्तो मृत इत्युच्यते नरः''। इति भारते ॥ १४ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V14_B1
| text    = तनुभृदायुषि सम्बद्धः अश्चेति तनुभृदायुषि रज्यमानाः ।
'ब््राह्मणा संपरित्यक्तो मृत इत्युच्यते नरः''। इति भारते ॥ १४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,802: Line 12,030:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V15" data-block-id="BTN_C11_S06_V15_B1">कालमात्रः कालनिर्माता ज्ञाता च । सृष्टिलयाद्यर्थम् । नित्यत्वेन च । अव्यक्तस्यापि स्रष्टृत्वात्काल एवं भूतः तस्मादप्युत्तमस्त्वम् ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V15
| id       = BTN_C11_S06_V15_B1
| text    = कालमात्रः कालनिर्माता ज्ञाता च । सृष्टिलयाद्यर्थम् । नित्यत्वेन च । अव्यक्तस्यापि स्रष्टृत्वात्काल एवं भूतः तस्मादप्युत्तमस्त्वम् ।
'कालाज्जीवात्तथाऽव्यक्तान्महतश्चोत्तमो यतः ।
'कालाज्जीवात्तथाऽव्यक्तान्महतश्चोत्तमो यतः ।
उत्तमः पुरुषस्तस्माद्भगवान्विष्णुरच्युतः''॥ इति ॥ १५ ॥
उत्तमः पुरुषस्तस्माद्भगवान्विष्णुरच्युतः''॥ इति ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,814: Line 12,038:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V16" data-block-id="BTN_C11_S06_V16_B1">'नारायणाख्यः परमः शेते लक्ष्म्याऽन्वितो लये ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V16
| id       = BTN_C11_S06_V16_B1
| text    = 'नारायणाख्यः परमः शेते लक्ष्म्याऽन्वितो लये ।
स एव पुरुषाख्यं तु द्वितीयं रूपमात्मनः ।
स एव पुरुषाख्यं तु द्वितीयं रूपमात्मनः ।
कृत्वा रमायां पुरुषनामानं तु चतुर्मुखम् ॥
कृत्वा रमायां पुरुषनामानं तु चतुर्मुखम् ॥
Line 16,823: Line 12,044:
चतुर्मुखः स पुरुषो महत्तत्त्वाभिधं पुनः ॥
चतुर्मुखः स पुरुषो महत्तत्त्वाभिधं पुनः ॥
प्रधाननाम््नयां गायत्र्यां ससर्जात्मानमेव तु ।
प्रधाननाम््नयां गायत्र्यां ससर्जात्मानमेव तु ।
श्रद्धाभिधां च गायत्रीं ताभ्यां शेषोऽन्वजायत''॥ इत्यादि सृष्टिविक्षेपे ॥ १६ ॥
श्रद्धाभिधां च गायत्रीं ताभ्यां शेषोऽन्वजायत''॥ इत्यादि सृष्टिविक्षेपे ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,830: Line 12,050:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V17" data-block-id="BTN_C11_S06_V17_B1">येऽन्ये ज्ञानिनः स्वतः परिहृतान्विषयान् बिभ्यति ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S06_V17
| id       = BTN_C11_S06_V17_B1
| text    = येऽन्ये ज्ञानिनः स्वतः परिहृतान्विषयान् बिभ्यति ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,840: Line 12,056:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V19" data-block-id="BTN_C11_S06_V19_B1">सर्वं बिभ््रातस्तव ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S06_V19
| id       = BTN_C11_S06_V19_B1
| text    = सर्वं बिभ््रातस्तव ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,850: Line 12,062:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V25" data-block-id="BTN_C11_S06_V25_B1">वत्सराणां शतं चैव ऋतूनां पञ्चविंशकम् ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V25
| id       = BTN_C11_S06_V25_B1
| text    = वत्सराणां शतं चैव ऋतूनां पञ्चविंशकम् ।
अवतीर्णस्य कृष्णस्य यदा प्रागात्तदा हरिम् ।
अवतीर्णस्य कृष्णस्य यदा प्रागात्तदा हरिम् ।
स्वस्थानगमनापेक्षी ब््राह्मा तुष्टाव सामरः ॥
स्वस्थानगमनापेक्षी ब््राह्मा तुष्टाव सामरः ॥
'संवत्सरद्वयं चैव पश्चात्स्थित्वा जनार्दनः ।
'संवत्सरद्वयं चैव पश्चात्स्थित्वा जनार्दनः ।
अभिपेदे परं स्थानं चातुर्मास्याधिकं पुनः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २५ ॥
अभिपेदे परं स्थानं चातुर्मास्याधिकं पुनः''॥ इति भविष्यत्पुराणे ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,866: Line 12,074:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V31_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V31" data-block-id="BTN_C11_S06_V31_B1">'सतामपि कलौ प्राप्ते विकारो मनसो भवेत् ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V31
| id       = BTN_C11_S06_V31_B1
| text    = 'सतामपि कलौ प्राप्ते विकारो मनसो भवेत् ।
तस्माद्यदूंश्च संजह्ने नैते स्युः पापिनस्त्विति ॥
तस्माद्यदूंश्च संजह्ने नैते स्युः पापिनस्त्विति ॥
पुनर्लोकविवृद्ध्यर्थमौत्तरेयादिकान्हरिः ।
पुनर्लोकविवृद्ध्यर्थमौत्तरेयादिकान्हरिः ।
आविश्य रक्षामकरोज्जगतः पुरुषोत्तमः ॥
आविश्य रक्षामकरोज्जगतः पुरुषोत्तमः ॥
स्वात्मनः सह यानेन पुरुषार्थोऽधिको भवेत् ।
स्वात्मनः सह यानेन पुरुषार्थोऽधिको भवेत् ।
इत्यनुग््राहबुध्द्या च संजह्रे स्वकुलं विभुः''॥ इति च ॥ ३०,३१ ॥
इत्यनुग््राहबुध्द्या च संजह्रे स्वकुलं विभुः''॥ इति च ॥ ३०,३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,887: Line 12,091:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S06_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S06_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V50_B1" data-verse="BTN_C11_S06_V50" data-block-id="BTN_C11_S06_V50_B1">'आत्मनोऽवमतां ब््राूयुरुत्तमा अपि सर्वशः ।
| verse_id = BTN_C11_S06_V50
कदाचिदेव स्वगुणान्स्निग्धेष्वेव हि साधवः''॥ इति नारदीये ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V50_B1
| text    = 'आत्मनोऽवमतां ब््राूयुरुत्तमा अपि सर्वशः ।
कदाचिदेव स्वगुणान्स्निग्धेष्वेव हि साधवः''॥ इति नारदीये ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,900: Line 12,100:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V07" data-block-id="BTN_C11_S06_V07_B1">विद्धि मायां मनोमयीम् । मन्मनःप्रधानप्रकृतिनिर्मिताम् ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V07
| id       = BTN_C11_S06_V07_B1
| text    = विद्धि मायां मनोमयीम् । मन्मनःप्रधानप्रकृतिनिर्मिताम् ।
'प्रकृतिः सा परा मह्यं रोदसी लोकधारिणी ।
'प्रकृतिः सा परा मह्यं रोदसी लोकधारिणी ।
ऋता सत्याऽमराऽजय्या लोकानामात्मसञ्ज्ञिता''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ७ ॥
ऋता सत्याऽमराऽजय्या लोकानामात्मसञ्ज्ञिता''॥ इति मोक्षधर्मेषु ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,912: Line 12,108:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V08" data-block-id="BTN_C11_S06_V08_B1">'स्वर्गाद्याश्च गुणाः सर्वे दोषाः सर्वे तथैव च ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V08
| id       = BTN_C11_S06_V08_B1
| text    = 'स्वर्गाद्याश्च गुणाः सर्वे दोषाः सर्वे तथैव च ।
आत्मनः कर्तृताभ््र•न्त्या जायन्ते नात्र संशयः ॥
आत्मनः कर्तृताभ््र•न्त्या जायन्ते नात्र संशयः ॥
परमात्मानमेवैकं कर्तारं वेत्ति यः पुमान् ।
परमात्मानमेवैकं कर्तारं वेत्ति यः पुमान् ।
स मुच्यतेऽस्मात् संसारात्परमात्मानमेति च''॥ इति भारते ॥
स मुच्यतेऽस्मात् संसारात्परमात्मानमेति च''॥ इति भारते ॥
इदं मया क्रियते, इदं मया न क्रियते, इदं मया विपरीतं क्रियत इति बुद्धिभेदो रजस्तमोगुणनिमित्तो भ््रामः । सर्वं हि परमेश्वरः करोति ॥८॥
इदं मया क्रियते, इदं मया न क्रियते, इदं मया विपरीतं क्रियत इति बुद्धिभेदो रजस्तमोगुणनिमित्तो भ््रामः । सर्वं हि परमेश्वरः करोति ॥८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,926: Line 12,118:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V09_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V09" data-block-id="BTN_C11_S06_V09_B1">'आत्मशब्दोदितो ब््राह्मा परमात्माऽभिधो ह्यहम् ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V09
सर्वं ब््राह्मणि वीक्षेत मयि ब््राह्माणमेव च''॥ इति कालसंहितायाम् ॥ ९ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V09_B1
| text    = 'आत्मशब्दोदितो ब््राह्मा परमात्माऽभिधो ह्यहम् ।
सर्वं ब््राह्मणि वीक्षेत मयि ब््राह्माणमेव च''॥ इति कालसंहितायाम् ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,937: Line 12,125:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V10" data-block-id="BTN_C11_S06_V10_B1">'आत्मभूतः आत्मवद्भूतः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V10
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन''॥ इति वचनात् ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V10_B1
| text    = 'आत्मभूतः आत्मवद्भूतः ।
आत्मौपम्येन सर्वत्र समं पश्यति योऽर्जुन''॥ इति वचनात् ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 16,950: Line 12,134:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V12" data-block-id="BTN_C11_S06_V12_B1">'कर्तृत्वमात्मनो यस्माज्ज्ञाननिष्ठो न मन्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V12
| id       = BTN_C11_S06_V12_B1
| text    = 'कर्तृत्वमात्मनो यस्माज्ज्ञाननिष्ठो न मन्यते ।
अतोऽकुर्वन्नपि सदा दोषबुध्द्या न निन्दितम् ॥
अतोऽकुर्वन्नपि सदा दोषबुध्द्या न निन्दितम् ॥
गुणबुद्ध्या न विहितं किन्त्वीशप््रोरितोऽस्म्यहम् ।
गुणबुद्ध्या न विहितं किन्त्वीशप््रोरितोऽस्म्यहम् ।
Line 16,966: Line 12,147:
न चाल्पगुणसिद्ध्यर्थं बालवत्कृतनिश्चयः''॥ इति वैशारद्ये ॥
न चाल्पगुणसिद्ध्यर्थं बालवत्कृतनिश्चयः''॥ इति वैशारद्ये ॥
'वैलक्षण्याद्धरेर्भिन्नं तत्तन्त्रत्वात्तदात्मकम् ।
'वैलक्षण्याद्धरेर्भिन्नं तत्तन्त्रत्वात्तदात्मकम् ।
इति विश्वं प्रपश्यन्ति ज्ञाननिष्ठा हरेः प््रिायाः''॥ इति सार्वज्ञ्ये ॥ ११,१२ ॥
इति विश्वं प्रपश्यन्ति ज्ञाननिष्ठा हरेः प््रिायाः''॥ इति सार्वज्ञ्ये ॥ ११,१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,973: Line 12,153:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V14" data-block-id="BTN_C11_S06_V14_B1">योगो देवादिषु तेन न्यस्त इति योगविन्यासः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V14
| id       = BTN_C11_S06_V14_B1
| text    = योगो देवादिषु तेन न्यस्त इति योगविन्यासः ।
'ज्ञानं तु योगशब्दोक्तं युज्यतेऽनेन यत्सुखम् ।
'ज्ञानं तु योगशब्दोक्तं युज्यतेऽनेन यत्सुखम् ।
क्वचिद्योग उपायः स्यात्क्वचिच्चित्तनिरोधनम्''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥
क्वचिद्योग उपायः स्यात्क्वचिच्चित्तनिरोधनम्''॥ इति दत्तात्रेययोगे ॥
अत्र ज्ञानमुपायश्च ॥ १४ ॥
अत्र ज्ञानमुपायश्च ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 16,986: Line 12,162:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V17" data-block-id="BTN_C11_S06_V17_B1">अभगवत्स्वरूपत्वात्तनुभृत्त्वम् । बहिरर्थापेक्षयैव च तेषां मोहः । परमसुख-साधनादन्योऽर्थो बहिरर्थः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V17
| id       = BTN_C11_S06_V17_B1
| text    = अभगवत्स्वरूपत्वात्तनुभृत्त्वम् । बहिरर्थापेक्षयैव च तेषां मोहः । परमसुख-साधनादन्योऽर्थो बहिरर्थः ।
'अशरीरः सदा विष्णुः पूर्णानन्दत्वतः सदा ।
'अशरीरः सदा विष्णुः पूर्णानन्दत्वतः सदा ।
इच्छा च क्रीडयैवास्य न फलाय यतो विभोः ॥
इच्छा च क्रीडयैवास्य न फलाय यतो विभोः ॥
Line 17,010: Line 12,183:
अभ््रां भूतानि भरणाच्छ्रीर्वायुर्भरतः स्मृतः ॥
अभ््रां भूतानि भरणाच्छ्रीर्वायुर्भरतः स्मृतः ॥
विद्युत्तु भारती प्रोक्ता एत एवाशरीरिणः ।
विद्युत्तु भारती प्रोक्ता एत एवाशरीरिणः ।
व्यत्यासेनापि नाम स्यादेतेषां महतां सदा''॥ इत्युभयनिरुक्ते ॥१७॥
व्यत्यासेनापि नाम स्यादेतेषां महतां सदा''॥ इत्युभयनिरुक्ते ॥१७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,017: Line 12,189:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V18" data-block-id="BTN_C11_S06_V18_B1">'विष्णोर्वायोरनन्तस्य त्रिभिरंशैर्नरः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V18
सेन्द्रैश्चतुर्भिः पार्थस्तु द्वाभ्यां तु बललक्ष्मणौ''॥ इत्यंशविवेके ॥१८॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V18_B1
| text    = 'विष्णोर्वायोरनन्तस्य त्रिभिरंशैर्नरः स्मृतः ।
सेन्द्रैश्चतुर्भिः पार्थस्तु द्वाभ्यां तु बललक्ष्मणौ''॥ इत्यंशविवेके ॥१८॥
}}


</div>
</div>
Line 17,028: Line 12,196:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V19" data-block-id="BTN_C11_S06_V19_B1">लोके तत्त्वे च विचक्षणाः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V19
| id       = BTN_C11_S06_V19_B1
| text    = लोके तत्त्वे च विचक्षणाः ।
'पारोक्ष्येणैव तत्त्वं तु लोकं चापि विदन्ति ये ।
'पारोक्ष्येणैव तत्त्वं तु लोकं चापि विदन्ति ये ।
तेऽपि सत्स्नेहनिर्मुक्तास्तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥
तेऽपि सत्स्नेहनिर्मुक्तास्तमो यान्ति विनिश्चयात् ॥
आपरोक्ष्यान्न च ज्ञानं तेषामुत्पद्यते क्वचित्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥१९॥
आपरोक्ष्यान्न च ज्ञानं तेषामुत्पद्यते क्वचित्''॥ इति षाड्गुण्ये ॥१९॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,041: Line 12,205:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V30" data-block-id="BTN_C11_S06_V30_B1">केवलात्मनः शरीरमात्रपरिग््राहस्य ॥ ३० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S07_V30
| id       = BTN_C11_S06_V30_B1
| text    = केवलात्मनः शरीरमात्रपरिग््राहस्य ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,051: Line 12,211:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V38" data-block-id="BTN_C11_S06_V38_B1">परार्थैकान्तसम्भवम् । आत्मनो वृद्धिश्च परार्थेति ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V38
| id       = BTN_C11_S06_V38_B1
| text    = परार्थैकान्तसम्भवम् । आत्मनो वृद्धिश्च परार्थेति ।
'सज्जनार्थेऽनुमन्येत ऐहिकीं वृद्धिमात्मनः ।
'सज्जनार्थेऽनुमन्येत ऐहिकीं वृद्धिमात्मनः ।
पारत्रिकीमैहिकीं च प्रीतये गुरुदेवयोः ॥
पारत्रिकीमैहिकीं च प्रीतये गुरुदेवयोः ॥
देवतानां च सर्वेषां स्वोत्तमानां च सर्वशः''॥ इति च ॥ ३८ ॥
देवतानां च सर्वेषां स्वोत्तमानां च सर्वशः''॥ इति च ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,064: Line 12,220:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V42_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V42" data-block-id="BTN_C11_S06_V42_B1">'जीवान्तर्यामको विष्णुरात्मनामा समीरितः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V42
| id       = BTN_C11_S06_V42_B1
| text    = 'जीवान्तर्यामको विष्णुरात्मनामा समीरितः ।
तस्य तु ब््राह्मरूपत्वाद्बहिरन्तस्तथैव च ।
तस्य तु ब््राह्मरूपत्वाद्बहिरन्तस्तथैव च ।
पश्येदाकाशवद्व्याप्तिमसङ्गत्वं च नित्यशः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४२ ॥
पश्येदाकाशवद्व्याप्तिमसङ्गत्वं च नित्यशः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ४२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,076: Line 12,228:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V43_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V43" data-block-id="BTN_C11_S06_V43_B1">'गुणान्जीवस्य चेष्टव्यान्सिद्धान्विष्णोर्गुणांस्तथा ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V43
तत्तद्दृष्ट्या विचिन्वीत पृथगेव सुधीः सदा''॥ इति लोकतत्त्वे ॥ ४३ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V43_B1
| text    = 'गुणान्जीवस्य चेष्टव्यान्सिद्धान्विष्णोर्गुणांस्तथा ।
तत्तद्दृष्ट्या विचिन्वीत पृथगेव सुधीः सदा''॥ इति लोकतत्त्वे ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,087: Line 12,235:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V44" data-block-id="BTN_C11_S06_V44_B1">'मधुनाम सुखं विन्द्यान्माधुर्यं सुखहेतुता ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V44
सुखे रतिर्वां सम्प्रोक्ता शब्दतत्त्वविचक्षणैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४४॥</div>
| id       = BTN_C11_S06_V44_B1
| text    = 'मधुनाम सुखं विन्द्यान्माधुर्यं सुखहेतुता ।
सुखे रतिर्वां सम्प्रोक्ता शब्दतत्त्वविचक्षणैः''॥ इति शब्दनिर्णये ॥४४॥
}}


</div>
</div>
Line 17,098: Line 12,242:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V45_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V45" data-block-id="BTN_C11_S06_V45_B1">दूरत एव भजनीयः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V45
| id       = BTN_C11_S06_V45_B1
| text    = दूरत एव भजनीयः ।
'पराभवो धर्षणं स्यादवज्ञानमथापि वा ।
'पराभवो धर्षणं स्यादवज्ञानमथापि वा ।
न तत्सत्सु सदा कुर्यात्सह शय्यासनं न च''इति सद्गुणे ॥ ४५ ॥
न तत्सत्सु सदा कुर्यात्सह शय्यासनं न च''इति सद्गुणे ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,112: Line 12,252:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V47">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V47" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V47">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V47_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V47" data-block-id="BTN_C11_S06_V47_B1">'जीवस्य छन्नतां शिक्षेत्प्रविष्टत्वं परात्मनः ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V47
| id       = BTN_C11_S06_V47_B1
| text    = 'जीवस्य छन्नतां शिक्षेत्प्रविष्टत्वं परात्मनः ।
तत्तद्गुणविडम्बं च वह्नेः सर्वमथापि वा ॥
तत्तद्गुणविडम्बं च वह्नेः सर्वमथापि वा ॥
अल्पदारौ यथाऽल्पोऽग्निरेवमल्पशरीरगः ।
अल्पदारौ यथाऽल्पोऽग्निरेवमल्पशरीरगः ।
दृश्यते परमात्माऽपि स्थूलः स्थूलशरीरगः''॥ इति वैभवे ॥ ४६,४७ ॥
दृश्यते परमात्माऽपि स्थूलः स्थूलशरीरगः''॥ इति वैभवे ॥ ४६,४७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,125: Line 12,261:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V49" data-block-id="BTN_C11_S06_V49_B1">'अवयव्यवयवानां च गुणानां गुणिनस्तथा ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V49
| id       = BTN_C11_S06_V49_B1
| text    = 'अवयव्यवयवानां च गुणानां गुणिनस्तथा ।
शक्तिशक्तिमतोश्चैव क्रियायास्तद्वतस्तथा ॥
शक्तिशक्तिमतोश्चैव क्रियायास्तद्वतस्तथा ॥
स्वरूपांशांशिनोश्चैव नित्याभेदो जनार्दने ।
स्वरूपांशांशिनोश्चैव नित्याभेदो जनार्दने ।
Line 17,150: Line 12,283:
'विना दोषांच्छ्रुतमद्धाऽवगम्यं तथा स्मृतं परमे सत्यरूपम् ।
'विना दोषांच्छ्रुतमद्धाऽवगम्यं तथा स्मृतं परमे सत्यरूपम् ।
नैवासत्यं क्वचिदस्मिन्परेशे सर्वं युक्तं पूर्णशक्तेः सदैव''॥ इति च विश्वम्भरश्रुतिः ।
नैवासत्यं क्वचिदस्मिन्परेशे सर्वं युक्तं पूर्णशक्तेः सदैव''॥ इति च विश्वम्भरश्रुतिः ।
तस्मादेकस्मिन्नपि शरीरे भेदाभेदात्प्रभवाप्ययौ युज्येते । न च विरोधः । स्थूलसूक्ष्मवत् । आपेक्षिकमत्रापि युज्यते ॥ ४९ ॥
तस्मादेकस्मिन्नपि शरीरे भेदाभेदात्प्रभवाप्ययौ युज्येते । न च विरोधः । स्थूलसूक्ष्मवत् । आपेक्षिकमत्रापि युज्यते ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,159: Line 12,291:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S07_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S07_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S06_V51_B1" data-verse="BTN_C11_S07_V51" data-block-id="BTN_C11_S06_V51_B1">'बुद्धिसंस्थस्त्वात्मभेदो व्यक्तस्थो जीव उच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S07_V51
| id       = BTN_C11_S06_V51_B1
| text    = 'बुद्धिसंस्थस्त्वात्मभेदो व्यक्तस्थो जीव उच्यते ।
तेनैव सह संस्थानात्परात्मा स्थूलबुद्धिभिः ॥
तेनैव सह संस्थानात्परात्मा स्थूलबुद्धिभिः ॥
जीववल्लक्ष्यते विष्णुर्यथैवाम्बुस्थितार्कवत् ।
जीववल्लक्ष्यते विष्णुर्यथैवाम्बुस्थितार्कवत् ।
Line 17,169: Line 12,298:
अचेतनश्च कल्प्येत तत्तेजोमात्रदर्शिभिः ।
अचेतनश्च कल्प्येत तत्तेजोमात्रदर्शिभिः ।
सूर्यदेहादिभिन्नं हि तेजोमण्डलमेव तु ।
सूर्यदेहादिभिन्नं हि तेजोमण्डलमेव तु ।
दृश्यते स्थूलमतिभिरेवमेव जनार्दनः''॥ इति प्रभासके ॥ ५१ ॥
दृश्यते स्थूलमतिभिरेवमेव जनार्दनः''॥ इति प्रभासके ॥ ५१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,180: Line 12,308:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S08_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S08_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S08_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S08_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S08_V08" data-block-id="BTN_C11_S08_V08_B1">'महतां वनिताकामः पतत्यन्धे तमस्यलम् ।
| verse_id = BTN_C11_S08_V08
| id       = BTN_C11_S08_V08_B1
| text    = 'महतां वनिताकामः पतत्यन्धे तमस्यलम् ।
अन्यत्र निरयं याति दुःखवान्स्याद्विपर्यये''इति धर्मसंहितायाम् ॥
अन्यत्र निरयं याति दुःखवान्स्याद्विपर्यये''इति धर्मसंहितायाम् ॥
'मोहकारणभूतां तु मायेत्याहुर्मनीषिणः ।
'मोहकारणभूतां तु मायेत्याहुर्मनीषिणः ।
Line 17,220: Line 12,345:
'प्रपञ्चो यदि विद्येत''। इत्यादि ।
'प्रपञ्चो यदि विद्येत''। इत्यादि ।
'यदिशब्दस्त्ववस्तुत्वे चास्वातन्त्र्ये च संशये ।
'यदिशब्दस्त्ववस्तुत्वे चास्वातन्त्र्ये च संशये ।
अवस्तुशब्दश्चाशक्ते ह्यल्पशक्तौ च कीर्त्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ७,८ ॥
अवस्तुशब्दश्चाशक्ते ह्यल्पशक्तौ च कीर्त्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ७,८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,229: Line 12,353:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S08_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S08_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S08_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S08_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S08_V34" data-block-id="BTN_C11_S08_V34_B1">'भगवद्भार्यतायोग्याः काश्चिदप्सरसःस्त्रियः ।
| verse_id = BTN_C11_S08_V34
| id       = BTN_C11_S08_V34_B1
| text    = 'भगवद्भार्यतायोग्याः काश्चिदप्सरसःस्त्रियः ।
रमाऽऽवेशात्कदाचित्स्युस्तास्वेका पिङ्गलाऽभवत् ।
रमाऽऽवेशात्कदाचित्स्युस्तास्वेका पिङ्गलाऽभवत् ।
तदन्यासां महान्दोषो भगवद्भर्तृतास्मृतौ''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ ३४ ॥
तदन्यासां महान्दोषो भगवद्भर्तृतास्मृतौ''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,243: Line 12,363:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V10" data-block-id="BTN_C11_S09_V10_B1">'असज्जनैस्तु संवासो न कर्तव्यः कथञ्चन ।
| verse_id = BTN_C11_S09_V10
यावद्यावच्च बहुभिः सज्जनैः स तु मुक्तिदः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ १० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S09_V10_B1
| text    = 'असज्जनैस्तु संवासो न कर्तव्यः कथञ्चन ।
यावद्यावच्च बहुभिः सज्जनैः स तु मुक्तिदः''॥ इति षाड्गुण्ये ॥ १० ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,256: Line 12,372:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V13" data-block-id="BTN_C11_S09_V13_B1">'बाह्यं मनो विलीनं स्यान्मुक्तौ चिन्मात्रकं मनः ।
| verse_id = BTN_C11_S09_V13
तेनैवानुभवेत्सर्वं स्वात्माभिन्नेन मुक्तिगः''॥ इति मुक्तितत्त्वे ॥ १२,१३ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S09_V13_B1
| text    = 'बाह्यं मनो विलीनं स्यान्मुक्तौ चिन्मात्रकं मनः ।
तेनैवानुभवेत्सर्वं स्वात्माभिन्नेन मुक्तिगः''॥ इति मुक्तितत्त्वे ॥ १२,१३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,271: Line 12,383:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V18" data-block-id="BTN_C11_S09_V18_B1">'कालप्रकृतिजीवादौ लयेऽसत्यप्रवर्तनात् ।
| verse_id = BTN_C11_S09_V18
| id       = BTN_C11_S09_V18_B1
| text    = 'कालप्रकृतिजीवादौ लयेऽसत्यप्रवर्तनात् ।
तन्निमित्तस्य कार्यस्य विष्णुरेक इतीर्यते ॥
तन्निमित्तस्य कार्यस्य विष्णुरेक इतीर्यते ॥
स हि कालादिकं सर्वं वर्तयत्यमितद्युतिः''॥ इति तत्त्वलये ॥
स हि कालादिकं सर्वं वर्तयत्यमितद्युतिः''॥ इति तत्त्वलये ॥
'प्रकृतिश्च गुणाश्चैव शक्यत्वाच्छक्तयः स्मृताः ।
'प्रकृतिश्च गुणाश्चैव शक्यत्वाच्छक्तयः स्मृताः ।
विष्णोः स्वरूपभूता तु शकनाच्छक्तिरुच्यते''॥ इति शक्तिविवेके ॥ १६-१८ ॥
विष्णोः स्वरूपभूता तु शकनाच्छक्तिरुच्यते''॥ इति शक्तिविवेके ॥ १६-१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,287: Line 12,395:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V23_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V23" data-block-id="BTN_C11_S09_V23_B1">'भयादपि हरिं भक्तया चिन्तयंस्तत्स्वरूपताम् ।
| verse_id = BTN_C11_S09_V23
| id       = BTN_C11_S09_V23_B1
| text    = 'भयादपि हरिं भक्तया चिन्तयंस्तत्स्वरूपताम् ।
पेशस्कारिवदायाति द्विषन् द्वेषसरूपताम् ॥
पेशस्कारिवदायाति द्विषन् द्वेषसरूपताम् ॥
सुखरूपस्य हि द्वेषो दुःखरूप इतीर्यते ।
सुखरूपस्य हि द्वेषो दुःखरूप इतीर्यते ।
Line 17,308: Line 12,413:
सोऽयं विशेषो नान्यस्य फलदाता च केशवः ॥
सोऽयं विशेषो नान्यस्य फलदाता च केशवः ॥
न हि पेशस्कृतः किञ्चित्फलदातृत्वमिष्यते ।
न हि पेशस्कृतः किञ्चित्फलदातृत्वमिष्यते ।
स्वातन्त्र्याद्विद्विषां चैव केशवो न सुखप्रदः''॥ इति स्वातन्त्र्यविवेके ॥ २२,२३ ॥
स्वातन्त्र्याद्विद्विषां चैव केशवो न सुखप्रदः''॥ इति स्वातन्त्र्यविवेके ॥ २२,२३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,315: Line 12,419:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V25" data-block-id="BTN_C11_S09_V25_B1">सत्त्वनिधनः सत्वं निधीयतेऽस्मिन्परमेश्वर इति । 'सततमतिशये-नोच्चैरर्करूपः''इति सततात्युदर्को भगवान् ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S09_V25
| id       = BTN_C11_S09_V25_B1
| text    = सत्त्वनिधनः सत्वं निधीयतेऽस्मिन्परमेश्वर इति । 'सततमतिशये-नोच्चैरर्करूपः''इति सततात्युदर्को भगवान् ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,325: Line 12,425:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V26_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V26" data-block-id="BTN_C11_S09_V26_B1">बीजार्थमारोपहणादिकं कुर्वन्निति ॥ २६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S09_V26
| id       = BTN_C11_S09_V26_B1
| text    = बीजार्थमारोपहणादिकं कुर्वन्निति ॥ २६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,337: Line 12,433:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S09_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S09_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S09_V31_B1" data-verse="BTN_C11_S09_V31" data-block-id="BTN_C11_S09_V31_B1">'एकस्मात्तु गुरोर्ज्ञानं जायते नैव कस्यचित् ।
| verse_id = BTN_C11_S09_V31
| id       = BTN_C11_S09_V31_B1
| text    = 'एकस्मात्तु गुरोर्ज्ञानं जायते नैव कस्यचित् ।
एकस्मादेव जायेत योग्याद्ब्रह्मपदस्य तु ॥
एकस्मादेव जायेत योग्याद्ब्रह्मपदस्य तु ॥
स्वयं चोपदिशेज्ज्ञानं वैरिञ्चिपदयोगिनि ।
स्वयं चोपदिशेज्ज्ञानं वैरिञ्चिपदयोगिनि ।
अनुग््राहात्तेन चापि ज्ञानं दत्वा विमुक्तिदः ॥
अनुग््राहात्तेन चापि ज्ञानं दत्वा विमुक्तिदः ॥
ज्ञानं प्राप्य बहुभ्योऽपि नर्ते मुक्तिश्चतुर्मुखात् ।
ज्ञानं प्राप्य बहुभ्योऽपि नर्ते मुक्तिश्चतुर्मुखात् ।
ज्ञानमप्राप्य तेषां तु ज्ञानदो विष्णुरेव हि''॥ इति गुरुविवेके ॥३१॥
ज्ञानमप्राप्य तेषां तु ज्ञानदो विष्णुरेव हि''॥ इति गुरुविवेके ॥३१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,354: Line 12,446:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V03" data-block-id="BTN_C11_S10_V03_B1">बुद्धिगुणैः कामक्रोधादिभिरभेदो विफलः ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V03
| id       = BTN_C11_S10_V03_B1
| text    = बुद्धिगुणैः कामक्रोधादिभिरभेदो विफलः ।
'वस्तुस्थितेरन्यथात्वं नानात्वमिति कीर्तितम् ।
'वस्तुस्थितेरन्यथात्वं नानात्वमिति कीर्तितम् ।
ज्ञानस्यैव तु नानात्वान्न स्यात्कामाद्यहंमतिः ॥
ज्ञानस्यैव तु नानात्वान्न स्यात्कामाद्यहंमतिः ॥
Line 17,363: Line 12,452:
इति बुद्धिरभेदः स्यात्स न कार्यः कथञ्चन ॥
इति बुद्धिरभेदः स्यात्स न कार्यः कथञ्चन ॥
अदुष्टकामश्चिद्रूपो जीवाभिन्नः स्वरूपतः ।
अदुष्टकामश्चिद्रूपो जीवाभिन्नः स्वरूपतः ।
दुष्टकामो मनोधर्मस्तस्माद्धेयः सदैव सः''॥ इति विवेके ॥ ३ ॥
दुष्टकामो मनोधर्मस्तस्माद्धेयः सदैव सः''॥ इति विवेके ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,370: Line 12,458:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V04" data-block-id="BTN_C11_S10_V04_B1">'निष्कामं ज्ञानपूर्वं तु निवृत्तमिह चोच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V04
निवृत्तं सेवमानस्तु ब््राह्माभ्येति सनातनम्''॥ इति भारते ॥ ४ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S10_V04_B1
| text    = 'निष्कामं ज्ञानपूर्वं तु निवृत्तमिह चोच्यते ।
निवृत्तं सेवमानस्तु ब््राह्माभ्येति सनातनम्''॥ इति भारते ॥ ४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,381: Line 12,465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V05" data-block-id="BTN_C11_S10_V05_B1">'मामेव नित्यं ध्यायेद्यो मदात्मा स प्रकीर्तितः''। इति च ॥ ५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S10_V05
