Bhagavadgitabhashya/Ullekha

उल्लेखसूची — श्रीमद्भगवद्गीताप्रस्थानम्

← Bhagavadgitabhashya

इस ग्रन्थे उद्धृतानि प्रमाणस्थानानि — 111 स्रोताः

Aditya

1 उद्धरणानि

1. ‘महान्तं च समावृत्य प्रधानं समवस्थितम् ।
   अनन्तस्य न तस्यान्तः सङ्ख्यानं चापि विद्यते ॥’

Adityapurana

1 उद्धरणानि

1. ‘बहुनाऽत्र किमुक्तेन यावच्छ्वेतं न गच्छति ।
   योगी तावन्न मुक्तः स्याद् एष शास्त्रस्य निर्णयः ॥’

Aitreyopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘परोक्षप्रिया इव हि देवाः’(ऐ.उ.३.१४)

Atharvana

4 उद्धरणानि

1. ‘अनश्नन्नन्यो अभिचाकशीति’(आथ.३.१.१)
2. ‘यमेवैष वृणुते’(आथ.४.१.३)
3. ‘यः सर्वज्ञः...’(आथ.१.१०)
4. ‘यदा पश्यः पश्यते रुग्मवर्णं कर्तारमीशं पुरुषं ब्रह्मयोनिम्।’

Atharvanaveda

1 उद्धरणानि

1. ‘अथ कस्मादुच्यते परं ब्रह्म इति, (बृ)बृंहति (बृ)बृंहयति ।’

Atharvanopanishat

6 उद्धरणानि

1. ‘यथा नद्यः’(आथ.उ.३.२.८)
2. ‘आनन्दरूपममृतम्’(आथ.४.१०,मु.उ.२.२.८)
3. ‘रुग्मवर्णं कर्तारम्’(मु.उ.३.१.३)
4. ‘यः सर्वज्ञः...’(आथ.१.९,मु.उ.१.१.९)
5. ‘यस्य ज्ञानमयं तपः’(आथ.१.९)
6. ‘अक्षरात् परतः परः’(आथ.२.१.२)

Bhagavata

74 उद्धरणानि

1. ‘सदसद्रूपया चासौ गुणमय्याऽगुणो विभुः’ (भाग.१.२.३१)
2. ‘देशतः कालतो योऽसाववस्थातः स्वतोऽन्यतः ।
   अविलुप्तावबोधात्मा.........’॥ (भाग.३.७.५)
3. ‘त्वयीश्वरे ब्रह्मणि नो विरुध्यते’ (भाग.१०.४.१९)
4. ‘चित्रं न चैतत् त्वयि कार्यकारणे’ (भाग. ५.१८.५.)
5. ‘तुष्टे तु तत्र किमलभ्यमनन्त ईशे’ (भाग.७.६.२५)
6. ‘येषां स एव भगवान् दययेद् अनन्तः सर्वात्मना श्रितपदो यदि निर्व्यलीकम् ।
   ते वै विदन्त्यतितरन्ति च देवमायां नैषां ममाहमिति धीः श्वसृगालभक्ष्ये ॥’ (भाग.२. ७ .४२)
7. ‘तस्मिन् प्रसन्ने किमिहास्त्यलभ्यं धर्मार्थकामैरलमल्पकास्ते’
   ‘ऋते यदस्मिन् भव ईश जीवाः तापत्रयेणोपहता न शर्म ।
   आत्मन् लभन्ते भगवन् तवाङ्घ्रिच्छायांशविद्यामत आश्रयेम॥’ (भाग.३.६.१८)
8. ‘नारायणपरा वेदाः’ (भाग.२.५.१५)
9. ‘वासुदेवपरा वेदाः’ (भाग.१.२.२९)
10. ‘द्रव्यं कर्म च कालश्च’ ( भाग.२.१०.१२)
11. ‘तपो मे हृदयं ब्रह्म तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः’ (भाग.६.४.४६)
12. ‘विज्ञानशक्तिरहमासम् अनन्तशक्तेः’ ( भाग.३.१०.२४)
13. ‘मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे’ (भाग.६.४.४८)
14. ‘दृष्टा योगाः प्रयुक्ताश्च पुंसां श्रेयःप्रसिद्धये’ (भाग.४.१८.३)
15. ‘मां विधत्तेऽभिधत्ते’(भाग.११.२१.४३)
16. ‘न तस्य तत्त्वग्रहणाय साक्षाद् वरीयसीरपि वाचः समासन् ।
    स्वप्ने निरुक्त्या गृहमेधिसौख्यं न यस्य हेयानुमितं स्वयं स्यात् ॥’(भाग.५.११.३)
17. ‘वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः ।(भाग.६.१.४०)
18. ‘....पार्थार्ष्टिषेण....।’(भाग.२.७.४५)
19. ‘रोचनार्थं फलश्रुतिः’(भाग.११.३.४७)
20. ‘यथा भैषज्यरोचनम्’(भाग.११.२१.२३)
21. ‘वृणीमहे ते परितोषणाय’(भाग.४.३०.४०)
22. ‘नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति केचिद्.....’(भाग.३.२६.३४)
23. ‘द्रष्टव्यः.....’
24. ‘देहेन्द्रियासुहीनानां वैकुण्ठपुरवासिनाम्’(भाग.७.१.३४)
25. ‘या निर्वृतिस्तनुभृतां तव पादपद्मध्यानाद् भवज्जनकथाश्रवणेन वा स्यात् ।
    सा ब्रह्मणि स्वमहिमन्यपि नाथ मा भूत् किम्वन्तकासिलुलितात् पततां विमानात् ॥’(भाग.४.९.१०)
26. ‘नाऽत्यन्तिकं विगणयन्त्यपि ते प्रसादम्’(भाग.३.१६.४८)
27. ‘नैकात्मतां मे स्पृहयन्ति केचित्’(भाग.३.२६.३४)
28. ‘एकत्व(मित्युत)मप्युत । दीयमानं न गृह्णन्ति’(भाग.३.३०.१३)
29. ‘इन्द्रियाणि जयन्त्याशु निराहारा मनीषिणः ।
    वर्जयित्वा तु रसनाम् असौ रस्ये च वर्धते’॥(भाग.११.८.१९)
30. ‘देहोऽपि दैववशगः’(भाग.३.२९.३७)
31. ‘ब्रह्मेति परमात्मेति भगवानिति शब्द्यते’(भाग.१.२.११)
32. ‘भगवन्तं परं ब्रह्म’(भाग.३.२५.१०)
33. ‘मय्यनन्तगुणेऽनन्ते गुणतोऽनन्तविग्रहे’(भाग.६.५,४८)
34. ‘विज्ञानशक्तिरहमासम् अनन्तशक्तेः’(भाग.०३.१०.२४)
35. ‘आत्मानम् अन्यं च स वेद विद्वान्’(भाग.११.११.७)
36. ‘अन्यतमो मुकुन्दात् को नाम लोके भगवत्पदार्थः’(भाग.१.१८.२१)
37. ‘कर्मभिश्शुद्धसत्त्वस्य वैराग्यं जायते हृदि ।’
38. ‘न तस्य तत्वग्रहणाय साक्षाद् वरीयसीरपि वाचस्समासन् ।
    स्वप्ने निरुक्त्या गृहमेध(धि)सौख्यं न यस्य हेयानुमितं स्वयं स्यात् ॥’ (भाग. ५-११-३)
39. ‘एतन्नानावताराणां निधानं बीजमव्ययम्’ (भाग.१.३.५)
40. ‘जगृहे.....’(भाग.१.३.१)
41. ‘द्रव्यं कर्म च...’ (भाग.२.५.१४)
42. ‘.....तनुर्विद्या क्रियाऽऽकृतिः।’(भाग.६.४.४६)
43. ‘न तस्य तत्त्वग्रहणाय’(भाग.५.११.३)
44. ‘मा वः पदव्यः पितरस्मदाश्रिता या यज्ञशालासनधूमवर्त्मनाम्’(भाग.४.४.२१)
45. ‘मनः परं कारणमामनन्ति’(भाग.११.२३.४३)
46. ‘यतो यतो धावति’(भाग.१०.१.४२)
47. ‘आत्मानं सर्वभूतेषु भगवन्तमवस्थितम् ।
    अपश्यत् सर्वभूतानि भगवत्यपि चाऽत्मनि ॥’(भाग.३.२५.४७)
48. ‘स्वभावो जीव एव च’(भाग.१.१०.१२),
49. ‘अन्यो निरन्नोऽपि बलेन भूयान्’(भाग.११.११.६)
50. ‘आचार्यचैत्यवपुषा स्वग(तं)तिं व्यनङ्क्षि’(भाग.११.२९.६)
51. ‘पानेन ते देवकथासुधायाः प्रवृद्धभक्त्या विशदाशया ये ।
    वैराग्यसारं प्रतिलभ्य बोधं यथाऽञ्जसा त्वाऽऽपुरकुण्ठधिष्ण्यम् ॥
    तथाऽपरे (परे) त्वात्मसमाधियोगबलेन जित्वा प्रकृतिं बलिष्ठाम् ।
    त्वामेव धीराः पुरुषं विशन्ति तेषां श्रमः स्यान्नतु सेवया ते।’(भाग.३.६.२४-२५)
52. ‘मय्यनन्तगुणेनन्ते गुणतोनन्तविग्रहे।’
53. ‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते।’
54. ‘द्वेषाच्चेद्यादयो नृपाः’(भाग.७.१.३२)
55. ‘वैरेण यन्नृपतयः शिशुपालपौण्ड्रसाल्वादयो गतिविलासविलोकनाद्यैः ।
    ध्यायन्त आकृतधियः शयनासनादौ तत्साम्यमीयु(मापु)रनुरक्तधियः पुनः किम्॥’(भाग.११.५.४९)
56. ‘भावो (हि) भव(भाव)कारणम्’ (भाग.१०.८४.४७)
57. ‘हिरण्यकशिपुश्चापि भगवन्निन्दया तमः ।
    विविक्षुरत्यगात् सूनोः प्रह्लादस्यानुभावतः ॥’(भाग.४.२१.४६)
58. ‘यदनिन्दत् पिता मह्यम्’(भाग.७.१०.१६)
59. ‘तस्मात् पिता मे पूयेत दुरन्ताद् दुस्तरादघात्’ (भाग.७.१०.१८)
60. ‘मन्येसुरान् भागवतान् त्र्यधीशे संरम्भमार्गाभिनिविष्टचित्तान् ।’(भाग.३.२.२४)
61. ‘परमं यः परायणम्’
62. ‘भक्तिः परे स्वेऽनुभवो विरक्तिरन्यत्र चैतत् त्रिक एककालम्’(भाग.११.२.४२)
63. ‘ततो मनून् ससर्जान्ते मनसा लोकभावनान्।(भाग.३.२१.४९)’
64. ‘ऋषयो मनवो देवा मनुपुत्रा महौजसः ।
    कलाः सर्वे हरेरेव सप्रजापतयः स्मृताः।
    एते स्वांशकलाः पुंसः कृष्णस्तु भगवान् स्वयम् ॥’(भाग.१.३.२७-२८)
65. ‘मृडयन्ति’(भाग१.३.२९)
66. ‘कृष्णस्य गर्भजगतोऽतिभरावसन्नपार्ष्णिप्रहारपरिरुग्णफणातपत्रम् ।’(भाग.१०.१४.३१)
67. ‘विष्णौ चाधीश्वरे चित्तं धारयन् कालविग्रहे’(भाग.११.१५.१५)
68. ‘न मे हृषीकाणि पतन्त्यसत्पथे’(भाग.२.६.३३)
69. ‘यत् तत् त्रिगुणमव्यक्तं नित्यं सदसदात्मकम् ।
    प्रधानं प्रकृतिं प्राहुरविशेषं विशेषवत् ॥’(भाग.३.२७.११)
70. ‘आनन्दमानन्दमयोऽवसाने सर्वात्मके ब्रह्मणि वासुदेवे’(भाग.२.२.३४)
71. ‘अप्रतर्क्याद् अनिर्देश्याद्(अनिर्वाच्यात्) इति केष्वपि निश्चयः’(भाग.१.१७.१९)
72. ‘दैवमन्येपरे’(भाग.१.१७.१८)
73. ‘कार्यकारणकर्तृत्वे कारणं प्रकृतिं विदुः ।
    भोक्तृत्वे सुखदुःखानां पुरुषं प्रकृतेः परम् ॥’(भाग.३.२७.९)
74. ‘वेदप्रणिहितो धर्मो ह्यधर्मस्तद्विपर्ययः’(भाग.६.१.४०)

