Tattvodyota/JSON

{
  "schema": 1,
  "doc": {
    "slug": "Tattvodyota",
    "title": "तत्त्वोद्योतम्",
    "type": "bhashya",
    "docId": "TVD",
    "parent": null,
    "related": [],
    "nextId": 181
  },
  "blocks": [
    {
      "id": "Tattvodyota-1",
      "oldKey": "TVD_C01_V01",
      "type": "verse",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "shloka",
      "text": "सर्वत्राखलिसच्छक्तिः स्वतन्त्रोऽशेषदर्शनः।\nनित्यातादृशचिच्चेत्ययन्तेष्टो नो रमापतिः"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-2",
      "oldKey": "TVD_C01_B001",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "विमतो भिन्नो मुक्तत्वात्, यदित्थं तत्तथा, यथा सम्प्रतिपन्नः।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-3",
      "oldKey": "TVD_C01_B002",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च भेदे विकल्पो युज्यते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-4",
      "oldKey": "TVD_C01_B003",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनिर्वचनीयस्य सर्वत्राप्रसिद्धत्वादेव ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-5",
      "oldKey": "TVD_C01_B004",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "शशविषाणं गोविषाणं वोच्यत इतिवत् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-6",
      "oldKey": "TVD_C01_B005",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चानिर्वचनीये किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-7",
      "oldKey": "TVD_C01_B006",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "मिथ्याशब्दोऽनिर्वचनीयं वदतीत्यत्र च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-8",
      "oldKey": "TVD_C01_B007",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनुमानस्य चाप्रसिद्धविशेषणः पक्षः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-9",
      "oldKey": "TVD_C01_B008",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च धूमत्ववत् मिथ्यात्वमित्युभयसम्प्रतिपन्नं सामान्यमस्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-10",
      "oldKey": "TVD_C01_B009",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च बाष्पारोपितधूमेन धूमवत्त्वं व्यभिचरति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-11",
      "oldKey": "TVD_C01_B010",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च भावाभावविलिक्षणं क्वचिदागमो वक्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-12",
      "oldKey": "TVD_C01_B011",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीं नासीद्रजो नो व्योमापरो यत्’(ऋ.१०.१२९.१)</span>\nइत्यत्र च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-13",
      "oldKey": "TVD_C01_B012",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "पारिशेष्येणानिर्वचनीयत्वाङ्गीकारे\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘आनीदवातं स्वधया तदेकम्’(ऋ.१०.१२९.२)</span>\nइति तदानीं परिशिष्टत्वाद् ब्रह्मण एवानिर्वचनीयत्वं स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-14",
      "oldKey": "TVD_C01_B013",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Shruti-id\">‘मूर्तं सदिति सम्प्रोक्तम् अमूर्तमसदुच्यते । <br/> मूर्तामूर्तेतरद्ब्रह्म न सत्तन्नासदुच्यते ॥’</span>\nइति पैङ्गिश्रुतिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-15",
      "oldKey": "TVD_C01_B014",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Shruti-id\">‘यदन्यद्वायोश्चान्तरिक्षाच्चैतत्सत्’</span>\nइति माध्यन्दिनश्रुतिः (माध्यन्दिनायनश्रुतिः)।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-16",
      "oldKey": "TVD_C01_B015",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">‘अद्भुतत्वादनिर्वाच्यं ब्रह्म चिच्चेत्यमेव च ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-17",
      "oldKey": "TVD_C01_B016",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">अचिन्त्यं तत एवैतद्</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-18",
      "oldKey": "TVD_C01_B017",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">अतर्क्याज्ञेयमेव च ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-19",
      "oldKey": "TVD_C01_B018",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">ऋगतावितिधातोस्तु पूर्वावगतवत् सदा ।<br/>स्थितेः, ‘ब्रह्मर्तम्’इत्युक्तमनृतं परिणामतः ॥<br/>प्रकृतिप्राकृतं प्रोक्तम्</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-20",
      "oldKey": "TVD_C01_B019",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">असत्तदशुभत्वतः ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-21",
      "oldKey": "TVD_C01_B020",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">असतां बुद्धिगम्यत्वाद् असत्यमिति चोच्यते ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-22",
      "oldKey": "TVD_C01_B021",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">नियमेन बहिश्चित्तास्तेसन्तो ब्रह्मणि स्थिताः ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-23",