| id       = BTN_C11_S10_V05_B1
| text    = 'मामेव नित्यं ध्यायेद्यो मदात्मा स प्रकीर्तितः''। इति च ॥ ५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,393: Line 12,473:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V10" data-block-id="BTN_C11_S10_V10_B1">'ओहधर्मवान्विष्णुर्देहधर्मवदीर्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V10
| id       = BTN_C11_S10_V10_B1
| text    = 'ओहधर्मवान्विष्णुर्देहधर्मवदीर्यते ।
जीवस्त्वदेहधर्माऽपि परतो देहधर्मवान् ॥
जीवस्त्वदेहधर्माऽपि परतो देहधर्मवान् ॥
स्वयं त्वनभिमानः सन्नज्ञानामेव दर्शयेत् ।
स्वयं त्वनभिमानः सन्नज्ञानामेव दर्शयेत् ।
विष्णुर्जीवस्त्वभीमानी यावद्विष्णुपदं व््राजेत्''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ॥ ९-१० ॥
विष्णुर्जीवस्त्वभीमानी यावद्विष्णुपदं व््राजेत्''॥ इति विष्णुसंहितायाम् ॥ ९-१० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,406: Line 12,482:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V11" data-block-id="BTN_C11_S10_V11_B1">अवस्त्वशक्तमुद्दिष्टं शक्तं वस्त्विह भण्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V11
तस्मादेकं परं ब््राह्म वस्तुशब्दोदितं सदा''॥ इति लक्षणे ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S10_V11_B1
| text    = अवस्त्वशक्तमुद्दिष्टं शक्तं वस्त्विह भण्यते ।
तस्मादेकं परं ब््राह्म वस्तुशब्दोदितं सदा''॥ इति लक्षणे ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,417: Line 12,489:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V13" data-block-id="BTN_C11_S10_V13_B1">'पिशाचवत्स्थिता माया तूच्यते जीवगा सदा ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V13
| id       = BTN_C11_S10_V13_B1
| text    = 'पिशाचवत्स्थिता माया तूच्यते जीवगा सदा ।
दह्यन्ते तद्गुणाः सर्वे सा च प्रातिस्विकी नरे''॥ इति वैभाव्ये ॥
दह्यन्ते तद्गुणाः सर्वे सा च प्रातिस्विकी नरे''॥ इति वैभाव्ये ॥
एतच्छब्देन दुःखादिरपरोक्षतयोच्यते ।
एतच्छब्देन दुःखादिरपरोक्षतयोच्यते ।
'क्वचिद्विश्वं क्वचिद्ब्रह्म क्वचिन्निन्द्यमुदीर्यते''॥ इति तन्त्रनिरुक्ते ।
'क्वचिद्विश्वं क्वचिद्ब्रह्म क्वचिन्निन्द्यमुदीर्यते''॥ इति तन्त्रनिरुक्ते ।
'बाह्यान्तःकरणाज्जन्यं ज्ञानं नश्यति मुक्तिगे ।
'बाह्यान्तःकरणाज्जन्यं ज्ञानं नश्यति मुक्तिगे ।
स्वरूपज्ञानतो भोगान्मुक्तो भुङ्क्ते यथेष्टतः''॥ इति मुक्तितत्त्वे ॥१३॥
स्वरूपज्ञानतो भोगान्मुक्तो भुङ्क्ते यथेष्टतः''॥ इति मुक्तितत्त्वे ॥१३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,436: Line 12,504:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V16" data-block-id="BTN_C11_S10_V16_B1">'देहापेक्षमनित्यत्वं जीवानां जननं तथा ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V16
| id       = BTN_C11_S10_V16_B1
| text    = 'देहापेक्षमनित्यत्वं जीवानां जननं तथा ।
स्वतस्त्वजाश्च नित्याश्च बहवः सुखरूपिणः ।
स्वतस्त्वजाश्च नित्याश्च बहवः सुखरूपिणः ।
उत्तमा जीवसङ्घास्तु नीचा वै नित्यदुःखिनः''॥ इति जीवतत्त्वे ॥ १४-१६ ॥
उत्तमा जीवसङ्घास्तु नीचा वै नित्यदुःखिनः''॥ इति जीवतत्त्वे ॥ १४-१६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,448: Line 12,512:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V17" data-block-id="BTN_C11_S10_V17_B1">'स्वाधिकानां वशत्वात्तु परमं सुखमेव तु ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V17
| id       = BTN_C11_S10_V17_B1
| text    = 'स्वाधिकानां वशत्वात्तु परमं सुखमेव तु ।
तदन्येषां वशे यस्तु किं सुखं तस्य भण्यताम् ॥
तदन्येषां वशे यस्तु किं सुखं तस्य भण्यताम् ॥
स्वाधिकानां वशत्वं च तेषु भक्तिमतः सुखम् ।
स्वाधिकानां वशत्वं च तेषु भक्तिमतः सुखम् ।
तदन्येषां तु दुःखाय तस्माद्भक्तोऽधिको भवेत्''॥ इति च ॥ १७ ॥
तदन्येषां तु दुःखाय तस्माद्भक्तोऽधिको भवेत्''॥ इति च ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,461: Line 12,521:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V18" data-block-id="BTN_C11_S10_V18_B1">विदुषामपि देहमानिनां यदा न विद्यते सुखं तदा दुःखमूढानामहङ्कारिणां च किम्वित्यर्थः ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V18
'पुनःशब्दे प्रस्तुतार्थे तथाशब्द उदीर्यते''॥ इति शाब्दे ॥ १८ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S10_V18_B1
| text    = विदुषामपि देहमानिनां यदा न विद्यते सुखं तदा दुःखमूढानामहङ्कारिणां च किम्वित्यर्थः ।
'पुनःशब्दे प्रस्तुतार्थे तथाशब्द उदीर्यते''॥ इति शाब्दे ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,472: Line 12,528:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V19" data-block-id="BTN_C11_S10_V19_B1">ये तु विद्वत्त्वेन प्रसिद्धाः प्राकृतानां तेऽप्यद्धा न विदुर्देहाभिमानिनश्चेत् । दुःखमूढा अधीराऽहङ्कारिणो विशेषतोऽप्यविद्यमानगुणाभिमानिनः ॥१९॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S10_V19
| id       = BTN_C11_S10_V19_B1
| text    = ये तु विद्वत्त्वेन प्रसिद्धाः प्राकृतानां तेऽप्यद्धा न विदुर्देहाभिमानिनश्चेत् । दुःखमूढा अधीराऽहङ्कारिणो विशेषतोऽप्यविद्यमानगुणाभिमानिनः ॥१९॥
}}


</div>
</div>
Line 17,486: Line 12,538:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V33" data-block-id="BTN_C11_S10_V33_B1">यावत्स्याद्गुणवैषम्यमित्यादि य उपासीरंस्ते मुह्यन्ति । गुणसंयुक्तः कर्मफलानि भुङ्क्ते ॥ ३१-३३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S10_V33
| id       = BTN_C11_S10_V33_B1
| text    = यावत्स्याद्गुणवैषम्यमित्यादि य उपासीरंस्ते मुह्यन्ति । गुणसंयुक्तः कर्मफलानि भुङ्क्ते ॥ ३१-३३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,496: Line 12,544:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V34" data-block-id="BTN_C11_S10_V34_B1">असति गुणव्यतिकरे कालादिनामानं मामेवाहुरिति स्वसिद्धान्तः ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V34
| id       = BTN_C11_S10_V34_B1
| text    = असति गुणव्यतिकरे कालादिनामानं मामेवाहुरिति स्वसिद्धान्तः ।
'कालः सर्वगुणोद्रेकादाप्तत्वादात्मनामकः ।
'कालः सर्वगुणोद्रेकादाप्तत्वादात्मनामकः ।
आगमोऽवगतेरस्य लोको ज्ञानस्वरूपतः ॥
आगमोऽवगतेरस्य लोको ज्ञानस्वरूपतः ॥
Line 17,512: Line 12,557:
तस्मान्नित्यं तु नानात्वं जीवानामीशतन्त्रता ।
तस्मान्नित्यं तु नानात्वं जीवानामीशतन्त्रता ।
स्वाधिकानां वशत्वं च मुक्तावपि सदेष्यते ॥
स्वाधिकानां वशत्वं च मुक्तावपि सदेष्यते ॥
एवं ज्ञात्वा विमुच्यन्ते परानन्दं व््राजन्ति च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३४ ॥
एवं ज्ञात्वा विमुच्यन्ते परानन्दं व््राजन्ति च''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,523: Line 12,567:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S10_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S10_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S10_V37_B1" data-verse="BTN_C11_S10_V37" data-block-id="BTN_C11_S10_V37_B1">ओही परमात्मा । बध्यते चेत्कथं बध्यते । नित्यमुक्तो नित्यबद्ध इत्येकजीववादिमतानुसारेण चोदयति ।
| verse_id = BTN_C11_S10_V37
| id       = BTN_C11_S10_V37_B1
| text    = ओही परमात्मा । बध्यते चेत्कथं बध्यते । नित्यमुक्तो नित्यबद्ध इत्येकजीववादिमतानुसारेण चोदयति ।
'शिष्योऽपि पूर्वपक्षस्थस्तदेवात्ममतं ब््राुवन् ।
'शिष्योऽपि पूर्वपक्षस्थस्तदेवात्ममतं ब््राुवन् ।
नैव दुष्यत्यसत्येन स्थिरत्वार्थं हि तद्वचः''॥ इति विक्षेपे ।
नैव दुष्यत्यसत्येन स्थिरत्वार्थं हि तद्वचः''॥ इति विक्षेपे ।
Line 17,532: Line 12,573:
'एकस्यैव ममांशस्य जीवस्यैवं महामते ।
'एकस्यैव ममांशस्य जीवस्यैवं महामते ।
बन्धोऽस्याविद्ययाऽनादिर्विद्यया च तथेतरत् ॥
बन्धोऽस्याविद्ययाऽनादिर्विद्यया च तथेतरत् ॥
अथ बद्धस्य मुक्तस्य वैलक्षण्यं वदामि ते''॥ इत्यादिपरिहारात् ॥ ३७ ॥
अथ बद्धस्य मुक्तस्य वैलक्षण्यं वदामि ते''॥ इत्यादिपरिहारात् ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,541: Line 12,581:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V01_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V01" data-block-id="BTN_C11_S11_V01_B1">मे गुणतः । मद्वशसत्वादेः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V01
| id       = BTN_C11_S11_V01_B1
| text    = मे गुणतः । मद्वशसत्वादेः ।
'अमायत्वान्निर्गुणोऽहं बन्धमोक्षौ न चापि मे ।
'अमायत्वान्निर्गुणोऽहं बन्धमोक्षौ न चापि मे ।
मदधीनस्य जीवस्य बन्धमोक्षौ मदेव तु''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ १ ॥
मदधीनस्य जीवस्य बन्धमोक्षौ मदेव तु''॥ इति स्वाभाव्ये ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,553: Line 12,589:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V02" data-block-id="BTN_C11_S11_V02_B1">'स्वप्नोऽयमित्यविज्ञानात्स्वप्ने दुःखमुपाश्नुते ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V02
| id       = BTN_C11_S11_V02_B1
| text    = 'स्वप्नोऽयमित्यविज्ञानात्स्वप्ने दुःखमुपाश्नुते ।
निजस्वरूपानुभवराहित्यात्तद्वदेव तु ॥
निजस्वरूपानुभवराहित्यात्तद्वदेव तु ॥
जाग््राद्दुःखमपि प्रोक्तं विष्णुतत्त्वं न पश्यतः ।
जाग््राद्दुःखमपि प्रोक्तं विष्णुतत्त्वं न पश्यतः ।
तस्मात्तदस्वभावत्वात्सदप्येतदवास्तवम्''॥ इति लोकसंहितायाम् ॥ २ ॥
तस्मात्तदस्वभावत्वात्सदप्येतदवास्तवम्''॥ इति लोकसंहितायाम् ॥ २ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,566: Line 12,598:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V03" data-block-id="BTN_C11_S11_V03_B1">'विद्याऽविद्ये मम तनू प्रतिमावत्सदोदिते ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V03
| id       = BTN_C11_S11_V03_B1
| text    = 'विद्याऽविद्ये मम तनू प्रतिमावत्सदोदिते ।
सदा तद्व्यतिरिक्तस्य नित्यज्ञानसुखात्मनः ॥
सदा तद्व्यतिरिक्तस्य नित्यज्ञानसुखात्मनः ॥
मदिच्छावशगे नित्यमविद्यानिर्मिता गुणाः ।
मदिच्छावशगे नित्यमविद्यानिर्मिता गुणाः ।
Line 17,578: Line 12,607:
मुक्तशब्दोदितो बन्धराहित्यान्न विमोक्षतः''इति कालसंहितायाम् ।
मुक्तशब्दोदितो बन्धराहित्यान्न विमोक्षतः''इति कालसंहितायाम् ।
'श्रीस्तु विद्या समुद्दिष्टा दुर्गाऽविद्या प्रकीर्तिता ।
'श्रीस्तु विद्या समुद्दिष्टा दुर्गाऽविद्या प्रकीर्तिता ।
ते त्वनादी हरेरिच्छानियते सर्वदैव तु''॥ इति मायावैभवे ॥ ३ ॥
ते त्वनादी हरेरिच्छानियते सर्वदैव तु''॥ इति मायावैभवे ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,585: Line 12,613:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V04" data-block-id="BTN_C11_S11_V04_B1">'भिन्नांशस्यैव जीवस्य बन्धमोक्षौ न मे क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V04
| id       = BTN_C11_S11_V04_B1
| text    = 'भिन्नांशस्यैव जीवस्य बन्धमोक्षौ न मे क्वचित् ।
अभिन्नांशास्तु मत्स्याद्यास्तेजसः कालवह्निवत् ॥
अभिन्नांशास्तु मत्स्याद्यास्तेजसः कालवह्निवत् ॥
जीवा भिन्नांशकास्तत्र तेजसः प्रतिबिम्बवत्''॥ इति वैलक्षण्ये ॥
जीवा भिन्नांशकास्तत्र तेजसः प्रतिबिम्बवत्''॥ इति वैलक्षण्ये ॥
Line 17,595: Line 12,620:
इतिवद्बन्धराहित्यान्न तु वृक्षादिदीप्तिवत् ।
इतिवद्बन्धराहित्यान्न तु वृक्षादिदीप्तिवत् ।
कादाचित्कतया वाच्यं बन्धाभावादमोक्षतः ॥
कादाचित्कतया वाच्यं बन्धाभावादमोक्षतः ॥
जीवस्य बन्धमोक्षस्तु मत्प्रसादात्कदाचन''॥ इति तत्त्वोदये ॥ ४ ॥
जीवस्य बन्धमोक्षस्तु मत्प्रसादात्कदाचन''॥ इति तत्त्वोदये ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,602: Line 12,626:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V05" data-block-id="BTN_C11_S11_V05_B1">मुक्तस्य विष्णोः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V05
| id       = BTN_C11_S11_V05_B1
| text    = मुक्तस्य विष्णोः ।
'नित्यशुद्धबुद्धमुक्तसत्यसुखाद्वयप्रत्यगेक पूर्ण इत्यतः पदान्वयात्''इत्यादिवचनात् ।
'नित्यशुद्धबुद्धमुक्तसत्यसुखाद्वयप्रत्यगेक पूर्ण इत्यतः पदान्वयात्''इत्यादिवचनात् ।
बद्धो जीवः ।
बद्धो जीवः ।
'बद्धा जीवा इमे सर्वे पूर्वबन्धसमन्वयात् ।
'बद्धा जीवा इमे सर्वे पूर्वबन्धसमन्वयात् ।
नित्यमुक्तत्वतो विष्णुर्मुक्तनामा सदोदितः ॥
नित्यमुक्तत्वतो विष्णुर्मुक्तनामा सदोदितः ॥
अबद्धत्वादमोक्षोऽपि दीप्यतेऽसौ रविर्यथा''॥ इति ब््राह्मसंहितायाम् ॥ ५ ॥
अबद्धत्वादमोक्षोऽपि दीप्यतेऽसौ रविर्यथा''॥ इति ब््राह्मसंहितायाम् ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,617: Line 12,637:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V06" data-block-id="BTN_C11_S11_V06_B1">'अनत्तृत्वं हरेर्दुःखानत्तृत्वादुच्यते सदा ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V06
| id       = BTN_C11_S11_V06_B1
| text    = 'अनत्तृत्वं हरेर्दुःखानत्तृत्वादुच्यते सदा ।
विषयान्विनापि पूर्णत्वात्स्वरूपानन्दभोगिनः ॥
विषयान्विनापि पूर्णत्वात्स्वरूपानन्दभोगिनः ॥
शुभमत्त्येव हि सदा सर्वत्रापि स्थितं विभुः ।
शुभमत्त्येव हि सदा सर्वत्रापि स्थितं विभुः ।
Line 17,642: Line 12,659:
'यस्य ब््राह्म च क्षत्रं चोभे भवत ओदनः''।
'यस्य ब््राह्म च क्षत्रं चोभे भवत ओदनः''।
'अत्ता चराचरग््राहणात्''।
'अत्ता चराचरग््राहणात्''।
'अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च''॥ इत्यादेश्च ॥ ६ ॥
'अहं हि सर्वयज्ञानां भोक्ता च प्रभुरेव च''॥ इत्यादेश्च ॥ ६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,649: Line 12,665:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V07" data-block-id="BTN_C11_S11_V07_B1">'जीवो मुक्तोऽपि नो जीवान् परमात्मानमेव च ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V07
| id       = BTN_C11_S11_V07_B1
| text    = 'जीवो मुक्तोऽपि नो जीवान् परमात्मानमेव च ।
वेत्ति सर्वात्मना विष्णुर्वेत्त्येकः पुरुषोत्तमः ॥
वेत्ति सर्वात्मना विष्णुर्वेत्त्येकः पुरुषोत्तमः ॥
तस्य प्रसादतः किञ्चिद्ब्रह्माद्या अपि जानते ।
तस्य प्रसादतः किञ्चिद्ब्रह्माद्या अपि जानते ।
Line 17,678: Line 12,691:
मुक्ताख्या विष्ण्वधीनास्ते स्वाधिकानां वशे स्थिताः ॥
मुक्ताख्या विष्ण्वधीनास्ते स्वाधिकानां वशे स्थिताः ॥
न चास्मादधिकं किञ्चित्सुखमस्ति हरेर्विना ।
न चास्मादधिकं किञ्चित्सुखमस्ति हरेर्विना ।
नित्यमुक्तः स एवैकः स्वतन्त्रः स यतः सदा''॥ इति माहात्म्ये ॥ ७ ॥
नित्यमुक्तः स एवैकः स्वतन्त्रः स यतः सदा''॥ इति माहात्म्ये ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,685: Line 12,697:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V08" data-block-id="BTN_C11_S11_V08_B1">'शरीरस्थोऽपि विद्वत्त्वान्न विष्णुर्बध्यते क्वचित् ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V08
| id       = BTN_C11_S11_V08_B1
| text    = 'शरीरस्थोऽपि विद्वत्त्वान्न विष्णुर्बध्यते क्वचित् ।
अविद्वत्त्वात्तु तत्रैव देहे जीवस्तु बध्यते ॥
अविद्वत्त्वात्तु तत्रैव देहे जीवस्तु बध्यते ॥
स्वप्नदृग्वदिमे जीवा हरिः स्वप्नोत्थितो यथा ।
स्वप्नदृग्वदिमे जीवा हरिः स्वप्नोत्थितो यथा ।
सदा तमोविहीनोऽपि ज्ञापनार्थमुदीर्यते''॥ इति विवेके ॥ ८ ॥
सदा तमोविहीनोऽपि ज्ञापनार्थमुदीर्यते''॥ इति विवेके ॥ ८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,698: Line 12,706:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V09_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V09" data-block-id="BTN_C11_S11_V09_B1">गुणैरपि गुणेषु अप्रधानैर्जीवैरप्रधानेषु विषयेषु ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V09
| id       = BTN_C11_S11_V09_B1
| text    = गुणैरपि गुणेषु अप्रधानैर्जीवैरप्रधानेषु विषयेषु ।
'आत्मनो वशगैर्जीवैरात्मनो वशगेषु च ।
'आत्मनो वशगैर्जीवैरात्मनो वशगेषु च ।
दुःखेषु गृह्यमाणेषु मनआदिभिरिन्द्रियैः ॥
दुःखेषु गृह्यमाणेषु मनआदिभिरिन्द्रियैः ॥
Line 17,708: Line 12,713:
अतो न दुःखभाग्विष्णुः स्वातन्त्रत्पुरुषोत्तमः ।
अतो न दुःखभाग्विष्णुः स्वातन्त्रत्पुरुषोत्तमः ।
पारतन्त्र्यादहं दुःखीत्येवं जीवः प्रपश्यति ॥
पारतन्त्र्यादहं दुःखीत्येवं जीवः प्रपश्यति ॥
तस्मात्स दुःखभागुक्तो यावदीशः प्रसीदति''॥ इति स्वातन्त्र्ये ॥९॥
तस्मात्स दुःखभागुक्तो यावदीशः प्रसीदति''॥ इति स्वातन्त्र्ये ॥९॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,715: Line 12,719:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V10" data-block-id="BTN_C11_S11_V10_B1">गुणभाव्येन कर्मणा गुणभूतः अस्वतन्त्रोऽहमस्मिन्कर्मणीति भावनीयेन ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V10
| id       = BTN_C11_S11_V10_B1
| text    = गुणभाव्येन कर्मणा गुणभूतः अस्वतन्त्रोऽहमस्मिन्कर्मणीति भावनीयेन ।
'अस्वतन्त्रः स्वतन्त्रोऽस्मीत्येवं जीवः प्रभावयन् ।
'अस्वतन्त्रः स्वतन्त्रोऽस्मीत्येवं जीवः प्रभावयन् ।
बध्यते हीशकोपेन राजभावेन भृत्यवत्''॥ इति च ॥ १० ॥
बध्यते हीशकोपेन राजभावेन भृत्यवत्''॥ इति च ॥ १० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,729: Line 12,729:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V12" data-block-id="BTN_C11_S11_V12_B1">एवं विरक्तः शयने । एवमस्वातन्त्र्ेण नित्यबद्धोऽपि । एवमात्मनोः स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्ययोर्विद्वान् जीवोऽप्यविद्वज्जीववन्न बध्यते । एवं विद्वानित्यन्वयः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V12
| id       = BTN_C11_S11_V12_B1
| text    = एवं विरक्तः शयने । एवमस्वातन्त्र्ेण नित्यबद्धोऽपि । एवमात्मनोः स्वातन्त्र्यपारतन्त्र्ययोर्विद्वान् जीवोऽप्यविद्वज्जीववन्न बध्यते । एवं विद्वानित्यन्वयः ।
'नित्यबद्धोऽपि जीवो य आत्मनो नित्यबद्धताम् ।
'नित्यबद्धोऽपि जीवो य आत्मनो नित्यबद्धताम् ।
विष्णुना नित्यमुक्तत्वं तस्य वेत्ति स मुच्यते ॥
विष्णुना नित्यमुक्तत्वं तस्य वेत्ति स मुच्यते ॥
तदधीनत्वबन्धे तु विद्यमानेऽप्यदुःखभाक् ।
तदधीनत्वबन्धे तु विद्यमानेऽप्यदुःखभाक् ।
देहस्थोऽपि न दुःखी स्यादन्यवत्किमु मुक्तिगः''॥ इति प्राथम्ये ॥ ११,१२ ॥
देहस्थोऽपि न दुःखी स्यादन्यवत्किमु मुक्तिगः''॥ इति प्राथम्ये ॥ ११,१२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,743: Line 12,739:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V13" data-block-id="BTN_C11_S11_V13_B1">'नानात्वमिति वै मिथ्याज्ञानं कुत्रचिदुच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V13
वस्तुयाथात्म्यतोऽन्यत्वाज्ज्ञानस्योज्झो विवक्षितः''॥ इति वाल्लभ्ये ॥ १३ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S11_V13_B1
| text    = 'नानात्वमिति वै मिथ्याज्ञानं कुत्रचिदुच्यते ।
वस्तुयाथात्म्यतोऽन्यत्वाज्ज्ञानस्योज्झो विवक्षितः''॥ इति वाल्लभ्ये ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,756: Line 12,748:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V17" data-block-id="BTN_C11_S11_V17_B1">'दोषश्चैव गुणश्चोभावीशतन्त्रौ न मे वशौ ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V17
इति जानन्न दोषी स्याद्वर्जितोऽल्पगुणेन च''॥ इति प्राथम्ये ॥ १६,१७ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S11_V17_B1
| text    = 'दोषश्चैव गुणश्चोभावीशतन्त्रौ न मे वशौ ।
इति जानन्न दोषी स्याद्वर्जितोऽल्पगुणेन च''॥ इति प्राथम्ये ॥ १६,१७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,767: Line 12,755:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V18" data-block-id="BTN_C11_S11_V18_B1">'स्थितिशब्देन नियमः क्वचिज्जीवनमुच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V18
उत्थितत्वं क्वचिच्चैव क्वचिद्गतिविरोधिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥१८॥</div>
| id       = BTN_C11_S11_V18_B1
| text    = 'स्थितिशब्देन नियमः क्वचिज्जीवनमुच्यते ।
उत्थितत्वं क्वचिच्चैव क्वचिद्गतिविरोधिता''॥ इति शब्दनिर्णये ॥१८॥
}}


</div>
</div>
Line 17,780: Line 12,764:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V20_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V20" data-block-id="BTN_C11_S11_V20_B1">'दुग्धदोहां तु गां रक्षेत् क्षीरमात्रप्रयोजनः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V20
यथा तद्वद्धरेरन्यवाचोधारणमिष्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १९,२० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S11_V20_B1
| text    = 'दुग्धदोहां तु गां रक्षेत् क्षीरमात्रप्रयोजनः ।
यथा तद्वद्धरेरन्यवाचोधारणमिष्यते''॥ इति हरिवंशेषु ॥ १९,२० ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,791: Line 12,771:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V21" data-block-id="BTN_C11_S11_V21_B1">अर्थादन्यथात्वेन मनसः परिवर्तनं नानात्वभ््रामः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V21
| id       = BTN_C11_S11_V21_B1
| text    = अर्थादन्यथात्वेन मनसः परिवर्तनं नानात्वभ््रामः ।
'जीवस्येशत्वविज्ञानं जीवानामेकता तथा ॥
'जीवस्येशत्वविज्ञानं जीवानामेकता तथा ॥
ईशस्य बहुता ज्ञानमीशस्यानीशता तथा ।
ईशस्य बहुता ज्ञानमीशस्यानीशता तथा ।
जगतोऽसत्यताज्ञानं नानात्वभ््राम उच्यते''॥ इति विवेके ॥ २१ ॥
जगतोऽसत्यताज्ञानं नानात्वभ््राम उच्यते''॥ इति विवेके ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,804: Line 12,780:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V28_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V28" data-block-id="BTN_C11_S11_V28_B1">स्वेच्छोपात्तपृथग्वपुः वसुदेवादिशरीरं स्वेच्छया येन स्वीकृतमिति ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V28
| id       = BTN_C11_S11_V28_B1
| text    = स्वेच्छोपात्तपृथग्वपुः वसुदेवादिशरीरं स्वेच्छया येन स्वीकृतमिति ।
'नित्यानन्दशरीरोऽपि वसुदेवादिदेहगः ।
'नित्यानन्दशरीरोऽपि वसुदेवादिदेहगः ।
प्रदर्शयेज्जनिं स्वस्य नित्यं देहविवर्जितः ॥
प्रदर्शयेज्जनिं स्वस्य नित्यं देहविवर्जितः ॥
Line 17,821: Line 12,794:
वसुदेवादिदेहेषु तनूपात्तिस्तु सा गतिः ॥
वसुदेवादिदेहेषु तनूपात्तिस्तु सा गतिः ॥
अनुपात्तशरीरस्य तनूपात्तिरितीष्यते ।
अनुपात्तशरीरस्य तनूपात्तिरितीष्यते ।
तद्देहं पितृदेहत्वे उपादत्ते यतो हरिः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥
तद्देहं पितृदेहत्वे उपादत्ते यतो हरिः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ॥ २८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,828: Line 12,800:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V33" data-block-id="BTN_C11_S11_V33_B1">ज्ञात्वाज्ञात्वेति वीप्सा ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V33
| id       = BTN_C11_S11_V33_B1
| text    = ज्ञात्वाज्ञात्वेति वीप्सा ।
'ज्ञात्वाऽपि मम माहात्म्यं तत्रोत्सुकतया पुनः ।
'ज्ञात्वाऽपि मम माहात्म्यं तत्रोत्सुकतया पुनः ।
विशेषाच्च विशेषेण ज्ञात्वा मामश्नुतेऽधिकम्''॥ इति विज्ञाने ॥ ३३ ॥
विशेषाच्च विशेषेण ज्ञात्वा मामश्नुतेऽधिकम्''॥ इति विज्ञाने ॥ ३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,840: Line 12,808:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V44" data-block-id="BTN_C11_S11_V44_B1">'सर्वदेवोत्तमो वायुरिति ज्ञानान्न चापरम् ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V44
| id       = BTN_C11_S11_V44_B1
| text    = 'सर्वदेवोत्तमो वायुरिति ज्ञानान्न चापरम् ।
प््रिायमस्ति हरेः किञ्चित्तथा वायोर्हरेर्विदः ॥
प््रिायमस्ति हरेः किञ्चित्तथा वायोर्हरेर्विदः ॥
भारतीवायुलक्ष्मीणामात्मनश्च यथाक्रमम् ।
भारतीवायुलक्ष्मीणामात्मनश्च यथाक्रमम् ।
Line 17,851: Line 12,816:
'तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिरप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद''॥ इति च ।
'तस्माद्वायुरेव व्यष्टिर्वायुः समष्टिरप पुनर्मृत्युं जयति य एवं वेद''॥ इति च ।
'पञ्चभूतमनोबुद्धिरुद्राणां प्रतिदेहकम् ।
'पञ्चभूतमनोबुद्धिरुद्राणां प्रतिदेहकम् ।
बाह्यतश्चापि नेतृत्वाद्वायुर्व्यष्टिः समष्टिकः''॥ इति प्रभञ्जने ॥४४॥
बाह्यतश्चापि नेतृत्वाद्वायुर्व्यष्टिः समष्टिकः''॥ इति प्रभञ्जने ॥४४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,860: Line 12,824:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S11_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S11_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S11_V45_B1" data-verse="BTN_C11_S11_V45" data-block-id="BTN_C11_S11_V45_B1">'स्वात्मनिस्थो हरिः पूज्य आत्मनामाऽशनादिकैः ।
| verse_id = BTN_C11_S11_V45
तत्सम्बन्धादात्मशब्दो जीवे स्यादुपचारतः''॥ इत्यात्मसंहितायाम् ॥ ४५ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S11_V45_B1
| text    = 'स्वात्मनिस्थो हरिः पूज्य आत्मनामाऽशनादिकैः ।
तत्सम्बन्धादात्मशब्दो जीवे स्यादुपचारतः''॥ इत्यात्मसंहितायाम् ॥ ४५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,875: Line 12,835:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V02" data-block-id="BTN_C11_S12_V02_B1">'सङ्गस्तु गुणसम्प्रीतिर्गुणवत्त्वेऽतिनिश्चयात् ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V02
| id       = BTN_C11_S12_V02_B1
| text    = 'सङ्गस्तु गुणसम्प्रीतिर्गुणवत्त्वेऽतिनिश्चयात् ।
स चेद्धरौ भवेत्तेन मुच्यते नात्र संशयः ॥
स चेद्धरौ भवेत्तेन मुच्यते नात्र संशयः ॥
अपरोक्षदृशेर्हेतुर्भवेत्स स्याद्यदि क्षमः ।
अपरोक्षदृशेर्हेतुर्भवेत्स स्याद्यदि क्षमः ।
अन्यथा सुखभागेन यद्दृशिर्मोक्षकारणम्''॥ इति दर्शने ॥ १-२ ॥
अन्यथा सुखभागेन यद्दृशिर्मोक्षकारणम्''॥ इति दर्शने ॥ १-२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,890: Line 12,846:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V04" data-block-id="BTN_C11_S12_V04_B1">'ज्ञात्वाऽपि हरिविद्वेषी तमो याति न संशयः ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V04
| id       = BTN_C11_S12_V04_B1
| text    = 'ज्ञात्वाऽपि हरिविद्वेषी तमो याति न संशयः ।
विशेषरूपस्याज्ञोऽपि गुणवत्त्वेऽतिनिश्चितः ॥
विशेषरूपस्याज्ञोऽपि गुणवत्त्वेऽतिनिश्चितः ॥
गुणसम्प्रीतिमान्नित्यं तं दृष्ट्वा मुक्तिमेष्यति ।
गुणसम्प्रीतिमान्नित्यं तं दृष्ट्वा मुक्तिमेष्यति ।
Line 17,902: Line 12,855:
सङ्गवान्सुखभागेव स्याद्गुणैर्मुक्तिमेति वा ॥
सङ्गवान्सुखभागेव स्याद्गुणैर्मुक्तिमेति वा ॥
स्वभक्तसङ्गहीनस्य व्युत्क्रमात्सङ्गिनोऽपि वा ।
स्वभक्तसङ्गहीनस्य व्युत्क्रमात्सङ्गिनोऽपि वा ।
स्वसङ्गविघ्नकृद्विष्णुस्तत्सज्जेतैषु तत्र च''॥ इति सत्सङ्गे ॥ ३-४ ॥
स्वसङ्गविघ्नकृद्विष्णुस्तत्सज्जेतैषु तत्र च''॥ इति सत्सङ्गे ॥ ३-४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,915: Line 12,867:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V13" data-block-id="BTN_C11_S12_V13_B1">'गोपिकाद्या दिवं गत्वा हरिं ज्ञात्वा यथातथम् ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V13
परं पदं ययुः पूर्वसङ्गादेव शुभोचिताः''॥ इति च ॥ ७-९,१३ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S12_V13_B1
| text    = 'गोपिकाद्या दिवं गत्वा हरिं ज्ञात्वा यथातथम् ।
परं पदं ययुः पूर्वसङ्गादेव शुभोचिताः''॥ इति च ॥ ७-९,१३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,928: Line 12,876:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V15" data-block-id="BTN_C11_S12_V15_B1">'श्रोतव्यं च श्रुतं चैव वक्तव्यं कार्यमेव च ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V15
| id       = BTN_C11_S12_V15_B1
| text    = 'श्रोतव्यं च श्रुतं चैव वक्तव्यं कार्यमेव च ।
निवर्त्यं च हरेः पूजेत्येवं कुर्यान्न चाक्रमात् ॥
निवर्त्यं च हरेः पूजेत्येवं कुर्यान्न चाक्रमात् ॥
एवं कर्ता तु संन्यासी सर्वोत्सर्गाद्धरौ स्मृतः ।
एवं कर्ता तु संन्यासी सर्वोत्सर्गाद्धरौ स्मृतः ।
Line 17,938: Line 12,883:
इति वित्त्वा तु सन्यासी नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति निवृत्ते ॥
इति वित्त्वा तु सन्यासी नान्यथा तु कथञ्चन''॥ इति निवृत्ते ॥
'मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
'मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः''॥ इति च ॥१४-१५॥
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः''॥ इति च ॥१४-१५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 17,945: Line 12,889:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V16" data-block-id="BTN_C11_S12_V16_B1">वायौ मुख्यधियेत्युक्तवा विशेषतो गोपिकाप्रशंसनात्संशयः शृृण्वत इति चोदयति ॥ १६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S12_V16
| id       = BTN_C11_S12_V16_B1