Bhagavathe

5 उद्धरणानि

1. ‘नात्यन्तिकम्’(भाग.३.१६.४८)
2. ‘देवानां गुणलिङ्गानाम् आनुश्राविककर्मणाम् ।
   सत्त्व एवैकमनसो वृत्तिः स्वाभाविकी तु या ।
   अनिमित्ता भगवति भक्तिः सिद्धेर्गरीयसी ।
   जरयत्याशु या कोशं निगीर्णमनलो यथा ॥’(भाग.३.२६.३२-३३)
3. ‘द्रव्यं कर्म च कालश्च स्वभावो जीव एव च ।
   यदनुग्रहतः सन्ति न सन्ति यदुपेक्षया॥’(भाग.२.१०.११)
4. ‘एतावानेव लोकेऽस्मिन् पुंसः स्वार्थः परः स्मृतः ।
   एकान्तभक्तिर्गोविन्दे यत् सर्वत्रात्मदर्शनम्॥’(एतावानेव लोकेऽस्मिन् पुंसां धर्मः परः स्मृतः। भक्तियोगो भगवति तन्नामग्रहणादिभिः ॥भाग.६.३.२२ )
5. ‘शमो मन्निष्ठता बुद्धेर्दम इन्द्रियनिग्रहः ।’(भाग.११.१९.३५)

BrahmaVaivarta

1 उद्धरणानि

1. ‘गुणानुसारिणीं पूजां समां दृष्टिं च यो नरः ।
   सर्वभूतेषु कुरुते तस्य विष्णुः प्रसीदति ।
   वैषम्यमुत्तमत्वं तु ददाति नरसञ्चयात् ।
   पूजा या विषमा दृष्टिः समा साम्यं विदुःखजम् ॥’ इति ब्रह्मवैवर्ते ।

Brahmasutra

8 उद्धरणानि

1. ‘आभास एव च’ ( ब्र.सू.२.३.५०)
2. ‘जगद्व्यापारवर्जम्’(ब्र.सू.४.४.१७)
3. ‘भोगेन त्वितरे’(ब्र.सू.४.१.१९)
4. ‘वदतीति चेन्न प्राज्ञो हि’(ब्र.सू.१.४.५)
5. ‘त्रयाणामेव चैवमुपन्यासः प्रश्नश्च’(ब्र.सू.१.४.७)
6. ‘शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेः’(ब्र.सू.१.४.१)
7. ‘आभास एव च’(ब्र.सू.२.३.५०)
8. ‘वैधर्म्याच्च न स्वप्नादिवत्’(ब्र.सू.२.२.२९)