      "oldKey": "TVD_C01_B022",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">विश्वं सत्यं</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-24",
      "oldKey": "TVD_C01_B023",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">वशे विष्णोः</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-25",
      "oldKey": "TVD_C01_B024",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">नित्यमेव</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-26",
      "oldKey": "TVD_C01_B025",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">प्रवाहतः ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-27",
      "oldKey": "TVD_C01_B026",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">न क्वाप्यनीदृशं विश्वं</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-28",
      "oldKey": "TVD_C01_B027",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">तत्तत्कालानुसारतः ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-29",
      "oldKey": "TVD_C01_B028",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ॥<br/>त आसुरा</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-30",
      "oldKey": "TVD_C01_B029",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smruti-id\">स्वयं नष्टा जगतः क्षयकारिणः ॥’</span>\nइत्यादि व्यासस्मृतौ ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-31",
      "oldKey": "TVD_C01_B030",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgita-id\">‘असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।<br/> अपरस्परसम्भूतं किमन्यत् कामहैतुकम् ॥<br/>एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोल्पबुद्धयः ।<br/> प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥’(भ.गी.१६.८,९)</span>\nइत्यादि च गीतासु ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-32",
      "oldKey": "TVD_C01_B031",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘विश्वं सत्यं मघवाना युवोरिदापश्च न प्रमिनन्ति व्रतं वाम् ।’ (ऋ.सं.२.२४.१२)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-33",
      "oldKey": "TVD_C01_B032",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘प्रघान्वस्य महतो महानि सत्या सत्यस्य करणानि वोचम्’ (ऋ.सं.२.१५.१)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-34",
      "oldKey": "TVD_C01_B033",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Rigveda-id\">‘सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्ररातज्ये’(ऋ.सं.८.३.४)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-35",
      "oldKey": "TVD_C01_B034",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Ishavasyopanishat-id\">‘कविर्मनीषी परिभूः स्वयम्भूर्याथातथ्यतोऽर्थान् व्यदधात् शाश्वतीभ्यः समाभ्यः’ (ईशावास्य.८)</span>\nइत्यादि श्रुतिभ्यश्च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-36",
      "oldKey": "TVD_C01_B035",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चार्थापत्त्यानिर्वचनीयसिद्धिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-37",
      "oldKey": "TVD_C01_B036",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "असतः प्रतीतिं विनासद्वैलक्ष्ण्यज्ञानानुपपत्तेः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-38",
      "oldKey": "TVD_C01_B037",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च ‘बाध्यं जगद्’ इत्यत्र किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-39",
      "oldKey": "TVD_C01_B038",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "बाध्यत्वमपि हि तेषां मिथ्या ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-40",
      "oldKey": "TVD_C01_B039",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तस्य च मिथ्यात्वेऽबाध्यत्वमेव सत्यं स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-41",
      "oldKey": "TVD_C01_B040",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सद्वलिक्षणत्वं च सज्जातिविलक्षणत्वम्, सन्मात्रविलक्षणत्वं वा ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-42",
      "oldKey": "TVD_C01_B041",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "जात्यङ्गीकारे सद्बहुत्वम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-43",
      "oldKey": "TVD_C01_B042",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सन्मात्रविलक्षणत्वं चेत् सिद्धसाधनता ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-44",
      "oldKey": "TVD_C01_B043",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "ब्रह्मवैलक्षण्याङ्गीकारात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-45",
      "oldKey": "TVD_C01_B044",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च कयापि युक्त्या मानेन वा भेदनिराकरणं भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-46",
      "oldKey": "TVD_C01_B045",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अङ्गीक्रियमाणत्वात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-47",