| text    = वायौ मुख्यधियेत्युक्तवा विशेषतो गोपिकाप्रशंसनात्संशयः शृृण्वत इति चोदयति ॥ १६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,955: Line 12,895:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V17" data-block-id="BTN_C11_S12_V17_B1">गोपिका अपि मामापुः किमु वाय्वाद्या इति दर्शयितुं गोपिकाप्रशंसनम् । सर्वैर्गुणैः सर्वोत्तमस्तु वायुरेव । स एव च हिरण्यगर्भ इति दर्शयितुमाह । य एष जीवो विवरप्रसूतिरित्यादि । विशेषेण वराणामहङ्कारादीनामपि प्रसूतिकर्ता । प्राणेन विष्णुना घोषेण वेदात्मिकया प्रकृत्या मनोमात्रा-दयश्च हिरण्यगर्भस्य देव्याः परमात्मनश्च व्यक्तिस्थानानीत्युक्तम् ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V17
'प्राणेन घोषेण च सह विवरप्रसूतिर्मनोमयं रूपमुपैति''॥ इत्यादिना ॥ १७ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S12_V17_B1
| text    = गोपिका अपि मामापुः किमु वाय्वाद्या इति दर्शयितुं गोपिकाप्रशंसनम् । सर्वैर्गुणैः सर्वोत्तमस्तु वायुरेव । स एव च हिरण्यगर्भ इति दर्शयितुमाह । य एष जीवो विवरप्रसूतिरित्यादि । विशेषेण वराणामहङ्कारादीनामपि प्रसूतिकर्ता । प्राणेन विष्णुना घोषेण वेदात्मिकया प्रकृत्या मनोमात्रा-दयश्च हिरण्यगर्भस्य देव्याः परमात्मनश्च व्यक्तिस्थानानीत्युक्तम् ।
'प्राणेन घोषेण च सह विवरप्रसूतिर्मनोमयं रूपमुपैति''॥ इत्यादिना ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,968: Line 12,904:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V19" data-block-id="BTN_C11_S12_V19_B1">तत्रापि विशेषतो भगवत एव व्यक्तिस्थानमित्याह । यथाऽनल इत्यादिना ॥ १८,१९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S12_V19
| id       = BTN_C11_S12_V19_B1
| text    = तत्रापि विशेषतो भगवत एव व्यक्तिस्थानमित्याह । यथाऽनल इत्यादिना ॥ १८,१९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 17,980: Line 12,912:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V21" data-block-id="BTN_C11_S12_V21_B1">विशेषेण श्लिष्टशक्तिः । अनपगतसामर्थ्यः । यथैकं कलमादिबीजं भूमावुप्तं बह्वङ्कुरं भवति एवं परमात्मानुगृहीतो ब््राह्माऽहङ्कारादिषु बहुधा व्यक्तीभवति ॥
| verse_id = BTN_C11_S12_V21
| id       = BTN_C11_S12_V21_B1
| text    = विशेषेण श्लिष्टशक्तिः । अनपगतसामर्थ्यः । यथैकं कलमादिबीजं भूमावुप्तं बह्वङ्कुरं भवति एवं परमात्मानुगृहीतो ब््राह्माऽहङ्कारादिषु बहुधा व्यक्तीभवति ॥
'सुपर्णशेषरुद्रादिप्रसूतिश्च चतुर्मुखः ।
'सुपर्णशेषरुद्रादिप्रसूतिश्च चतुर्मुखः ।
सर्वजीवोत्तमो जीवो गुणैर्ज्ञानसुखादिभिः ॥
सर्वजीवोत्तमो जीवो गुणैर्ज्ञानसुखादिभिः ॥
Line 18,008: Line 12,937:
यथा जीर्णानि वस्त्राणि तन्त्वाधाराणि वा पुनः ।
यथा जीर्णानि वस्त्राणि तन्त्वाधाराणि वा पुनः ।
कन्थावयवभूतानि तद्वदेतच्चतुर्मुखे ॥
कन्थावयवभूतानि तद्वदेतच्चतुर्मुखे ॥
सोऽपि तद्वद्धरौ नित्यं संस्थितः श्रीरपि स्फुटम्''॥ इति प्रातिस्विके ॥ २०,२१ ॥
सोऽपि तद्वद्धरौ नित्यं संस्थितः श्रीरपि स्फुटम्''॥ इति प्रातिस्विके ॥ २०,२१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,021: Line 12,949:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S12_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S12_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S12_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S12_V24" data-block-id="BTN_C11_S12_V24_B1">'जगद्वृक्षस्य बीजे द्वे ब््राह्मा चैव सरस्वती ।
| verse_id = BTN_C11_S12_V24
| id       = BTN_C11_S12_V24_B1
| text    = 'जगद्वृक्षस्य बीजे द्वे ब््राह्मा चैव सरस्वती ।
मूलभूतानि कर्माणि मनो बुद्धिरहङ्कृतिः ॥
मूलभूतानि कर्माणि मनो बुद्धिरहङ्कृतिः ॥
नालत्वेन समुद्दिष्टाः खमाद्याः स्कन्धसंज्ञिताः ।
नालत्वेन समुद्दिष्टाः खमाद्याः स्कन्धसंज्ञिताः ।
Line 18,080: Line 13,005:
स्वातन्त्र्यात्सर्वदेहेषु स्थितानामपि सर्वशः ।
स्वातन्त्र्यात्सर्वदेहेषु स्थितानामपि सर्वशः ।
स्पृश्यन्ते नैव दोषैस्ते गुणादानैकतत्पराः''इति विवेके ॥
स्पृश्यन्ते नैव दोषैस्ते गुणादानैकतत्पराः''इति विवेके ॥
'यदु किञ्चेमाः प्रजाः । शोचन्त्यमैवासां तद्भवति । पुण्यमेवामुं गच्छति । न ह वै देवान्पापं गच्छति''इति च ॥ २२-२४ ॥
'यदु किञ्चेमाः प्रजाः । शोचन्त्यमैवासां तद्भवति । पुण्यमेवामुं गच्छति । न ह वै देवान्पापं गच्छति''इति च ॥ २२-२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,089: Line 13,013:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V02" data-block-id="BTN_C11_S13_V02_B1">धर्मात्पुनः सत्वोद्रेकः । सत्वोद्रिक्तया बुध्द्या पुनः सत्वोद्रेकात्पुनर्धर्मोद्रेकः॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V02
| id       = BTN_C11_S13_V02_B1
| text    = धर्मात्पुनः सत्वोद्रेकः । सत्वोद्रिक्तया बुध्द्या पुनः सत्वोद्रेकात्पुनर्धर्मोद्रेकः॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,099: Line 13,019:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V07" data-block-id="BTN_C11_S13_V07_B1">वेदो वृत्तिज्ञानम् ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V07
| id       = BTN_C11_S13_V07_B1
| text    = वेदो वृत्तिज्ञानम् ।
'मुक्ताश्चाधीयते वेदान् जडज्ञानबहिष्कृताः ।
'मुक्ताश्चाधीयते वेदान् जडज्ञानबहिष्कृताः ।
स्वरूपभूतज्ञानेन पश्यन्तः सर्वमञ्जसा''॥ इति तात्त्विके ॥ ७ ॥
स्वरूपभूतज्ञानेन पश्यन्तः सर्वमञ्जसा''॥ इति तात्त्विके ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,113: Line 13,029:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V19" data-block-id="BTN_C11_S13_V19_B1">प्रश्नो बीजमस्येति प्रश्नबीजं परिहारम् । गुणानां चेतसश्च कर्म कारण-मिति मन्वानः कर्मधीः ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V19
| id       = BTN_C11_S13_V19_B1
| text    = प्रश्नो बीजमस्येति प्रश्नबीजं परिहारम् । गुणानां चेतसश्च कर्म कारण-मिति मन्वानः कर्मधीः ।
'ब््राह्मा पृष्टस्तु योगीन्द्रैः सनकाद्यैर्मनोगतेः ।
'ब््राह्मा पृष्टस्तु योगीन्द्रैः सनकाद्यैर्मनोगतेः ।
कारणं विषयेष्वद्धा कर्मेति प्रत्यपद्यत ॥
कारणं विषयेष्वद्धा कर्मेति प्रत्यपद्यत ॥
Line 18,130: Line 13,043:
अन्ये त्वज्ञानसंयुक्ता मोहमीयुर्यथाक्रमम् ।
अन्ये त्वज्ञानसंयुक्ता मोहमीयुर्यथाक्रमम् ।
तस्य मध्यन्दिने सूर्ये क्षोभवत्क्षोभमात्रकम् ।
तस्य मध्यन्दिने सूर्ये क्षोभवत्क्षोभमात्रकम् ।
नैवाज्ञानं यथा सूर्ये तमो नास्ति कदाचन''॥ इति भावविवेके ॥ १८ ॥
नैवाज्ञानं यथा सूर्ये तमो नास्ति कदाचन''॥ इति भावविवेके ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,137: Line 13,049:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V22" data-block-id="BTN_C11_S13_V22_B1">आत्मनो वस्तुनः परमात्मवस्तुन एकत्वं यद्यङ्गीकृतम् । तदा कथं प्रश्नो घटेत ॥ न हि परमात्मनोऽन्योऽत्र ब््राह्मणा पूज्यः स्यादभिवन्दनादिना । तस्माद्ब्रह्मणो वन्द्यः परमात्मैव स चैक एव अतः कथं प्रश्नः परिहारो वा ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V22
| id       = BTN_C11_S13_V22_B1
| text    = आत्मनो वस्तुनः परमात्मवस्तुन एकत्वं यद्यङ्गीकृतम् । तदा कथं प्रश्नो घटेत ॥ न हि परमात्मनोऽन्योऽत्र ब््राह्मणा पूज्यः स्यादभिवन्दनादिना । तस्माद्ब्रह्मणो वन्द्यः परमात्मैव स चैक एव अतः कथं प्रश्नः परिहारो वा ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,147: Line 13,055:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V23_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V23" data-block-id="BTN_C11_S13_V23_B1">वस्तुतः समानेषु हिरण्यगर्भावरत्वात्तद्वन्द्यत्वाभावापेक्षया । तस्माद्ब्रह्मणो वन्दनानन्तरं विचारो न घटते । तस्मात्को भवानिति वाचा प्रारब्धः प्रश्नो निरर्थकः ॥ २३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V23
| id       = BTN_C11_S13_V23_B1
| text    = वस्तुतः समानेषु हिरण्यगर्भावरत्वात्तद्वन्द्यत्वाभावापेक्षया । तस्माद्ब्रह्मणो वन्दनानन्तरं विचारो न घटते । तस्मात्को भवानिति वाचा प्रारब्धः प्रश्नो निरर्थकः ॥ २३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,157: Line 13,061:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V24" data-block-id="BTN_C11_S13_V24_B1">तस्मान्मन आदिभिर्गृह्यमाणमहं न भवाम्येव । स्वयमपि प्रसादा-त्कथञ्चिद्गृह्यत इत्यत आह । मत्तोऽन्यदिति । यन्मनआदिभिर्विचार्य मत्तोऽन्यत्वेनैव ज्ञायते । तदहं न भवाम्येवेति बुध्यध्वम् । विचारितस्यापि पुनः संशयकारणं परिकल्प्य संशयो न कर्तव्यः । अतः को भवानिति नारब्धव्यः, गुणेष्वाविशते चेत इत्येव प्रश्न आरब्धव्यः ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V24
| id       = BTN_C11_S13_V24_B1
| text    = तस्मान्मन आदिभिर्गृह्यमाणमहं न भवाम्येव । स्वयमपि प्रसादा-त्कथञ्चिद्गृह्यत इत्यत आह । मत्तोऽन्यदिति । यन्मनआदिभिर्विचार्य मत्तोऽन्यत्वेनैव ज्ञायते । तदहं न भवाम्येवेति बुध्यध्वम् । विचारितस्यापि पुनः संशयकारणं परिकल्प्य संशयो न कर्तव्यः । अतः को भवानिति नारब्धव्यः, गुणेष्वाविशते चेत इत्येव प्रश्न आरब्धव्यः ।
'न युष्माकमपि प्रश्नो घटेतायं कथञ्चन ।
'न युष्माकमपि प्रश्नो घटेतायं कथञ्चन ।
मामृते न हि वन्द्योऽस्ति विरिञ्चेः क्वापि कश्चन ॥
मामृते न हि वन्द्योऽस्ति विरिञ्चेः क्वापि कश्चन ॥
Line 18,178: Line 13,079:
'नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।
'नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ।
बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।
बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ।
तथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्''॥ इति च ॥ २४ ॥
तथा तं पुरुषं विश्वमाख्यास्यामि गुणाधिकम्''॥ इति च ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,185: Line 13,085:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V25" data-block-id="BTN_C11_S13_V25_B1">मय्येव मनो यस्य स मदात्मा तस्योभयं देहे दग्धमभवत् ॥ २५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V25
| id       = BTN_C11_S13_V25_B1
| text    = मय्येव मनो यस्य स मदात्मा तस्योभयं देहे दग्धमभवत् ॥ २५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,195: Line 13,091:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V26_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V26" data-block-id="BTN_C11_S13_V26_B1">मत्स्वरूपे तदुभयं त्यजेत् । मयि स्थिताश्चेतो गुणाश्चेति ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V26
| id       = BTN_C11_S13_V26_B1
| text    = मत्स्वरूपे तदुभयं त्यजेत् । मयि स्थिताश्चेतो गुणाश्चेति ।
'विष्णुस्था विषयाः सर्वे विष्णावेव मनो मम ।
'विष्णुस्था विषयाः सर्वे विष्णावेव मनो मम ।
इति मय्यर्पयन्सर्वं त्यजेत्तत्तं न बाधते''॥ इति साम्ये ॥ २६ ॥
इति मय्यर्पयन्सर्वं त्यजेत्तत्तं न बाधते''॥ इति साम्ये ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,207: Line 13,099:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V28_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V28" data-block-id="BTN_C11_S13_V28_B1">गुणचेतसां त्याग एव बन्धत्यागः ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V28
| id       = BTN_C11_S13_V28_B1
| text    = गुणचेतसां त्याग एव बन्धत्यागः ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,217: Line 13,105:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V30" data-block-id="BTN_C11_S13_V30_B1">'भिन्नस्य त्वेकभावेन तथैकस्य च भेदतः ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V30
ज्ञानं नानार्थधीः प्रोक्ता नानात्वादर्थतद्धियोः''॥इति ब््राह्मतर्के ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S13_V30_B1
| text    = 'भिन्नस्य त्वेकभावेन तथैकस्य च भेदतः ।
ज्ञानं नानार्थधीः प्रोक्ता नानात्वादर्थतद्धियोः''॥इति ब््राह्मतर्के ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,228: Line 13,112:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V31_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V31" data-block-id="BTN_C11_S13_V31_B1">'अभिधा किङ्कृतैतेषां भावानां परमेश्वरे ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V31
| id       = BTN_C11_S13_V31_B1
| text    = 'अभिधा किङ्कृतैतेषां भावानां परमेश्वरे ।
यतोऽसत्वमशक्तत्वाद्भावानां तस्य शक्तता ॥
यतोऽसत्वमशक्तत्वाद्भावानां तस्य शक्तता ॥
ततः सत्वं साधुभावः सत्वमित्युच्यते बुधैः ।
ततः सत्वं साधुभावः सत्वमित्युच्यते बुधैः ।
साधुभावश्च शक्तस्य ततोऽन्याऽसाधुता ततः ।
साधुभावश्च शक्तस्य ततोऽन्याऽसाधुता ततः ।
अभेदे जगतो विष्णोर्या वाचो ये च हेतवः ॥
अभेदे जगतो विष्णोर्या वाचो ये च हेतवः ॥
स्वप्नजाग््रात्कल्पकवत्सर्वे ते भ््रामदर्शिताः''॥ इति शश्वत्संहितायाम् ॥ ३१ ॥
स्वप्नजाग््रात्कल्पकवत्सर्वे ते भ््रामदर्शिताः''॥ इति शश्वत्संहितायाम् ॥ ३१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,243: Line 13,123:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V32_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V32" data-block-id="BTN_C11_S13_V32_B1">'दक्षिणाक्षिस्थितो विष्णुर्भुङ्क्तेऽर्थान् जाग््रादास्थितान् ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V32
| id       = BTN_C11_S13_V32_B1
| text    = 'दक्षिणाक्षिस्थितो विष्णुर्भुङ्क्तेऽर्थान् जाग््रादास्थितान् ।
कण्ठसंस्थस्तथा स्वप्नान् जीवानन्दं च सुप्तिगः ॥
कण्ठसंस्थस्तथा स्वप्नान् जीवानन्दं च सुप्तिगः ॥
श्रुत्यन्वयात्स्मृतिभ्यश्च स एकः परमेश्वरः ।
श्रुत्यन्वयात्स्मृतिभ्यश्च स एकः परमेश्वरः ।
अस्वतन्त्रस्य जीवस्य स्वतन्त्रो जाग््रादादिदः ॥
अस्वतन्त्रस्य जीवस्य स्वतन्त्रो जाग््रादादिदः ॥
स्वयं स्वप्नादिहीनः सन् क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति तत्त्वे ॥
स्वयं स्वप्नादिहीनः सन् क्रीडते पुरुषोत्तमः''॥ इति तत्त्वे ॥
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इत्यादि च ॥ ३२ ॥
'स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति''॥ इत्यादि च ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,258: Line 13,134:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V34" data-block-id="BTN_C11_S13_V34_B1">जाग््रादादिषु परमात्मभेदं विभ््रामं वीक्षेत ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V34
| id       = BTN_C11_S13_V34_B1
| text    = जाग््रादादिषु परमात्मभेदं विभ््रामं वीक्षेत ।
'जाग््रादादिकरो देवः परमात्मैक एव तु ।
'जाग््रादादिकरो देवः परमात्मैक एव तु ।
इति वीक्षेत सततं मुच्यते संसृतेरतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ।
इति वीक्षेत सततं मुच्यते संसृतेरतः''॥ इति प्रकाशसंहितायाम् ।
Line 18,276: Line 13,149:
अलातभ््र•मको यदा निवर्तते तदैव भ््रामो निवर्तते । तद्वद्यदा भ््रामनिवृत्ति-मिच्छति तदैव गुरूपसदनान्निवर्तयितुं शक्यः ।
अलातभ््र•मको यदा निवर्तते तदैव भ््रामो निवर्तते । तद्वद्यदा भ््रामनिवृत्ति-मिच्छति तदैव गुरूपसदनान्निवर्तयितुं शक्यः ।
'अशक्योऽप्यपि शक्योऽयं विनिवर्तयितुं भ््रामः ।
'अशक्योऽप्यपि शक्योऽयं विनिवर्तयितुं भ््रामः ।
ईशस्थो गुरुसम्पत्त्या यदि शुद्धमनाः पुमान्''॥ इति सम्यग्ज्ञाने ॥ ३४ ॥
ईशस्थो गुरुसम्पत्त्या यदि शुद्धमनाः पुमान्''॥ इति सम्यग्ज्ञाने ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,283: Line 13,155:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V35_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V35" data-block-id="BTN_C11_S13_V35_B1">निपातमन्धन्तमः । मोक्षमारभ्य तावत्पर्यन्तं स्मृतिर्यस्माज्ज्ञानिनो वर्तते अतो मूढेषु स्थितो भ््रामो यद्यपि संदृश्यते तेन तथापि भ््रामाय न भवति । फलं हि निपातं स्मरति ॥ ३५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V35
| id       = BTN_C11_S13_V35_B1
| text    = निपातमन्धन्तमः । मोक्षमारभ्य तावत्पर्यन्तं स्मृतिर्यस्माज्ज्ञानिनो वर्तते अतो मूढेषु स्थितो भ््रामो यद्यपि संदृश्यते तेन तथापि भ््रामाय न भवति । फलं हि निपातं स्मरति ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,293: Line 13,161:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V36_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V36" data-block-id="BTN_C11_S13_V36_B1">त्रिगुणसर्गकृतो विकल्प इत्युक्तम् । ज्ञानिनोऽपि देहवत्त्वेन त्रिगुणित्वा-द्विकल्पो भवतीत्यत आह । देहं च नश्वरमिति ॥ ३६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S13_V36
| id       = BTN_C11_S13_V36_B1
| text    = त्रिगुणसर्गकृतो विकल्प इत्युक्तम् । ज्ञानिनोऽपि देहवत्त्वेन त्रिगुणित्वा-द्विकल्पो भवतीत्यत आह । देहं च नश्वरमिति ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,303: Line 13,167:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V37_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V37" data-block-id="BTN_C11_S13_V37_B1">'आदरो भजनं भक्तिर्बहुमानं च सेवनम् ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V37
पर्यायवाचकाः सर्वे स्मृतिस्तज्जन्म कर्म च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३७ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S13_V37_B1
| text    = 'आदरो भजनं भक्तिर्बहुमानं च सेवनम् ।
पर्यायवाचकाः सर्वे स्मृतिस्तज्जन्म कर्म च''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,316: Line 13,176:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S13_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S13_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S13_V40_B1" data-verse="BTN_C11_S13_V40" data-block-id="BTN_C11_S13_V40_B1">'अपूर्णगुणरूपास्तु सम्पूर्णगुणरूपकम् ।
| verse_id = BTN_C11_S13_V40
भजन्ति परमं ब््राह्म देवास्त्रिगुणवर्जितम्''॥ इति कालसंहितायाम् ॥ ४० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S13_V40_B1
| text    = 'अपूर्णगुणरूपास्तु सम्पूर्णगुणरूपकम् ।
भजन्ति परमं ब््राह्म देवास्त्रिगुणवर्जितम्''॥ इति कालसंहितायाम् ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,329: Line 13,185:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V04" data-block-id="BTN_C11_S14_V04_B1">'रुद्रमिन्द्रं कुमारं च विनैवान्याग््राजो मनुः ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V04
| id       = BTN_C11_S14_V04_B1
| text    = 'रुद्रमिन्द्रं कुमारं च विनैवान्याग््राजो मनुः ।
ब््राह्मपुत्रेष्वादिसृष्टावन्यथात्वं पुनर्जनेः''॥ इति स्कान्दे ॥
ब््राह्मपुत्रेष्वादिसृष्टावन्यथात्वं पुनर्जनेः''॥ इति स्कान्दे ॥
'पूर्वसृष्टौ पूर्वजा ये तेऽधिकाः सर्वतो गुणैः ।
'पूर्वसृष्टौ पूर्वजा ये तेऽधिकाः सर्वतो गुणैः ।
अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तावपि यथाक्रमम्''॥ इति निबन्धे ॥ ४ ॥
अनाद्यनन्तकालेषु मुक्तावपि यथाक्रमम्''॥ इति निबन्धे ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,342: Line 13,194:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V08" data-block-id="BTN_C11_S14_V08_B1">अनेन पारम्पर्येण केषाञ्चिदेव देवादीनाम् ॥ ८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S14_V08
| id       = BTN_C11_S14_V08_B1
| text    = अनेन पारम्पर्येण केषाञ्चिदेव देवादीनाम् ॥ ८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,356: Line 13,204:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V11" data-block-id="BTN_C11_S14_V11_B1">'मद्भक्तिवर्जितं श्रेयो ये मन्यन्ते दुराशयाः ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V11
तेषामन्ते तमो घोरमनन्तं प्राप्यते ध््राुवम्''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ ११ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S14_V11_B1
| text    = 'मद्भक्तिवर्जितं श्रेयो ये मन्यन्ते दुराशयाः ।
तेषामन्ते तमो घोरमनन्तं प्राप्यते ध््राुवम्''॥ इति मान्यसंहितायाम् ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,367: Line 13,211:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V15" data-block-id="BTN_C11_S14_V15_B1">'कृपानिमित्ता या प्रीतिर्नीचभक्तेषु साऽधिका ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V15
| id       = BTN_C11_S14_V15_B1
| text    = 'कृपानिमित्ता या प्रीतिर्नीचभक्तेषु साऽधिका ।
आन्तरैव तु या प्रीतिः सा तूच्चेषु यथाक्रमम् ॥
आन्तरैव तु या प्रीतिः सा तूच्चेषु यथाक्रमम् ॥
यथा कश्चित्स्वमात्मानं प््रिायां पुत्रमथापि वा ।
यथा कश्चित्स्वमात्मानं प््रिायां पुत्रमथापि वा ।
Line 18,382: Line 13,223:
नैव तस्मात्प््रिायतमो विनैकं तु चतुर्मुखम् ॥
नैव तस्मात्प््रिायतमो विनैकं तु चतुर्मुखम् ॥
सर्वेऽभ्योऽपि प््रिायतमा हरेः श्रीरेव वल्लभा ।
सर्वेऽभ्योऽपि प््रिायतमा हरेः श्रीरेव वल्लभा ।
नैव तस्याः प््रिायतमो विना स्वात्मानमेव तु''॥ इति यादवाध्यात्मे ॥ १५ ॥
नैव तस्याः प््रिायतमो विना स्वात्मानमेव तु''॥ इति यादवाध्यात्मे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,389: Line 13,229:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V16" data-block-id="BTN_C11_S14_V16_B1">स्वाङ्घ्रिरेणुभिस्तं शोधयामीत्यनुव््राजामि ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V16
| id       = BTN_C11_S14_V16_B1
| text    = स्वाङ्घ्रिरेणुभिस्तं शोधयामीत्यनुव््राजामि ।
'अनुगच्छति विष्णुस्तु स्वभक्तं तस्य शुद्धये ।
'अनुगच्छति विष्णुस्तु स्वभक्तं तस्य शुद्धये ।
तस्याङ्घ्रिरेणुभिर्वातनीतैरग््रोसरः शुचिः ॥
तस्याङ्घ्रिरेणुभिर्वातनीतैरग््रोसरः शुचिः ॥
अग््रातो गमने विष्णोः पादस्पृष्टं रजो भवेत् ।
अग््रातो गमने विष्णोः पादस्पृष्टं रजो भवेत् ।
अतः स्वभक्तं पूयेयेत्यनुव््राजति केशवः''॥ इति सङ्ख्याने ॥ १६ ॥
अतः स्वभक्तं पूयेयेत्यनुव््राजति केशवः''॥ इति सङ्ख्याने ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,405: Line 13,241:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V24" data-block-id="BTN_C11_S14_V24_B1">'चित्तद्रवस्तथा स्थैर्यं प्रसादो भक्तिलक्षणम् ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V24
| id       = BTN_C11_S14_V24_B1
| text    = 'चित्तद्रवस्तथा स्थैर्यं प्रसादो भक्तिलक्षणम् ।
आधिक्येन तु तत्रापि स्थैर्यमेव विशेषतः ॥
आधिक्येन तु तत्रापि स्थैर्यमेव विशेषतः ॥
दम्भस्य चलभक्तेश्च यस्मादश्व्रादिकं भवेत् ।
दम्भस्य चलभक्तेश्च यस्मादश्व्रादिकं भवेत् ।
Line 18,415: Line 13,248:
वाक्यैश्च वेदतन्त्राद्यैरुपदेशैश्च तादृशैः ॥
वाक्यैश्च वेदतन्त्राद्यैरुपदेशैश्च तादृशैः ॥
बलवच्छासनैर्वापि यस्य भक्तिर्न चाल्यते ।
बलवच्छासनैर्वापि यस्य भक्तिर्न चाल्यते ।
स एव परमो भक्तो विष्णोर्हृदयवल्लभः''॥ इति भक्तिविवेके ॥ २३-२४ ॥
स एव परमो भक्तो विष्णोर्हृदयवल्लभः''॥ इति भक्तिविवेके ॥ २३-२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,424: Line 13,256:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V30" data-block-id="BTN_C11_S14_V30_B1">'केशवे त्वन्यथाबुद्धिः सैव स्त्री सम्प्रकीर्तिता ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V30
| id       = BTN_C11_S14_V30_B1
| text    = 'केशवे त्वन्यथाबुद्धिः सैव स्त्री सम्प्रकीर्तिता ।
त्रिकालदुःखदत्वेन पुंसा सह निवासनात्''॥
त्रिकालदुःखदत्वेन पुंसा सह निवासनात्''॥
'जुष्टत्वाद्योषिदित्युक्ता वननाद्वनितेति च ।
'जुष्टत्वाद्योषिदित्युक्ता वननाद्वनितेति च ।
Line 18,474: Line 13,303:
अधोऽधो दुःखबहुलं विष्णुदाराभिमर्शनात् ।
अधोऽधो दुःखबहुलं विष्णुदाराभिमर्शनात् ।
वधादपि हि दाराणां धर्षणं कोपकारणम् ॥
वधादपि हि दाराणां धर्षणं कोपकारणम् ॥
तस्माद्देव्यः सदा वन्द्या अग्निवन्नाभिकामतः''॥ इति धर्मतत्त्वे ॥ २९-३० ॥
तस्माद्देव्यः सदा वन्द्या अग्निवन्नाभिकामतः''॥ इति धर्मतत्त्वे ॥ २९-३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,481: Line 13,309:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V35_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V35" data-block-id="BTN_C11_S14_V35_B1">'उपास्य प्राणतोऽनुज्ञां हृदिस्थात्प्राप्य सेवकः ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V35
| id       = BTN_C11_S14_V35_B1
| text    = 'उपास्य प्राणतोऽनुज्ञां हृदिस्थात्प्राप्य सेवकः ।
अनुज्ञानन्तरं मासाद्वशे प्राणो भविष्यति ।
अनुज्ञानन्तरं मासाद्वशे प्राणो भविष्यति ।
प्रसादभाक्तवं सम्प्रोक्तं प्राणविष्ण्वोर्जयस्त्विति ॥
प्रसादभाक्तवं सम्प्रोक्तं प्राणविष्ण्वोर्जयस्त्विति ॥
न हि सर्वविजेतारौ विजेयौ केनचित्क्वचित् ।
न हि सर्वविजेतारौ विजेयौ केनचित्क्वचित् ।
अपेक्षितं फलं येन दीयते तज्जितं त्विति ।
अपेक्षितं फलं येन दीयते तज्जितं त्विति ।
यथा जिता वसुमती यथा मोक्षपदं जितम्''॥ इति प्रभञ्जने ॥ ३५ ॥
यथा जिता वसुमती यथा मोक्षपदं जितम्''॥ इति प्रभञ्जने ॥ ३५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,496: Line 13,320:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V44" data-block-id="BTN_C11_S14_V44_B1">'व्योमेति व्याप्तशब्दः स्याद्विशेषादोतता यतः''॥ इति शब्दनिर्णये ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V44
| id       = BTN_C11_S14_V44_B1
| text    = 'व्योमेति व्याप्तशब्दः स्याद्विशेषादोतता यतः''॥ इति शब्दनिर्णये ।
व्योमि्न धारयेत् सर्वाङ्गेषु धारयेदित्यर्थः । तच्च धारणं त्यक्त्वा स्वत एव मनसस्तत्रैव समाहितत्वादन्यत्किमपि न चिन्तयेत् ।
व्योमि्न धारयेत् सर्वाङ्गेषु धारयेदित्यर्थः । तच्च धारणं त्यक्त्वा स्वत एव मनसस्तत्रैव समाहितत्वादन्यत्किमपि न चिन्तयेत् ।
'यावत्समग््रास्मरणमचलं केशवे भवेत् ।
'यावत्समग््रास्मरणमचलं केशवे भवेत् ।
Line 18,512: Line 13,333:
यतोऽन्यस्मरणे तस्मान्मनश्चलति सुस्थिरम् ॥
यतोऽन्यस्मरणे तस्मान्मनश्चलति सुस्थिरम् ॥
धारणार्थप्रयत्नेन तस्मात्तदुभयं त्यजेत् ।
धारणार्थप्रयत्नेन तस्मात्तदुभयं त्यजेत् ।
यावत्स्वारूढचेताः स्याद्विष्णो रूपे चतुर्भुजे''॥ इति ध्यानयोगे ॥ ४४ ॥
यावत्स्वारूढचेताः स्याद्विष्णो रूपे चतुर्भुजे''॥ इति ध्यानयोगे ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,519: Line 13,339:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V45_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V45" data-block-id="BTN_C11_S14_V45_B1">परमात्मानं मां स्वदेहे पश्यति । जीवज्योतिर्मयि संयुतं प्रपश्यति ।
| verse_id = BTN_C11_S14_V45
| id       = BTN_C11_S14_V45_B1
| text    = परमात्मानं मां स्वदेहे पश्यति । जीवज्योतिर्मयि संयुतं प्रपश्यति ।
'समाधियोगे सम्पूर्णे हृदि पश्यति केशवम् ।
'समाधियोगे सम्पूर्णे हृदि पश्यति केशवम् ।
जीवं तत्प्रतिबिम्बं च तेनैव सह संस्थितम् ॥
जीवं तत्प्रतिबिम्बं च तेनैव सह संस्थितम् ॥
Line 18,528: Line 13,345:
आनन्दज्ञानशक्त्याद्यैः सदा तदवरं गुणैः ॥
आनन्दज्ञानशक्त्याद्यैः सदा तदवरं गुणैः ॥
जीवन्मुक्तौ च मुक्तौ वा सततं तद्वशे स्थितम्''॥ इति ।
जीवन्मुक्तौ च मुक्तौ वा सततं तद्वशे स्थितम्''॥ इति ।
'स्वयं प्रकाशरूपत्वाज्जीवोऽपि ज्योतिरुच्यते''॥ इति च तत्त्वप्रतिपत्तौ ॥ ४५ ॥
'स्वयं प्रकाशरूपत्वाज्जीवोऽपि ज्योतिरुच्यते''॥ इति च तत्त्वप्रतिपत्तौ ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,537: Line 13,353:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V46">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S14_V46" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S14_V46">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S14_V46_B1" data-verse="BTN_C11_S14_V46" data-block-id="BTN_C11_S14_V46_B1">द्रव्यज्ञानक्रियाविषये भ््रामरूपं मनो लयं याति ॥ ४६ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S14_V46
| id       = BTN_C11_S14_V46_B1
| text    = द्रव्यज्ञानक्रियाविषये भ््रामरूपं मनो लयं याति ॥ ४६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,549: Line 13,361:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V03" data-block-id="BTN_C11_S15_V03_B1">मय्येव प्राधान्येन सन्ति अन्येषूपचारत इति मत्प्रधानाः ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V03
| id       = BTN_C11_S15_V03_B1
| text    = मय्येव प्राधान्येन सन्ति अन्येषूपचारत इति मत्प्रधानाः ।
'सर्वाधिका अणीमाद्या विष्णोर्नान्यस्य कस्यचित् ।
'सर्वाधिका अणीमाद्या विष्णोर्नान्यस्य कस्यचित् ।
स्वाभाविका विरिञ्चस्य तत्प्रसादात्पराधिकाः''॥ इति स्वाभाव्ये ॥
स्वाभाविका विरिञ्चस्य तत्प्रसादात्पराधिकाः''॥ इति स्वाभाव्ये ॥
Line 18,558: Line 13,367:
स्वतस्तास्वेवाष्टस्वन्यासामन्तर्भावात् । ।
स्वतस्तास्वेवाष्टस्वन्यासामन्तर्भावात् । ।
निःसीमाष्टगुणाभावात्सिद्धयोऽष्टादश स्मृताः ।
निःसीमाष्टगुणाभावात्सिद्धयोऽष्टादश स्मृताः ।
देवेभ्योऽन्यत्र देवानां सिद्धयोऽष्टैव सम्मताः''॥ इति प्राकाश्ये ॥३॥
देवेभ्योऽन्यत्र देवानां सिद्धयोऽष्टैव सम्मताः''॥ इति प्राकाश्ये ॥३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,567: Line 13,375:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V05" data-block-id="BTN_C11_S15_V05_B1">शक्तिप््रोरणमेवेशितृत्वम् । असङ्ग एव वशित्वम् ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V05
| id       = BTN_C11_S15_V05_B1