Brahmasutrani

3 उद्धरणानि

1. ‘अत एव च नित्यत्वम्’ (ब्र.सू. १-३-२९)
2. ‘आनन्दादयः प्रधानस्य’ (ब्र.सू. ३-३-१२)
3. ‘लोकवत् तु लीलाकैवल्यम्’ ।

Brahmavaivarta

4 उद्धरणानि

1. ‘देहोऽयं मे सदानन्दो नायं प्रकृतिनिर्मितः ।
   परिपूर्णश्च सर्वत्र तेन नारायणोऽस्म्यहम्॥’
2. ‘जीवेन बुध्या हि यदा मनो जितं तदा बन्धुः शत्रुरन्यत्र चास्य ।
   ततो जयेद् बुद्धिबलो नरस्तद् देवे च भक्त्या मधुकैटभारौ ॥’
3. ‘अवतारे महाविष्णोर्भक्तः कुत्र च मुच्यते’ ।
4. ‘साह्ना मध्यन्दिनेनाथ शुक्लेन च स पूर्णिमा ।
   सविष्वा चायनेनासौ पूजितः केशवं व्रजेत् ॥’

Brihadaranyakopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘तस्मान्नेष्टि-याजुकः स्यात्’ (बृ.१.५.२)

Brihdaranyakopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘इष्टं हुतम्’ (बृ. ६.१.२)

Bruhadaranyaka

7 उद्धरणानि

1. ‘विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत.....’,(बृ.उ.६.४.२१)
2. ‘न हास्य (न तस्य)कर्म क्षीयते’(बृ.१.४.१५)
3. ‘अविदित्वाऽस्मिन् लोके जुहोति यजते तपस्तप्यते बहूनि वर्षसहस्राणि अन्तवदेवास्य तद् भवति’(बृ.३.८.१०)
4. ‘अस्माद्ध्येवात्मनो यद्यत् कामयते तत्तत् सृजते’(बृह. १.४.१५)
5. ‘प्रविविक्ताऽहारतर इवैष भवत्यस्माच्छारीरादात्मनः’(बृ.६.२.३)
6. ‘अस्य महतो भूतस्य निःश्वसितम्।’(बृ.४.४.१०)
7. ‘बाल्यं च पाण्डित्यं च निर्विद्याथ मुनिः’(बृ.अ.५,ब्रा.५.१)

Bruhadaranyakaopanishat

2 उद्धरणानि

1. ‘तस्योपनिषत् सत्यस्य सत्यमिति । प्राणा वै सत्यम्, तेषामेष सत्यम्’(बृ.८.१.२०) ।
2. ‘द्वे वा व ब्रह्मणो रूपे चामूर्तं चैवामूर्तं च स्थितं च यच्च सच्च त्यच्च’(बृ.२.३.१)

Bruhadaranyakopanishat

7 उद्धरणानि

1. ‘न योगित्वाद् ईश्वरत्वाद्’ (बृ.उ.भा.५.८.१२.उ. वाराहवचनम् )
2. ‘तस्माद् ब्राह्मणः पाण्डित्यं निर्विद्य बाल्येन तिष्ठासेत् ।’(बृह.उ.३.५.१)
3. ‘विज्ञानमानन्दं ब्रह्म’(बृह. ३,९.३५)
4. ‘न कर्मणा’(बृ.३.४.२३)
5. ‘यः प्राणे तिष्ठन्’(बृ.५.७.१६)
6. ‘तद्यथाऽनः सुसमाहितम् उत्सर्जद्यायात् ।
   एवमेवायं (श)शारीर आत्मा प्राज्ञेनात्मनाऽन्वारूढ उत्सर्जद्याति’(बृ.४.३.३५)
7. ‘न ह वै देवान् पापं गच्छति’(बृ.३.६.२७)

Bruhadaranyka

1 उद्धरणानि

1. ‘पुण्यमेवामुं गच्छति न ह वै देवान् पापं गच्छति’(बृ.३.६.२७)

Bruhadarnyaka

1 उद्धरणानि

1. ‘यः प्राणे तिष्ठन् प्राणादन्तरो यं प्राणो न वेद यस्य प्राणः शरीरम्, यः प्राणमन्तरो यमयत्येष त आत्माऽन्तर्याम्यमृतः’(बृ.५.७.१६) ।
   ‘यो वाचि (विज्ञाने) तिष्ठन्’(बृ.५.७.१७), ‘यः चक्षुषि तिष्ठन्’(बृ.५.७.१८)

Bruhadarnyakopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘एतस्यैवाऽनन्दस्य अन्यानि भूतानि मात्राम् उपजीवन्ति’ (बृह. ४,३.३२)

Bruhannaradiya

1 उद्धरणानि

1. ‘ऐश्वर्यस्य समग्रस्य’(बृहन्नारदीय.१,४६.१७)

Chandogya

4 उद्धरणानि

1. ‘सर्वमकर्मा सर्वकामः सर्वगन्धः सर्वरसः सर्वमिदमभ्यात्तोऽवाक्यनादरः’(छा.३.२.९)
2. ‘य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते’(छा.४.१५.१)
3. ‘अवाक्यनादरः’(छा.३.३४.२)
4. ‘यावान् वाऽयमाकाशस्तावानेषोऽन्तर्हृदय आकाशः ।
   उभेऽस्मिन् द्यावापृथिवी अन्तरेव समाहिते ।
   उभावग्निश्च वायुश्च सूर्याचन्द्रमसावुभौ ॥’(छा.८.१.३)

Chandogyopanioshat

1 उद्धरणानि

1. ‘पुण्यचितो लोकः क्षीयते’"(छा.उ. ८.१.६)

Chandogyopanishat

21 उद्धरणानि

1. ‘ऐक्षत’(छां.उ.६.२.३)
2. ‘स यदि पितृलोककामो भवति सङ्कल्पादेवास्य पितरः समुत्तिष्ठन्ति’(छां.उ.८.२.१)
3. ‘प्रजापतेः सभां वेश्म प्रपद्ये यशोऽहं भवामि ब्राह्मणानाम्’(छां.उ.८.४.१)
4. ‘स्त्रीभिर्वा यानैर्वा’(छां.उ.८.१२.३)
5. ‘स एकधा भवति’(छां.उ.७.२६.२)
6. ‘स तत्र पर्येति’(छां.८.१२.३)
7. ‘स एकधा’(छा.उ.७.२६.८)
8. ‘यत्र नान्यत् पश्यति’(छां.७.२४.१)
9. ‘स एकधा’(छां.७.२६.२)
10. ‘न वै सशरीरस्य....’(छां.८.१२.१)
11. ‘तस्य तावदेव चिरम्’(छां.उ.६.१४.२)
12. ‘यदु(दि) च नार्चिषमेवाभिसम्भवति’(छां.उ.४.१५.५)
13. ‘तद्यथैषीकातूलम्’(छां.उ.५.२४.३)
14. ‘तद्यथा(तद्वक्ष्यामि यथा) पुष्करपलाशे’(छां.उ.४.१४.३)
15. ‘दहरोऽस्मिन्नन्तर आकाशः’(छां.उ.८.१.२)
16. ‘ते अर्चिषमभिसम्भवन्ति’(छा.५.४.१)
17. ‘अह्न आपूर्यमाणपक्षम्’
18. ‘प्राणो ब्रह्म कं ब्रह्म खं ब्रह्म’(छा.४.१०.५)
19. ‘वाङ् मनसि सम्पद्यते, मनः प्राणे, प्राणस्तेजसि, तेजः परस्यां देवतायाम् ’(छां.६.८.६)
20. ‘(यद्य) तद्य इमे वीणायां गायन्ति एतं ते गायन्ति’(छां.१.३.९)
21. ‘सदेव सोम्येदमग्र आसीत्’(छा.६.२.१)