      "oldKey": "TVD_C01_B046",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनिर्वचनीयासिद्धेश्च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-48",
      "oldKey": "TVD_C01_B047",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सद्वलिक्षणत्वमसद्वलिक्षणत्वं च मिथ्येत्यवलिक्षणत्वमेव सत्यं स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-49",
      "oldKey": "TVD_C01_B048",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "एवमेव हेत्वादिष्वपि विकल्पो निराकरणीयः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-50",
      "oldKey": "TVD_C01_B049",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "दृश्यत्वानुमानेष्वपि एते एव दोषाः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-51",
      "oldKey": "TVD_C01_B050",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "आत्मनोऽपि दृश्यत्वादनैकान्तिकता च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-52",
      "oldKey": "TVD_C01_B051",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चात्मनो दृक्कर्मत्वं विना तज्ज्ञानत्वम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-53",
      "oldKey": "TVD_C01_B052",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तदज्ञाननिवृत्तिश्च तेन भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-54",
      "oldKey": "TVD_C01_B053",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च तदाकारम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-55",
      "oldKey": "TVD_C01_B054",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतद्विषयत्वादेव ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-56",
      "oldKey": "TVD_C01_B055",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तद्विषयत्वमेव हि तदाकारत्वम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-57",
      "oldKey": "TVD_C01_B056",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न हि ज्ञानज्ञेययोरेकाऽकारता ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-58",
      "oldKey": "TVD_C01_B057",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न ह्यज्ञानस्य घटाश्रयत्वं ब्रह्माश्रयत्वं वाऽस्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-59",
      "oldKey": "TVD_C01_B058",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "पुङ्गतमेव हि तमः"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-60",
      "oldKey": "TVD_C01_B059",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "ज्ञानेन निवर्तते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-61",
      "oldKey": "TVD_C01_B060",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "विषयाऽश्रयं चेदज्ञानं निवर्तते तर्ह्येकेन ज्ञातस्य घटस्यान्यैरज्ञातत्वं न स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-62",
      "oldKey": "TVD_C01_B061",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतद्विषयज्ञानेन तदज्ञाननिवृत्तौ घटज्ञानेनापि निवर्तेत ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-63",
      "oldKey": "TVD_C01_B062",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अविषयत्वादेव तस्य ज्ञानत्वं न स्याद् घटवत् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-64",
      "oldKey": "TVD_C01_B063",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "जडत्वं चाप्रमातृत्वमेव ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-65",
      "oldKey": "TVD_C01_B064",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च प्रमातृत्वमात्मनस्तैरङ्गीक्रियते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-66",
      "oldKey": "TVD_C01_B065",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतस्तदप्यनैकान्तिकम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-67",
      "oldKey": "TVD_C01_B066",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "मिथ्याप्रमातृत्वं चानिर्वचनीयनिरासादेव निरस्तम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-68",
      "oldKey": "TVD_C01_B067",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "यदि जडत्वं नामाप्रकाशत्वं तदप्यात्मनः स्वविषयप्रकाशत्वाभावात् परविषयप्रकाशत्वाभावाच्च अनैकान्तिकमेव ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-69",
      "oldKey": "TVD_C01_B068",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "स्वविषयत्वं हि कर्तृकर्मविरोधात् तैर्नाङ्गीक्रियते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-70",
      "oldKey": "TVD_C01_B069",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "मिथ्याभूतपरविषयत्वं चानिर्वचनीयनिरासादेव निरस्तम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-71",
      "oldKey": "TVD_C01_B070",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "विषयवर्जितः प्रकाश एव न भवति घटवत् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-72",
      "oldKey": "TVD_C01_B071",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तत्प्रमाणाभावात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-73",