| text    = शक्तिप््रोरणमेवेशितृत्वम् । असङ्ग एव वशित्वम् ।
'यादृशानन्दकामः स्यात्तादृशानन्दसम्भवः ।
'यादृशानन्दकामः स्यात्तादृशानन्दसम्भवः ।
भोगान्विनैव प्राकाम्यमणिमादेः पृथक् ततः''॥ इति च ॥ ४,५ ॥
भोगान्विनैव प्राकाम्यमणिमादेः पृथक् ततः''॥ इति च ॥ ४,५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,583: Line 13,387:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V08" data-block-id="BTN_C11_S15_V08_B1">अनूर्मिमत्त्वं प्राकाम्येऽन्तर्भूतम् । दूरश्रवणदर्शनं त्रिकालज्ञत्वम् । परचित्ता-द्यभिज्ञता च प्रकाश्यान्तर्भूतानि । मनोजव इत्यादिषट्कं प्राप्त्यन्तर्भूतम् । अन्यत्सर्वमीशित्वान्तर्भूतमपि परमेशत्वाभावे प्रथगित्यष्टादश । अग्न्यर्काम्बुविषादीनामित्यादिशब्दोक्ता । शस्त्रास्त्रनखदन्तताडनशापादिभिरप्रतिहतिः पृथगेव सिद्धिः सप्तदशी । अप्रतिहता आ समन्ताद्गतिर्यस्या आज्ञायाः साऽप्रतिहतागतिः । अद्वन्द्वमप्रतिहतं त्रिकालज्ञत्वम् । अग्न्यर्काम्बुविषाणां प्रतिस्तम्भाश्चतस्रः सिद्धयः । दूरश्रवणदर्शने द्वे सिद्धी ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V08
| id       = BTN_C11_S15_V08_B1
| text    = अनूर्मिमत्त्वं प्राकाम्येऽन्तर्भूतम् । दूरश्रवणदर्शनं त्रिकालज्ञत्वम् । परचित्ता-द्यभिज्ञता च प्रकाश्यान्तर्भूतानि । मनोजव इत्यादिषट्कं प्राप्त्यन्तर्भूतम् । अन्यत्सर्वमीशित्वान्तर्भूतमपि परमेशत्वाभावे प्रथगित्यष्टादश । अग्न्यर्काम्बुविषादीनामित्यादिशब्दोक्ता । शस्त्रास्त्रनखदन्तताडनशापादिभिरप्रतिहतिः पृथगेव सिद्धिः सप्तदशी । अप्रतिहता आ समन्ताद्गतिर्यस्या आज्ञायाः साऽप्रतिहतागतिः । अद्वन्द्वमप्रतिहतं त्रिकालज्ञत्वम् । अग्न्यर्काम्बुविषाणां प्रतिस्तम्भाश्चतस्रः सिद्धयः । दूरश्रवणदर्शने द्वे सिद्धी ।
'गरिम्णः सैव हेतुः स्यान्महिमा हेतुधारणा ।
'गरिम्णः सैव हेतुः स्यान्महिमा हेतुधारणा ।
प्रायोऽष्टसिद्धिकथनेष्वथो न पृथगुच्यते''इति च ॥
प्रायोऽष्टसिद्धिकथनेष्वथो न पृथगुच्यते''इति च ॥
Line 18,646: Line 13,447:
एवमेव तु निःसीमा देवानामष्टसिद्धयः ॥
एवमेव तु निःसीमा देवानामष्टसिद्धयः ॥
उत्तरोत्तरमत्रापि यावद्विष्णुः सुपूर्णभुक्''॥ इति हरिवंशेषु ॥
उत्तरोत्तरमत्रापि यावद्विष्णुः सुपूर्णभुक्''॥ इति हरिवंशेषु ॥
'अग्न्यादिशक्तिसंस्तम्भ अग्न्यादिस्तम्भ इष्यते''इति कौर्मे ॥ ६-८ ॥
'अग्न्यादिशक्तिसंस्तम्भ अग्न्यादिस्तम्भ इष्यते''इति कौर्मे ॥ ६-८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,653: Line 13,453:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V10" data-block-id="BTN_C11_S15_V10_B1">'एकस्मात्सिद्धयो विष्णोः स्थानभेदात्पृथग्विधाः ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V10
| id       = BTN_C11_S15_V10_B1
| text    = 'एकस्मात्सिद्धयो विष्णोः स्थानभेदात्पृथग्विधाः ।
एकस्थानगताद्वा स्युः सुस्थिरोपासना यदि''॥ इति भारते ॥
एकस्थानगताद्वा स्युः सुस्थिरोपासना यदि''॥ इति भारते ॥
भूतसूक्ष्माणामात्मनि परमाणुस्थितेऽणुरूपे ।
भूतसूक्ष्माणामात्मनि परमाणुस्थितेऽणुरूपे ।
Line 18,662: Line 13,459:
प्रत्येकमणुरूपं तु विष्णुं ध्यायन्नणुर्भवेत्''॥ इति कापिलेये ॥
प्रत्येकमणुरूपं तु विष्णुं ध्यायन्नणुर्भवेत्''॥ इति कापिलेये ॥
'आकाशवत्सूक्ष्मतां यो व्यापित्वेनैव मन्यते ।
'आकाशवत्सूक्ष्मतां यो व्यापित्वेनैव मन्यते ।
तन्मात्रव्यापिनं विष्णुं चिन्तयन्स तथा भवेत्''॥ इति च ॥ १० ॥
तन्मात्रव्यापिनं विष्णुं चिन्तयन्स तथा भवेत्''॥ इति च ॥ १० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,669: Line 13,465:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V11" data-block-id="BTN_C11_S15_V11_B1">महति व्याप्ते । महत्तत्त्वस्य पृथगुक्तेः । अस्मात्स्थूलतां प्राप्नवानीत्यपेक्षायां तस्मात्प्राप्नोति । ततोऽन्यस्मादित्यपेक्षायां तस्मादिति पृथक्पृथक् ॥ ११ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S15_V11
| id       = BTN_C11_S15_V11_B1
| text    = महति व्याप्ते । महत्तत्त्वस्य पृथगुक्तेः । अस्मात्स्थूलतां प्राप्नवानीत्यपेक्षायां तस्मात्प्राप्नोति । ततोऽन्यस्मादित्यपेक्षायां तस्मादिति पृथक्पृथक् ॥ ११ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,679: Line 13,471:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V12" data-block-id="BTN_C11_S15_V12_B1">परमाणुमये भूतानां सकाशादतिशयेनाणुरूपे । कालसूक्ष्माणामात्मनि ॥ १२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S15_V12
| id       = BTN_C11_S15_V12_B1
| text    = परमाणुमये भूतानां सकाशादतिशयेनाणुरूपे । कालसूक्ष्माणामात्मनि ॥ १२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,689: Line 13,477:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V13" data-block-id="BTN_C11_S15_V13_B1">अहंतत्वे स्थिते मयि ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S15_V13
| id       = BTN_C11_S15_V13_B1
| text    = अहंतत्वे स्थिते मयि ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,699: Line 13,483:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V14" data-block-id="BTN_C11_S15_V14_B1">सूत्रे स्थिते मयि । गृहे पीठ इतिवत् । अव्यक्तजन्मनः अव्यक्तस्यापि किञ्चित्स्थूलत्वकर्तुः ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V14
| id       = BTN_C11_S15_V14_B1
| text    = सूत्रे स्थिते मयि । गृहे पीठ इतिवत् । अव्यक्तजन्मनः अव्यक्तस्यापि किञ्चित्स्थूलत्वकर्तुः ।
'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ।
'तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम''॥ इति मोक्षधर्मेषु ।
'अजरादमरादमूर्तितः शाश्वततमसः''॥ इति च ।
'अजरादमरादमूर्तितः शाश्वततमसः''॥ इति च ।
Line 18,709: Line 13,490:
'सर्वे गुणास्तु प्राणस्य परमात्मप्रसादतः ।
'सर्वे गुणास्तु प्राणस्य परमात्मप्रसादतः ।
प्राणविष्ण्वोः प्रसादेन भारत्याः सम्प्रकीर्तिताः ॥
प्राणविष्ण्वोः प्रसादेन भारत्याः सम्प्रकीर्तिताः ॥
प्रसादात्तु त्रयाणां चाप्यनन्तादेः सदा गुणाः''॥ इति माहात्म्ये ॥ १४ ॥
प्रसादात्तु त्रयाणां चाप्यनन्तादेः सदा गुणाः''॥ इति माहात्म्ये ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,716: Line 13,496:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V15" data-block-id="BTN_C11_S15_V15_B1">सर्वत्राधीश्वरत्वादौ विद्यमानेऽपि तत्र तत्रोक्ताधीश्वरत्वादिगुणविशिष्ट-त्वेन तत्र तत्रोपासनमिति विशेषः ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V15
| id       = BTN_C11_S15_V15_B1
| text    = सर्वत्राधीश्वरत्वादौ विद्यमानेऽपि तत्र तत्रोक्ताधीश्वरत्वादिगुणविशिष्ट-त्वेन तत्र तत्रोपासनमिति विशेषः ।
'तं यथा यथोपासते तदेव भवति''॥ इति च श्रुतेः ।
'तं यथा यथोपासते तदेव भवति''॥ इति च श्रुतेः ।
'उपासतः सत्य इति सत्यसङ्कल्पता भवेत् ।
'उपासतः सत्य इति सत्यसङ्कल्पता भवेत् ।
ईशत्वमीश्वर इति गुणं तं तं यथा हरिम्''॥ इति विशेषे ॥ १५ ॥
ईशत्वमीश्वर इति गुणं तं तं यथा हरिम्''॥ इति विशेषे ॥ १५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,729: Line 13,505:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V18" data-block-id="BTN_C11_S15_V18_B1">'शुद्धः श्वेतः सुखी श्वेतः श्वेतवर्णः क्वचिद्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S15_V18
| id       = BTN_C11_S15_V18_B1
| text    = 'शुद्धः श्वेतः सुखी श्वेतः श्वेतवर्णः क्वचिद्भवेत्''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,739: Line 13,511:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V19" data-block-id="BTN_C11_S15_V19_B1">आकाशस्यात्मनि । तत्राकाश उपलब्धानां आसमन्तात्स्थितानां भूतानां वाचः । हंसो जीवः ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V19
| id       = BTN_C11_S15_V19_B1
| text    = आकाशस्यात्मनि । तत्राकाश उपलब्धानां आसमन्तात्स्थितानां भूतानां वाचः । हंसो जीवः ।
'त्यागात्पूर्वशरीराणां नवानां सञ्चयेन च ।
'त्यागात्पूर्वशरीराणां नवानां सञ्चयेन च ।
जीवं हंस इति प्राहुस्तद्धेतुत्वाद्धरिं परम्''॥ इति भारते ॥ १९ ॥
जीवं हंस इति प्राहुस्तद्धेतुत्वाद्धरिं परम्''॥ इति भारते ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,751: Line 13,519:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V21" data-block-id="BTN_C11_S15_V21_B1">मनसि मनस्तत्त्वे । वायुना संयोज्य । मनोऽनुदेहं मनस्तत्त्वे मद्धारणा॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S15_V21
| id       = BTN_C11_S15_V21_B1
| text    = मनसि मनस्तत्त्वे । वायुना संयोज्य । मनोऽनुदेहं मनस्तत्त्वे मद्धारणा॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,771: Line 13,535:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V29_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V29" data-block-id="BTN_C11_S15_V29_B1">'गजादिरूपमाकाङ्क्षन्गजादिस्थितमीश्वरम् ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V29
| id       = BTN_C11_S15_V29_B1
| text    = 'गजादिरूपमाकाङ्क्षन्गजादिस्थितमीश्वरम् ।
ध्यायन् गजादिरूपः स्यात्परकायस्थितं हरिम् ॥
ध्यायन् गजादिरूपः स्यात्परकायस्थितं हरिम् ॥
ध्यायन्विशेत्परे काये वायावन्तर्गतः पुमान् ।
ध्यायन्विशेत्परे काये वायावन्तर्गतः पुमान् ।
Line 18,790: Line 13,551:
न हि नेयः क्वचित्क्वापि केनचित्स्ववशत्वतः''॥ इति च ।
न हि नेयः क्वचित्क्वापि केनचित्स्ववशत्वतः''॥ इति च ।
मम भावना मद्भावः ।
मम भावना मद्भावः ।
'भावो मनश्च भक्तिश्च क्वचिदभ्यास इष्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२-२४, २७-२९ ॥
'भावो मनश्च भक्तिश्च क्वचिदभ्यास इष्यते''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २२-२४, २७-२९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,801: Line 13,561:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V33" data-block-id="BTN_C11_S15_V33_B1">उपासनयाऽऽपरोक्ष्यं कृतवतः, पुनरुपासनं कार्यकाले कुर्वतः कार्यसिद्धि-रित्यतो योगधारणया पुनः इत्युक्तम् ॥
| verse_id = BTN_C11_S15_V33
| id       = BTN_C11_S15_V33_B1
| text    = उपासनयाऽऽपरोक्ष्यं कृतवतः, पुनरुपासनं कार्यकाले कुर्वतः कार्यसिद्धि-रित्यतो योगधारणया पुनः इत्युक्तम् ॥
'उपास्य वायुं प्रथमं वायौ सुष्ठ्वपरोक्षिते ।
'उपास्य वायुं प्रथमं वायौ सुष्ठ्वपरोक्षिते ।
अनुज्ञातस्ततस्तद्गं तत्र तत्र हरिं स्मरेत् ॥
अनुज्ञातस्ततस्तद्गं तत्र तत्र हरिं स्मरेत् ॥
Line 18,815: Line 13,572:
एष्टव्या मुक्तिपदवी नान्यथा तु कथञ्चन ।
एष्टव्या मुक्तिपदवी नान्यथा तु कथञ्चन ।
पूर्वदृष्टिर्हि कामार्थे पश्चान्मोक्षार्थमिष्यते ॥
पूर्वदृष्टिर्हि कामार्थे पश्चान्मोक्षार्थमिष्यते ॥
येषां तु जन्मतः सिद्धिस्तेषां दोषो न विद्यते''॥ इति निवृत्ते ॥ ३१-३३ ॥
येषां तु जन्मतः सिद्धिस्तेषां दोषो न विद्यते''॥ इति निवृत्ते ॥ ३१-३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,824: Line 13,580:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S15_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S15_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S15_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S15_V34" data-block-id="BTN_C11_S15_V34_B1">यैर्यैः कैश्चित्कैश्चिदेव जन्मादिभिः योगगतिं व््राजेत् ।
| verse_id = BTN_C11_S15_V34
| id       = BTN_C11_S15_V34_B1
| text    = यैर्यैः कैश्चित्कैश्चिदेव जन्मादिभिः योगगतिं व््राजेत् ।
'जन्मादिभिः कैश्चिदेव प्राप्यते योगजं फलम् ।
'जन्मादिभिः कैश्चिदेव प्राप्यते योगजं फलम् ।
योगेन सर्वैः प्राप्येत योगे यत्नं ततः कुरु''॥ इति च ॥
योगेन सर्वैः प्राप्येत योगे यत्नं ततः कुरु''॥ इति च ॥
'कश्चिदर्थे च यच्छब्दः प्रश्नार्थे च क्वचिद्भवेत् ।
'कश्चिदर्थे च यच्छब्दः प्रश्नार्थे च क्वचिद्भवेत् ।
क्वचित्परामर्शवाची क्वचिदाक्षेपवाचकः''॥ इति तन्त्रनिरुक्ते ॥३४॥
क्वचित्परामर्शवाची क्वचिदाक्षेपवाचकः''॥ इति तन्त्रनिरुक्ते ॥३४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,840: Line 13,592:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V09_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V09" data-block-id="BTN_C11_S16_V09_B1">'सृष्टिस्थित्यादिहेतुत्वाद्भूतानि हरिरुच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V09
न तु भूतस्वरूपत्वात्स हि सर्वेश्वरेश्वरः''॥ इति वस्तुतत्त्वे ॥ ९ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S16_V09_B1
| text    = 'सृष्टिस्थित्यादिहेतुत्वाद्भूतानि हरिरुच्यते ।
न तु भूतस्वरूपत्वात्स हि सर्वेश्वरेश्वरः''॥ इति वस्तुतत्त्वे ॥ ९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,853: Line 13,601:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V11" data-block-id="BTN_C11_S16_V11_B1">'स्वस्वजात्युत्तमत्वं तु भवेद्यद्रूपसन्निधेः ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V11
| id       = BTN_C11_S16_V11_B1
| text    = 'स्वस्वजात्युत्तमत्वं तु भवेद्यद्रूपसन्निधेः ।
विभूतिरूपं तत्प्रोक्तमिन्दिरादिषु संस्थितम् ॥
विभूतिरूपं तत्प्रोक्तमिन्दिरादिषु संस्थितम् ॥
तथा बहिः स्थितं रूपं विभूतीत्येव शब्दितम् ।
तथा बहिः स्थितं रूपं विभूतीत्येव शब्दितम् ।
Line 18,884: Line 13,629:
'गुणिनां गुणयोग्यत्वं यत्सर्वगुणिषु स्थितम् ।
'गुणिनां गुणयोग्यत्वं यत्सर्वगुणिषु स्थितम् ।
वायुस्तदभिमान्येकः सर्वगुण्यधिकस्ततः''॥ इति प्रभञ्जने ।
वायुस्तदभिमान्येकः सर्वगुण्यधिकस्ततः''॥ इति प्रभञ्जने ।
रूपान्तरत्वादेकस्यापि बहुस्थानेषु प्राधान्योक्तिर्नो विरुध्यते । गुणान्तरोक्तेश्च 'रामः शस्त्रभृतां वृष्णीनां वासुदेव''इत्यादिवत् ॥ १०,११ ॥
रूपान्तरत्वादेकस्यापि बहुस्थानेषु प्राधान्योक्तिर्नो विरुध्यते । गुणान्तरोक्तेश्च 'रामः शस्त्रभृतां वृष्णीनां वासुदेव''इत्यादिवत् ॥ १०,११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,891: Line 13,635:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V12" data-block-id="BTN_C11_S16_V12_B1">पदानि वाच्यानि छन्दसाम् ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V12
| id       = BTN_C11_S16_V12_B1
| text    = पदानि वाच्यानि छन्दसाम् ।
'स्वयूथानामथाधिक्ये स्वजातीनामथापि वा ।
'स्वयूथानामथाधिक्ये स्वजातीनामथापि वा ।
यत्कारणं विभूत्याख्यं विष्णोस्तद्रूपमुच्यते''॥ इति प्राधान्ये ॥
यत्कारणं विभूत्याख्यं विष्णोस्तद्रूपमुच्यते''॥ इति प्राधान्ये ॥
Line 18,914: Line 13,655:
तदर्थरूपाः पतयस्तस्यास्तस्यास्तथोत्तमाः ।
तदर्थरूपाः पतयस्तस्यास्तस्यास्तथोत्तमाः ।
शच्या इन्द्रस्ततश्चोमा तस्या रुद्रस्ततस्तथा ॥
शच्या इन्द्रस्ततश्चोमा तस्या रुद्रस्ततस्तथा ॥
भारती प्राण एवास्यास्ततः श्रीस्तद्वरो हरिः''॥ इति वैशेष्ये ॥ १२ ॥
भारती प्राण एवास्यास्ततः श्रीस्तद्वरो हरिः''॥ इति वैशेष्ये ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,923: Line 13,663:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V18" data-block-id="BTN_C11_S16_V18_B1">'ऋते रुद्रादिकानिन्द्रः सर्वदेवाधिकः स्मृतः ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V18
| id       = BTN_C11_S16_V18_B1
| text    = 'ऋते रुद्रादिकानिन्द्रः सर्वदेवाधिकः स्मृतः ।
ऋते भीमं फाल्गुनश्च पाण्डवेभ्यो वरस्तथा ॥
ऋते भीमं फाल्गुनश्च पाण्डवेभ्यो वरस्तथा ॥
तथा शुक्रः कवीशस्तु बृहस्पत्यादिकानृते ।
तथा शुक्रः कवीशस्तु बृहस्पत्यादिकानृते ।
यमः संयमतामीशः शङ्करादीन्विनैव तु''॥ इति गीताकल्पे ॥ १३,१८ ॥
यमः संयमतामीशः शङ्करादीन्विनैव तु''॥ इति गीताकल्पे ॥ १३,१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,936: Line 13,672:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V19" data-block-id="BTN_C11_S16_V19_B1">'गार्हस्थ्यं च यतित्वं च देवेष्वेकत्वमागतम् ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V19
प्राधान्योक्तिर्यतित्वस्य गार्हस्थ्यस्य क्वचित्क्वचित्''॥ इत्याश्रमविवेके ॥ १९ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S16_V19_B1
| text    = 'गार्हस्थ्यं च यतित्वं च देवेष्वेकत्वमागतम् ।
प्राधान्योक्तिर्यतित्वस्य गार्हस्थ्यस्य क्वचित्क्वचित्''॥ इत्याश्रमविवेके ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,947: Line 13,679:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V22" data-block-id="BTN_C11_S16_V22_B1">'वसिष्ठोऽभ्यधिकस्तेषु मानुषाणां पुरोधसाम्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S16_V22
| id       = BTN_C11_S16_V22_B1
| text    = 'वसिष्ठोऽभ्यधिकस्तेषु मानुषाणां पुरोधसाम्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥
}}


</div>
</div>
Line 18,957: Line 13,685:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V24" data-block-id="BTN_C11_S16_V24_B1">जीवेशादिभेदवादी विकल्पः । ख्यातिवादिनां ज्ञानवादिनाम् ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V24
| id       = BTN_C11_S16_V24_B1
| text    = जीवेशादिभेदवादी विकल्पः । ख्यातिवादिनां ज्ञानवादिनाम् ।
'जीवेशादिविशेषं यो याथार्थ्येन प्रकल्पयेत् ।
'जीवेशादिविशेषं यो याथार्थ्येन प्रकल्पयेत् ।
कलिमारभ्य चाविष्णोराधिक्यादुत्तरोत्तरम् ॥
कलिमारभ्य चाविष्णोराधिक्यादुत्तरोत्तरम् ॥
नियमेनैव केनापि न हेयः स विकल्पकः ।
नियमेनैव केनापि न हेयः स विकल्पकः ।
सर्वज्ञानिविशेषेभ्यः स ज्ञानी सर्वथाऽधिकः''॥ इति विज्ञाने ॥
सर्वज्ञानिविशेषेभ्यः स ज्ञानी सर्वथाऽधिकः''॥ इति विज्ञाने ॥
'भेददृष्ट्याऽभिमानेन''। इत्युक्तम् । 'विद्याऽऽत्मनि भिदा बोधः''इति च वक्ष्यति ॥ २४ ॥
'भेददृष्ट्याऽभिमानेन''। इत्युक्तम् । 'विद्याऽऽत्मनि भिदा बोधः''इति च वक्ष्यति ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 18,972: Line 13,696:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V25" data-block-id="BTN_C11_S16_V25_B1">'शतरूपा वरा स्त्रीणां पुंसामभ्यधिको मनुः ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V25
तयोरप्यधिकौ नित्यमिन्द्राणीन्द्रौ शुभैर्गुणैः''॥ इति वैशेष्ये ॥२५॥</div>
| id       = BTN_C11_S16_V25_B1
| text    = 'शतरूपा वरा स्त्रीणां पुंसामभ्यधिको मनुः ।
तयोरप्यधिकौ नित्यमिन्द्राणीन्द्रौ शुभैर्गुणैः''॥ इति वैशेष्ये ॥२५॥
}}


</div>
</div>
Line 18,983: Line 13,703:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V29_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V29" data-block-id="BTN_C11_S16_V29_B1">'ऐश्वर्यादिगुणैः षड्भिः सामग्य््र•त्सर्वदेवताः ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V29
| id       = BTN_C11_S16_V29_B1
| text    = 'ऐश्वर्यादिगुणैः षड्भिः सामग्य््र•त्सर्वदेवताः ।
भगवच्छब्दवाच्याश्च साक्षात्तु भगवान्हरिः ॥
भगवच्छब्दवाच्याश्च साक्षात्तु भगवान्हरिः ॥
निरपेक्षं तु सामग्य््रां तस्य सर्वाधिकं यतः''॥ इति च ।
निरपेक्षं तु सामग्य््रां तस्य सर्वाधिकं यतः''॥ इति च ।
Line 18,997: Line 13,714:
सहस्रगुणमप्येतत्त्वयि सम्भावयाम्यहम् ॥
सहस्रगुणमप्येतत्त्वयि सम्भावयाम्यहम् ॥
धर्मो ज्ञानं तथा मोक्षो यशः कीर्तिस्तथैव च ।
धर्मो ज्ञानं तथा मोक्षो यशः कीर्तिस्तथैव च ।
त्वय्यायत्तमिदं सर्वं लोकस्यापि न संशयः''॥ इति भारते ॥ २९ ॥
त्वय्यायत्तमिदं सर्वं लोकस्यापि न संशयः''॥ इति भारते ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,004: Line 13,720:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V32_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V32" data-block-id="BTN_C11_S16_V32_B1">'विष्णोः श्रियो ब््राह्मणश्च वायोः सङ्कर्षणस्य च ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V32
| id       = BTN_C11_S16_V32_B1
| text    = 'विष्णोः श्रियो ब््राह्मणश्च वायोः सङ्कर्षणस्य च ।
सुपर्णस्य च सम्प्रोक्ताः प्रत्येकं नवमूर्तयः ॥
सुपर्णस्य च सम्प्रोक्ताः प्रत्येकं नवमूर्तयः ॥
पूज्याः सात्वततन्त्रेषु तत्राद्या मूर्तयो हरेः ।
पूज्याः सात्वततन्त्रेषु तत्राद्या मूर्तयो हरेः ।
Line 19,027: Line 13,740:
सुपर्णो गरुडश्चैव वैनतेयो महाशनः ॥
सुपर्णो गरुडश्चैव वैनतेयो महाशनः ॥
नववर्णः पञ्चवर्णः पन्नगाशोऽमृताकरः ।
नववर्णः पञ्चवर्णः पन्नगाशोऽमृताकरः ।
तथैव सर्ववेदात्मा सुपर्णो नवधा स्मृतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥
तथैव सर्ववेदात्मा सुपर्णो नवधा स्मृतः''॥ इति च ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,036: Line 13,748:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V34" data-block-id="BTN_C11_S16_V34_B1">'यस्य यस्य स्वभावो यस्तत्तन्नामा हरिः परः ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V34
| id       = BTN_C11_S16_V34_B1
| text    = 'यस्य यस्य स्वभावो यस्तत्तन्नामा हरिः परः ।
नियामकः स्वभावस्य तत्तच्छब्दादिनामवान् ॥
नियामकः स्वभावस्य तत्तच्छब्दादिनामवान् ॥
वैशेष्याख्या विभूतिश्च विभूतिश्च स्वभावजा ।
वैशेष्याख्या विभूतिश्च विभूतिश्च स्वभावजा ।
द्विधा विभूतिर्विज्ञेया विष्णोस्तु परमात्मनः''॥ इति च ॥३३,३४॥
द्विधा विभूतिर्विज्ञेया विष्णोस्तु परमात्मनः''॥ इति च ॥३३,३४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,051: Line 13,759:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V38" data-block-id="BTN_C11_S16_V38_B1">'सत्वादिनाम विष्णोस्तु सत्वादिस्थस्य केवलम् ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V38
जीवस्थस्य च तन्नाम जीवादेरुपचारतः''॥ इति च ॥ ३७,३८ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S16_V38_B1
| text    = 'सत्वादिनाम विष्णोस्तु सत्वादिस्थस्य केवलम् ।
जीवस्थस्य च तन्नाम जीवादेरुपचारतः''॥ इति च ॥ ३७,३८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,062: Line 13,766:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V39">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V39" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V39">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V39_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V39" data-block-id="BTN_C11_S16_V39_B1">कालेन सर्वगुणात्मकेन मया । असङ्ख्यत्वात्तथा न क्रियते । नाविज्ञानात् ।
| verse_id = BTN_C11_S16_V39
| id       = BTN_C11_S16_V39_B1
| text    = कालेन सर्वगुणात्मकेन मया । असङ्ख्यत्वात्तथा न क्रियते । नाविज्ञानात् ।
'अनन्तमिति वेत्तीशस्त्वनन्तं त्वन्तवत्तथा ।
'अनन्तमिति वेत्तीशस्त्वनन्तं त्वन्तवत्तथा ।
अनन्तस्य हि सङ्ख्याने न तु सर्वज्ञता भवेत् ॥
अनन्तस्य हि सङ्ख्याने न तु सर्वज्ञता भवेत् ॥
अनन्तमपि वेत्तीशः प्रत्येकं च विशेषतः ।
अनन्तमपि वेत्तीशः प्रत्येकं च विशेषतः ।
सर्वज्ञत्वान्न सङ्ख्यानमसङ्ख्यस्य कुतो हि सा''॥ इति च ॥ ३९ ॥
सर्वज्ञत्वान्न सङ्ख्यानमसङ्ख्यस्य कुतो हि सा''॥ इति च ॥ ३९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,078: Line 13,778:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V42">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V42" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V42">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V42_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V42" data-block-id="BTN_C11_S16_V42_B1">यथा वाचाऽभिधीयते अन्यैः । नामादिकं जीवादीनां ते सर्वे शब्दा मनोविकाराः ॥ स्वतो मय्येव सर्वशब्दास्तस्मान्मय्येव वाचं यच्छ । आत्मानं परमात्मानं मय्येव लक्ष्यत्वेन यच्छ ॥ ४१,४२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S16_V42
| id       = BTN_C11_S16_V42_B1
| text    = यथा वाचाऽभिधीयते अन्यैः । नामादिकं जीवादीनां ते सर्वे शब्दा मनोविकाराः ॥ स्वतो मय्येव सर्वशब्दास्तस्मान्मय्येव वाचं यच्छ । आत्मानं परमात्मानं मय्येव लक्ष्यत्वेन यच्छ ॥ ४१,४२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,092: Line 13,788:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S16_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S16_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S16_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S16_V44" data-block-id="BTN_C11_S16_V44_B1">यो मयि न संयच्छति । तस्य ज्ञानं स्रवति ॥
| verse_id = BTN_C11_S16_V44
| id       = BTN_C11_S16_V44_B1
| text    = यो मयि न संयच्छति । तस्य ज्ञानं स्रवति ॥
वाङ्मनः प्राणबुध्द्यादीन्नियच्छेत्केशवे परे ।21
वाङ्मनः प्राणबुध्द्यादीन्नियच्छेत्केशवे परे ।21
सर्वशब्दाभिधेयत्वं तस्य ज्ञात्वा विशेषतः ॥
सर्वशब्दाभिधेयत्वं तस्य ज्ञात्वा विशेषतः ॥
Line 19,103: Line 13,796:
कुर्यात्तद्धि तपो ह्यग््रयं महाधर्मोत्तमश्च सः''॥ इति धर्मविवेके ॥
कुर्यात्तद्धि तपो ह्यग््रयं महाधर्मोत्तमश्च सः''॥ इति धर्मविवेके ॥
'यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञस्तद्यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।
'यच्छेद्वाङ्मनसी प्राज्ञस्तद्यच्छेज्ज्ञान आत्मनि ।
ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि''॥ इति च ॥४३,४४॥
ज्ञानमात्मनि महति नियच्छेच्छान्त आत्मनि''॥ इति च ॥४३,४४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,112: Line 13,804:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S17_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S17_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S17_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S17_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S17_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S17_V05" data-block-id="BTN_C11_S17_V05_B1">'विना प्रसादं विष्णोर्न धर्मं ब््राह्माऽभिवक्ष्यति ।
| verse_id = BTN_C11_S17_V05
| id       = BTN_C11_S17_V05_B1
| text    = 'विना प्रसादं विष्णोर्न धर्मं ब््राह्माऽभिवक्ष्यति ।
तत्प्रसादेन वक्तुं तु ब््राह्मा शक्ष्यति नापरः''॥ इति प्राधान्ये ।
तत्प्रसादेन वक्तुं तु ब््राह्मा शक्ष्यति नापरः''॥ इति प्राधान्ये ।
कलाः प्राणाद्याः ।
कलाः प्राणाद्याः ।
'स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापःपृथिवीन्द्रियं मनोऽ-न्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म लोका लोकेषु नाम च ता इमाः षोडश-कलाः पुरुषायणा''इति श्रुतेः ॥ ५ ॥
'स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापःपृथिवीन्द्रियं मनोऽ-न्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म लोका लोकेषु नाम च ता इमाः षोडश-कलाः पुरुषायणा''इति श्रुतेः ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,127: Line 13,815:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S17_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S17_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S17_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S17_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S17_V50_B1" data-verse="BTN_C11_S17_V50" data-block-id="BTN_C11_S17_V50_B1">'प्रतिमावद्धरेरूपं तिर्यङ्नरसुरादयः ।
| verse_id = BTN_C11_S17_V50
साक्षाद्रूपाणि मत्स्यादीन्यभिन्नान्येव सर्वदा''॥ इति च ॥ ५० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S17_V50_B1
| text    = 'प्रतिमावद्धरेरूपं तिर्यङ्नरसुरादयः ।
साक्षाद्रूपाणि मत्स्यादीन्यभिन्नान्येव सर्वदा''॥ इति च ॥ ५० ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,140: Line 13,824:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V14" data-block-id="BTN_C11_S18_V14_B1">'असम्पूज्य न्यसिष्णूंस्तु देवा वै पातयन्त्यधः ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V14
| id       = BTN_C11_S18_V14_B1
| text    = 'असम्पूज्य न्यसिष्णूंस्तु देवा वै पातयन्त्यधः ।
सुसम्पूज्य न्यसिष्णूंस्तु देवा एवानुजानते ।
सुसम्पूज्य न्यसिष्णूंस्तु देवा एवानुजानते ।
अथवा तद्यशोवृध्द्यै विघ्नन्तीव पुनःपुनः ।
अथवा तद्यशोवृध्द्यै विघ्नन्तीव पुनःपुनः ।
तात्पर्याद्विघि्नतो देवैर्नोत्थातुं शक्नुयात्क्वचित्''॥ इति देवहार्दे ॥१४॥
तात्पर्याद्विघि्नतो देवैर्नोत्थातुं शक्नुयात्क्वचित्''॥ इति देवहार्दे ॥१४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,153: Line 13,833:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V27" data-block-id="BTN_C11_S18_V27_B1">'त्रिगुणा प्रकृतिर्माया तज्जत्वाद्विश्वमीदृशम् ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V27
| id       = BTN_C11_S18_V27_B1
| text    = 'त्रिगुणा प्रकृतिर्माया तज्जत्वाद्विश्वमीदृशम् ।
अनाद्यनन्तकालेषु मायेत्याहुर्विपश्चितः ॥
अनाद्यनन्तकालेषु मायेत्याहुर्विपश्चितः ॥
अचेतनत्वान्नैवैतत्प्रयोजकतया स्मरेत् ।
अचेतनत्वान्नैवैतत्प्रयोजकतया स्मरेत् ।
Line 19,162: Line 13,839:
आयस्तु फलमुद्दिष्टं प्रोक्तं मायेति निष्फलम् ।
आयस्तु फलमुद्दिष्टं प्रोक्तं मायेति निष्फलम् ।
फलाल्पत्वात्तु मायैषा सम्प्रोक्ता त्रिगुणादिका ॥
फलाल्पत्वात्तु मायैषा सम्प्रोक्ता त्रिगुणादिका ॥
महाफलप्रदत्वात्तु विष्णुराय इतीरितः''॥ इति निवृत्ते ॥ २७ ॥
महाफलप्रदत्वात्तु विष्णुराय इतीरितः''॥ इति निवृत्ते ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,169: Line 13,845:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V30" data-block-id="BTN_C11_S18_V30_B1">'वेदेन सह वादो यो वेदवाद इतीरितः ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V30