Dhathu

3 उद्धरणानि

1. ‘दिवु = क्रीडा-.......’
2. ‘डुधाञ्= धारणपोषणयोः’
3. ‘पद= गतौ’

Geetakalpa

5 उद्धरणानि

1. ‘रसादीनां रसादित्वे स्वभावत्वे तथैव च ।
   सारत्वे सर्वधर्मेषु विशेषेणापि कारणम् ।
   सारभोक्ता च सर्वत्र यतोऽतो जगदीश्वरः ।
   रसादिमानिनां देहे स सर्वत्र व्यवस्थितः ।
   अबादयः पार्षदा एव ध्येयः स ज्ञानिनां हरिः ।
   रसादिसम्पत्त्या अन्येषां वासुदेवो जगत्पतिः ॥’
2. ‘धर्माविरुद्धकामेऽसावुपास्यः काममिच्छता ।
   विहीने कामरागादेर्बले च बलमिच्छता ।
   ध्यातस्तत्र त्वनिच्छद्भिर्ज्ञानमेव ददाति सः ॥’
3. ‘प्रविविक्तभुग् यतो ह्यस्माच्छारीरात् पुरुषोत्तमः ।
   अतोऽभोक्ता च भोक्ता च स्थूलाभोगात् स एव तु ॥’
4. ‘तदाश्रितं जगत् सर्वं नासौ कुत्रचिदाश्रितः’ ।
5. ‘देहस्थविष्णुरूपाणि अधियज्ञ इतीरितः ।
   कर्मेश्वरस्य सृष्ट्याख्यं तच्चापीच्छाद्यमुच्यते ।
   अधिभूतं जडं प्रोक्तमध्यात्मं जीव उच्यते ।
   हिरण्यगर्भोऽधिदैवं देवः सङ्कर्षणोऽपि वा ।
   ब्रह्म नारायणो देवः सर्वदेवेश्वरेश्वरः ॥’ इति ।
   
   ‘यथाप्रतीतं वा सर्वमत्र वै न विरुध्यते ॥’

Githakalpa

1 उद्धरणानि

1. आह च- ‘सर्वे वेदास्तु देवार्था देवा नारायणार्थकाः ।
   नारायणस्तु मोक्षार्थे मोक्षो नान्यार्थ इष्यते ।
   एवं मध्यमभक्तानाम् एकान्तानां न कस्यचित् ।
   अर्थे नारायणो देवस्त्वन्यत् सर्वं तदर्थकम् ॥’

Katha

1 उद्धरणानि

1. ‘ऋतं पिबन्तौ सुकृतस्य लोके’(कठ.१.७.१)

Kathaka

3 उद्धरणानि

1. ‘नैषा तर्केण मतिरापनेया’(कठ.१.२.९)
2. ‘अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवं निचाय्य तं मृत्युमुखात् प्रमुच्यते’
3. ‘महतः परमव्यक्तम्’

Kathakasamhita

1 उद्धरणानि

1. ‘चतुःशिखण्डा युवतिः सुपेशा घृतप्रतीका वयुनानि वस्ते ।
   (तस्यां सुपर्णा वृषणा निषेदतुर्यत्र देवा दधिरे भागधेयम्)’(काठकसंहिता.३१.१४,तै.ब्रा.१.२.१.२७)

Kathakopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘महतः परमव्यक्तम्’(कठ.१.३.१२)

Kathopanishat

4 उद्धरणानि

1. ‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति’ (कठ.२.१५)
2. ‘सर्वे वेदा यत्पदमामनन्ति.......।’(कठ.१.२.१५),
3. ‘यथोदकं शुद्धे शुद्धम्’(कठ.उ.२.१.१५)
4. ‘नाशान्तो नासमाहितः’(कठ.1.3.10)

Mahabarata

3 उद्धरणानि

1. ‘त्वं मनस्त्वं चन्द्रमास्त्वं चक्षुरादित्यः(त्यम्)’(गी.प्रे. म.भा.शां.प.३३८.४)
2. ‘पृथिवी (धरणी) धर्ममूर्धनि’(कुम्भ-म.भा.१२.३६०.१२)
3. ‘भारभृत् कथितो योगी’ इति च ।