      "oldKey": "TVD_C01_B072",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "देशतः कालतः परिच्छिन्नत्वं प्रकृतिकालादिष्वभावात् भागासिद्धम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-74",
      "oldKey": "TVD_C01_B073",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "वस्तुतः परिच्छिन्नत्वमात्मनोऽपि भेदाङ्गीकारादनैकान्तिकम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-75",
      "oldKey": "TVD_C01_B074",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "प्रत्यक्षबाधितञ्च जगन्मिथ्यात्वम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-76",
      "oldKey": "TVD_C01_B075",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सदिति प्रतीयमानत्वात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-77",
      "oldKey": "TVD_C01_B076",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च प्रत्यक्षसिद्धमन्येन केनापि बाध्यं दृष्टम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-78",
      "oldKey": "TVD_C01_B077",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "चन्द्रप्रादेशत्वादिविषयं तु दूरस्थत्वादिदोषयुक्तत्वात् अपटु ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-79",
      "oldKey": "TVD_C01_B078",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च जगत्प्रत्यक्षस्यापटुत्वे किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-80",
      "oldKey": "TVD_C01_B079",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च जगतोऽज्ञानजन्यत्वे किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-81",
      "oldKey": "TVD_C01_B080",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Brhmanda-id\">‘न च मायाविना माया दृश्यते विश्वमीश्वरः ।<br/>सदा पश्यति तेनेदं न मायेत्यवधार्यताम् ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-82",
      "oldKey": "TVD_C01_B081",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Brhmanda-id\">अपरोक्षदृशो मिथ्यादर्शनं न क्वचिद्भवेत् ।<br/>सर्वापरोक्षविद्विष्णुर्विश्वदृक्तन्न तन्मृषा ॥’</span>\nइति ब्रह्माण्डे ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-83",
      "oldKey": "TVD_C01_B082",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smriti-id\">‘ईशोनीशो जगन्मिथ्या न पूज्यो गुरुरित्यपि ।<br/>एक आत्मा परब्रह्मभावो मुक्तिरिति ह्यपि ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-84",
      "oldKey": "TVD_C01_B083",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smriti-id\">एवमादि विरुद्धानि वचनान्यथ युक्तयः ।<br/>प्रमाणैर्बहुभिः ज्ञेया आभासा इति वैदिकैः ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-85",
      "oldKey": "TVD_C01_B084",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Smriti-id\">वेदवेदानुसारेषु विरोघेन्यार्थकल्पना ।<br/>इतराणि विरुद्धानि प्रलम्भभ्रमजान्यपि ॥’</span>\nइति व्यासस्मृतिः ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-86",
      "oldKey": "TVD_C01_B085",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\">‘नासतो दृष्टत्वात्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२६)</span>\n,\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\">‘नाभाव उपलब्धेः’ (ब्रह्मसूत्रम् -२.२.२८)</span>\n,\n<span class=\"gr-reference gr-ref-Brahmasutra-id\">‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’ (ब्रह्मसूत्रम् - २.२.२९)</span>\nइत्यादि भगवद्वचनेनापि निरस्ताः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-87",
      "oldKey": "TVD_C01_B086",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च शून्यवादिसकाशात् वैलक्षण्यं मायावादिनः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-88",
      "oldKey": "TVD_C01_B087",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "व्यावहारिकसत्वस्य तेनाप्यङ्गीकारात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-89",
      "oldKey": "TVD_C01_B088",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">सांवृतं व्यावहार्यं स्यान्निवृत्तौ पारमार्थिकम् ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-90",
      "oldKey": "TVD_C01_B089",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">विचार्यमाणे नो सत्त्वं सत्त्वं चापि प्रतीयते । <br/>यस्य तत्सांवृतं ज्ञेयं</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-91",
      "oldKey": "TVD_C01_B090",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">व्यवहारपदञ्च यत् ॥’</span>\nइत्यादिना ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-92",
      "oldKey": "TVD_C01_B091",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "न च निर्विशेषब्रह्मवादिनः शून्यात् कश्चित् विशेषस्तस्य ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-93",
      "oldKey": "TVD_C01_B092",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘निर्विशेषं स्वयं भातं निर्लेपमजरामरम् । <br/>शून्यं तत्त्वम्</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-94",