| id       = BTN_C11_S18_V30_B1
| text    = 'वेदेन सह वादो यो वेदवाद इतीरितः ।
तर्केण वेदस्यान्यार्थकल्पनं तं विदो विदुः ॥
तर्केण वेदस्यान्यार्थकल्पनं तं विदो विदुः ॥
तन्न कुर्यात्कदाचिच्च तत्कुर्वन्वेदहा भवेत्''॥ इति च ।
तन्न कुर्यात्कदाचिच्च तत्कुर्वन्वेदहा भवेत्''॥ इति च ।
'योगसाङ्ख्यकणादाक्षपादा वै हेतुवादिनः ।
'योगसाङ्ख्यकणादाक्षपादा वै हेतुवादिनः ।
पश्वीशशाक्तबुद्धाद्या पाषण्डा इति कीर्तिता''॥ इति च ॥ ३० ॥
पश्वीशशाक्तबुद्धाद्या पाषण्डा इति कीर्तिता''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,183: Line 13,855:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V33" data-block-id="BTN_C11_S18_V33_B1">'भूतानामेक एवात्ताऽथैको भूतेषु सन्ततः ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V33
| id       = BTN_C11_S18_V33_B1
| text    = 'भूतानामेक एवात्ताऽथैको भूतेषु सन्ततः ।
एको भूतानि चादत्ते तस्मादेकात्मकानि तु''॥ इति भद्रमाने ॥
एको भूतानि चादत्ते तस्मादेकात्मकानि तु''॥ इति भद्रमाने ॥
'घटादिषु महाकाशो निर्विशेषश्च सन्ततः ।
'घटादिषु महाकाशो निर्विशेषश्च सन्ततः ।
Line 19,198: Line 13,867:
महाकाशवशाः सर्वे आकाशा इतरे स्मृताः ।
महाकाशवशाः सर्वे आकाशा इतरे स्मृताः ।
परमात्मवशे तद्वज्जीवाः सर्वेऽपि संस्थिताः ॥
परमात्मवशे तद्वज्जीवाः सर्वेऽपि संस्थिताः ॥
एवं विष्ण्वात्मकमिदं जगत्पश्येद्यतिः सदा''॥ इति विनिर्णये ॥३३॥
एवं विष्ण्वात्मकमिदं जगत्पश्येद्यतिः सदा''॥ इति विनिर्णये ॥३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,207: Line 13,875:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V38" data-block-id="BTN_C11_S18_V38_B1">'स्वभावतो धर्मपरो न विधेश्चकितश्चरेत् ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V38
| id       = BTN_C11_S18_V38_B1
| text    = 'स्वभावतो धर्मपरो न विधेश्चकितश्चरेत् ।
अल्पं फलं च चकिते स्वभावे फलमुत्तमम्''॥ इति च ॥
अल्पं फलं च चकिते स्वभावे फलमुत्तमम्''॥ इति च ॥
वि कल्पनं विकल्पः ।
वि कल्पनं विकल्पः ।
Line 19,216: Line 13,881:
अज्ञो ज्ञस्य तु सङ्कल्पः स्वभावाद्विहितानुगः ॥
अज्ञो ज्ञस्य तु सङ्कल्पः स्वभावाद्विहितानुगः ॥
शरीरधर्मिणः क्वापि निषिद्धेऽपि मनो व््राजेत् ।
शरीरधर्मिणः क्वापि निषिद्धेऽपि मनो व््राजेत् ।
तथापि तस्य नानर्थो मोक्षे नैवान्यथा व््राजेत्''॥ इति धर्मतत्त्वे ॥ ३७,३८ ॥
तथापि तस्य नानर्थो मोक्षे नैवान्यथा व््राजेत्''॥ इति धर्मतत्त्वे ॥ ३७,३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,225: Line 13,889:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V40">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S18_V40" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S18_V40">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S18_V40_B1" data-verse="BTN_C11_S18_V40" data-block-id="BTN_C11_S18_V40_B1">'शुश्रूषेत्सहितस्तावद्यावज्ज्ञानोदयो गुरुम् ।
| verse_id = BTN_C11_S18_V40
ततः परं च शुश्रूषेद्यथा तस्य प््रिायं भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S18_V40_B1
| text    = 'शुश्रूषेत्सहितस्तावद्यावज्ज्ञानोदयो गुरुम् ।
ततः परं च शुश्रूषेद्यथा तस्य प््रिायं भवेत्''॥ इति च ॥ ४० ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,238: Line 13,898:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V01">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V01" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V01">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V01_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V01" data-block-id="BTN_C11_S19_V01_B1">'त्रिगुणा प्रकृतिर्माया पश्येत्तन्मात्रकं जगत् ।
| verse_id = BTN_C11_S19_V01
| id       = BTN_C11_S19_V01_B1
| text    = 'त्रिगुणा प्रकृतिर्माया पश्येत्तन्मात्रकं जगत् ।
निर्मिमीते जगत्सर्वमतो मायेति सा स्मृता''॥ इति प्रभवे ॥
निर्मिमीते जगत्सर्वमतो मायेति सा स्मृता''॥ इति प्रभवे ॥
'इदं ज्ञानं हरेः पूजा हरेरेवोदितं सदा ।
'इदं ज्ञानं हरेः पूजा हरेरेवोदितं सदा ।
हर्यधीनं च सर्वत्रेत्येवं न्यासो हरौ स्मृतः''॥ इति च ॥ १ ॥
हर्यधीनं च सर्वत्रेत्येवं न्यासो हरौ स्मृतः''॥ इति च ॥ १ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,251: Line 13,907:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V07" data-block-id="BTN_C11_S19_V07_B1">'अन्यस्थं निर्मितं जीवे जन्मादि हरिणा यतः ।
| verse_id = BTN_C11_S19_V07
| id       = BTN_C11_S19_V07_B1
| text    = 'अन्यस्थं निर्मितं जीवे जन्मादि हरिणा यतः ।
तस्मान्मायेति तत्प्राहुर्माया निर्माणमुच्यते ॥
तस्मान्मायेति तत्प्राहुर्माया निर्माणमुच्यते ॥
न हि जीवस्य जन्मादि स्वतो नित्यस्य सम्भवेत् ।
न हि जीवस्य जन्मादि स्वतो नित्यस्य सम्भवेत् ।
Line 19,270: Line 13,923:
मुक्तिप्रलयसम्बन्धे कथं जीवे तदिष्यते''॥ इति च ॥
मुक्तिप्रलयसम्बन्धे कथं जीवे तदिष्यते''॥ इति च ॥
'अनित्यस्य गुणा मध्ये भवेयुः स्वत एव तु ।
'अनित्यस्य गुणा मध्ये भवेयुः स्वत एव तु ।
न तु स्वतस्तु नित्यस्य कादाचित्कगुणैर्युतिः''॥ इति च ॥ ७ ॥
न तु स्वतस्तु नित्यस्य कादाचित्कगुणैर्युतिः''॥ इति च ॥ ७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,281: Line 13,933:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V16" data-block-id="BTN_C11_S19_V16_B1">एतदेव हि विज्ञानम् । तथापि न तथैव ॥
| verse_id = BTN_C11_S19_V16
| id       = BTN_C11_S19_V16_B1
| text    = एतदेव हि विज्ञानम् । तथापि न तथैव ॥
'ज्ञात्वा तत्त्वानि तेष्वीशं सर्वतत्त्वेश्वरं प्रभुम् ।
'ज्ञात्वा तत्त्वानि तेष्वीशं सर्वतत्त्वेश्वरं प्रभुम् ।
जानञ्ज्ञानी भवेत्स्वस्य योग्यं ध्यानं विशेषतः ।
जानञ्ज्ञानी भवेत्स्वस्य योग्यं ध्यानं विशेषतः ।
Line 19,290: Line 13,939:
नः तत्त्वानां मध्ये येन यद्यत्र स्थित्वा च स्युः । तदेव सत् ।
नः तत्त्वानां मध्ये येन यद्यत्र स्थित्वा च स्युः । तदेव सत् ।
'सत्वं स्वातन्त्र्यमुद्दिष्टं तच्च कृष्णे न चापरे ।
'सत्वं स्वातन्त्र्यमुद्दिष्टं तच्च कृष्णे न चापरे ।
अस्वातन्त्र्यात्तदन्येषामसत्वं विद्धि भारत''॥ इति भारते ॥१४-१६॥
अस्वातन्त्र्यात्तदन्येषामसत्वं विद्धि भारत''॥ इति भारते ॥१४-१६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,297: Line 13,945:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V17" data-block-id="BTN_C11_S19_V17_B1">विकल्पात् विरुद्धकल्पनात् ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S19_V17
| id       = BTN_C11_S19_V17_B1
| text    = विकल्पात् विरुद्धकल्पनात् ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,307: Line 13,951:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V27" data-block-id="BTN_C11_S19_V27_B1">'एकः प्रधानमुद्दिष्टो विष्णोः प्राधान्यदर्शनम् ।
| verse_id = BTN_C11_S19_V27
ऐकात्म्यदर्शनं प्रोक्तं सर्वज्ञानोत्तमं च तत्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥ २७ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S19_V27_B1
| text    = 'एकः प्रधानमुद्दिष्टो विष्णोः प्राधान्यदर्शनम् ।
ऐकात्म्यदर्शनं प्रोक्तं सर्वज्ञानोत्तमं च तत्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,320: Line 13,960:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V45">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S19_V45" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S19_V45">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S19_V45_B1" data-verse="BTN_C11_S19_V45" data-block-id="BTN_C11_S19_V45_B1">'विषये दोषबुद्धिः सन्निन्द्रियाणां वशे स्थितः ।
| verse_id = BTN_C11_S19_V45
| id       = BTN_C11_S19_V45_B1
| text    = 'विषये दोषबुद्धिः सन्निन्द्रियाणां वशे स्थितः ।
कृपणः स तु सम्प्रोक्तो गुणबुद्धिर्विपर्ययः''॥ इति विवेके ॥
कृपणः स तु सम्प्रोक्तो गुणबुद्धिर्विपर्ययः''॥ इति विवेके ॥
'पुरुषार्थमतिर्यस्य विषयेष्वेव देहिनः ।
'पुरुषार्थमतिर्यस्य विषयेष्वेव देहिनः ।
विपरीतः स विज्ञेयः स्वात्मनो विपरीततः''॥ इति निवृत्ते ॥
विपरीतः स विज्ञेयः स्वात्मनो विपरीततः''॥ इति निवृत्ते ॥
वित्तासन्तोषमात्राद्दरिद्रः । सर्वविषयसङ्गी विपरीतः ॥ ४५ ॥
वित्तासन्तोषमात्राद्दरिद्रः । सर्वविषयसङ्गी विपरीतः ॥ ४५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,342: Line 13,978:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V08">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V08" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V08">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V08_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V08" data-block-id="BTN_C11_S20_V08_B1">'स्वतः सर्वगुणात्मा तु विष्णुरेकः सनातनः ।
| verse_id = BTN_C11_S20_V08
| id       = BTN_C11_S20_V08_B1
| text    = 'स्वतः सर्वगुणात्मा तु विष्णुरेकः सनातनः ।
अन्यत्सर्वं तत्प््रिायत्वाद्गुणो दोषस्तथाऽप््रिायम् ॥
अन्यत्सर्वं तत्प््रिायत्वाद्गुणो दोषस्तथाऽप््रिायम् ॥
एवं ज्ञानवतां दृष्टिरज्ञस्तन्नावगच्छति ।
एवं ज्ञानवतां दृष्टिरज्ञस्तन्नावगच्छति ।
Line 19,388: Line 14,021:
तथापि प्रत्यवायित्वान्मनुष्याः कर्मयोगिनः ॥
तथापि प्रत्यवायित्वान्मनुष्याः कर्मयोगिनः ॥
त्रियोगाभ्यधिको ब्रह्मा सर्वेभ्यः परमो विभुः ।
त्रियोगाभ्यधिको ब्रह्मा सर्वेभ्यः परमो विभुः ।
महायोगेश्वरेशेशस्तस्माद्ब्रह्मा चतुर्मुखः''॥ इति त्रियोगे ॥ ५-८ ॥
महायोगेश्वरेशेशस्तस्माद्ब्रह्मा चतुर्मुखः''॥ इति त्रियोगे ॥ ५-८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,395: Line 14,027:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V17" data-block-id="BTN_C11_S20_V17_B1">मार्गणवच्छरीरान्ते पतति ॥ १७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S20_V17
| id       = BTN_C11_S20_V17_B1
| text    = मार्गणवच्छरीरान्ते पतति ॥ १७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,405: Line 14,033:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V27" data-block-id="BTN_C11_S20_V27_B1">स्वतोऽशुद्धानां कर्मणाम् । अनेन गुणदोषविधानेन नियमःकृतः । स्वतोऽशुद्धत्वेऽपि कर्मणां विध्यनुसारेणानुष्ठाने गुणत्वमेवेत्यर्थः ॥ २७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S20_V27
| id       = BTN_C11_S20_V27_B1
| text    = स्वतोऽशुद्धानां कर्मणाम् । अनेन गुणदोषविधानेन नियमःकृतः । स्वतोऽशुद्धत्वेऽपि कर्मणां विध्यनुसारेणानुष्ठाने गुणत्वमेवेत्यर्थः ॥ २७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,415: Line 14,039:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V31_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V31" data-block-id="BTN_C11_S20_V31_B1">हृदयग््रान्थिः अन्तःकरणाख्यो बन्धः ॥ ३१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S20_V31
| id       = BTN_C11_S20_V31_B1
| text    = हृदयग््रान्थिः अन्तःकरणाख्यो बन्धः ॥ ३१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,425: Line 14,045:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V32_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V32" data-block-id="BTN_C11_S20_V32_B1">मद्भक्तियुक्तस्य भक्त्यनुसारिज्ञानवैराग्ये विनाऽन्यस्माज्ज्ञानाद्वैराग्याच्च न श्रेयो भवेत् ।
| verse_id = BTN_C11_S20_V32
| id       = BTN_C11_S20_V32_B1
| text    = मद्भक्तियुक्तस्य भक्त्यनुसारिज्ञानवैराग्ये विनाऽन्यस्माज्ज्ञानाद्वैराग्याच्च न श्रेयो भवेत् ।
'रागिणोऽपि विमुच्यन्ते देवा नास्त्यत्र संशयः ।
'रागिणोऽपि विमुच्यन्ते देवा नास्त्यत्र संशयः ।
रागापनोदनार्थं च ज्ञानं साध्यं यतीश्वरैः''॥ इति च ॥
रागापनोदनार्थं च ज्ञानं साध्यं यतीश्वरैः''॥ इति च ॥
'स्मर्तव्या विषये दोषा यतिभिर्न तु दैवतैः ।
'स्मर्तव्या विषये दोषा यतिभिर्न तु दैवतैः ।
हरिरेव सदा पूज्य इत्यर्थं दैवतैरपि''॥ इति च ॥
हरिरेव सदा पूज्य इत्यर्थं दैवतैरपि''॥ इति च ॥
वैराग्यार्थमपि विषयदोषादिज्ञानं सनकादीनां भाव्यं देवानां तदपि भगवद्भजनस्यैव सारतापरिज्ञानार्थमेवेत्यर्थः ॥ ३२ ॥
वैराग्यार्थमपि विषयदोषादिज्ञानं सनकादीनां भाव्यं देवानां तदपि भगवद्भजनस्यैव सारतापरिज्ञानार्थमेवेत्यर्थः ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,452: Line 14,068:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S20_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S20_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S20_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S20_V38" data-block-id="BTN_C11_S20_V38_B1">रागिणोऽपि ते भक्तियोगिनो भक्तिफलत्वेन किमपि नापेक्षन्ते ॥
| verse_id = BTN_C11_S20_V38
| id       = BTN_C11_S20_V38_B1
| text    = रागिणोऽपि ते भक्तियोगिनो भक्तिफलत्वेन किमपि नापेक्षन्ते ॥
'यदि दद्याद्भक्तियोगफलं मोक्षमपीश्वरः ।
'यदि दद्याद्भक्तियोगफलं मोक्षमपीश्वरः ।
भक्तियोगफलत्वेन न तद्गृह्णीयुरेव ते ॥
भक्तियोगफलत्वेन न तद्गृह्णीयुरेव ते ॥
Line 19,466: Line 14,079:
भक्त्यंशकं यतो ज्ञानं ज्ञानस्नेहात्मिका च सा ।
भक्त्यंशकं यतो ज्ञानं ज्ञानस्नेहात्मिका च सा ।
तथापि ज्ञानयोगित्वं मानुषज्ञानतोऽधिकम् ॥
तथापि ज्ञानयोगित्वं मानुषज्ञानतोऽधिकम् ॥
भक्तियोगे ततो यत्नः कार्यो विद्वद्भिरञ्जसा''॥ इति च ॥ ३८ ॥
भक्तियोगे ततो यत्नः कार्यो विद्वद्भिरञ्जसा''॥ इति च ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,479: Line 14,091:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V06" data-block-id="BTN_C11_S21_V06_B1">विवेकेन पुण्याधिक्यं भवतीति विचिकित्सार्थं गुणदोषौ विधीयेते ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V06
| id       = BTN_C11_S21_V06_B1
| text    = विवेकेन पुण्याधिक्यं भवतीति विचिकित्सार्थं गुणदोषौ विधीयेते ।
'पञ्चभूतात्मकत्वेन समता सर्ववस्तुषु ।
'पञ्चभूतात्मकत्वेन समता सर्ववस्तुषु ।
हरिसन्निधिवैशेष्याद्विशेषश्च महान् सदा''॥ इति वैशेष्ये ॥ ३ ॥
हरिसन्निधिवैशेष्याद्विशेषश्च महान् सदा''॥ इति वैशेष्ये ॥ ३ ॥
Line 19,488: Line 14,097:
'यद्यद्धरेः सन्निहितं तत्तच्छुद्धतरं मतम् ।
'यद्यद्धरेः सन्निहितं तत्तच्छुद्धतरं मतम् ।
स्वतः शुचितमो विष्णुः सान्निध्यं च स्वभावतः''॥ इति च ॥
स्वतः शुचितमो विष्णुः सान्निध्यं च स्वभावतः''॥ इति च ॥
एतेषां जीवानाम् ॥ ३,५,६ ॥
एतेषां जीवानाम् ॥ ३,५,६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,497: Line 14,105:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V09">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V09" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V09">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V09_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V09" data-block-id="BTN_C11_S21_V09_B1">'नदीसमुद्रगिरय आश्रमाश्च वनानि च ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V09
| id       = BTN_C11_S21_V09_B1
| text    = 'नदीसमुद्रगिरय आश्रमाश्च वनानि च ।
नगराणि च दिव्यानि शालग्रामादयस्तथा ।
नगराणि च दिव्यानि शालग्रामादयस्तथा ।
तेषां समीपगाश्चैव देशा योजनमात्रतः ।
तेषां समीपगाश्चैव देशा योजनमात्रतः ।
Line 19,510: Line 14,115:
'आन्तरः सन्निधिर्विष्णोर्बाह्यसन्निधिरेव च ।
'आन्तरः सन्निधिर्विष्णोर्बाह्यसन्निधिरेव च ।
द्विविधः सन्निधिः प्रोक्तः कृत्रिमो बाह्य उच्यते ॥
द्विविधः सन्निधिः प्रोक्तः कृत्रिमो बाह्य उच्यते ॥
स्वाभाविकस्त्वान्तरः स्यात् प्रतिमाजीवगो यथा''॥ इति च ॥
स्वाभाविकस्त्वान्तरः स्यात् प्रतिमाजीवगो यथा''॥ इति च ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,517: Line 14,121:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V16" data-block-id="BTN_C11_S21_V16_B1">तद्विदामेव । न तिर्यगादीनाम् ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V16
| id       = BTN_C11_S21_V16_B1
| text    = तद्विदामेव । न तिर्यगादीनाम् ।
'वर्षाच्चतुर्दशादूर्ध्वं ये न विद्युः शुभाशुभम् ।
'वर्षाच्चतुर्दशादूर्ध्वं ये न विद्युः शुभाशुभम् ।
तेषामज्ञानजो दोषः सुमहान् कर्मजादपि ॥
तेषामज्ञानजो दोषः सुमहान् कर्मजादपि ॥
तिरश्चामिन्द्रियासक्तेर्न दोषोऽज्ञानजो भवेत् ।
तिरश्चामिन्द्रियासक्तेर्न दोषोऽज्ञानजो भवेत् ।
गुणोऽपि नैव कश्चित् स्याद्यतो ज्ञानबहिष्कृताः''॥ इति च ।
गुणोऽपि नैव कश्चित् स्याद्यतो ज्ञानबहिष्कृताः''॥ इति च ।
अतो मूर्खाणामदोष इति न ॥ १६ ॥
अतो मूर्खाणामदोष इति न ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,534: Line 14,134:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V18" data-block-id="BTN_C11_S21_V18_B1">समानकर्माचरणे आत्मयोग्यकर्माचरणे । पूर्वमपतितो येन पतति । प्रायश्चित्तत्वेन तत्समानकर्माचरणेऽपि न दोषः । तप्तसुरापानवद्देहत्यागिनः । तथा शयानः शूद्रोऽपि न पतति लशुनभक्षणादिभिः ब्राह्मणादिपातकैः । औत्पत्तिको यतस्तस्य तादृशगुणसङ्गः । अतः स्वायोग्य एव कर्मणि पतति ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V18
| id       = BTN_C11_S21_V18_B1
| text    = समानकर्माचरणे आत्मयोग्यकर्माचरणे । पूर्वमपतितो येन पतति । प्रायश्चित्तत्वेन तत्समानकर्माचरणेऽपि न दोषः । तप्तसुरापानवद्देहत्यागिनः । तथा शयानः शूद्रोऽपि न पतति लशुनभक्षणादिभिः ब्राह्मणादिपातकैः । औत्पत्तिको यतस्तस्य तादृशगुणसङ्गः । अतः स्वायोग्य एव कर्मणि पतति ।
'त्रैवर्णिकाः सञ्चरन्तो वेदकर्मप्रवर्तनात् ।
'त्रैवर्णिकाः सञ्चरन्तो वेदकर्मप्रवर्तनात् ।
शयानः शूद्र उद्दिष्टो वेदकर्माप्रवर्तनात् ॥
शयानः शूद्र उद्दिष्टो वेदकर्माप्रवर्तनात् ॥
Line 19,548: Line 14,145:
अभक्ष्यादिकृतो दोषः स हि शूद्रो हि मुख्यतः''॥ इति विष्णुतन्त्रे ॥
अभक्ष्यादिकृतो दोषः स हि शूद्रो हि मुख्यतः''॥ इति विष्णुतन्त्रे ॥
सर्वतोऽप्यभिमानविमोकेन परमात्मसमर्पणमेव दोषहानिदमित्याह यतो यत इत्यादिना ।
सर्वतोऽप्यभिमानविमोकेन परमात्मसमर्पणमेव दोषहानिदमित्याह यतो यत इत्यादिना ।
'मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा''।इत्यादेश्च ॥ १७,१८ ॥
'मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा''।इत्यादेश्च ॥ १७,१८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,561: Line 14,157:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V22" data-block-id="BTN_C11_S21_V22_B1">'दोषिणो गुणवत्त्वेन श्रूयन्ते विषयाः सदा ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V22
| id       = BTN_C11_S21_V22_B1
| text    = 'दोषिणो गुणवत्त्वेन श्रूयन्ते विषयाः सदा ।
असतां सङ्गतेस्तेषु दोषाः श्रोतुं सुदुर्लभाः ॥
असतां सङ्गतेस्तेषु दोषाः श्रोतुं सुदुर्लभाः ॥
अतो नित्यगुणध्यानात् तद्गुणे प्रीतिमान् भवेत् ।
अतो नित्यगुणध्यानात् तद्गुणे प्रीतिमान् भवेत् ।
Line 19,579: Line 14,172:
वृक्षवद्वृश्च्यते नित्यं निष्प्रयोजनजीवनः ॥
वृक्षवद्वृश्च्यते नित्यं निष्प्रयोजनजीवनः ॥
नित्यदुःखपरीतायुर्दृतिवत् प्रश्वसित्यपि''॥ इति तन्त्रभागवते ।
नित्यदुःखपरीतायुर्दृतिवत् प्रश्वसित्यपि''॥ इति तन्त्रभागवते ।
स्वार्थस्य सुखस्य भ्रंशो विपरीतमतिशयेन जनयतीति स्वार्थविभ्रंशः ॥ तस्मात् स्वर्गादिविषयेष्वपि नेच्छेत ॥ १९-२२ ॥
स्वार्थस्य सुखस्य भ्रंशो विपरीतमतिशयेन जनयतीति स्वार्थविभ्रंशः ॥ तस्मात् स्वर्गादिविषयेष्वपि नेच्छेत ॥ १९-२२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,590: Line 14,182:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V25" data-block-id="BTN_C11_S21_V25_B1">'फलश्रुतिरेवेयं न कामकुसुमश्रुतिः ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V25
| id       = BTN_C11_S21_V25_B1
| text    = 'फलश्रुतिरेवेयं न कामकुसुमश्रुतिः ।
स्वर्गादिकामनायुक्तस्त्वैहिकेष्वपि सज्जते ॥
स्वर्गादिकामनायुक्तस्त्वैहिकेष्वपि सज्जते ॥
तत्रापि देवकामेभ्यो विशेषं चाभिवाञ्छति ।
तत्रापि देवकामेभ्यो विशेषं चाभिवाञ्छति ।
Line 19,608: Line 14,197:
'अयोग्यभार्यापुत्रादिकामिताऽनर्थसाधिनी ।
'अयोग्यभार्यापुत्रादिकामिताऽनर्थसाधिनी ।
योग्यकामाद्धरेः प्रीतिरतो ब्रह्मादयोऽमलाः ॥
योग्यकामाद्धरेः प्रीतिरतो ब्रह्मादयोऽमलाः ॥
भार्यापुत्रादिसंयुक्ता वासुदेवमुपासते''॥ इति च ॥ २३-२५ ॥
भार्यापुत्रादिसंयुक्ता वासुदेवमुपासते''॥ इति च ॥ २३-२५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,615: Line 14,203:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V26">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V26" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V26">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V26_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V26" data-block-id="BTN_C11_S21_V26_B1">एवं वेदव्यवसितम् । फलश्रुतिं कुसुमिताम् । फलं मोक्षः । तद्विषयां श्रुतिं स्वर्गादिकुसुमविषयां वदन्ति ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V26
| id       = BTN_C11_S21_V26_B1
| text    = एवं वेदव्यवसितम् । फलश्रुतिं कुसुमिताम् । फलं मोक्षः । तद्विषयां श्रुतिं स्वर्गादिकुसुमविषयां वदन्ति ।
'नित्यानन्दहरेर्भक्तिज्ञानाद्याः स्वर्गशब्दिताः ।
'नित्यानन्दहरेर्भक्तिज्ञानाद्याः स्वर्गशब्दिताः ।
पुत्रभार्याप्तवित्ताद्यं सर्वं मोक्षगतं फलम् ॥
पुत्रभार्याप्तवित्ताद्यं सर्वं मोक्षगतं फलम् ॥
Line 19,628: Line 14,213:
पुष्पस्वर्गादिवत्तस्य वचनं मन्दरोचनम्''॥ इति च ॥
पुष्पस्वर्गादिवत्तस्य वचनं मन्दरोचनम्''॥ इति च ॥
'असुराणामयं स्वर्गशब्दः पुष्पात्मकं वदेत् ।
'असुराणामयं स्वर्गशब्दः पुष्पात्मकं वदेत् ।
देवानां हरिसम्प्राप्तिं वेदो विष्णुपरो यतः''॥ इति च ॥ २६ ॥
देवानां हरिसम्प्राप्तिं वेदो विष्णुपरो यतः''॥ इति च ॥ २६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,639: Line 14,223:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V29_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V29" data-block-id="BTN_C11_S21_V29_B1">स्वलोकं स्वाश्रयम् ॥
| verse_id = BTN_C11_S21_V29
| id       = BTN_C11_S21_V29_B1
| text    = स्वलोकं स्वाश्रयम् ॥
कोऽसावाश्रयः? माम् । ते ये उक्थेन प्राणेन शास्याः ।
कोऽसावाश्रयः? माम् । ते ये उक्थेन प्राणेन शास्याः ।
'विष्ण्वभक्तान् सदा वायुः शासयेत् तमसि क्षिपन् ।
'विष्ण्वभक्तान् सदा वायुः शासयेत् तमसि क्षिपन् ।
Line 19,651: Line 14,232:
तेषामासुराणां यदा हिंसायां कामः तदा यज्ञ एव न चोदना । यद्यदात्मनो हिंसितुमिष्टं तत्तद्विहितमिति प्रापयन्ति कुतर्कैः ।
तेषामासुराणां यदा हिंसायां कामः तदा यज्ञ एव न चोदना । यद्यदात्मनो हिंसितुमिष्टं तत्तद्विहितमिति प्रापयन्ति कुतर्कैः ।
'आसुरोऽविहितां हिंसां विहितत्वेन वर्णयेत् ।
'आसुरोऽविहितां हिंसां विहितत्वेन वर्णयेत् ।
आसुरा याज्ञिकाः सर्वे नारायणपराङ्मुखाः''॥ इति च ॥२७-२९॥
आसुरा याज्ञिकाः सर्वे नारायणपराङ्मुखाः''॥ इति च ॥२७-२९॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,658: Line 14,238:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V30" data-block-id="BTN_C11_S21_V30_B1">'विष्णुं विहाय ये देवान्पितॄन् भूतेशमेव वा ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V30
साम्येन वा पूजयन्ति ते ज्ञेया आसुरा गणाः''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S21_V30_B1
| text    = 'विष्णुं विहाय ये देवान्पितॄन् भूतेशमेव वा ।
साम्येन वा पूजयन्ति ते ज्ञेया आसुरा गणाः''॥ इति च ॥ ३० ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,669: Line 14,245:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V32_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V32" data-block-id="BTN_C11_S21_V32_B1">तामसेष्वेव रजःसत्त्वतमोनिष्ठाः ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V32
| id       = BTN_C11_S21_V32_B1
| text    = तामसेष्वेव रजःसत्त्वतमोनिष्ठाः ।
'तामसेषु तु ये सत्त्वा निरयप्रचुरास्तु ते ।
'तामसेषु तु ये सत्त्वा निरयप्रचुरास्तु ते ।
ईषत्स्वर्गादिसंयुक्ता एवं निष्ठाश्च ते स्मृताः ॥
ईषत्स्वर्गादिसंयुक्ता एवं निष्ठाश्च ते स्मृताः ॥
केवलं निरये निष्ठा ये ते तामसराजसाः ।
केवलं निरये निष्ठा ये ते तामसराजसाः ।
अन्धे तमसि ये निष्ठास्ते वै तामसतामसाः ॥
अन्धे तमसि ये निष्ठास्ते वै तामसतामसाः ॥
एवं त्रिभेदयुक्तास्तु याज्ञिका विष्णुवर्जिताः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३२ ॥
एवं त्रिभेदयुक्तास्तु याज्ञिका विष्णुवर्जिताः''॥ इति हरिवंशेषु ॥ ३२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,684: Line 14,256:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V35">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V35" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V35">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V35_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V35" data-block-id="BTN_C11_S21_V35_B1">'ब्रह्मत्वं पूर्णता प्रोक्ता तद्यस्य स्वत एव तु ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V35
स ब्रह्मात्मा समुद्दिष्टो वासुदेवः सनातनः''॥ इति च ॥ ३५ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S21_V35_B1
| text    = 'ब्रह्मत्वं पूर्णता प्रोक्ता तद्यस्य स्वत एव तु ।
स ब्रह्मात्मा समुद्दिष्टो वासुदेवः सनातनः''॥ इति च ॥ ३५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,695: Line 14,263:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V36_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V36" data-block-id="BTN_C11_S21_V36_B1">प्राणेन्द्रियमनोभिर्मीयते ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V36
| id       = BTN_C11_S21_V36_B1
| text    = प्राणेन्द्रियमनोभिर्मीयते ।
'मेयत्वान्मय उद्दिष्टो वेदः प्राणादिभिः सदा''॥ इति वाराहे ॥
'मेयत्वान्मय उद्दिष्टो वेदः प्राणादिभिः सदा''॥ इति वाराहे ॥
'अन्तो विनाश उद्दिष्टः पारः परिमितिस्तथा ।
'अन्तो विनाश उद्दिष्टः पारः परिमितिस्तथा ।
अनन्तपारो वेदोऽयं ताभ्यां स रहितो यतः''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥ ३६ ॥
अनन्तपारो वेदोऽयं ताभ्यां स रहितो यतः''॥ इति व्यासस्मृतौ ॥ ३६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,708: Line 14,272:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V37_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V37" data-block-id="BTN_C11_S21_V37_B1">भूम्ना ब्रह्मणा अतिमहापूर्णेन ॥ ३७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S21_V37
| id       = BTN_C11_S21_V37_B1
| text    = भूम्ना ब्रह्मणा अतिमहापूर्णेन ॥ ३७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,724: Line 14,284:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V41_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V41" data-block-id="BTN_C11_S21_V41_B1">आस्पर्शरूपिणा । आस्पर्शो विष्णुस्तं रूपयति प्रकाशयतीत्यास्पर्शरूपि प्राणस्य मनः । आसमन्तात् स्पर्शा भोगा अस्यैवेत्यास्पर्शः ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V41
| id       = BTN_C11_S21_V41_B1
| text    = आस्पर्शरूपिणा । आस्पर्शो विष्णुस्तं रूपयति प्रकाशयतीत्यास्पर्शरूपि प्राणस्य मनः । आसमन्तात् स्पर्शा भोगा अस्यैवेत्यास्पर्शः ।
'भुङ्क्ते यदखिलान् स्पर्शानास्पर्शो विष्णुरुच्यते ।
'भुङ्क्ते यदखिलान् स्पर्शानास्पर्शो विष्णुरुच्यते ।
तस्य प्रकाशकं नित्यं नमस्ये प्राणमेकलम् ।
तस्य प्रकाशकं नित्यं नमस्ये प्राणमेकलम् ।
Line 19,752: Line 14,309:
गायत्र्या उष्णिक् चतुर्वर्णाधिकेत्यादि चतुरुत्तरैः ।
गायत्र्या उष्णिक् चतुर्वर्णाधिकेत्यादि चतुरुत्तरैः ।
जगत्यन्तानामेव चतुरुत्तरत्वनियमः–
जगत्यन्तानामेव चतुरुत्तरत्वनियमः–
'छन्दस्तु नवपादं यज्जगदित्युच्यते बुधैः''॥ इति छन्दोविधाने ॥ ३८-४१ ॥
'छन्दस्तु नवपादं यज्जगदित्युच्यते बुधैः''॥ इति छन्दोविधाने ॥ ३८-४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,761: Line 14,317:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V43_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V43" data-block-id="BTN_C11_S21_V43_B1">विविधरूपत्वेन कल्पनं विकल्पः– 'चत्वारि वाक्''इत्यादि । तत्र वागित्यनुवादः ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V43
| id       = BTN_C11_S21_V43_B1
| text    = विविधरूपत्वेन कल्पनं विकल्पः– 'चत्वारि वाक्''इत्यादि । तत्र वागित्यनुवादः ।
'विधिभागे हरेः पूजैवाभिधाने च तद्गुणाः ।
'विधिभागे हरेः पूजैवाभिधाने च तद्गुणाः ।
विकल्पे तद्बहुत्वं चाप्यपोहे तु तदप्रियम् ॥
विकल्पे तद्बहुत्वं चाप्यपोहे तु तदप्रियम् ॥
Line 19,773: Line 14,326:
ब्रह्महत्या समुद्दिष्टा तां न कुर्यात् कथञ्चन ।
ब्रह्महत्या समुद्दिष्टा तां न कुर्यात् कथञ्चन ।
इत्याद्यपोहवाक्यार्थश्चिन्त्यो विष्णुर्बुधैर्जनैः''॥ इत्यादि च ।
इत्याद्यपोहवाक्यार्थश्चिन्त्यो विष्णुर्बुधैर्जनैः''॥ इत्यादि च ।
मदन्यः कश्चन कोऽपि न वेद ॥ ४२-४३ ॥