Mahabharata

56 उद्धरणानि

1. ‘यदि विद्याच्चतुर्वेदान् साङ्गोपनिषदान् द्विजः ।
   न चेत् पुराणं संविद्यान्नैव स स्याद् विचक्षणः ॥’(म.भा.१.१.२६८)’
2. ‘इतिहासपुराणाभ्यां वेदं समुपबृंहयेत् ।
   ‘बिभेत्यल्पश्रुताद् वेदो मामयं प्रचलिष्यति ।’( म.भा.आदि.१.२९३)
3. मन्वादि केचिद् ब्रुवते ह्यास्तीकादि तथाऽपरे ।
   तथोपरिचराद्यन्ये भारतं परिचक्षते ॥(म.भा.आदि.१.६६)
4. ‘महत्त्वाद् भारवत्त्वाच्च महाभारतमुच्यते ।
   निरुक्तमस्य यो वेद सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥’ (म.भा.१.३००)
5. ‘यदिहास्ति तदन्यत्र यन्नेहास्ति न कुत्रचित् ’( म.भा.आदि ५.५०)
6. ‘विराटोद्योगसारवान्’ ( म भा.१.८९)
7. ‘स हि धर्मः सुपर्याप्तो ब्रह्मणः पदवेदने।’(म.भा.१३.१६.१२.)
8. ‘अन्तेषु रेमिरे धीरा न ते मध्येषु रेमिरे ।
   अन्तप्राप्तिं सुखं प्राहुर्दुःखमन्तरमन्तयोः ॥’(म.भा.१२.३१७.३४)
9. ‘नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति ।
   एतेन सत्यवाक्येन सर्वार्थान् साधयाम्यहम् ॥’(म.भा.१.१.१८)
10. ‘यस्य प्रसादजो ब्रह्मा रुद्रश्च क्रोधसम्भवः ।’ (म.भा.१२.३४१.१२)
11. ‘अप्रहर्षमनानन्दम्’(म.भा.१२.१९१.८)
12. ‘अदुःखमसुखम्’(म.भा.१२.२५६.२१)
13. ‘मग्नस्य हि परेऽज्ञाने (परे ज्ञाने) किं नु दुःखतरं भवेत्’(म.भा.१२.२९०.७९)
14. ‘अनिन्द्रिया अनाहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः’(कुम्भ-म.भा.१२.३३६.२९)
15. ‘परमं यो महद् ब्रह्म’(म.भा.१३..९)
16. ‘त्रैगुण्यवर्जितम्’(म.भा.म.श्लोक)
17. ‘मुक्तश्च कां गतिं गच्छेन्मोक्षश्चैव किमात्मकः’।(म.भा.शां.प.३४२.३)
18. ‘कुतो ह्यस्य ध्रुवः(वं) स्वर्गः कुतो नैःश्रेयसं परम्।’(म.भा.शां.प.३४२.२)
19. ‘मुक्तानां च गतिर्ब्रह्मन् क्षेत्रज्ञ इति कल्पितः।’(म.भा.शां.प.३४२.४२)
20. ‘ब्रह्मा स्थाणुः’
21. ‘तस्य प्रसादादिच्छन्ति तदादिष्टफलं गतिम्।’(म.भा.शां.प.३३४.३४-३९)
22. ‘ये तु तद्भाविता लोके ह्येकान्तित्वं समास्थिताः ।
    एतदभ्यधिकं तेषां यत्ते तं (तत् तेजः) प्रविशन्त्युत ॥’(म.भा.शां.प.३४२.४५)
23. ‘न दृश्यश्चक्षुषा चासौ न स्पृश्यः स्पर्शनेन च।’(कुम्भ-म.भा.१२.३४७.२१)
24. ‘सञ्ज्ञासञ्ज्ञ’(कुम्भ-म.भा.१२.३४६.४)
25. ‘महाविभूते माहात्म्यशरीर’(कुम्भ-म.भा.१२.३४६.४)
26. ‘सर्वभूतगुणैर्युक्तं नैवं त्वं ज्ञातुमर्हसि।’(कुम्भ-म.भा.शां.प.३४७.४५)
27. ‘सर्वभूतगुणैर्युक्तं दैवं मां (त्वं) ज्ञातुमर्हसि।’(मोक्षधर्मे)
28. ‘विदित्वा सप्त सूक्ष्माणि षडङ्गं च महेश्वरम्(त्वां च मूर्तितः) ।
    प्रधानविनियोगस्थः परं ब्रह्माधिगच्छति(त्वामेव विशते बुधः) ॥’(कुम्भ-म.भा.१३.४५.४११)
29. ‘ब्रह्म पुरोहित ब्रह्म कायिक महाराजिक।’(गी.प्रे-म.भा.१२.३३८.४)
30. ‘कर्मणा मनसा वाचा यो द्विष्याद् विष्णुमव्ययम् ।
    मज्जन्ति पितरस्तस्य नरके शाश्वतीस्समाः ।
    यो द्विष्याद् विबुधश्रेष्ठं देवं नारायणं हरिम् (प्रभुम्) ।
    कथं स न भवेद् द्वेष्य आलोकान्तस्य कस्यचित् ॥(कथं नाम भवेद् द्वेष्य आात्मा लोकस्य कस्यचित्)’(गी.प्रे-म.भा.१२.३४६.६-७)
31. ‘आभाति शुक्लमिव लोहितमिवाथो नीलमथार्जुनम्’(आभाति शुक्लमिव लोहितमिव अथो कृष्णमायसमर्कवर्णम् इति कुम्भ-म.भा.५.४४.२६)
32. ‘वेदाः स्वधीता मम लोकनाथ तप्तं तपो नानृतमुक्तपूर्वम् ।
    पूजां गुरूणां सततं करोमि परस्य गुह्यं न च भिन्नपूर्वम् ।
    गुप्तानि चत्वारि यथागमं मे शत्रौ च मित्रे च समोऽस्मि नित्यम् ।
    तं चापि देवं शरणं प्रपन्नः एकान्तभावेन भजाम्यजस्रम् ।
    एतैरुपायैः परिशुद्धसत्त्वः कस्मान्न पश्येयमनन्तमेनम् ॥’
33. ‘मरीचिरत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ।
    वसिष्ठश्च महातेजाः’(कुम्भ-म.भा.१२.३४३.३०)
34. ‘परमं यो महद् ब्रह्म’(कुम्भ-म.भा.१३.२५४.९)
35. ‘गतिश्च सर्वभूतानां प्रजानां चापि भारत ।
    व्याप्तौ मे रोदसी पार्थ कान्तिश्चाभ्यधिका मम ।
    अधिभूतनिविष्टश्च तदिच्छुश्चास्मि(पि) भारत ।
    क्रमणाच्चाप्यहं पार्थ विष्णुरित्यभिसञ्ज्ञितः॥’(कुम्भ-म.भा.१२.३५०.४२-४३)
36. ‘छादयामि जगत् सर्वं भूत्वा सूर्य इवांशुभिः ।
    सर्वभूताधिवासश्च वासुदेवस्ततो ह्यहम् ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.३५०.४१)
37. ‘विश्वरूपः अनन्तगतेः अनन्तभागः अनन्तगः अनन्तः’(कुम्भ-म.भा.१२.३४६.४)
38. ‘नास्ति तस्मात् परं भूतं पुरुषाद्वै सनातनात्।’(कुम्भ.म.भा.१२.३४७.३१)
39. ‘इडोपहूतं गेहेषु हरे भागं क्रतुष्वहम् ।
    वर्णो मे हरितः श्रेष्ठस्तस्माद्धरिरिति स्मृतः’॥
40. ‘नियतं कालपाशेन बद्धं शक्र विकत्थसे ।
    अयं स पुरुषः श्यामो लोकस्य हरति प्रजाः ।
    बद्‍ध्वा तिष्ठति मां रौद्रः पशुं(पशून्) रशनया यथा ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.२३४.८१-८२)
41. ‘यस्य दिव्यं हि तद्रूपं हीयते वर्धते न च’
42. ‘सूर्याचन्द्रमसौ शश्वत् केशैर्मे अंशुसञ्ज्ञितैः ।
    बोधयन् स्थापयंश्चैव जगदुत्पद्यते पृथक् ।
    बोधनात् स्थापनाच्चैव जगतो हर्षसम्भवात् ।
    अग्नीषोमकृतैरेभिः कर्मभिः पाण्डुनन्दन ।
    हृषीकेशो महेशानो वरदो लोकभावनः॥’(कुम्भ-म.भा.१२.२४२.६६-६८) इति
43. ‘नारायणगुणाश्रयाद् अजराद् अतीन्द्रियाद् अग्राह्याद् असम्भवतः(असम्भवात्)।
    असत्याद् अहिंस्रात् ललामाद् द्वितीयप्रवृत्तिविशेषाद्
    अवैराद् अक्षयाद् अमराद् अक्षराद् अमूर्तितः सर्वस्याः सर्वकर्तुः शाश्वततमसः।’(नारायणगुणाश्रयाद् अजराद् अमराद् अतीन्द्रियाद् अग्राह्याद् असम्भवात्।
    सत्याद् अहिंस्यात् लवादिभिरद्वितीयाद् अप्रवृत्तिविशेषाद्
    अवैराद् अक्षयाद् अमराद् अजराद् अमूर्तितः सर्वव्यापिनः सर्वकर्तुः शाश्वतात् तमसः। कुम्भ-म.भा.१२.३५१.६)
44. ‘ममात्मभावमिच्छन्तो यतन्ते परमात्मने(ना) ।’(कुम्भ-म.भा.१२.२३५.२७)
45. ‘धर्मनित्ये महाबुद्धौ ब्रह्मण्ये सत्यवादिनि ।
    प्रश्रिते दानशीले च सदैव निवसाम्यहम् ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.२३५.३३)
46. ‘तेषामेकान्तिनः श्रेष्ठाः ते(ये) चैवानन्यदेवताः ।
    अहमेव गतिस्तेषां निराशीःकर्मकारिणाम्’॥(कुम्भ-म.भा.१२.३५०.३४)
47. ‘बहवः पुरुषा ब्रह्मन् उताहो एक एव तु ।
    को ह्यत्र पुरुषश्रेष्ठस्तं भवान् वक्तुमर्हति ।
    श्रीवैशंपायन उवाच-
    नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्भव ।
    बहूनां पुरुषाणां हि यथैका योनिरुच्यते ॥
    तथा त्वं पुरुषं विश्वं आख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.३६०.१-३)
48. ‘नाहं कर्ता न कर्ता त्वं कर्ता यस्तु सदा प्रभुः’(कुम्भ-म.भा.१२.२३४.८४)
49. ‘न हि देवा ऋषयश्च सत्त्वस्था नृपसत्तम ।
    हीनास्सत्त्वेन सूक्ष्मेण ततो वैकारिकाः स्मृताः ।
    कथं वैकारिको गच्छेत् पुरुषः पुरुषोत्तमम् ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.३५८.७८-७९)
50. ‘सात्त्विकः पुरुषव्याघ्र भवेन्मोक्षार्थनिश्चितः’(कुम्भ-म.भा.१२.३५८.६९)
51. ‘अनाद्यनन्तं परं ब्रह्म न देवा ऋषयो विदुः’(कुम्भ-म.भा.१२.४३.१९)
52. ‘नारायणेन दृष्टश्च प्रतिबुद्धो(प्रतिबद्धः) भवेत् पुमान्’(कुम्भ-म.भा.१२.३५८.७५) ।
53. ‘यत्रयत्र च संयुक्त्तो धाता गर्भं पुनः पुनः ।
    तत्रतत्रैव वसति न यत्र स्वयमिच्छति’(कुम्भ-म.भा.१२.२३३.१२)
54. ‘भावाभावावपि जानन् गरीयो जानामि श्रेयो न तु तत् करोमि ।
    आशासु हर्म्यासु ह्रदासु कुर्वन् यथा नियुक्तोऽस्मि तथा वहामि ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.२३३.१०) इति च
55. ‘हत्वा जित्वाऽपि मघवन् यः कश्चित् पुरुषायते ।
    अकर्ता त्वेव भवति कर्ता त्वेव करोति तत् ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.२३१.१७)
56. ‘पाताल इव दुष्पूरो मां हि क्लेशयते सदा।’(कुम्भ-म.भा.१२.१७६.३९)