      "oldKey": "TVD_C01_B093",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">अविज्ञेयं</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-95",
      "oldKey": "TVD_C01_B094",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">मनोवाचामगोचरम् ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-96",
      "oldKey": "TVD_C01_B095",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">जाड्यसंवृतिदुःखान्तपूर्वदोषविरोधि यत् ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-97",
      "oldKey": "TVD_C01_B096",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">नित्यभावनया भातं तद्भावं योगिनं नयेत् ॥</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-98",
      "oldKey": "TVD_C01_B097",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">भावार्थप्रतियोगित्वं भावत्वं वा न तत्त्वतः ।</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-99",
      "oldKey": "TVD_C01_B098",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">विश्वाकारं च संवृत्त्या यस्य तत्पदमक्षयम् ॥’</span>\nइत्यादि तद्वचः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-100",
      "oldKey": "TVD_C01_B099",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘अनृतजडविरोधिरूपमन्तत्रयमलबन्धनदुःखताविरुद्धम्’</span>\nइति च मायावादी"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-101",
      "oldKey": "TVD_C01_B100",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘नास्य सत्त्वमसत्त्वं वा न दोषो गुण एव वा । <br/> हेयोपादेयरहितं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span>\nइति च शून्यवादी ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-102",
      "oldKey": "TVD_C01_B101",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सत्त्वादयो धर्माः परमार्थतो मायावादिनाऽपि नाङ्गीक्रियन्ते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-103",
      "oldKey": "TVD_C01_B102",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सर्वविशेषविनिर्मुक्तत्वाङ्गीकारात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-104",
      "oldKey": "TVD_C01_B103",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘अवाच्यं सर्वशब्दैस्तल्लक्ष्यते चाखिलैः पदैः । <br/>अज्ञेयं ज्ञानलक्ष्यं च तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span>\nइति (च) शून्यवादी ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-105",
      "oldKey": "TVD_C01_B104",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "न चाखण्डत्वेन कश्चिद्विशेषः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-106",
      "oldKey": "TVD_C01_B105",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘यदखण्डपदं लक्ष्यं सर्वैरपि विशेषणैः । <br/>सर्वैर्विशेषणैर्मुक्तं तच्छून्यं पदमक्षयम् ॥’</span>\nइति च शून्यवादी ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-107",
      "oldKey": "TVD_C01_B106",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "एवमेव मायावादिराद्धान्तः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-108",
      "oldKey": "TVD_C01_B107",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च मायावादिनो भावत्वं नाम धर्मः । न च शून्यवादिनः शून्यत्वं नाम धर्मः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-109",
      "oldKey": "TVD_C01_B108",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavata-id\">‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे ।  <br/> यदासीत् तत एवाद्यः स्वयम्भूः समभूदजः ॥’(भाग.६.४.४८)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-110",
      "oldKey": "TVD_C01_B109",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id\">‘उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।  <br/>यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः’ इति भगवद्राद्धान्तः ।(भ.गी.२४.१७)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-111",
      "oldKey": "TVD_C01_B110",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Shwetashwataropanishat-id\">‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’(श्वेत.उ.६.८)</span>\nइत्यादि श्रुतिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-112",
      "oldKey": "TVD_C01_B111",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "प्रकृष्टप्रकाशश्चन्द्रः इत्यादिषु प्रकृष्टत्वादिविशेषणानि सन्त्येवेति न तत्साम्यम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-113",
      "oldKey": "TVD_C01_B112",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनित्यदेशकालसम्बन्धित्वस्य सत्त्वात्, न ‘सोऽयं देवदत्तः’ इत्याद्युपमा च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-114",
      "oldKey": "TVD_C01_B113",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "देवदत्तादिस्वरूपमात्रस्य सिद्धत्वान्न स्वरूपमात्रे प्रश्नः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-115",