मदन्यः कश्चन कोऽपि न वेद ॥ ४२-४३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,782: Line 14,334:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S21_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S21_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S21_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S21_V44" data-block-id="BTN_C11_S21_V44_B1">अभिदश्च स एव अश्च अभिदाः तं अभिदां मामास्थाय, मायामात्रं मदिच्छानिर्मितं शरीरादिकं अनूद्य, उपासनादिकं विधाय, मोक्षरूपेण तच्छरीरादिकं प्रतिषिध्य प्रशाम्यति ।
| verse_id = BTN_C11_S21_V44
| id       = BTN_C11_S21_V44_B1
| text    = अभिदश्च स एव अश्च अभिदाः तं अभिदां मामास्थाय, मायामात्रं मदिच्छानिर्मितं शरीरादिकं अनूद्य, उपासनादिकं विधाय, मोक्षरूपेण तच्छरीरादिकं प्रतिषिध्य प्रशाम्यति ।
'सर्वावताररूपेषु निर्भेदत्वाददोषतः ।
'सर्वावताररूपेषु निर्भेदत्वाददोषतः ।
अभिदा विष्णुरुद्दिष्टस्तमेवोक्त्वा तदिच्छया ॥
अभिदा विष्णुरुद्दिष्टस्तमेवोक्त्वा तदिच्छया ॥
Line 19,791: Line 14,340:
प्रतिषिध्य विमोक्षे तु स्वभावोपास्तिरूपतः ॥
प्रतिषिध्य विमोक्षे तु स्वभावोपास्तिरूपतः ॥
प्रतिशाम्यति वेदोऽयं वासुदेवैकसंश्रयः''॥ इति च ।
प्रतिशाम्यति वेदोऽयं वासुदेवैकसंश्रयः''॥ इति च ।
अभिदामास्थाय कोऽपि शब्दो मेति वा ॥ ४४ ॥
अभिदामास्थाय कोऽपि शब्दो मेति वा ॥ ४४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,806: Line 14,354:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V07" data-block-id="BTN_C11_S22_V07_B1">मायां मदीयां मत्सामर्थ्यम् ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V07
| id       = BTN_C11_S22_V07_B1
| text    = मायां मदीयां मत्सामर्थ्यम् ।
'विष्णोः सामर्थ्यमालम्ब्य तत्त्वसङ्ख्यां मुनीश्वराः ।
'विष्णोः सामर्थ्यमालम्ब्य तत्त्वसङ्ख्यां मुनीश्वराः ।
चक्रुर्हि तदविज्ञाय विवदन्त्यल्पबुद्धयः ॥
चक्रुर्हि तदविज्ञाय विवदन्त्यल्पबुद्धयः ॥
Line 19,816: Line 14,361:
विरुद्धकल्पनं तच्च वासुदेवैकनिष्ठया ।
विरुद्धकल्पनं तच्च वासुदेवैकनिष्ठया ।
निरहङ्कारया नश्येद्विवादैकाश्रयं हि तत्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
निरहङ्कारया नश्येद्विवादैकाश्रयं हि तत्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
यासां सकाशादव्यक्तादिव्यतिकराद्विकल्पो विरुद्धकल्पः । स हि विवादाश्रयः । तत्त्वसङ्ख्या विवक्षाभेदेन बहुधा भवति ॥ ४-७ ॥
यासां सकाशादव्यक्तादिव्यतिकराद्विकल्पो विरुद्धकल्पः । स हि विवादाश्रयः । तत्त्वसङ्ख्या विवक्षाभेदेन बहुधा भवति ॥ ४-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,827: Line 14,371:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V10" data-block-id="BTN_C11_S22_V05_B1">सर्वथा जीवादन्यः परमेश्वरोऽङ्गीकर्तव्यः । जीवस्य स्वत एव ज्ञानायोगात् ॥ ८-१० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V10
| id       = BTN_C11_S22_V05_B1
| text    = सर्वथा जीवादन्यः परमेश्वरोऽङ्गीकर्तव्यः । जीवस्य स्वत एव ज्ञानायोगात् ॥ ८-१० ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,837: Line 14,377:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V11" data-block-id="BTN_C11_S22_V11_B1">स च पुरुषरूपेण तत्स्थितो ज्ञानमुत्पादयति । ईश्वररूपेण बहिःस्थितः फलं ददाति । न च तयोः स्वरूपयोः किञ्चिद्वैलक्षण्यम् । तयोश्चान्यत्वकल्पना तत्स्वरूपादपगमनप्रयोजनाऽनर्थकारिणीत्यर्थः । ज्ञानस्वरूपस्य जीवस्य कथं ज्ञानोत्पादनमित्यतो वक्ति ज्ञानं च प्रकृतेर्गुण इति । जन्यज्ञानं प्रकृतेर्गुणः ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V11
| id       = BTN_C11_S22_V11_B1
| text    = स च पुरुषरूपेण तत्स्थितो ज्ञानमुत्पादयति । ईश्वररूपेण बहिःस्थितः फलं ददाति । न च तयोः स्वरूपयोः किञ्चिद्वैलक्षण्यम् । तयोश्चान्यत्वकल्पना तत्स्वरूपादपगमनप्रयोजनाऽनर्थकारिणीत्यर्थः । ज्ञानस्वरूपस्य जीवस्य कथं ज्ञानोत्पादनमित्यतो वक्ति ज्ञानं च प्रकृतेर्गुण इति । जन्यज्ञानं प्रकृतेर्गुणः ।
'स्वरूपभूतज्ञानं तु सदा जीवस्य विष्णुना ।
'स्वरूपभूतज्ञानं तु सदा जीवस्य विष्णुना ।
नियतं प्राकृतं ज्ञानं भक्त्या तेनैव दीयते''॥ इति च ॥ ११ ॥
नियतं प्राकृतं ज्ञानं भक्त्या तेनैव दीयते''॥ इति च ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,849: Line 14,385:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V12">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V12" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V12">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V12_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V12" data-block-id="BTN_C11_S22_V12_B1">जन्यज्ञानस्य प्राकृतत्वं साधयति – प्रकृतेर्गुणसाम्ये त्वित्यादिना ॥
| verse_id = BTN_C11_S22_V12
| id       = BTN_C11_S22_V12_B1
| text    = जन्यज्ञानस्य प्राकृतत्वं साधयति – प्रकृतेर्गुणसाम्ये त्वित्यादिना ॥
अन्तःस्थः पुरुषो नाम ज्ञानदः सर्वदेहिनाम् ।
अन्तःस्थः पुरुषो नाम ज्ञानदः सर्वदेहिनाम् ।
बहिःस्थ ईश्वरो नाम ज्ञानादिफलदो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥
बहिःस्थ ईश्वरो नाम ज्ञानादिफलदो हरिः''॥ इति मात्स्ये ॥
Line 19,858: Line 14,391:
फलदात्रा तु बाह्येन य ईशेन भिदां वदेत् ॥
फलदात्रा तु बाह्येन य ईशेन भिदां वदेत् ॥
तथैवान्यस्वरूपेषु विष्णोर्यो भेददर्शकः ।
तथैवान्यस्वरूपेषु विष्णोर्यो भेददर्शकः ।
यश्च जीवेश्वराभेदं पश्येत् तेऽनर्थभागिनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ १२ ॥
यश्च जीवेश्वराभेदं पश्येत् तेऽनर्थभागिनः''॥ इति ब्राह्मे ॥ १२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,865: Line 14,397:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V13" data-block-id="BTN_C11_S22_V13_B1">कालो भगवान् ॥ १३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V13
| id       = BTN_C11_S22_V13_B1
| text    = कालो भगवान् ॥ १३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,883: Line 14,411:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V18" data-block-id="BTN_C11_S22_V18_B1">'नवैकादश पञ्च त्रीणि''इत्युक्तानि पुरुषः प्रकृतिरित्यादीनि ॥
| verse_id = BTN_C11_S22_V18
| id       = BTN_C11_S22_V18_B1
| text    = 'नवैकादश पञ्च त्रीणि''इत्युक्तानि पुरुषः प्रकृतिरित्यादीनि ॥
उत्सर्गस्य द्विविधत्वात् पञ्चकद्वयम् ॥
उत्सर्गस्य द्विविधत्वात् पञ्चकद्वयम् ॥
त्रीनिति त्रिगुणानिति वक्तुं गुणप्रवृत्तिमाह– सर्गादावित्यादिना ॥
त्रीनिति त्रिगुणानिति वक्तुं गुणप्रवृत्तिमाह– सर्गादावित्यादिना ॥
Line 19,895: Line 14,420:
'यदा पुरुषशब्देन विरिञ्चस्यैव वाच्यता ।
'यदा पुरुषशब्देन विरिञ्चस्यैव वाच्यता ।
परस्य पृथगुक्त्यैव व्यक्तस्तत्र तु शङ्करः ॥
परस्य पृथगुक्त्यैव व्यक्तस्तत्र तु शङ्करः ॥
तदाऽहङ्कारशब्देन स्कन्दस्यैव वचो भवेत्''॥ इति विवेके ॥१४-१८॥
तदाऽहङ्कारशब्देन स्कन्दस्यैव वचो भवेत्''॥ इति विवेके ॥१४-१८॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,902: Line 14,426:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V19" data-block-id="BTN_C11_S22_V19_B1">सत्वादीन् गत्यादींश्च विना परमात्मना सह षड्विंशतिः । महदहङ्कारौ ब्रह्मरुद्रौ अङ्गीकृत्य स्कन्दं विना परमात्मना सह पञ्चविंशतिः ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V19
| id       = BTN_C11_S22_V19_B1
| text    = सत्वादीन् गत्यादींश्च विना परमात्मना सह षड्विंशतिः । महदहङ्कारौ ब्रह्मरुद्रौ अङ्गीकृत्य स्कन्दं विना परमात्मना सह पञ्चविंशतिः ।
'विषयेन्द्रियप्रकृतिदेवताः परमात्मना ।
'विषयेन्द्रियप्रकृतिदेवताः परमात्मना ।
पञ्चविंशतितत्त्वानि सङ्ख्यातानि विदो विदुः''॥ इति च ।
पञ्चविंशतितत्त्वानि सङ्ख्यातानि विदो विदुः''॥ इति च ।
Line 19,911: Line 14,432:
ततो ज्ञानं विना परमात्मानमङ्गीकृत्यैव देहेन्द्रियाण्यसुश्च नव तत्त्वानि ।
ततो ज्ञानं विना परमात्मानमङ्गीकृत्यैव देहेन्द्रियाण्यसुश्च नव तत्त्वानि ।
'सर्वदेहाभिमानी तु देहिनां तु दिवाकरः ।
'सर्वदेहाभिमानी तु देहिनां तु दिवाकरः ।
इन्द्रियात्मेन्द्र एवैकः प्राणो नाम प्रजापतिः''॥ इति च ॥ १९ ॥
इन्द्रियात्मेन्द्र एवैकः प्राणो नाम प्रजापतिः''॥ इति च ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,918: Line 14,438:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V21" data-block-id="BTN_C11_S22_V21_B1">अवयविनो जन्म तैः खलु ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V21
| id       = BTN_C11_S22_V21_B1
| text    = अवयविनो जन्म तैः खलु ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,928: Line 14,444:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V22" data-block-id="BTN_C11_S22_V22_B1">'भूतानि मात्राश्च परस्तत्त्वैकादशकं स्मृतम्''। इति च । भूतमात्रेत्यारम्भात् तत्सिद्धेरेकादशानां पृथगनुक्तिः ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V22
| id       = BTN_C11_S22_V22_B1
| text    = 'भूतानि मात्राश्च परस्तत्त्वैकादशकं स्मृतम्''। इति च । भूतमात्रेत्यारम्भात् तत्सिद्धेरेकादशानां पृथगनुक्तिः ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,940: Line 14,452:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V24" data-block-id="BTN_C11_S22_V24_B1">आत्मना सहैव मन उच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V24
| id       = BTN_C11_S22_V24_B1
| text    = आत्मना सहैव मन उच्यते ।
'आत्मनः सन्निधिस्थत्वान्मनसस्तु तदुक्तितः ।
'आत्मनः सन्निधिस्थत्वान्मनसस्तु तदुक्तितः ।
उक्तो भवेत्परात्माऽपि तत्त्वषोडशकं यदा''॥ इति च ।
उक्तो भवेत्परात्माऽपि तत्त्वषोडशकं यदा''॥ इति च ।
Line 19,950: Line 14,459:
एवं त्रयोदशैवाऽहुस्तत्त्वानि मुनयो वराः''॥ इति च ।
एवं त्रयोदशैवाऽहुस्तत्त्वानि मुनयो वराः''॥ इति च ।
'आत्मेति परमात्मा च विरिञ्चश्चापि कथ्यते ।
'आत्मेति परमात्मा च विरिञ्चश्चापि कथ्यते ।
वायुर्मुनश्च देहश्च स्वयमित्यपि कुत्रचित्''॥ इति प्रत्यये ॥ २३,२४ ॥
वायुर्मुनश्च देहश्च स्वयमित्यपि कुत्रचित्''॥ इति प्रत्यये ॥ २३,२४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,961: Line 14,469:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V27" data-block-id="BTN_C11_S22_V27_B1">यद्यपि परमात्मा प्रकृतिश्च विलक्षणौ तथापि तयोर्वैलक्षण्यं न लक्ष्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V27
| id       = BTN_C11_S22_V27_B1
| text    = यद्यपि परमात्मा प्रकृतिश्च विलक्षणौ तथापि तयोर्वैलक्षण्यं न लक्ष्यते ।
'अन्तरं च भिदा चेति वैलक्षण्यं प्रकीर्तितम्''। इति च ।
'अन्तरं च भिदा चेति वैलक्षण्यं प्रकीर्तितम्''। इति च ।
तद्वैलक्षण्यं कुतो न दृश्यत इति प्रश्नाभिप्रायः ॥ अन्योन्याधारत्वमेव दृश्यते । न तु परमेश्वरस्यानन्याधारत्वेन प्रकृत्याधारत्वं मन्दमतीनामित्यर्थः ॥
तद्वैलक्षण्यं कुतो न दृश्यत इति प्रश्नाभिप्रायः ॥ अन्योन्याधारत्वमेव दृश्यते । न तु परमेश्वरस्यानन्याधारत्वेन प्रकृत्याधारत्वं मन्दमतीनामित्यर्थः ॥
'आधारः प्रकृतेर्विष्णुर्नाऽधारस्तु हरेः क्वचित् ।
'आधारः प्रकृतेर्विष्णुर्नाऽधारस्तु हरेः क्वचित् ।
तथाऽप्यव्यक्तगो यद्वद्दृश्यते मन्दचेतसाम्''॥ इति पाद्मे ॥ २५-२७ ॥
तथाऽप्यव्यक्तगो यद्वद्दृश्यते मन्दचेतसाम्''॥ इति पाद्मे ॥ २५-२७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 19,975: Line 14,479:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V28_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V28" data-block-id="BTN_C11_S22_V28_B1">प्रकृतिः पुरुषश्चेत्येव अन्योन्यविलक्षणावेव । एष विकल्पः । वैलक्षण्या-दर्शनं विरुद्धकल्पनमेव । यस्माद् गुणव्यतिकरात्मकः सर्गो विकार-निमित्तः । स च गुणव्यतिकरस्त्रिविधः सत्त्वरजस्तमसामेकैकप्राधान्येन । तत्र तमःप्रधानानामेव विरुद्धकल्पनम् । तस्मात् तम एवात्र कारण-मित्यर्थः ॥ २८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V28
| id       = BTN_C11_S22_V28_B1
| text    = प्रकृतिः पुरुषश्चेत्येव अन्योन्यविलक्षणावेव । एष विकल्पः । वैलक्षण्या-दर्शनं विरुद्धकल्पनमेव । यस्माद् गुणव्यतिकरात्मकः सर्गो विकार-निमित्तः । स च गुणव्यतिकरस्त्रिविधः सत्त्वरजस्तमसामेकैकप्राधान्येन । तत्र तमःप्रधानानामेव विरुद्धकल्पनम् । तस्मात् तम एवात्र कारण-मित्यर्थः ॥ २८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 19,985: Line 14,485:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V29_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V29" data-block-id="BTN_C11_S22_V29_B1">तत्रापि प्रकृतिरेव कारणम् । ईश्वरेच्छा च । विकाराज्जातत्वाद् वैकारिक इत्युच्यते अहङ्कारस्त्रिविधोऽपि ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V29
| id       = BTN_C11_S22_V29_B1
| text    = तत्रापि प्रकृतिरेव कारणम् । ईश्वरेच्छा च । विकाराज्जातत्वाद् वैकारिक इत्युच्यते अहङ्कारस्त्रिविधोऽपि ।
'वैकारिको महांश्चैव तथाऽहङ्कार एव च ।
'वैकारिको महांश्चैव तथाऽहङ्कार एव च ।
तथैव सात्विकश्चांशो वैकारिक इति त्रिधा''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥
तथैव सात्विकश्चांशो वैकारिक इति त्रिधा''॥ इति शब्दनिर्णये ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,003: Line 14,499:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V33" data-block-id="BTN_C11_S22_V33_B1">अध्यात्ममिन्द्रियाणि । तैरेव विपरीतं ज्ञानं जायते ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V33
| id       = BTN_C11_S22_V33_B1
| text    = अध्यात्ममिन्द्रियाणि । तैरेव विपरीतं ज्ञानं जायते ।
'अहङ्कारे विद्यमाने भ्रमो भवति नान्यदा ।
'अहङ्कारे विद्यमाने भ्रमो भवति नान्यदा ।
सम्यज्ज्ञानं हरेः शक्त्या तन्मुक्तस्य विशेषतः ॥
सम्यज्ज्ञानं हरेः शक्त्या तन्मुक्तस्य विशेषतः ॥
Line 20,019: Line 14,512:
भिदा विपर्ययेण विद्यमानं नास्ति अविद्यमानमस्तीति विवादः ।
भिदा विपर्ययेण विद्यमानं नास्ति अविद्यमानमस्तीति विवादः ।
'असदस्ति च सन्नास्तीत्येवं भेदाद्विवादनम् ।
'असदस्ति च सन्नास्तीत्येवं भेदाद्विवादनम् ।
सदैव हरिपादाब्जविमुखानां प्रवर्तते''॥ इति च ॥ ३०-३३ ॥
सदैव हरिपादाब्जविमुखानां प्रवर्तते''॥ इति च ॥ ३०-३३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,026: Line 14,518:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V38" data-block-id="BTN_C11_S22_V38_B1">विषयाभिनिवेशेन उत्तरदेहाभिनिवेशेन पूर्वदेहास्मरणं यत् तन्मृत्युः ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V38
| id       = BTN_C11_S22_V38_B1
| text    = विषयाभिनिवेशेन उत्तरदेहाभिनिवेशेन पूर्वदेहास्मरणं यत् तन्मृत्युः ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,036: Line 14,524:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V41">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V41" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V41">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V41_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V41" data-block-id="BTN_C11_S22_V41_B1">ईदृशं वर्तमानं आयः एष्यन् सः अतीत इति त्रैविध्यं भाति । विज्ञाय वस्तुनि विज्ञाते सति । दीर्घलोपः 'अत्रा ते''इतिवत् ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V41
| id       = BTN_C11_S22_V41_B1
| text    = ईदृशं वर्तमानं आयः एष्यन् सः अतीत इति त्रैविध्यं भाति । विज्ञाय वस्तुनि विज्ञाते सति । दीर्घलोपः 'अत्रा ते''इतिवत् ।
'क्षैप्रे दीर्घलोपः''इति सूत्रात् ।
'क्षैप्रे दीर्घलोपः''इति सूत्रात् ।
अयमेवाऽत्मानात्मनोर्विशेषहेतुः । यथा प्रायोऽ-सज्जनोऽसज्जनमेव जनयतीति पितृज्ञानात् पुत्रदौरात्म्यं ज्ञायते । एवमनित्य-त्वादनात्मत्वं देहादेरित्यर्थः ॥ ४१ ॥
अयमेवाऽत्मानात्मनोर्विशेषहेतुः । यथा प्रायोऽ-सज्जनोऽसज्जनमेव जनयतीति पितृज्ञानात् पुत्रदौरात्म्यं ज्ञायते । एवमनित्य-त्वादनात्मत्वं देहादेरित्यर्थः ॥ ४१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,048: Line 14,532:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V44">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V44" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V44">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V44_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V44" data-block-id="BTN_C11_S22_V44_B1">सोऽयमेवेति मृषा ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V44
| id       = BTN_C11_S22_V44_B1
| text    = सोऽयमेवेति मृषा ।
'स चायमिति तु ज्ञानं न मृषाऽयं स एव तु ।
'स चायमिति तु ज्ञानं न मृषाऽयं स एव तु ।
इति ज्ञानं मृषैव स्यात् भेदाभेदौ यतस्तनोः ॥
इति ज्ञानं मृषैव स्यात् भेदाभेदौ यतस्तनोः ॥
Line 20,061: Line 14,542:
एवं जडेषु नियमश्चिद्रूपेष्वभिदैव तु''॥ इति च ॥
एवं जडेषु नियमश्चिद्रूपेष्वभिदैव तु''॥ इति च ॥
'ये धर्मा नियमेनैव धर्मिणो न वियोगिनः ।
'ये धर्मा नियमेनैव धर्मिणो न वियोगिनः ।
जडस्था अप्यभिन्नास्ते भिन्नाभिन्ना वियोगिनः''॥ इति च ॥४४॥
जडस्था अप्यभिन्नास्ते भिन्नाभिन्ना वियोगिनः''॥ इति च ॥४४॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,068: Line 14,548:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V48">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V48" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V48">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V48_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V48" data-block-id="BTN_C11_S22_V48_B1">अभिज्ञाद्वयलक्षणौ अभिमानमात्रौ ॥ ४८ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S22_V48
| id       = BTN_C11_S22_V48_B1
| text    = अभिज्ञाद्वयलक्षणौ अभिमानमात्रौ ॥ ४८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,078: Line 14,554:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V49" data-block-id="BTN_C11_S22_V49_B1">तरोर्बीजविकारदृष्टान्तेन विद्वान् देहाभिमानं त्यक्त्वा संयमं याति । परमात्मनश्च भेदं जानाति प्रकृत्यादेः ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V49
| id       = BTN_C11_S22_V49_B1
| text    = तरोर्बीजविकारदृष्टान्तेन विद्वान् देहाभिमानं त्यक्त्वा संयमं याति । परमात्मनश्च भेदं जानाति प्रकृत्यादेः ।
'बीजाद्यवस्थासंयुक्ताद्वृक्षाद्द्रष्टा यथा पृथक् ।
'बीजाद्यवस्थासंयुक्ताद्वृक्षाद्द्रष्टा यथा पृथक् ।
एवं विकारिणो विष्णुर्जीवश्च पृथगेव तु''॥ इति च ॥ ४९ ॥
एवं विकारिणो विष्णुर्जीवश्च पृथगेव तु''॥ इति च ॥ ४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,090: Line 14,562:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V52_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V52" data-block-id="BTN_C11_S22_V52_B1">'दुःखशोकादयः सर्वे ज्ञेया बुद्धिगुणा इति ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V52
| id       = BTN_C11_S22_V52_B1
| text    = 'दुःखशोकादयः सर्वे ज्ञेया बुद्धिगुणा इति ।
सुखज्ञाने तु जीवस्य भक्तिः स्नेहस्तथैव च ॥
सुखज्ञाने तु जीवस्य भक्तिः स्नेहस्तथैव च ॥
विपर्ययेणासुराणां जीवबुद्धिगुणा मताः''॥ इति च ॥
विपर्ययेणासुराणां जीवबुद्धिगुणा मताः''॥ इति च ॥
'आत्मनोऽपि गुणा बुद्धिकृता बुद्धिगुणा इति ।
'आत्मनोऽपि गुणा बुद्धिकृता बुद्धिगुणा इति ।
उच्यन्ते सुखदुःखाद्याः परमात्मकृता यथा''॥ इति त्रैकाल्ये ॥५२॥
उच्यन्ते सुखदुःखाद्याः परमात्मकृता यथा''॥ इति त्रैकाल्ये ॥५२॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,106: Line 14,574:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S22_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S22_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S22_V54_B1" data-verse="BTN_C11_S22_V54" data-block-id="BTN_C11_S22_V54_B1">मृषा वृथा ।
| verse_id = BTN_C11_S22_V54
| id       = BTN_C11_S22_V54_B1
| text    = मृषा वृथा ।
'अल्पप्रयोजनं यत्तन्मृषेत्येव तदुच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।
'अल्पप्रयोजनं यत्तन्मृषेत्येव तदुच्यते''। इति शब्दनिर्णये ।
आत्मनः स्वत एव दुःखाद्याः सुखादिवदिति मिथ्याबुद्धिरिति वा ॥
आत्मनः स्वत एव दुःखाद्याः सुखादिवदिति मिथ्याबुद्धिरिति वा ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,122: Line 14,586:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V49">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V49" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V49">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V49_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V49" data-block-id="BTN_C11_S23_V49_B1">सात्विकमनोविवक्षया देवशब्दः । तामसमनोविवक्षया शत्रुशब्दः ।
| verse_id = BTN_C11_S23_V49
| id       = BTN_C11_S23_V49_B1
| text    = सात्विकमनोविवक्षया देवशब्दः । तामसमनोविवक्षया शत्रुशब्दः ।
'एकस्थानाधिपत्ये तु भिन्नानामपि युज्यते ।
'एकस्थानाधिपत्ये तु भिन्नानामपि युज्यते ।
अभेदेन परामर्शः सादृश्येनापि वस्तुनोः''॥ इति प्रयोगे ॥
अभेदेन परामर्शः सादृश्येनापि वस्तुनोः''॥ इति प्रयोगे ॥
'ऋते द्वे ब्रह्मणी कस्य मनो याति वशं क्वचित् ।
'ऋते द्वे ब्रह्मणी कस्य मनो याति वशं क्वचित् ।
श्रियं सरस्वतीं वापि याति वा तत्प्रसादतः''॥ इति पाद्मे ॥
श्रियं सरस्वतीं वापि याति वा तत्प्रसादतः''॥ इति पाद्मे ॥
उदासीनानां रिपुम् । सम्यग्ज्ञानवतां न रिपुत्वं शक्यत इत्यर्थः ॥ ४८,४९ ॥
उदासीनानां रिपुम् । सम्यग्ज्ञानवतां न रिपुत्वं शक्यत इत्यर्थः ॥ ४८,४९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,137: Line 14,597:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V50">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V50" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V50">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V50_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V50" data-block-id="BTN_C11_S23_V50_B1">अभिमानमात्रेणैव जीवस्य देहेन सम्बन्ध इति मनोमात्रम् । मनसा निर्माणमिति । अहमन्य इत्यपि देहमात्रे मन्यन्ते ।
| verse_id = BTN_C11_S23_V50
| id       = BTN_C11_S23_V50_B1
| text    = अभिमानमात्रेणैव जीवस्य देहेन सम्बन्ध इति मनोमात्रम् । मनसा निर्माणमिति । अहमन्य इत्यपि देहमात्रे मन्यन्ते ।
'देहमात्रं स्वमात्मानं यः परं चाभिपश्यति ।
'देहमात्रं स्वमात्मानं यः परं चाभिपश्यति ।
अन्धे तमसि मग्नस्य नोत्तारस्तस्य कुत्रचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥
अन्धे तमसि मग्नस्य नोत्तारस्तस्य कुत्रचित्''॥ इति च ॥ ५० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,149: Line 14,605:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V51">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V51" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V51">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V51_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V51" data-block-id="BTN_C11_S23_V51_B1">'जनशब्दः स्वतो जीवे क्वचिद्देहे च वर्तते''। इति प्रयोगे ॥ ५१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S23_V51
| id       = BTN_C11_S23_V51_B1
| text    = 'जनशब्दः स्वतो जीवे क्वचिद्देहे च वर्तते''। इति प्रयोगे ॥ ५१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,159: Line 14,611:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V52_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V52" data-block-id="BTN_C11_S23_V52_B1">अयोग्यक्रोधादेर्मन एव कारणम् ।
| verse_id = BTN_C11_S23_V52
| id       = BTN_C11_S23_V52_B1
| text    = अयोग्यक्रोधादेर्मन एव कारणम् ।
'अविकाराश्च ते देवा विकारा इति शब्दिताः ।
'अविकाराश्च ते देवा विकारा इति शब्दिताः ।
अभिमानाद्विकारस्य स्वतः शक्ता अपि ध्रुवम्''॥ इति च ॥ ५२ ॥
अभिमानाद्विकारस्य स्वतः शक्ता अपि ध्रुवम्''॥ इति च ॥ ५२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,171: Line 14,619:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V53">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V53" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V53">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V53_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V53" data-block-id="BTN_C11_S23_V53_B1">नह्यात्मनः स्वभावादन्यद्भवति । यदि दृश्यते तथाऽपि मृषा स्यात् । सुखरूपं दुःखं न भवति । अतो मन एव तथा दर्शयति ।
| verse_id = BTN_C11_S23_V53
| id       = BTN_C11_S23_V53_B1
| text    = नह्यात्मनः स्वभावादन्यद्भवति । यदि दृश्यते तथाऽपि मृषा स्यात् । सुखरूपं दुःखं न भवति । अतो मन एव तथा दर्शयति ।
'जीवस्य सुखरूपस्य न दुःखं क्वचिदिष्यते ।
'जीवस्य सुखरूपस्य न दुःखं क्वचिदिष्यते ।
अतो मनोऽभिमानेन दुःखी भवति नान्यथा''॥ इति भारते ॥५३॥
अतो मनोऽभिमानेन दुःखी भवति नान्यथा''॥ इति भारते ॥५३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,183: Line 14,627:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V54">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V54" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V54">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V54_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V54" data-block-id="BTN_C11_S23_V54_B1">गृह्यमाणत्वाद् ग्रहो देहः ॥ ५४ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S23_V54
| id       = BTN_C11_S23_V54_B1
| text    = गृह्यमाणत्वाद् ग्रहो देहः ॥ ५४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,193: Line 14,633:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V55">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V55" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V55">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V55_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V55" data-block-id="BTN_C11_S23_V55_B1">अजडत्वे आत्मनः ॥ ५५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S23_V55
| id       = BTN_C11_S23_V55_B1
| text    = अजडत्वे आत्मनः ॥ ५५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,203: Line 14,639:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V56">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V56" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V56">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V56_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V56" data-block-id="BTN_C11_S23_V56_B1">तदात्मनः कालाधीनस्य ।
| verse_id = BTN_C11_S23_V56
| id       = BTN_C11_S23_V56_B1
| text    = तदात्मनः कालाधीनस्य ।
'स्वातन्त्र्यमात्मशब्दोक्तं स्वरूपमपि कुत्रचित्''॥ इति विवेके ॥
'स्वातन्त्र्यमात्मशब्दोक्तं स्वरूपमपि कुत्रचित्''॥ इति विवेके ॥
यथाऽग्नेर्हिमस्य च नैव दुःखं तापादिनिमित्तं जडत्वात् । एवं जडत्वाद्देह-स्यापि कालादिसम्बन्धे विद्यमानेऽपि न दुःखं युक्तम् ।
यथाऽग्नेर्हिमस्य च नैव दुःखं तापादिनिमित्तं जडत्वात् । एवं जडत्वाद्देह-स्यापि कालादिसम्बन्धे विद्यमानेऽपि न दुःखं युक्तम् ।
Line 20,216: Line 14,649:
तद्वशाः सर्वदेवाश्च तेनैव सुखदुःखिनः ॥
तद्वशाः सर्वदेवाश्च तेनैव सुखदुःखिनः ॥
नियन्ता तस्य च प्राणस्ततोऽपि बलवत्तरः ।
नियन्ता तस्य च प्राणस्ततोऽपि बलवत्तरः ।
तन्नियन्ता हरिः साक्षात् परमानन्दलक्षणः''॥ इति तात्पर्ये ॥ ५६ ॥
तन्नियन्ता हरिः साक्षात् परमानन्दलक्षणः''॥ इति तात्पर्ये ॥ ५६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,225: Line 14,657:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V57">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S23_V57" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S23_V57">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S23_V57_B1" data-verse="BTN_C11_S23_V57" data-block-id="BTN_C11_S23_V57_B1">आत्मनः मनसः ॥ भौमयोर्विकारयोः पीड्यपीडकयोः उभयमनसोः सतोर्दुःखं भवति । ग्रहस्य ग्रहणरूपस्य मनसः सत एव । जडे मनसि सत्येव । तदात्मनो मनसः सतः । संसृतिरूपिणः आत्मनो जीवस्य यथा तथा न हि परस्य । अमनस्त्वात् । अतो मनोऽन्वय-व्यतिरेक इति भावः ॥ ५७ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S23_V57
| id       = BTN_C11_S23_V57_B1
| text    = आत्मनः मनसः ॥ भौमयोर्विकारयोः पीड्यपीडकयोः उभयमनसोः सतोर्दुःखं भवति । ग्रहस्य ग्रहणरूपस्य मनसः सत एव । जडे मनसि सत्येव । तदात्मनो मनसः सतः । संसृतिरूपिणः आत्मनो जीवस्य यथा तथा न हि परस्य । अमनस्त्वात् । अतो मनोऽन्वय-व्यतिरेक इति भावः ॥ ५७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,237: Line 14,665:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V02" data-block-id="BTN_C11_S24_V02_B1">'यथैवार्थस्तथा ज्ञानं ज्ञानार्थैक्यमुदाहृतम् ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V02
तथा कृतयुगे प्रायस्तदन्येषु तु कस्यचित्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S24_V02_B1