Mahabharatha

2 उद्धरणानि

1. ‘असच्च सच्चैव यद् विश्वं सदसतः परम्’(गी.प्रे.म.भा.१.१.२३)
2. ‘भक्तप्रियं सकललोकनमस्कृतं च’(म.भा.१११)

Mahabhata

2 उद्धरणानि

1. ‘यच्चाऽप्नोति यदादत्ते यच्चात्ति विषयानिह ।
   यच्चास्य सन्ततो भावः तस्मादात्मेति भण्यते ॥’
2. ‘असच्च सच्चैव च यद्विश्वं सदसतः परम्’(म.भा.१.१.२३)

Mahakaurma

1 उद्धरणानि

1. ‘भारतं सर्वशास्त्रेषु भारते गीतिका वरा ।
   विष्णोः सहस्रनामापि ज्ञेयं पाठ्यं च तद् द्वयम् ॥’

Mahakourma

2 उद्धरणानि

1. ‘ता एवापो ददौ तस्य स ऋषिः शंसितव्रतः’
2. ‘अनेकयुगपर्यन्तम् अहर्विष्णोस्तथा निशा ।
   रात्र्यादौ लीयते सर्वमहरादौ च जायते ॥’

Mahanarayana

1 उद्धरणानि

1. ‘अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषः अङ्गुष्ठं च समाश्रितः’(म.ना.१६(१५).५)

Mahanarayanopanishat

4 उद्धरणानि

1. ‘तानि वा एतान्यवराणि तपांसि न्यास एवात्यरेचयत्’(म.ना.उ.१६.१२)
2. ‘नारायणं महाज्ञेयं विश्वात्मानं परायणम्’
3. ‘यच्च किञ्चित् जगत् सर्वं दृश्यते श्रूयतेपि वा ।
   अन्तर्बहिश्च तत् सर्वं व्याप्य नारायणः स्थितः ॥’
4. ‘त्वया जुष्ट ऋषिर्भवति देवि त्वया ब्रह्मागतश्रीरुत(ब्रह्मा गतश्रीः) त्वया’(म.ना.१३.२)

Manave

1 उद्धरणानि

1. ‘निष्कामं ज्ञानपूर्वं तु निवृत्तमिति चोच्यते ।
   निवृत्तं सेवमानस्तु ब्रह्माभ्येति सनातनम् ॥’ इति मानवे ।

Mandukyopanishat

3 उद्धरणानि

1. ‘(न)अप्रज्ञम्’ (माण्डूक-२.१)
2. ‘तुर्यं (तु) तत् सर्वदृक् सदा’(माण्डूक्य.उ.२.४)
3. ‘न प्रज्ञम्’(मां.२.१)

Manusmriti

3 उद्धरणानि

1. ‘अग्नौ प्रास्ताऽऽहुतिः सम्यग् आदित्यमुपतिष्ठति ।
   आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः ॥’ (म.स्मृ. ३.७६)इति स्मृतेः(तेश्च) ।
2. ‘आसीदिदं तमोऽभूतम् अप्रज्ञातमलक्षणम् ।
   अप्रतर्क्यमविज्ञेयं प्रसुप्तमिव सर्वतः ॥’(म.स्मृ.१.५)
3. ‘ये वै वेदं न पठन्ते न चार्थं वेदोज्झितांस्तान् विद्धि सानूनबुद्धीन्’ ।

Manusmruthi

1 उद्धरणानि

1. ‘वेदोऽखिलो धर्ममूलम्, स्मृतिशीले च तद्विदाम्’(म.स्मृ.२.६) ।

Manusmruti

4 उद्धरणानि

1. ‘वेदोऽखिलो धर्ममूलं स्मृतिशीले च तद्विदाम् ।
   आचारश्चैव साधूनाम् आत्मनस्तुष्टिरेव च ॥’(मनु.२.६)
2. ‘निष्कामं ज्ञानपूर्वं च’(मनु.१२.८९)
3. ‘योऽसावतीन्द्रियग्राह्यः’(म.स्मृ.१.१)
4. ‘वेदः कृत्स्नोऽधिगन्तव्यः सरहस्यो द्विजन्मना।’(म.स्मृ.२.२३५)

Matsyapurana

1 उद्धरणानि

1. ‘महती ब्रह्मणी द्वे तु प्रकृतिश्च महेश्वरः।’

Mokshadharma

3 उद्धरणानि

1. ‘यत्किञ्चिदिह लोकेऽस्मिन् देहबद्धं विशाम्पते ।
   सर्वं पञ्चभिराविष्टं भूतैरीश्वरबुद्धिजैः ॥
   ईश्वरो हि जगत्स्रष्टा प्रभुर्नारायणो विराट् ।
   भूतान्तरात्मा विज्ञेयः सगुणो निर्गुणोऽपि च ।
   भूतप्रलयमव्यक्तं शुश्रूषुर्नृपसत्तम’।(कुम्भ-म.भा.१२.३५७.११-१३)
2. ‘रूपाण्यनेकान्यसृजत् प्रादुर्भावभवाय सः ।
   वाराहं नारसिंहं च वामनं मानुषं तथा ॥’(कुम्भ-म.भा.१२.३५९.३६-३७)
3. ‘कामं कालेन महता एकान्तित्वात् समाहितैः ।
   शक्यो द्रष्टुं स भगवान् प्रभासन्दृश्यमण्डलः॥’

Mundakopanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘कामान् यः कामयते’ (मुं. ४. १-२)

Narada

10 उद्धरणानि

1. ‘ब्रह्माद्यैः प्रार्थितो विष्णुर्भारतं स चकार ह ।
   यस्मिन् दशार्थाः सर्वत्र न ज्ञेयाः सर्वजन्तुभिः ॥’
2. ‘नैव तत् प्राप्नुवन्त्येते ब्रह्मेशानादयः सुराः ।
   यत् ते पदं हि कैवल्यम्’
3. ‘निद्राशनभयश्वासचेष्टातन्द्रा(न्द्र्या)दिवर्जनम् ।
   कृत्वाऽऽनिमीलिताक्षस्तु शक्तो ध्यायन् (प्रसिध्यति) प्रसीदति॥’ इति नारदीये
4. ‘अज्ञात्वा ध्यायिनो ध्यानात् ज्ञानमेव विशिष्यते ।
   ज्ञात्वा ध्यानं ज्ञानमात्राद् ध्यानादपि तु दर्शनम् ।
   दर्शनाच्चैव भक्तेश्च न किञ्चित् साधनाधिकम् ॥’
5. ‘शारीरौ तावुभौ ज्ञेयौ जीवश्चेश्वरसंज्ञितः ।
   अनादिबन्धनस्त्वेको नित्यमुक्तस्तथाऽपरः ॥’
6. ‘मत्सम्पत्त्या तु गुर्वादीन् भजन्ते मध्यमा नराः ।
   मदुपाधितया तांश्च सर्वभूतानि चोत्तमाः ॥’
7. ‘ज्ञानप्रधाना देवास्तु असुरास्तु रता असौ’ ।
8. ‘अन्तो ब्रह्मादिभक्तानां मद्भक्तानामनन्तता’।
9. ‘मुमुक्षोरमुमुक्षुस्तु वरो ह्येकान्तभक्तिभाक्’ ।
10. ‘अग्निं प्राप्य ततश्चार्चिः ततश्चाप्यहरादिकम्।’

Naradapurana

1 उद्धरणानि

1. ‘संन्यासस्तु तुरीयो यो निष्क्रियाख्यः सधर्मकः ।
   न तस्मादुत्तमो धर्मो लोके कश्चन विद्यते ॥
   तद्भक्तोऽपि हि यद् गच्छेत् तद्गृहस्थो न धार्मिकः ।
   मद्भक्तिश्च विरक्तिस्तदधिकारो निगद्यते ।
   यदाऽधिकारो भवति ब्रह्मचार्यपि प्रव्रजेत् ॥’

Narayanagopalakalpa

1 उद्धरणानि

1. ‘आ मेरुब्रह्मसदनाद् आजनान्न जनिर्भुवि ।
   तथाऽप्यभावः सर्वत्र प्राप्यैव वसुदेवजम् ॥’

Narayanashtaksharakalpa

7 उद्धरणानि

1. ‘लोकेशा ब्रह्मरुद्राद्याः संसारे क्लेशिनं जनम् ।
   
   वेदार्थाज्ञमधीकारवर्जितं च स्त्रियादिकम् ॥
   अवेक्ष्य प्रार्थयामासुर्देवेशं पुरुषोत्तमम् ।
   ततः प्रसन्नो भगवान् व्यासो भूत्वा च तेन च ॥
   अन्यावताररूपैश्च वेदानुक्तार्थभूषितम् ।
   केवलेनात्मबोधेन दृष्टं वेदार्थसंयुतम् ॥
   वेदादपि परं चक्रे पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।
   भारतं पञ्चरात्रं च मूलरामायणं तथा ॥
   पुराणं भागवतं चेति सम्भिन्नः शास्त्रपुङ्गवः॥’इति नारायणाष्टाक्षरकल्पे ।
2. ‘शरीरं जायते तेषां षोडश्या कलयैव तु’
3. ‘भुञ्जते पुरुषं प्राप्य यथा देवग्रहादयः ।
   तथा मुक्तावुत्तमायां बाह्यान् भोगांस्तु भुञ्जते ॥’
4. ‘दुःखाभावः परानन्दो लिङ्गभेदः समा(मो) मताः(तः) ।
   तथाऽपि परमानन्दो ज्ञानभेदात्तु भिद्यते ॥’
5. ‘विषयांस्तु परित्यज्य रामे स्थितिमतस्ततः ।
   देवाद् भवति वै तुष्टिर्नान्यथा तु कदाचन ॥’
6. ‘यत्याश्रमं तुरीयं तु दीक्षां मम सुतोषणीम्’
7. ‘निवृत्तादीनि कर्माणि ह्यपरोक्षेशदृष्टये । अपरोक्षेशदृष्टिस्तु मुक्तौ किञ्चिन्न मार्गते । सर्वं तदन्तराधाय मुक्तये साधनं भवेत् । न किञ्चिदन्तराधाय निर्वाणायापरोक्षदृक् ॥’

Padmapurana

1 उद्धरणानि

1. ‘अहं भोगप्रदो वत्स मोक्षदस्तु जनार्दनः’

Pancharatra

1 उद्धरणानि

1. ‘स्थितप्रज्ञस्यापि कार्यो देहादिर्दृश्यते यदा ।स्वधर्मो मम तुष्ट्यर्थः सा हि सर्वैरपेक्षिता ॥’