      "oldKey": "TVD_C01_B114",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "नक्षत्राऽदिव्यतिरेकमात्रस्यापि सिद्धत्वान्न व्यतिरेकमात्रे ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-116",
      "oldKey": "TVD_C01_B115",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अन्यथा प्रश्नस्यैवासम्भवात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-117",
      "oldKey": "TVD_C01_B116",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतः ‘कैर्विशेषणैर्विशिष्टः?’ इति प्रश्ने ‘प्रकृष्टप्रकाशतद्देशकालादिविशिष्ट’ एव वाक्यार्थः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-118",
      "oldKey": "TVD_C01_B117",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अङ्गीक्रियमाणत्वाद्विशिष्टादेः, अनिर्वचनीयाभावाच्च सत्यत्वञ्च सिद्धम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-119",
      "oldKey": "TVD_C01_B118",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "दृष्टस्य वस्तुनो बलवद्दृष्टिं विना नान्यद्बाधकमिति दुर्घटत्वे सुघटत्वे वा नानिर्वचनीयसिद्धिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-120",
      "oldKey": "TVD_C01_B119",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "सर्ववैलक्षण्याङ्गीकारात् दुर्घटमपि ब्रह्म प्रमाणादङ्गीक्रियत एव ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-121",
      "oldKey": "TVD_C01_B120",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "जगतो भिन्नमभिन्नम्, भिन्नाभिन्नं वा इत्यादिविकल्पस्तत्रापि युज्यते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-122",
      "oldKey": "TVD_C01_B121",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "भिन्नं चेद्भेदादिविशिष्टाच्छुद्धं भिन्नमभिन्नं वा इत्याद्यनवस्था ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-123",
      "oldKey": "TVD_C01_B122",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अभिन्नं चेन्मिथ्यारूपेण जगता ब्रह्मापि मिथ्यैव स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-124",
      "oldKey": "TVD_C01_B123",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "भिन्नाभिन्नं चेद्दोषद्वयमपि ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-125",
      "oldKey": "TVD_C01_B124",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "उभयवलिक्षणं चेदनिर्वचनीयत्वं ब्रह्मण एवापतितम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-126",
      "oldKey": "TVD_C01_B125",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "यद्येवमपि नानिर्वचनीयत्वं ब्रह्मणस्तर्हि जगतोऽपि न स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-127",
      "oldKey": "TVD_C01_B126",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "‘विश्वं सत्यम्’ इत्यादिवचनमत्राप्युक्तम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-128",
      "oldKey": "TVD_C01_B127",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "‘न सत्तन्नासदुच्यते’,‘असद्वा इदमग्र आसीत्’, ‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीम्’ इत्यादि ब्रह्मणोऽपि मिथ्यात्वे प्रमाणमस्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-129",
      "oldKey": "TVD_C01_B128",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न हि दृष्टेर्बलवत् किञ्चित्प्रमाणम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-130",
      "oldKey": "TVD_C01_B129",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न हि युक्तिपराजितोऽपि क्षुधितो नान्नमत्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-131",
      "oldKey": "TVD_C01_B130",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "बलवद्दृष्ट्यबाधे ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-132",
      "oldKey": "TVD_C01_B131",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चान्नत्वे दुर्घटे तस्यानन्नत्वं भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-133",
      "oldKey": "TVD_C01_B132",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "दृष्ट्यबाधितदृष्टस्य ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-134",
      "oldKey": "TVD_C01_B133",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चान्नानन्नवैलक्षण्यमनुभूयते ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-135",
      "oldKey": "TVD_C01_B134",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च तथा व्यवहारः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-136",
      "oldKey": "TVD_C01_B135",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न च तत्र किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-137",
      "oldKey": "TVD_C01_B136",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतो विशिष्टादिनिराकरणयुक्तीनामपि विशिष्टाद्यपेक्षत्वात् जात्युत्तरमिति न युक्तिबाधाऽपि ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-138",
      "oldKey": "TVD_C01_B137",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतो निखिलगुणगणाढ्यमेव ब्रह्म श्रुत्यभिप्रेतम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-139",