| text    = 'यथैवार्थस्तथा ज्ञानं ज्ञानार्थैक्यमुदाहृतम् ।
तथा कृतयुगे प्रायस्तदन्येषु तु कस्यचित्''॥ इति ब्रह्मतर्के ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,248: Line 14,672:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V03" data-block-id="BTN_C11_S24_V03_B1">फलं रूपयतीति फलरूपः । ज्ञानार्थैक्येन सत्यम् । पश्चात् तद्द्विधा समभवत् । तच्छब्दार्थात्मकमुभयं बृहत्तरम् ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S24_V03
| id       = BTN_C11_S24_V03_B1
| text    = फलं रूपयतीति फलरूपः । ज्ञानार्थैक्येन सत्यम् । पश्चात् तद्द्विधा समभवत् । तच्छब्दार्थात्मकमुभयं बृहत्तरम् ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,264: Line 14,684:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V07" data-block-id="BTN_C11_S24_V07_B1">'ज्ञानाभिमानी पुरुषः स ब्रह्मा समुदाहृतः ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V07
| id       = BTN_C11_S24_V07_B1
| text    = 'ज्ञानाभिमानी पुरुषः स ब्रह्मा समुदाहृतः ।
अर्थाभिमानी प्रकृतिर्गायत्री सा प्रकीर्तिता ॥
अर्थाभिमानी प्रकृतिर्गायत्री सा प्रकीर्तिता ॥
तयोर्नियामको विष्णुः श्रीश्चानुग्राहिका स्मृता ।
तयोर्नियामको विष्णुः श्रीश्चानुग्राहिका स्मृता ।
Line 20,283: Line 14,700:
वैकारिको ब्रह्मजस्तु तैजसो वायुजः स्मृतः ।
वैकारिको ब्रह्मजस्तु तैजसो वायुजः स्मृतः ।
तामसोऽनन्तजश्चैव स एको गुणभेदतः''॥ इति प्राथम्ये ॥
तामसोऽनन्तजश्चैव स एको गुणभेदतः''॥ इति प्राथम्ये ॥
'चिदचिद् यद्वशे सर्वं स रुद्रश्चिदचिन्मयः''॥ इति च ॥ ४-७ ॥
'चिदचिद् यद्वशे सर्वं स रुद्रश्चिदचिन्मयः''॥ इति च ॥ ४-७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,290: Line 14,706:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V10" data-block-id="BTN_C11_S24_V10_B1">'चिदानन्दशरीरस्तु प्रविष्टोऽण्डे हरिः स्वयम् ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V10
| id       = BTN_C11_S24_V10_B1
| text    = 'चिदानन्दशरीरस्तु प्रविष्टोऽण्डे हरिः स्वयम् ।
तन्नाभेर्भूतदेहोऽभूत् पद्मादपि चतुर्मुखः ॥
तन्नाभेर्भूतदेहोऽभूत् पद्मादपि चतुर्मुखः ॥
चतुर्मुखस्तु सर्वाण्डव्याप्तदेहो महातपाः ।
चतुर्मुखस्तु सर्वाण्डव्याप्तदेहो महातपाः ।
हरिस्तु सर्वव्याप्तोऽपि भूतदेहो न तु क्वचित् ॥
हरिस्तु सर्वव्याप्तोऽपि भूतदेहो न तु क्वचित् ॥
नैवास्य प्राकृतो देहः प्रादुर्भावेष्वपि क्वचित्''॥ इति निवृत्ते ॥१०॥
नैवास्य प्राकृतो देहः प्रादुर्भावेष्वपि क्वचित्''॥ इति निवृत्ते ॥१०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,304: Line 14,716:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V14" data-block-id="BTN_C11_S24_V14_B1">महरादीनामपि भक्तियोगोऽपेक्षित एव । आधिक्येनापेक्षितत्वात् 'भक्ति-योगस्य मद्गतिः''। इत्युक्तम् ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V14
| id       = BTN_C11_S24_V14_B1
| text    = महरादीनामपि भक्तियोगोऽपेक्षित एव । आधिक्येनापेक्षितत्वात् 'भक्ति-योगस्य मद्गतिः''। इत्युक्तम् ।
'नैव विष्णावभक्तस्य महर्लोकादिका गतिः ।
'नैव विष्णावभक्तस्य महर्लोकादिका गतिः ।
भक्त्युद्रेकात् क्रमादूर्ध्वं यावद्विष्णुप्रवेशनम् ॥
भक्त्युद्रेकात् क्रमादूर्ध्वं यावद्विष्णुप्रवेशनम् ॥
Line 20,322: Line 14,731:
पादयोगाख्यमुद्दिष्टं ध्यानं नित्यमखण्डितम् ।
पादयोगाख्यमुद्दिष्टं ध्यानं नित्यमखण्डितम् ।
पादयोगान्महर्लोको जनलोकस्तु योगतः ॥
पादयोगान्महर्लोको जनलोकस्तु योगतः ॥
तपसस्तु तपोलोकः प्राप्यते नान्यतः क्वचित्''॥ इति ध्यानयोगे ॥ १४ ॥
तपसस्तु तपोलोकः प्राप्यते नान्यतः क्वचित्''॥ इति ध्यानयोगे ॥ १४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,329: Line 14,737:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V15" data-block-id="BTN_C11_S24_V15_B1">कालात्मना ज्ञानाद्यात्मना ॥ १५ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S24_V15
| id       = BTN_C11_S24_V15_B1
| text    = कालात्मना ज्ञानाद्यात्मना ॥ १५ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,339: Line 14,743:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V17" data-block-id="BTN_C11_S24_V17_B1">'प्रकृतेस्तु विकाराणां कोट्यंशोऽभेद इष्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V17
| id       = BTN_C11_S24_V17_B1
| text    = 'प्रकृतेस्तु विकाराणां कोट्यंशोऽभेद इष्यते ।
तथैवैकांशतो भेदः सोऽपि नाभेदवर्जितः ।
तथैवैकांशतो भेदः सोऽपि नाभेदवर्जितः ।
भेदाभेदमतः प्राहुरभेदं वा तयोर्बुधाः''॥ इति विवेके ॥ १७ ॥
भेदाभेदमतः प्राहुरभेदं वा तयोर्बुधाः''॥ इति विवेके ॥ १७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,351: Line 14,751:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V18" data-block-id="BTN_C11_S24_V18_B1">'पारमार्थिकसत्यत्वं स्वातन्त्र्यमभिधीयते ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V18
| id       = BTN_C11_S24_V18_B1
| text    = 'पारमार्थिकसत्यत्वं स्वातन्त्र्यमभिधीयते ।
तद्विष्णोरेव नान्यस्य तदन्येषां सदाऽस्तिता''॥ इति च ॥
तद्विष्णोरेव नान्यस्य तदन्येषां सदाऽस्तिता''॥ इति च ॥
यद्ब्रह्मोपादाय । पूर्वः प्रकृत्यादिः । आदिरन्तश्च यद्ब्रह्मणि यस्मात् तस्मात् तह्म परमार्थसत्यम् ॥ १८ ॥
यद्ब्रह्मोपादाय । पूर्वः प्रकृत्यादिः । आदिरन्तश्च यद्ब्रह्मणि यस्मात् तस्मात् तह्म परमार्थसत्यम् ॥ १८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,363: Line 14,759:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V19" data-block-id="BTN_C11_S24_V19_B1">परः पुरुषो हिरण्यगर्भः । कालोऽपि रूपान्तरेण स एव ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V19
| id       = BTN_C11_S24_V19_B1
| text    = परः पुरुषो हिरण्यगर्भः । कालोऽपि रूपान्तरेण स एव ।
'कालाभिमानी ब्रह्मा तु काल इत्यभिशब्दितः ।
'कालाभिमानी ब्रह्मा तु काल इत्यभिशब्दितः ।
सर्वजीवाभिमानी स परः परुष उच्यते ॥
सर्वजीवाभिमानी स परः परुष उच्यते ॥
Line 20,374: Line 14,767:
आधारो व्यञ्जकश्चैव प्रसवीता च केशवः ।
आधारो व्यञ्जकश्चैव प्रसवीता च केशवः ।
'कालप्रकृतिपुंसां च तन्मूलप्रकृतेरपि ।
'कालप्रकृतिपुंसां च तन्मूलप्रकृतेरपि ।
आधारो व्यञ्जकश्चैव सर्वस्यापि नियामकः''॥ इति च ॥ १९ ॥
आधारो व्यञ्जकश्चैव सर्वस्यापि नियामकः''॥ इति च ॥ १९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,381: Line 14,773:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V20_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V20" data-block-id="BTN_C11_S24_V20_B1">यावत् स्थितिरस्ति तावदुत्पत्तिरस्त्येव । यावदीक्षणं यावत्प्रलयः स्यादिति भगवतः स्मरणम् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S24_V20
| id       = BTN_C11_S24_V20_B1
| text    = यावत् स्थितिरस्ति तावदुत्पत्तिरस्त्येव । यावदीक्षणं यावत्प्रलयः स्यादिति भगवतः स्मरणम् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,391: Line 14,779:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V21" data-block-id="BTN_C11_S24_V21_B1">'विशेषेण गुणोद्रेकाद्विशेषः पृथिवी स्मृता''। इति प्रवृत्ते ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V21
पञ्चत्वानन्तरमविशेषाय ॥ २१ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S24_V21_B1
| text    = 'विशेषेण गुणोद्रेकाद्विशेषः पृथिवी स्मृता''। इति प्रवृत्ते ।
पञ्चत्वानन्तरमविशेषाय ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,402: Line 14,786:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V22" data-block-id="BTN_C11_S24_V22_B1">'देव्यामोषधिमानिन्यां लीयतेऽन्नाभिमानिनी''। इत्यादि च ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S24_V22
| id       = BTN_C11_S24_V22_B1
| text    = 'देव्यामोषधिमानिन्यां लीयतेऽन्नाभिमानिनी''। इत्यादि च ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,418: Line 14,798:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S24_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S24_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S24_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S24_V27" data-block-id="BTN_C11_S24_V27_B1">'विकारजत्वात्तु महान्वैकारिक उदाहृतः ।
| verse_id = BTN_C11_S24_V27
| id       = BTN_C11_S24_V27_B1
| text    = 'विकारजत्वात्तु महान्वैकारिक उदाहृतः ।
ईशनादीश्वरश्चैव ब्रह्मा बृंहणतः स्मृतः''॥ इति च ॥
ईशनादीश्वरश्चैव ब्रह्मा बृंहणतः स्मृतः''॥ इति च ॥
'गायत्री चैव सावित्री तथैव च सरस्वती ।
'गायत्री चैव सावित्री तथैव च सरस्वती ।
Line 20,436: Line 14,813:
पुरुषेणापि सामीप्यं प्रकृतेर्लय उच्यते ॥
पुरुषेणापि सामीप्यं प्रकृतेर्लय उच्यते ॥
ब्रह्मा च प्रकृतिश्चैव मुक्तिगौ विलये यतः ।
ब्रह्मा च प्रकृतिश्चैव मुक्तिगौ विलये यतः ।
अतस्तौ भिन्नदेहौ तु ज्ञानमात्रौ समीपगौ''॥ इत्यादि च ॥ २५-२७॥
अतस्तौ भिन्नदेहौ तु ज्ञानमात्रौ समीपगौ''॥ इत्यादि च ॥ २५-२७॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,445: Line 14,821:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V03" data-block-id="BTN_C11_S25_V03_B1">'राजसेऽपि यदा दुःखं तामसे किमुतेति तत् ।
| verse_id = BTN_C11_S25_V03
राजसे दुःखवचनं तामसेऽतिविवक्षया''॥ इति प्रद्योते ॥ ३ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S25_V03_B1
| text    = 'राजसेऽपि यदा दुःखं तामसे किमुतेति तत् ।
राजसे दुःखवचनं तामसेऽतिविवक्षया''॥ इति प्रद्योते ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,456: Line 14,828:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V22" data-block-id="BTN_C11_S25_V22_B1">'नैर्गुण्यसाधनं यत् तन्निर्गुणं परिकीर्तितम्''। इति च ॥ २२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S25_V22
| id       = BTN_C11_S25_V22_B1
| text    = 'नैर्गुण्यसाधनं यत् तन्निर्गुणं परिकीर्तितम्''। इति च ॥ २२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,466: Line 14,834:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V24">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V24" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V24">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V24_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V24" data-block-id="BTN_C11_S25_V24_B1">'यथाशास्त्रोक्तविज्ञानं केवलं ज्ञानमुच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S25_V24
| id       = BTN_C11_S25_V24_B1
| text    = 'यथाशास्त्रोक्तविज्ञानं केवलं ज्ञानमुच्यते ।
स्वदृष्टशास्त्रानुकूल्याददृष्टानां च भक्तितः ॥
स्वदृष्टशास्त्रानुकूल्याददृष्टानां च भक्तितः ॥
गुणानां तु हरौ भावं विनिश्चित्यैतदाश्रयात् ।
गुणानां तु हरौ भावं विनिश्चित्यैतदाश्रयात् ।
यथाशास्त्रानुसन्धानं ज्ञानं तु हरिसंश्रयम्''॥ इति च ॥ २४ ॥
यथाशास्त्रानुसन्धानं ज्ञानं तु हरिसंश्रयम्''॥ इति च ॥ २४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,479: Line 14,843:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V27_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V27" data-block-id="BTN_C11_S25_V27_B1">'श्रुतशास्त्रानुसारेण या श्रद्धा परमात्मनि ।
| verse_id = BTN_C11_S25_V27
| id       = BTN_C11_S25_V27_B1
| text    = 'श्रुतशास्त्रानुसारेण या श्रद्धा परमात्मनि ।
सा सात्विकी तदन्यस्याप्यनुसारेण निर्गुणा ॥
सा सात्विकी तदन्यस्याप्यनुसारेण निर्गुणा ॥
अश्रुत्वाऽपि प्रमाणं यो वासुदेवैकसंश्रयः ।
अश्रुत्वाऽपि प्रमाणं यो वासुदेवैकसंश्रयः ।
स निर्गुणो भागवतः समुद्दिष्टो मनीषिभिः''॥ इति च ॥ २७ ॥
स निर्गुणो भागवतः समुद्दिष्टो मनीषिभिः''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,492: Line 14,852:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V29">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V29" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V29">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V29_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V29" data-block-id="BTN_C11_S25_V29_B1">'परोक्षज्ञानमात्मोत्थमापरोक्ष्येण दर्शनम् ।
| verse_id = BTN_C11_S25_V29
| id       = BTN_C11_S25_V29_B1
| text    = 'परोक्षज्ञानमात्मोत्थमापरोक्ष्येण दर्शनम् ।
विष्ण्वाश्रयं सुखं नित्यं गमयेत् तत्प्रसादतः ॥
विष्ण्वाश्रयं सुखं नित्यं गमयेत् तत्प्रसादतः ॥
न तु विष्णोः स्वरूपं तु सुखं केनचिदाप्यते ।
न तु विष्णोः स्वरूपं तु सुखं केनचिदाप्यते ।
तस्यैव विषयत्वात्तु तत्सुखं चेति भण्यते ॥
तस्यैव विषयत्वात्तु तत्सुखं चेति भण्यते ॥
परोक्षज्ञानगो यस्माद्विषयः स्वमनोगतः ।
परोक्षज्ञानगो यस्माद्विषयः स्वमनोगतः ।
अत आत्मोत्थमित्येव सुखमाहुर्विपश्चितः''॥ इति च ॥ २९ ॥
अत आत्मोत्थमित्येव सुखमाहुर्विपश्चितः''॥ इति च ॥ २९ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,509: Line 14,865:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V31">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S25_V31" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S25_V31">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S25_V31_B1" data-verse="BTN_C11_S25_V31" data-block-id="BTN_C11_S25_V31_B1">दृष्टं श्रुतम् । बुद्ध्या दृष्टं चानु परं ब्रह्म ध्यायेत् ॥
| verse_id = BTN_C11_S25_V31
| id       = BTN_C11_S25_V31_B1
| text    = दृष्टं श्रुतम् । बुद्ध्या दृष्टं चानु परं ब्रह्म ध्यायेत् ॥
'सत्वाद्गुणाज्जातमपि व्यवधानं विनैव तु ।
'सत्वाद्गुणाज्जातमपि व्यवधानं विनैव तु ।
मुक्तिदं निर्गुणं प्रोक्तं व्यवधानेन सात्त्विकम्''॥ इति ब्राह्मे ॥३१॥
मुक्तिदं निर्गुणं प्रोक्तं व्यवधानेन सात्त्विकम्''॥ इति ब्राह्मे ॥३१॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,523: Line 14,875:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S26_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S26_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S26_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S26_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S26_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S26_V02" data-block-id="BTN_C11_S26_V02_B1">'वस्तु स्वतन्त्रमुद्दिष्टमस्वतन्त्रमवस्तु च''। इति माहात्म्ये ॥ २ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S26_V02
| id       = BTN_C11_S26_V02_B1
| text    = 'वस्तु स्वतन्त्रमुद्दिष्टमस्वतन्त्रमवस्तु च''। इति माहात्म्ये ॥ २ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,535: Line 14,883:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S26_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S26_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S26_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S26_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S26_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S26_V34" data-block-id="BTN_C11_S26_V34_B1">भगवतोऽपि सतां मध्ये प्रधानत्वात् सन्तोऽहमेव चेत्युक्तम् ।
| verse_id = BTN_C11_S26_V34
| id       = BTN_C11_S26_V34_B1
| text    = भगवतोऽपि सतां मध्ये प्रधानत्वात् सन्तोऽहमेव चेत्युक्तम् ।
'विष्णोश्च सत्प्रधानत्वान्न सतां विद्यते परम् ।
'विष्णोश्च सत्प्रधानत्वान्न सतां विद्यते परम् ।
इत्याहुर्वेदविदुषः स हि सर्वेश्वरेश्वरः''॥ इति च ॥ ३४ ॥
इत्याहुर्वेदविदुषः स हि सर्वेश्वरेश्वरः''॥ इति च ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,551: Line 14,895:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S27_V23_B1" data-verse="BTN_C11_S27_V23" data-block-id="BTN_C11_S27_V23_B1">जीवः कला यस्याः सा जीवकला भगवन्मूर्तिः ।
| verse_id = BTN_C11_S27_V23
| id       = BTN_C11_S27_V23_B1
| text    = जीवः कला यस्याः सा जीवकला भगवन्मूर्तिः ।
'हृदिस्था या हरेर्मूर्तिर्जीवो यत्प्रतिबिम्बकः ।
'हृदिस्था या हरेर्मूर्तिर्जीवो यत्प्रतिबिम्बकः ।
यद्वशे वर्तते जीवः सा तु जीवकला स्मृता ॥
यद्वशे वर्तते जीवः सा तु जीवकला स्मृता ॥
Line 20,561: Line 14,902:
जीवस्य तत्प्रधानत्वं तन्मयत्वमुदाहृतम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
जीवस्य तत्प्रधानत्वं तन्मयत्वमुदाहृतम्''॥ इति तन्त्रभागवते ॥
'व्याप्तोऽपि भगवान् विष्णुर्देहे सर्वगतत्वतः ।
'व्याप्तोऽपि भगवान् विष्णुर्देहे सर्वगतत्वतः ।
भक्तस्य फलदो यस्माद् व्याप्तिकृत्तस्य तेन सः''॥ इति च ॥२२,२३॥
भक्तस्य फलदो यस्माद् व्याप्तिकृत्तस्य तेन सः''॥ इति च ॥२२,२३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,568: Line 14,908:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S27_V30_B1" data-verse="BTN_C11_S27_V30" data-block-id="BTN_C11_S27_V30_B1">स्वस्य विष्णुसूक्तेन । धामसूक्तं 'समुद्रादूर्मिः''इति ।
| verse_id = BTN_C11_S27_V30
| id       = BTN_C11_S27_V30_B1
| text    = स्वस्य विष्णुसूक्तेन । धामसूक्तं 'समुद्रादूर्मिः''इति ।
'नितरां रञ्जयेद् यस्मात् पावमानं तु मण्डलम् ।
'नितरां रञ्जयेद् यस्मात् पावमानं तु मण्डलम् ।
विष्णुनीराजनं तस्माद्विद्वद्भिः समुदाहृतम्''॥ इति च ॥ ३० ॥
विष्णुनीराजनं तस्माद्विद्वद्भिः समुदाहृतम्''॥ इति च ॥ ३० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,580: Line 14,916:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V43">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V43" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V43">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S27_V43_B1" data-verse="BTN_C11_S27_V43" data-block-id="BTN_C11_S27_V43_B1">मम कर्माणि कीर्तयित्वाऽभितो नयन् सर्वेषां प्रकाशयन् मत्कथाः श्रावयन्नित्यभिनयपदार्थः ॥ ४३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S27_V43
| id       = BTN_C11_S27_V43_B1
| text    = मम कर्माणि कीर्तयित्वाऽभितो नयन् सर्वेषां प्रकाशयन् मत्कथाः श्रावयन्नित्यभिनयपदार्थः ॥ ४३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,594: Line 14,926:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V52">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S27_V52" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S27_V52">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S27_V52_B1" data-verse="BTN_C11_S27_V52" data-block-id="BTN_C11_S27_V52_B1">नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेनैव साम्यमित्यर्थः ।
| verse_id = BTN_C11_S27_V52
| id       = BTN_C11_S27_V52_B1
| text    = नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेनैव साम्यमित्यर्थः ।
'निर्दुःखत्वं हरेः साम्यं न तादृशसुखात्मता ।
'निर्दुःखत्वं हरेः साम्यं न तादृशसुखात्मता ।
सर्वोत्तमः सदानन्दः कथं कस्य कदाऽऽप्यते''॥ इति प्रवृत्ते ॥
सर्वोत्तमः सदानन्दः कथं कस्य कदाऽऽप्यते''॥ इति प्रवृत्ते ॥
Line 20,604: Line 14,933:
तद्भवेत्परया भक्त्या विष्णोरालयकारिणः ।
तद्भवेत्परया भक्त्या विष्णोरालयकारिणः ।
ततोऽप्युद्रिक्तया भक्त्या विष्णुं पूजयतः सदा ॥
ततोऽप्युद्रिक्तया भक्त्या विष्णुं पूजयतः सदा ॥
अवाप्यते ब्रह्मलोकस्तदुद्रिक्तश्च मुच्यते''॥ इति च ॥ ५१,५२ ॥
अवाप्यते ब्रह्मलोकस्तदुद्रिक्तश्च मुच्यते''॥ इति च ॥ ५१,५२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,615: Line 14,943:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V02" data-block-id="BTN_C11_S28_V02_B1">'न प्रशंसेत निन्द्यांस्तु प्रशंस्यान्नैव निन्दयेत् ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V02
| id       = BTN_C11_S28_V02_B1
| text    = 'न प्रशंसेत निन्द्यांस्तु प्रशंस्यान्नैव निन्दयेत् ।
उभयं यः करोत्येतदसत्यात् स पतत्यधः ॥
उभयं यः करोत्येतदसत्यात् स पतत्यधः ॥
यः प्रशंस्यान्न प्रशंसेन्निन्द्यो येन न निन्द्यते ।
यः प्रशंस्यान्न प्रशंसेन्निन्द्यो येन न निन्द्यते ।
सोऽपि तद्वदधो याति यतोऽरिवदुदासकः''॥ इति सत्कारे ॥
सोऽपि तद्वदधो याति यतोऽरिवदुदासकः''॥ इति सत्कारे ॥
प्रकृत्या पुरुषेण च सह एकेन परमात्मना व्याप्तमेकात्मकम् । तथा पश्यत एव यथार्थज्ञानं भवति ॥ १,२ ॥
प्रकृत्या पुरुषेण च सह एकेन परमात्मना व्याप्तमेकात्मकम् । तथा पश्यत एव यथार्थज्ञानं भवति ॥ १,२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,629: Line 14,953:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V03" data-block-id="BTN_C11_S28_V03_B1">'तैजसाहङ्कृतेर्जात इन्द्रियग्रामके परात् ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V03
| id       = BTN_C11_S28_V03_B1
| text    = 'तैजसाहङ्कृतेर्जात इन्द्रियग्रामके परात् ।
निद्रया वशमापन्ने जीवः स्यान्नष्टचेतनः ।
निद्रया वशमापन्ने जीवः स्यान्नष्टचेतनः ।
अतो विष्णोर्वशे सर्वं तेन व्याप्तमिति स्मरेत्''॥ इति च ॥
अतो विष्णोर्वशे सर्वं तेन व्याप्तमिति स्मरेत्''॥ इति च ॥
Line 20,638: Line 14,959:
तत्र निद्रा भवेन्नित्या सुनिद्रा मृतिकालगा''॥ इति पाद्मे ।
तत्र निद्रा भवेन्नित्या सुनिद्रा मृतिकालगा''॥ इति पाद्मे ।
'मनोमात्रस्वरूपत्वात् स्वप्नो मायेति कथ्यते''। इति च ।
'मनोमात्रस्वरूपत्वात् स्वप्नो मायेति कथ्यते''। इति च ।
तथा नानार्थदं मन एव । मनसा हि विषयाः प्रतीयन्ते ॥ ३ ॥
तथा नानार्थदं मन एव । मनसा हि विषयाः प्रतीयन्ते ॥ ३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,645: Line 14,965:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V04">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V04" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V04">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V04_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V04" data-block-id="BTN_C11_S28_V04_B1">'एकं तु शुभमुद्दिष्टमशुभं द्वैतमुच्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V04
| id       = BTN_C11_S28_V04_B1
| text    = 'एकं तु शुभमुद्दिष्टमशुभं द्वैतमुच्यते ।
पुंसोऽशुभस्य किं भद्रं किमभद्रं विशेषतः ।
पुंसोऽशुभस्य किं भद्रं किमभद्रं विशेषतः ।
सर्वदाऽशुभरूपत्वाद् विशेषोऽत्यल्प एव हि''॥ इति भारते ॥
सर्वदाऽशुभरूपत्वाद् विशेषोऽत्यल्प एव हि''॥ इति भारते ॥
द्वैतस्याशुभस्य पुरुषस्य कियदल्पमेव हि भद्रमभद्रं वा स्वयोग्यादाधिक्येन न भवति यत्नवतोऽपीत्यर्थः । अतस्तद्विषये ध्यातमुक्तं च शुभमनृतमेव ।
द्वैतस्याशुभस्य पुरुषस्य कियदल्पमेव हि भद्रमभद्रं वा स्वयोग्यादाधिक्येन न भवति यत्नवतोऽपीत्यर्थः । अतस्तद्विषये ध्यातमुक्तं च शुभमनृतमेव ।
'उच्यते ध्यायते वापि कुनरं प्रति यच्छुभम् ।
'उच्यते ध्यायते वापि कुनरं प्रति यच्छुभम् ।
असत्यमेव भवति स्वभावोऽसत्त्वमेव यत्''॥ इति प्रद्योते ॥ ४ ॥
असत्यमेव भवति स्वभावोऽसत्त्वमेव यत्''॥ इति प्रद्योते ॥ ४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,660: Line 14,976:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V05">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V05" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V05">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V05_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V05" data-block-id="BTN_C11_S28_V05_B1">स्वभावतोऽशुभस्याशुभदेहादिकं नाशुभकारणं तर्हीत्यत आह– छाया-प्रत्युदकाभासा इति ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V05
| id       = BTN_C11_S28_V05_B1
| text    = स्वभावतोऽशुभस्याशुभदेहादिकं नाशुभकारणं तर्हीत्यत आह– छाया-प्रत्युदकाभासा इति ।
'व्यपेक्ष्य जीवं देहादि निःशक्तत्वादवस्त्वपि ।
'व्यपेक्ष्य जीवं देहादि निःशक्तत्वादवस्त्वपि ।
पुनः शुभाशुभनृणां यच्छेदेव शुभाशुभम् ॥
पुनः शुभाशुभनृणां यच्छेदेव शुभाशुभम् ॥
छाया नीहारकाभासा निःशक्ता अपि कार्यदाः ।
छाया नीहारकाभासा निःशक्ता अपि कार्यदाः ।
एवं शुभादिदेहादेर्भवेत् कार्यं शुभादिकम्''॥ इति सुमते ॥
एवं शुभादिदेहादेर्भवेत् कार्यं शुभादिकम्''॥ इति सुमते ॥
'नीहारः प्रत्युदं चैव धूम्रमित्यभिशब्द्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ५ ॥
'नीहारः प्रत्युदं चैव धूम्रमित्यभिशब्द्यते''। इति शब्दनिर्णये ॥ ५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,683: Line 14,995:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V10">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V10" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V10">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V10_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V10" data-block-id="BTN_C11_S28_V10_B1">इदं विश्वं सृजति त्राति हरति च, स्वयं स्वात्मनैव सृज्यते त्रायते ह्रियते च ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V10
| id       = BTN_C11_S28_V10_B1
| text    = इदं विश्वं सृजति त्राति हरति च, स्वयं स्वात्मनैव सृज्यते त्रायते ह्रियते च ।
'दीपाद् दीपान्तरं यद्वत् सृष्टिरीशस्य कीर्त्यते ।
'दीपाद् दीपान्तरं यद्वत् सृष्टिरीशस्य कीर्त्यते ।
एतावत्कालमाशिष्ये मानुषेष्विति चिन्तनम् ॥
एतावत्कालमाशिष्ये मानुषेष्विति चिन्तनम् ॥
Line 20,702: Line 15,011:
'गुणसम्बन्धयोग्यानामुत्पत्त्याद्याः स्युरन्यतः ।
'गुणसम्बन्धयोग्यानामुत्पत्त्याद्याः स्युरन्यतः ।
सर्वदा निर्गुणस्यास्य सर्गाद्याः स्युः कुतोऽन्यतः''॥ इति च ॥
सर्वदा निर्गुणस्यास्य सर्गाद्याः स्युः कुतोऽन्यतः''॥ इति च ॥
'असमर्थमसत्प्रोक्तं सत्समर्थं प्रकीर्तितम्''। इति च ॥ ६-१० ॥
'असमर्थमसत्प्रोक्तं सत्समर्थं प्रकीर्तितम्''। इति च ॥ ६-१० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,709: Line 15,017:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V13" data-block-id="BTN_C11_S28_V13_B1">'फलवान् मोक्षहेतुत्वान्नित्यानन्दादपार्थकः ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V13
जीवात्मनस्तु संसारः स्वप्नवच्चञ्चलत्वतः''॥ इति तत्त्वविवेके ॥१३॥</div>
| id       = BTN_C11_S28_V13_B1
| text    = 'फलवान् मोक्षहेतुत्वान्नित्यानन्दादपार्थकः ।
जीवात्मनस्तु संसारः स्वप्नवच्चञ्चलत्वतः''॥ इति तत्त्वविवेके ॥१३॥
}}


</div>
</div>
Line 20,722: Line 15,026:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V15">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V15" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V15">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V15_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V15" data-block-id="BTN_C11_S28_V15_B1">संसृत्यभावस्यैव फलरूपत्वान्निरर्थ एव संसार इत्यवधारयति– अर्थेऽपीति ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V15
| id       = BTN_C11_S28_V15_B1
| text    = संसृत्यभावस्यैव फलरूपत्वान्निरर्थ एव संसार इत्यवधारयति– अर्थेऽपीति ।
'उच्यते निष्फलत्वेन यदत्यल्पफलं भवेत्''। इति च ।
'उच्यते निष्फलत्वेन यदत्यल्पफलं भवेत्''। इति च ।
अतोऽल्पफलत्त्वावधारणार्थं च पुनर्वचनम् ॥ १४,१५ ॥
अतोऽल्पफलत्त्वावधारणार्थं च पुनर्वचनम् ॥ १४,१५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,734: Line 15,034:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V16">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V16" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V16">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V16_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V16" data-block-id="BTN_C11_S28_V16_B1">अहङ्कारस्य सकाशाद् दृश्यन्ते । नाऽत्मनः स्वतः ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V16
| id       = BTN_C11_S28_V16_B1
| text    = अहङ्कारस्य सकाशाद् दृश्यन्ते । नाऽत्मनः स्वतः ।
'अहङ्कारात्तु संसारो भवेज्जीवस्य न स्वतः ।
'अहङ्कारात्तु संसारो भवेज्जीवस्य न स्वतः ।
कुतश्चिदानन्दतनोः स्वरूपेच्छायुतस्य सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १६ ॥
कुतश्चिदानन्दतनोः स्वरूपेच्छायुतस्य सः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥ १६ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,746: Line 15,042:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V17">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V17" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V17">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V17_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V17" data-block-id="BTN_C11_S28_V17_B1">देहेन्द्रियप्राणमनसामभिमानयुक्तः । सूत्रं महानित्याद्यधिकारनामभिर्युक्तः । प्रधानजीवो हिरण्यगर्भोऽप्याधावति संसारे किमुतान्य इत्याशयः ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V17
| id       = BTN_C11_S28_V17_B1
| text    = देहेन्द्रियप्राणमनसामभिमानयुक्तः । सूत्रं महानित्याद्यधिकारनामभिर्युक्तः । प्रधानजीवो हिरण्यगर्भोऽप्याधावति संसारे किमुतान्य इत्याशयः ।
'संसारयुग् यो ब्रह्माऽपि सर्वजीवेश्वरेश्वरः ।
'संसारयुग् यो ब्रह्माऽपि सर्वजीवेश्वरेश्वरः ।
विष्ण्वधीनः सदा ज्ञानी किमुतान्येऽल्पचित्तिनः''॥ इति सत्तत्त्वे ॥
विष्ण्वधीनः सदा ज्ञानी किमुतान्येऽल्पचित्तिनः''॥ इति सत्तत्त्वे ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,758: Line 15,050:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V18" data-block-id="BTN_C11_S28_V18_B1">अमूलं विष्णुमूलम् । बहुरूपेण तेनैव रूप्यते । मनआदीनां विषयः ॥१८॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S28_V18
| id       = BTN_C11_S28_V18_B1
| text    = अमूलं विष्णुमूलम् । बहुरूपेण तेनैव रूप्यते । मनआदीनां विषयः ॥१८॥
}}


</div>
</div>
Line 20,768: Line 15,056:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V19">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V19" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V19">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V19_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V19" data-block-id="BTN_C11_S28_V19_B1">केवलं स्वतन्त्रम् । आद्यन्तयोर्यत्स्वतन्त्रं तदेव मध्येऽपि स्वतन्त्रम् । परं ब्रह्म । ज्ञानविवेकादिस्वरूपम् । परिपूर्णगुणत्वात् । अन्यतो विविक्तत्वाद् विवेकः । सर्वं निगमयति प्रापयतीति निगमः । सर्वैरालोच्यत्वात् तपः । प्रतिप्रत्यक्षेषु स्थितत्वात् प्रत्यक्षम् । आचार्यसम्प्रदायसिद्धत्वात् ऐतिह्यम् । अनुमेयत्वाद् अनुमानम् ॥ १९ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S28_V19
| id       = BTN_C11_S28_V19_B1
| text    = केवलं स्वतन्त्रम् । आद्यन्तयोर्यत्स्वतन्त्रं तदेव मध्येऽपि स्वतन्त्रम् । परं ब्रह्म । ज्ञानविवेकादिस्वरूपम् । परिपूर्णगुणत्वात् । अन्यतो विविक्तत्वाद् विवेकः । सर्वं निगमयति प्रापयतीति निगमः । सर्वैरालोच्यत्वात् तपः । प्रतिप्रत्यक्षेषु स्थितत्वात् प्रत्यक्षम् । आचार्यसम्प्रदायसिद्धत्वात् ऐतिह्यम् । अनुमेयत्वाद् अनुमानम् ॥ १९ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,778: Line 15,062:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V20_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V20" data-block-id="BTN_C11_S28_V20_B1">हिरण्यखचितत्वेन हिरण्यप्रधानं हिरण्मयम् । शङ्खमञ्चकरथादिषु मध्येऽपि केवलं प्राधान्येन व्यवहार्यमाणं तदेव ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V20
| id       = BTN_C11_S28_V20_B1
| text    = हिरण्यखचितत्वेन हिरण्यप्रधानं हिरण्मयम् । शङ्खमञ्चकरथादिषु मध्येऽपि केवलं प्राधान्येन व्यवहार्यमाणं तदेव ।
'रथोपस्थे परिष्कारात् पूर्वं दारुमयाद् रथात् ।
'रथोपस्थे परिष्कारात् पूर्वं दारुमयाद् रथात् ।
सुवर्णं व्यवहाराय मुख्यं रथपरिष्कृतम् ॥
सुवर्णं व्यवहाराय मुख्यं रथपरिष्कृतम् ॥
Line 20,798: Line 15,079:
'प्रत्येकं न तु दार्वादि स्वतन्त्रं विक्रियागतम् ।
'प्रत्येकं न तु दार्वादि स्वतन्त्रं विक्रियागतम् ।
महाफलं स्यात् स्वर्णं तु स्वतन्त्रं विक्रियोपगम् ।
महाफलं स्यात् स्वर्णं तु स्वतन्त्रं विक्रियोपगम् ।
तद्वत् स्वतन्त्रो भगवान् प्रवृत्तावन्यदन्यथा''॥ इति च ॥ २० ॥
तद्वत् स्वतन्त्रो भगवान् प्रवृत्तावन्यदन्यथा''॥ इति च ॥ २० ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,805: Line 15,085:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V21" data-block-id="BTN_C11_S28_V21_B1">मोक्षदं संसारदं तमःप्रदं चेति त्रिपदस्थं विज्ञानम् । तदिच्छायाः सत्त्व एतत् सर्वमस्ति, अन्यथा नास्तीत्यन्वयव्यतिरेकौ ॥
| verse_id = BTN_C11_S28_V21
| id       = BTN_C11_S28_V21_B1
| text    = मोक्षदं संसारदं तमःप्रदं चेति त्रिपदस्थं विज्ञानम् । तदिच्छायाः सत्त्व एतत् सर्वमस्ति, अन्यथा नास्तीत्यन्वयव्यतिरेकौ ॥
तदेव केवलं सत्यमिति सर्वत्र सम्बध्यते ।
तदेव केवलं सत्यमिति सर्वत्र सम्बध्यते ।
'स्वातन्त्र्यमेव सत्यत्वं विष्णोरन्यस्य सत्यता ।
'स्वातन्त्र्यमेव सत्यत्वं विष्णोरन्यस्य सत्यता ।
प्रवाहतः सदाऽस्तित्वं पुंप्रकृत्योः सदाऽस्तिता''॥ इति वस्तुतत्वे ॥ २१ ॥
प्रवाहतः सदाऽस्तित्वं पुंप्रकृत्योः सदाऽस्तिता''॥ इति वस्तुतत्वे ॥ २१ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,818: Line 15,094:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V22" data-block-id="BTN_C11_S28_V22_B1">मध्ये च तत् केवलं नेति सम्बध्यते ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V22
| id       = BTN_C11_S28_V22_B1
| text    = मध्ये च तत् केवलं नेति सम्बध्यते ।
'तत्स्वातन्त्र्येण नैवास्ति यदुत्पत्तिविनाशवत् ।
'तत्स्वातन्त्र्येण नैवास्ति यदुत्पत्तिविनाशवत् ।
स्वातन्त्र्येणास्तिता तस्य यत् सत्ताज्ञानदं सदा''॥ इति वैभवे ।
स्वातन्त्र्येणास्तिता तस्य यत् सत्ताज्ञानदं सदा''॥ इति वैभवे ।
'जगतो नास्तिता सैव या पराधीनता सदा ।
'जगतो नास्तिता सैव या पराधीनता सदा ।
अभावस्तु कुतस्तस्य यद्विभातीह सर्वदा''॥ इति प्राकाश्ये ॥ २२ ॥
अभावस्तु कुतस्तस्य यद्विभातीह सर्वदा''॥ इति प्राकाश्ये ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,832: Line 15,104:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V23_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V23" data-block-id="BTN_C11_S28_V23_B1">'अविद्यमानता नाम जगतः परतन्त्रता ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V23
| id       = BTN_C11_S28_V23_B1
| text    = 'अविद्यमानता नाम जगतः परतन्त्रता ।
यथाऽशक्तस्तु पुत्रादिरसन्नित्युच्यते जनैः''॥ इति विवेके ॥
यथाऽशक्तस्तु पुत्रादिरसन्नित्युच्यते जनैः''॥ इति विवेके ॥
अतो ब्रह्मण एव विभाति । द्वितीयं ब्रह्म प्रकृतिः । आत्मा जीवः प्रकृतीन्द्रियविषयजीवादिविचित्रं जगद्ब्रह्मत एव विभातीत्यर्थः ॥ २३ ॥
अतो ब्रह्मण एव विभाति । द्वितीयं ब्रह्म प्रकृतिः । आत्मा जीवः प्रकृतीन्द्रियविषयजीवादिविचित्रं जगद्ब्रह्मत एव विभातीत्यर्थः ॥ २३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,844: Line 15,112:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V25_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V25" data-block-id="BTN_C11_S28_V25_B1">'वायुरेव स्वयं प्राणस्तत्रस्थे चोदतेजसी ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V25
| id       = BTN_C11_S28_V25_B1
| text    = 'वायुरेव स्वयं प्राणस्तत्रस्थे चोदतेजसी ।
उदेन तेजसा चैव प्राणस्य हि कृतं वपुः''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
उदेन तेजसा चैव प्राणस्य हि कृतं वपुः''॥ इति प्रकाशिकायाम् ॥
'प्राणस्य वायुरूपस्य भूतत्रयकृतं वपुः ।
'प्राणस्य वायुरूपस्य भूतत्रयकृतं वपुः ।
Line 20,853: Line 15,118:
सत्वं मूलबुद्धिः । अहं शृृणोम्यहं स्पृशाम्यहं पश्यामीति सर्वार्थेषु समत्वादहङ्कारोऽर्थसाम्यम् ।
सत्वं मूलबुद्धिः । अहं शृृणोम्यहं स्पृशाम्यहं पश्यामीति सर्वार्थेषु समत्वादहङ्कारोऽर्थसाम्यम् ।
'न देहो नेन्द्रियप्राणमनोबुद्ध्यहमादयः ।
'न देहो नेन्द्रियप्राणमनोबुद्ध्यहमादयः ।
विष्णुश्चिदानन्दतनुः स हि जीवाधिपः सदा''॥ इति सत्तत्त्वे ॥२५॥
विष्णुश्चिदानन्दतनुः स हि जीवाधिपः सदा''॥ इति सत्तत्त्वे ॥२५॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,864: Line 15,128:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V28">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V28" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V28">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V28_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V28" data-block-id="BTN_C11_S28_V28_B1">भगवतो गुणदोषाभावेऽपि जीवस्य सङ्गोऽवर्जनीय एव मुक्तिपर्यन्तम् ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V28
| id       = BTN_C11_S28_V28_B1
| text    = भगवतो गुणदोषाभावेऽपि जीवस्य सङ्गोऽवर्जनीय एव मुक्तिपर्यन्तम् ।
'समाहितेऽपि)न जीवेन विक्षिप्ते वा न तु क्वचित् ।
'समाहितेऽपि)न जीवेन विक्षिप्ते वा न तु क्वचित् ।
विशेषो विद्यते विष्णोस्तथापि तु समाहिते ॥
विशेषो विद्यते विष्णोस्तथापि तु समाहिते ॥
प्रीतो भवति वै नित्यं सर्वधर्मकृतोऽपि च''॥ इति पाद्मे ॥ २६-२८ ॥
प्रीतो भवति वै नित्यं सर्वधर्मकृतोऽपि च''॥ इति पाद्मे ॥ २६-२८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,877: Line 15,137:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V32">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V32" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V32">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V32_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V32" data-block-id="BTN_C11_S28_V32_B1">आत्मस्थमतिः परमात्मस्थमतिः । परमात्मनोऽन्यत् । पारतन्त्र्यादेः॥ ३२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S28_V32
| id       = BTN_C11_S28_V32_B1
| text    = आत्मस्थमतिः परमात्मस्थमतिः । परमात्मनोऽन्यत् । पारतन्त्र्यादेः॥ ३२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,887: Line 15,143:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V33">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V33" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V33">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V33_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V33" data-block-id="BTN_C11_S28_V33_B1">'नानामानविरुद्धं हि स्वातन्त्र्यं जगतः सदा ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V33
| id       = BTN_C11_S28_V33_B1
| text    = 'नानामानविरुद्धं हि स्वातन्त्र्यं जगतः सदा ।
स्वतन्त्रो भगवान्विष्णुरेक एव न संशयः''॥ इति च ॥
स्वतन्त्रो भगवान्विष्णुरेक एव न संशयः''॥ इति च ॥
वस्तुतया स्वतन्त्रत्वेन । विरुद्धं तथा न मन्यते ।
वस्तुतया स्वतन्त्रत्वेन । विरुद्धं तथा न मन्यते ।
Line 20,898: Line 15,151:
स्वतन्त्रमेतदिति तु यज्ज्ञानं तद्भ्रमात्मकम्''॥ इति च ॥
स्वतन्त्रमेतदिति तु यज्ज्ञानं तद्भ्रमात्मकम्''॥ इति च ॥
'उत्थितो नैव जाग्रत्त्वं क्वचित् स्वप्नस्य पश्यति ।
'उत्थितो नैव जाग्रत्त्वं क्वचित् स्वप्नस्य पश्यति ।
स्वातन्त्र्यमेवं जगतो ज्ञानवान् नैव पश्यति''॥ इति विवेके ॥३३॥
स्वातन्त्र्यमेवं जगतो ज्ञानवान् नैव पश्यति''॥ इति विवेके ॥३३॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,905: Line 15,157:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V34">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V34" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V34">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V34_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V34" data-block-id="BTN_C11_S28_V34_B1">भगवद्गुणविषयं तत्कर्मविषयं चेति गुणकर्मचित्रम् । आत्मनि परमात्म-विषयम् । एतन्न जानामीत्यप्यविविक्तम् ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V34
| id       = BTN_C11_S28_V34_B1
| text    = भगवद्गुणविषयं तत्कर्मविषयं चेति गुणकर्मचित्रम् । आत्मनि परमात्म-विषयम् । एतन्न जानामीत्यप्यविविक्तम् ।
'अन्यैर्ज्ञातेऽपि वाऽज्ञाते न विशेषो हरेः क्वचित् ।
'अन्यैर्ज्ञातेऽपि वाऽज्ञाते न विशेषो हरेः क्वचित् ।
तेषामेव विशेषः स्यादज्ञानापगमेन तु''॥ इति च ॥ ३४ ॥
तेषामेव विशेषः स्यादज्ञानापगमेन तु''॥ इति च ॥ ३४ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,917: Line 15,165:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V36">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V36" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V36">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V36_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V36" data-block-id="BTN_C11_S28_V36_B1">'ज्ञानानन्दाद्यभिन्नत्वादेकः सर्वोत्तमत्वतः ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V36
अद्वितीयो महाविष्णुः पूर्णत्वात्पुरुषः स्मृतः''इति च ॥ ३६ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S28_V36_B1
| text    = 'ज्ञानानन्दाद्यभिन्नत्वादेकः सर्वोत्तमत्वतः ।
अद्वितीयो महाविष्णुः पूर्णत्वात्पुरुषः स्मृतः''इति च ॥ ३६ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,928: Line 15,172:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V37">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V37" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V37">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V37_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V37" data-block-id="BTN_C11_S28_V37_B1">'एतावानात्मसम्मोहो यद्विरुद्धस्य कल्पनम् ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V37
| id       = BTN_C11_S28_V37_B1
| text    = 'एतावानात्मसम्मोहो यद्विरुद्धस्य कल्पनम् ।
यत्परात्माश्रयान् जीवान् निश्चयेन न पश्यति''॥ इति तन्त्रभागवते ।
यत्परात्माश्रयान् जीवान् निश्चयेन न पश्यति''॥ इति तन्त्रभागवते ।
अचलमिति क्रियाविशेषणम् ॥ ३७ ॥
अचलमिति क्रियाविशेषणम् ॥ ३७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,942: Line 15,182:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V38">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S28_V38" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S28_V38">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S28_V38_B1" data-verse="BTN_C11_S28_V38" data-block-id="BTN_C11_S28_V38_B1">अयं व्यर्थवादो न भवति । किन्त्वर्थवादः । जगत् परमेश्वरं च द्वयं विन्दन्ति ज्ञानिनः ।
| verse_id = BTN_C11_S28_V38
| id       = BTN_C11_S28_V38_B1
| text    = अयं व्यर्थवादो न भवति । किन्त्वर्थवादः । जगत् परमेश्वरं च द्वयं विन्दन्ति ज्ञानिनः ।
'पञ्चभूतात्मकं विश्वं भ्रान्तिसिद्धमपण्डिताः ।
'पञ्चभूतात्मकं विश्वं भ्रान्तिसिद्धमपण्डिताः ।
वदन्ति पण्डितास्त्वद्धा जगदाहुरबाधितम् ।
वदन्ति पण्डितास्त्वद्धा जगदाहुरबाधितम् ।
प्रवाहरूपेण सदा विष्णोरिच्छावशे स्थितम्''॥ इति च ॥ ३८ ॥
प्रवाहरूपेण सदा विष्णोरिच्छावशे स्थितम्''॥ इति च ॥ ३८ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 20,957: Line 15,193:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V07">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V07" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V07">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V07_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V07" data-block-id="BTN_C11_S29_V07_B1">'आत्मान्तरात्मा परमात्मेति मूर्तित्रयं हरेः ।
| verse_id = BTN_C11_S29_V07
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तीनां सृष्ट्यादेश्च प्रवर्तकम्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥ ७ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S29_V07_B1
| text    = 'आत्मान्तरात्मा परमात्मेति मूर्तित्रयं हरेः ।
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तीनां सृष्ट्यादेश्च प्रवर्तकम्''॥ इति त्रैकाल्ये ॥ ७ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,968: Line 15,200:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V11" data-block-id="BTN_C11_S29_V11_B1">पृथक्स्वयमेव, सत्रेण बहुभिः सह वा, मम यात्रामहोत्सवं कुर्यात् ॥११॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S29_V11
| id       = BTN_C11_S29_V11_B1
| text    = पृथक्स्वयमेव, सत्रेण बहुभिः सह वा, मम यात्रामहोत्सवं कुर्यात् ॥११॥
}}


</div>
</div>
Line 20,982: Line 15,210:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V14">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V14" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V14">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V14_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V14" data-block-id="BTN_C11_S29_V14_B1">'सर्वभूतेष्वस्ति विष्णुरिति भावः सतां मतः ।
| verse_id = BTN_C11_S29_V14
अनेन सर्वभूतानामादित्ये तद्गतात्मना''॥ इति च ॥ १२-१४ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S29_V14_B1
| text    = 'सर्वभूतेष्वस्ति विष्णुरिति भावः सतां मतः ।
अनेन सर्वभूतानामादित्ये तद्गतात्मना''॥ इति च ॥ १२-१४ ॥
}}


</div>
</div>
Line 20,993: Line 15,217:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V18">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V18" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V18">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V18_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V18" data-block-id="BTN_C11_S29_V18_B1">'ब्रह्मणाऽऽत्तमिदं सर्वं यत्किञ्चित्सचराचरम् ।
| verse_id = BTN_C11_S29_V18
इति पश्येत यो विद्वान् स हि ब्रह्मात्मविन्मतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥</div>
| id       = BTN_C11_S29_V18_B1
| text    = 'ब्रह्मणाऽऽत्तमिदं सर्वं यत्किञ्चित्सचराचरम् ।
इति पश्येत यो विद्वान् स हि ब्रह्मात्मविन्मतः''॥ इति ब्राह्मे ॥ १८ ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,004: Line 15,224:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V21">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V21" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V21">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V21_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V21" data-block-id="BTN_C11_S29_V21_B1">'नयादिर्दुर्नयः प्रोक्तो यन्नयं सोऽत्ति सर्वदा''इति शब्दतत्त्वे ॥ २१ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S29_V21
| id       = BTN_C11_S29_V21_B1
| text    = 'नयादिर्दुर्नयः प्रोक्तो यन्नयं सोऽत्ति सर्वदा''इति शब्दतत्त्वे ॥ २१ ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,016: Line 15,232:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V22">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S29_V22" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S29_V22">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S29_V22_B1" data-verse="BTN_C11_S29_V22" data-block-id="BTN_C11_S29_V22_B1">'एकदा ज्ञातरूपेण यन्न तिष्ठति सर्वदा ।
| verse_id = BTN_C11_S29_V22
| id       = BTN_C11_S29_V22_B1
| text    = 'एकदा ज्ञातरूपेण यन्न तिष्ठति सर्वदा ।
चञ्चलत्वात् सत्यमपि ह्यनृतं जगदुच्यते''इति च ॥
चञ्चलत्वात् सत्यमपि ह्यनृतं जगदुच्यते''इति च ॥
'सर्वदैकप्रकारत्वात् सत्यं ब्रह्म सदोच्यते''इति च ॥ २२ ॥
'सर्वदैकप्रकारत्वात् सत्यं ब्रह्म सदोच्यते''इति च ॥ २२ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,032: Line 15,244:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S30_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S30_V02">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S30_V02" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S30_V02">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S30_V02_B1" data-verse="BTN_C11_S30_V02" data-block-id="BTN_C11_S30_V02_B1">तनुमत्यजत् । अतिशयेनाहरत् । 'अज हरणे''इति धातोः । भूलोकात् स्वर्गलोकं प्रत्यहरदित्यर्थः ॥ १,२ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S30_V02
| id       = BTN_C11_S30_V02_B1
| text    = तनुमत्यजत् । अतिशयेनाहरत् । 'अज हरणे''इति धातोः । भूलोकात् स्वर्गलोकं प्रत्यहरदित्यर्थः ॥ १,२ ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,044: Line 15,252:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S30_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S30_V03">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S30_V03" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S30_V03">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S30_V03_B1" data-verse="BTN_C11_S30_V03" data-block-id="BTN_C11_S30_V03_B1">कः सुखरूपः । अनुमानः कवीनां मानानुसारी ॥ ३ ॥</div>
| verse_id = BTN_C11_S30_V03
| id       = BTN_C11_S30_V03_B1
| text    = कः सुखरूपः । अनुमानः कवीनां मानानुसारी ॥ ३ ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,056: Line 15,260:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V06">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V06" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V06">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S31_V06_B1" data-verse="BTN_C11_S31_V06" data-block-id="BTN_C11_S31_V06_B1">आग्नेय्या धारणया स्वतनुमदग्ध्वा स्वकं धामाविशत् ।
| verse_id = BTN_C11_S31_V06
| id       = BTN_C11_S31_V06_B1
| text    = आग्नेय्या धारणया स्वतनुमदग्ध्वा स्वकं धामाविशत् ।
'आग्नेय्याऽन्ये धारणया दग्ध्वा देहं परं पदम् ।
'आग्नेय्याऽन्ये धारणया दग्ध्वा देहं परं पदम् ।
यान्ति देवाः समस्ताश्च तेषामन्यां तनुं हरिः ॥
यान्ति देवाः समस्ताश्च तेषामन्यां तनुं हरिः ॥
नृसिंहरूपी सर्वेषां भित्त्वा ताभिरलङ्कृतः ।
नृसिंहरूपी सर्वेषां भित्त्वा ताभिरलङ्कृतः ।
नृत्यते प्रलये देवः स्वयं कृष्णादिरूपवान् ॥
नृत्यते प्रलये देवः स्वयं कृष्णादिरूपवान् ॥
अदग्ध्वैव तनुं याति नित्यानन्दस्वरूपतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥६॥
अदग्ध्वैव तनुं याति नित्यानन्दस्वरूपतः''॥ इति तन्त्रभागवते ॥६॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,071: Line 15,271:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V11">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V11" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V11">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S31_V11_B1" data-verse="BTN_C11_S31_V11" data-block-id="BTN_C11_S31_V11_B1">तनुभृद्वज्जननवदप्ययवच्च ईहा तनुभृज्जननाप्ययेहा ।
| verse_id = BTN_C11_S31_V11
| id       = BTN_C11_S31_V11_B1
| text    = तनुभृद्वज्जननवदप्ययवच्च ईहा तनुभृज्जननाप्ययेहा ।
'प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तः,"
'प्रजापतिश्चरति गर्भे अन्तः,"
'अजायमानो बहुधा विजायते''।इति च ।
'अजायमानो बहुधा विजायते''।इति च ।
'अजातो जातवद्विष्णुरमृतो मृतवत् तथा ।
'अजातो जातवद्विष्णुरमृतो मृतवत् तथा ।
मायया दर्शयेन्नित्यमज्ञानां मोहनाय च''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११ ॥
मायया दर्शयेन्नित्यमज्ञानां मोहनाय च''॥ इति ब्राह्मे ॥ ११ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,085: Line 15,281:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V13">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V13" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V13">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S31_V13_B1" data-verse="BTN_C11_S31_V13" data-block-id="BTN_C11_S31_V13_B1">शेषितं वपुर्बलभद्रादीनाम् ।
| verse_id = BTN_C11_S31_V13
| id       = BTN_C11_S31_V13_B1
| text    = शेषितं वपुर्बलभद्रादीनाम् ।
'जगतो मोहनार्थाय भगवान् पुरुषोत्तमः ।
'जगतो मोहनार्थाय भगवान् पुरुषोत्तमः ।
दर्शयेन्मानुषीं चेष्टां तथा मृतकवद्विभुः ॥
दर्शयेन्मानुषीं चेष्टां तथा मृतकवद्विभुः ॥
Line 21,097: Line 15,290:
विष्णोर्दुःखं वृणित्वादि पराभावस्तथैव च ॥
विष्णोर्दुःखं वृणित्वादि पराभावस्तथैव च ॥
अस्वातन्त्र्यं च वेदादावुक्तवद् भासते विभोः ।
अस्वातन्त्र्यं च वेदादावुक्तवद् भासते विभोः ।
क्वचित्क्वचिद् विमोहाय दैत्यादीनां दुरात्मनाम् ॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १३ ॥
क्वचित्क्वचिद् विमोहाय दैत्यादीनां दुरात्मनाम् ॥ इति ब्रह्माण्डे ॥ १३ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,108: Line 15,300:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C11_S31_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C11_S31_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C11_S31_V20_B1" data-verse="BTN_C11_S31_V20" data-block-id="BTN_C11_S31_V20_B1">'अग्नावन्तर्दधे भैष्मी सत्यभामा वने तथा ।
| verse_id = BTN_C11_S31_V20
न तु देहवियोगोऽस्ति तयोः शुद्धचिदात्मनोः''॥ इति च ॥ २० ॥</div>
| id       = BTN_C11_S31_V20_B1
| text    = 'अग्नावन्तर्दधे भैष्मी सत्यभामा वने तथा ।
न तु देहवियोगोऽस्ति तयोः शुद्धचिदात्मनोः''॥ इति च ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,123: Line 15,311:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V20">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V20" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V20">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C12_S04_V20_B1" data-verse="BTN_C12_S04_V20" data-block-id="BTN_C12_S04_V20_B1">न यत्र वाच इत्यादि कालाख्यस्य ब्रह्मणः स्वरूपम् ॥ २० ॥</div>
| verse_id = BTN_C12_S04_V20
| id       = BTN_C12_S04_V20_B1
| text    = न यत्र वाच इत्यादि कालाख्यस्य ब्रह्मणः स्वरूपम् ॥ २० ॥
}}


</div>
</div>
Line 21,133: Line 15,317:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V25">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V25" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V25">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C12_S04_V25_B1" data-verse="BTN_C12_S04_V25" data-block-id="BTN_C12_S04_V25_B1">'प्रत्येकं विष्णुरूपाणां भ्रान्तिमात्रा भिदा मता ।
| verse_id = BTN_C12_S04_V25
| id       = BTN_C12_S04_V25_B1
| text    = 'प्रत्येकं विष्णुरूपाणां भ्रान्तिमात्रा भिदा मता ।
जगतश्चैव विष्णोश्च सत्यो भेदः सदैव तु ॥
जगतश्चैव विष्णोश्च सत्यो भेदः सदैव तु ॥
यथाऽऽकाशघटौ नित्यं भिन्नावेव परस्परम् ।
यथाऽऽकाशघटौ नित्यं भिन्नावेव परस्परम् ।
एवमीशो जगच्चैव भिन्नावेव परस्परम्''॥ इति च ॥ २५ ॥
एवमीशो जगच्चैव भिन्नावेव परस्परम्''॥ इति च ॥ २५ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,146: Line 15,326:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V27">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V27" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V27">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C12_S04_V27_B1" data-verse="BTN_C12_S04_V27" data-block-id="BTN_C12_S04_V27_B1">'अवयव्यवयवाभेदात् कोट्यंशो भेद ईरितः ।
| verse_id = BTN_C12_S04_V27
| id       = BTN_C12_S04_V27_B1
| text    = 'अवयव्यवयवाभेदात् कोट्यंशो भेद ईरितः ।
सोऽपि भेदो न चाभेदात् पृथगेव प्रवर्तते ॥
सोऽपि भेदो न चाभेदात् पृथगेव प्रवर्तते ॥
अवयव्यवयवानां च कार्यकारणवस्तुनाम् ।
अवयव्यवयवानां च कार्यकारणवस्तुनाम् ।
एक एव नियन्ताऽसौ हरिर्नारायणः परः''॥ इति च ॥ २७ ॥
एक एव नियन्ताऽसौ हरिर्नारायणः परः''॥ इति च ॥ २७ ॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,161: Line 15,337:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V30">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S04_V30" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S04_V30">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C12_S04_V30_B1" data-verse="BTN_C12_S04_V30" data-block-id="BTN_C12_S04_V30_B1">'महाकाशो बहिस्थश्च घटाद्यन्तःस्थ एव च ।
| verse_id = BTN_C12_S04_V30
| id       = BTN_C12_S04_V30_B1
| text    = 'महाकाशो बहिस्थश्च घटाद्यन्तःस्थ एव च ।
द्वेधा समुदितोऽन्यौ च द्वावाकाशौ प्रकीर्तितौ ॥
द्वेधा समुदितोऽन्यौ च द्वावाकाशौ प्रकीर्तितौ ॥
घटरूपस्तदन्यश्च महाकाशात् परो लघुः ।
घटरूपस्तदन्यश्च महाकाशात् परो लघुः ।
Line 21,171: Line 15,344:
घटस्यान्तर्गताकाशो महाकाशात् परो मतः ॥
घटस्यान्तर्गताकाशो महाकाशात् परो मतः ॥
तद्वद्देवादयः सर्वे जीवा मुक्त्युपयोगिनः ।
तद्वद्देवादयः सर्वे जीवा मुक्त्युपयोगिनः ।
तमोगाश्चैव ये सर्वे घटरूपखवन्नराः''॥ इति तत्त्वसंहितायाम् ॥३०॥
तमोगाश्चैव ये सर्वे घटरूपखवन्नराः''॥ इति तत्त्वसंहितायाम् ॥३०॥</div>
}}


</div>
</div>
Line 21,182: Line 15,354:


<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S05_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S05_V23">
<div class="bhashya-collection" id="bhashya-BTN_C12_S05_V23" data-block-id="bhashya-BTN_C12_S05_V23">
{{Bhashyam
<div class="bhashyam-block" id="BTN_C12_S05_V23_B1" data-verse="BTN_C12_S05_V23" data-block-id="BTN_C12_S05_V23_B1">'स्वसन्तानोद्भवं कीर्त्या योजयन् जनमेजयम् ।
| verse_id = BTN_C12_S05_V23
| id       = BTN_C12_S05_V23_B1
| text    = 'स्वसन्तानोद्भवं कीर्त्या योजयन् जनमेजयम् ।
शक्तोऽप्यशक्तवद्यष्टुरिन्द्र आसीदुपेक्षकः ।
शक्तोऽप्यशक्तवद्यष्टुरिन्द्र आसीदुपेक्षकः ।
एवमेव ऋषीणां च कीर्तिं योजयताऽमुना ॥
एवमेव ऋषीणां च कीर्तिं योजयताऽमुना ॥
कृतोपेक्षा महेन्द्रेण किमु विष्णुः परात्परः ।
कृतोपेक्षा महेन्द्रेण किमु विष्णुः परात्परः ।
तस्माद्विष्णोरशक्यं न भूतभव्यभवत्स्वपि ॥
तस्माद्विष्णोरशक्यं न भूतभव्यभवत्स्वपि ॥
न चानिष्टं गुणैरेष पूर्णो नारायणः सदा''॥ इति वामने ॥ २२-२३ ॥
न चानिष्टं गुणैरेष पूर्णो नारायणः सदा''॥ इति वामने ॥ २२-२३ ॥</div>
}}


</div>
</div>