      "oldKey": "TVD_C01_B138",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनिर्वचनीयासिद्धेरेवानुमानस्याप्यसिद्धिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-140",
      "oldKey": "TVD_C01_B139",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "वाचरम्भणं विविधप्रकारः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-141",
      "oldKey": "TVD_C01_B140",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "नाम धेयम् नित्यं धार्यं नाम मृत्तिकेत्यादि वैदिकमेव"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-142",
      "oldKey": "TVD_C01_B141",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "इत्येतद् वचनं सत्यमिति श्रुत्यर्थः।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-143",
      "oldKey": "TVD_C01_B142",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अनित्यत्वात् साङ्केतिकं नामाप्रधानं नित्यत्वात् मृत्तिकादिनामैव प्रधानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-144",
      "oldKey": "TVD_C01_B143",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "प्रधानज्ञानादप्रधानं ज्ञातार्थमिव भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-145",
      "oldKey": "TVD_C01_B144",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "एवं प्रधानस्य परमात्मनो ज्ञानादप्रधानं ज्ञातमिव भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-146",
      "oldKey": "TVD_C01_B145",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "प्राधान्यज्ञापनार्थमेव सृष्ट्यादिकथनम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-147",
      "oldKey": "TVD_C01_B146",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "‘यथा सोम्य’इत्याद्यपि सादृश्यकथनम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-148",
      "oldKey": "TVD_C01_B147",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चैकनखनिकृन्तनविकारः सर्वकार्ष्ण्यायसम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-149",
      "oldKey": "TVD_C01_B148",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "प्रधानपुरुषज्ञानाद् ‘ग्रामो ज्ञातः’ इति व्यपदेशोऽस्ति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-150",
      "oldKey": "TVD_C01_B149",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न हि सत्यज्ञानेन मिथ्याज्ञानं भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-151",
      "oldKey": "TVD_C01_B150",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "मुक्तामुक्तयोर्भेदाभावे मुक्तस्य संसारः संसारिणो वा मुक्तत्वं स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-152",
      "oldKey": "TVD_C01_B151",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "यद्यज्ञानकृतो भेदस्तर्हीश्वरस्याज्ञानाभावात् संसारिणैक्यं तेनानुभूयेत ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-153",
      "oldKey": "TVD_C01_B152",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "ततश्च दुःखित्वं स्यात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-154",
      "oldKey": "TVD_C01_B153",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id\">‘तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥’ (भ.गी  ४.५)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-155",
      "oldKey": "TVD_C01_B154",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id\">‘सुखं दुःखं भवोभावो भयं चाभयमेव च ॥  <br/>अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।<br/>भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥’ (भ.गी १०.४,५ )</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-156",
      "oldKey": "TVD_C01_B155",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id\">‘यस्माद् क्षरमतीतोहमक्षरादपि चोत्तमः । <br/>अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥’ (भ.गी १५.१८ )</span>\nइत्यादिनेश्वरेणापि भेदस्यैवानुभूयमानत्वाच्च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-157",
      "oldKey": "TVD_C01_B156",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तत एवाभ्रान्तत्वान्न मुक्तस्यापि भेदनिवृत्तिः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-158",
      "oldKey": "TVD_C01_B157",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चोपाधिभेदमात्रेणेश्वरस्य दुःखाभावः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-159",
      "oldKey": "TVD_C01_B158",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "हस्तपादाद्युपाधिभेदेपि भोक्तुरेकत्वानुभवात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-160",
      "oldKey": "TVD_C01_B159",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Mahabharata-id\">‘उद्यतायुधदोर्दण्डाः पतितास्वशिरोक्षिभिः । <br/> पश्यन्तः पातयन्ति स्म कबन्धा अप्यरीन् युधि ॥’</span>\nइति भारतवचनान्न विश्लेषाद्विशेषः ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-161",
      "oldKey": "TVD_C01_B160",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतोऽनौपाधिकत्वादेव भेदस्य न मुक्तस्येश्वरैक्यम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-162",
      "oldKey": "TVD_C01_B161",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Bhagavadgeeta-id\">‘इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः । <br/>सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथयन्ति च ॥’  (भ.गी १४.२)</span>"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-163",
      "oldKey": "TVD_C01_B162",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Atharvanopanishat-id\">‘यदा पश्यः पश्यते रुक्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम् । <br/>तदा विद्वान् पुण्यपापे विधूय निरञ्जनः परमं साम्यमुपैति ॥’ (आथर्वण.४.३.३)</span>\nइत्यादिमुक्तभेदवचनेभ्यश्च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-164",
      "oldKey": "TVD_C01_B163",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "एवं प्रत्यक्षानुमानागमविरुद्धत्वादभेदविषयवत् प्रतीयमानान्यपि वाक्यानि सादृश्याद्यर्थान्येव योजनीयानि ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-165",
      "oldKey": "TVD_C01_B164",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "<span class=\"gr-reference gr-ref-Pramana-id\">‘विरुद्धवत्प्रतीयन्त आगमा यत्र वै मिथः ।  <br/>तत्र दृष्टानुसारेण तेषामर्थोऽन्ववेक्ष्यते ॥’</span>\nइति ब्राह्मवचनाच्च ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-166",
      "oldKey": "TVD_C01_B165",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "भेदाद्यनुभवस्य भ्रान्तित्वाङ्गीकारे तदपलापयुक्तेर्नितरां भ्रान्तित्वाद् भेदाद्यनुभवस्याभ्रान्तित्वमेव भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-167",
      "oldKey": "TVD_C01_B166",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "परस्परविरुद्धयोरन्यतरनिषेधस्य अन्यतरविधिनान्तरीयकत्वात् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-168",
      "oldKey": "TVD_C01_B167",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "एकजीववादपक्षे तन्निष्ठानां मृत्यनन्तरमपि विश्वस्यानिवृत्तत्वात् भेदनिष्ठ एवैकजीव इत्यापतति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-169",
      "oldKey": "TVD_C01_B168",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "तस्य च तत्रैवाग्रहान्न कदाचिद्भेदनिवृत्तिरित्यनिवृत्तिरेव भवति ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-170",
      "oldKey": "TVD_C01_B169",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "न चैकजीवाज्ञानपरिकल्पितास्समस्ता इत्यत्र किञ्चिन्मानम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-171",
      "oldKey": "TVD_C01_B170",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": "inlinepara",
      "text": "अतो मुक्तेभ्योऽप्यन्य एव समस्तगुणपरिपूर्णो भगवान् विष्णुरिति सिद्धम् ।"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-172",
      "oldKey": "TVD_C01_B171",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "‘ब्रह्मेशानादिभिर्देवैर्यत्प्राप्तुं नैव शक्यते ।\nतद्यत्स्वभावः कैवल्यं स भवान् केवलो हरेः ॥’"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-173",
      "oldKey": "TVD_C01_B172",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "सत्यचिच्चेत्यपतये मुक्तामुक्तोत्तमाय ते ।\nनमो नारायणायार्यवृन्दवन्दितपद्द्वय ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-174",
      "oldKey": "TVD_C01_B173",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "आनन्दतीर्थपुंसिहो मायावादिदितेः सुतान् ।\nविदार्य युक्तिनखरैरप्रतीपोऽभिभासते ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-175",
      "oldKey": "TVD_C01_B174",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "पलायध्वं पलायध्वं त्वरया मायिदानवाः ।\nसर्वज्ञहरिरायाति तर्कागमदरारिभृत् ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-176",
      "oldKey": "TVD_C01_B175",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "द्रवत द्रवताऽशु मायिनः प्रविशध्वमतन्द्रिता गुहाः ।\nकमलारमणाम्बराश्रयः समुदेत्यखिलज्ञभास्करः ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-177",
      "oldKey": "TVD_C01_B176",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "नृहरिः सकलज्ञनामकः समुपैति हि मायिदानवान् ।\nप्रपलायनमत्र तत्क्षमं त्वरया (वो) वसतिर्गुहासु च ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-178",
      "oldKey": "TVD_C01_B177",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "जयत्यानन्दतीर्थेष्टदेवता नरकेसरी ।\nविपाटिताज्ञानतमःकपाटात्युरुहुङ्कृतः ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-179",
      "oldKey": "TVD_C01_B178",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "जयत्यमितपौरुषः स्वजनतेष्टचिन्तामणिः ।\nअजेशमुखवन्दितो गुणगणार्णवः श्रीपतिः ॥"
    },
    {
      "id": "Tattvodyota-180",
      "oldKey": "TVD_C01_B179",
      "type": "bhashya",
      "parent": "TVD_C01",
      "chapter": "TVD_C01",
      "verseType": null,
      "text": "सर्वज्ञसन्मुनीन्द्रोच्चसन्मनःपङ्कजालयः(पङ्कजाश्रयः) ।\nअजितो जयति श्रीशो रमाबाहुलताश्रयः ॥"
    }
  ]
}