Pramana

103 उद्धरणानि

1. ‘भारतं चापि कृतवान् पञ्चमं वेदमुत्तमम् ।
   दशावरार्थं सर्वत्र केवलं विष्णुबोधकम् ॥
2. ‘को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत्’ ( वायुप्रोक्तवचनम्)
3. ‘तत्प्रसादाद् अवाप्नोति परां सिद्धिं न संशयः।’
4. ‘तस्य न लोम च न क्षीयते(मीयते)’(कौ.उ.३.२)
5. ‘सत्यं सत्यं पुनस्सत्यं शपथैश्चापि कोटिभिः ।
   विष्णुमाहात्म्यलेशस्य विभक्तस्य च कोटिधा ॥
6. ‘परोक्षविषया वेदाः’
7. ‘परोक्षवादी वेदोऽयम्’
8. ‘वादो विषयकत्वं (विषयकृत्त्वं) च मुखतो वचनं स्मृतम् ।’
9. ‘भक्तिमन्विच्छन्तः’
10. ‘अदुःखम्’
11. ‘सर्वदुःखविवर्जिताः’
12. ‘अशोकमहिमम्’
13. ‘सङ्कर्षणादयः सर्वे स्वाधिकाराद् अनन्तरम् ।
    प्रविशन्ति परं देवं विष्णुं नास्त्यत्र संशयः ॥’
14. ‘परब्रह्मत्वमिच्छामि परमात्मन् (परब्रह्मन्)जनार्दन’
15. ‘न मोक्षसदृशं किञ्चिद् अधिकं वा सुखं क्वचित् ।
    ऋते वैष्णवमानन्दं वाङ्मनोगोचरं महत् ॥’
16. ‘आत्मारामा हि मुनयो निर्ग्राह्या अप्युरुक्रमे ।
    कुर्वन्त्यहैतुकीं भक्तिम् इत्थम्भूतगुणो हरिः ॥’
17. ‘यथा भक्तिविशेषोऽत्र दृश्यते पुरुषोत्तमे ।
    तथा मुक्तिविशेषोऽपि ज्ञानिनां लिङ्गभेदने ॥
    योगिनां भिन्नलिङ्गानाम् आविर्भूतस्वरूपिणाम् ।
    प्राप्तानां परमानन्दं तारतम्यं सदैव हि ॥’
18. ‘न त्वाम् अतिशयिष्यन्ति मुक्तावपि कथञ्चन ।
    मद्भक्तियोगाज्ज्ञानाच्च सर्वान् अतिशयिष्यसि ॥’
19. ‘जानन्ति पूर्वराजानो देवर्षयस्तथैव हि ।
    तथाऽपि धर्मान् पृच्छन्ति वार्तायै गुह्यवित्तये ।
    न ते गुह्याः प्रतीयन्ते पुराणेष्वल्पबुद्धिनाम् ॥’
20. ‘त्वत्पादभक्तिमिच्छन्ति ज्ञानिनस्तत्त्वदर्शिनः’
21. ‘आधिकारिकपुंसां तु बृहत्कर्मत्वकारणात् ।
    उद्भवाभिभवौ ज्ञाने ततोऽन्येभ्यो विलक्षणाः ॥’
22. ‘तद्वै जिज्ञासुभिः साध्यं ज्ञानिनां यत्तु लक्षणम् ।’
23. ‘रसो रागस्तथा रक्तिः शोभनाध्यास उच्यते ।’
24. ‘मोहसंज्ञितम् । अधर्मलक्षणं चैव नियतं पापकर्मसु’
25. ‘सम्मोहोऽधर्मकामिता’
26. ‘अधर्मकामिनः शास्त्रे विस्मृतिर्जायते यदा ।
    दोषादृष्टेस्तत्कृतेश्च नरकं प्रतिपद्यते ॥’
27. ‘देहं तु तं न चरमम्’
28. ‘सप्तजन्मनि विप्रः स्याद्’
29. ‘अक्षपादकणादानां साङ्ख्ययोगजटाभृताम् ।
    मतमालम्ब्य ये वेदं दूषयन्त्यल्पचेतसः ॥’
30. ‘कायो बाणं शरीरं च’
31. ‘एतद्बाणमवष्टभ्य’
32. ‘परं ब्रह्म जनार्दनः’
33. ‘केचित् स्वदेहे’
34. ‘अनादिमध्यान्तम् अनन्तवीर्यम्’
35. ‘सहस्रलक्षामितकान्तिकान्तम्’
36. ‘अतीव परिपूर्णं ते सुखं ज्ञानं च सौभगम् ।
    यच्चात्ययुक्तं स्मर्तुं वा शक्तः कर्तुमतः परः ॥’
37. ‘न वै स आत्माऽऽत्मवताम् अधीश्वरो भुङ्क्ते हि दुःखं भगवान् वासुदेवः’ ।
    ‘सर्गादेरीशिताऽजः परमसुखनिधिर्बोधरूपोऽप्यबोधम् ।
    लोकानां दर्शयन् यो मुनिसुतहृतात्मप्रियार्थे जगाम॥’
38. ‘स ब्रह्मवन्द्यचरणो जनमोहनाय (नरवत् प्रलापी) स्त्रीसङ्गिनाम् इति रतिं प्रथयंश्चचार।’
39. ‘केतुः केतश्चितिश्चित्तं मतिः क्रतुर्मनीषा माया’
40. ‘समर्थ ईश इत्युक्तस्तद्वरत्वात्त्वमीश्वरः’ इति च
41. ‘आकाङ्क्षन्नपि देवोऽसौ नेच्छते लोकवत् परः ।
    नह्याग्रहस्तस्य विष्णोर्ज्ञानं कामो हि तस्य तु ॥’
42. ‘अज्ञात्वा भगवान् कस्य कर्माकर्मविकर्मकम् ।
    दर्शनं याति हि मुने कुतो मुक्तिश्च तद् विना ॥’
43. ‘यज्ञो विष्णुर्देवता..’
44. ‘विष्णुं रुद्रेण पशुना ब्रह्मा ज्येष्ठेन सूनुना ।
    अयजन्मानसे यज्ञे पितरं प्रपितामहः ॥’
45. ‘यदस्याल्पाशनं तेन प्राणाः प्राणेषु वै हुताः’
46. ‘द्वन्द्वत्यागात्तु संन्यासान्मत्पूजैव गरीयसी ॥’
47. ‘यदहरेव विरजेत्’(जा.उ.४.१)
48. ‘अग्निमुग्धो हवै धूमतान्तः स्वं लोकं न प्रतिजानाति’(तै.)
49. ‘स हि लोके मुनिर्नाम यः कामक्रोधवर्जितः।’
50. ‘स्वज्योतिष्ट्वान्महाविष्णोरन्तर्ज्योतिस्तु तत्स्थितः’
51. ‘विपर्ययः संशयो वा यद् द्वैधं त्वकृतात्मनाम् ।
    ज्ञानासिना तु तच्छित्त्वा मुक्तसङ्गः परं व्रजेत् ॥’
52. ‘क्षीणपापा माहाज्ञाना (महद् ज्ञात्वा) जायन्ते गतसंशयाः’ ।
53. ‘नासाग्रे वा भ्रुवोर्मध्ये DfyanI (ज्ञानी) चक्षुर्निधापयेत्’
54. ‘अग्निर्ब्रह्म च तत्पूजा क्रिया न्यासाश्रमे स्मृता’
55. ‘ये त्वां पश्यन्ति भगवंस्त एव सुखिनः परम् ।
    तेषामेव तु(च) सम्यक् च(तु) समाधिर्जायते नृणाम् ।
    भोक्तव्यकर्मण्यक्षीणे जपेन कथयाऽपि वा ।
    वर्तयन्ति महात्मानसः त्वद्भक्ताः तत्परायणाः ॥’
56. ‘स्वतो दोषलयो दृष्ट्या त्वितरेषां प्रयत्नतः’
57. ‘उद्धरेन्मनसा जीवं न जीवमवसादयेत् ।
    जीवस्य बन्धुः शत्रुश्च मन एव न संशयः ॥’
58. ‘सामान्यैर्ये त्वविज्ञेया विशेषा मम गोचराः ।
    देवादीनां तु तज्ज्ञानं विज्ञानमिति कीर्तितम् ॥’ ‘श्रवणान्मननाच्चैव यज्ज्ञानमुपजायते ।
    तज्ज्ञानं, दर्शनं विष्णोर्विज्ञानं शम्भुरब्रवीत् ।
    विज्ञानं ज्ञानमङ्गादेर्विशिष्टं दर्शनं तथा ॥’
59. ‘कूटं खं विदलं व्योम सन्धिराकाश उच्यते’
60. ‘द्वेष्योऽवासितकृत्(अवाञ्चितकृत्) कार्यमात्रकारी तु मध्यमः ।
    प्रियकृत् प्रियो निरूप्यापि क्लेशं यः परिरक्षति ।
    स मित्रमुपकारं तु अनपेक्ष्योपकारकृत् ।
    यस्ततः स सुहृत् प्रोक्तः शत्रुश्चापि वधादिति(कृत्) ॥’
61. ‘कदाचिदपि नाधर्मे बुद्धिर्विष्णुदृशां भवेत् ।
    प्रमादात्तु कृतं पापं स्वल्पं भस्मीभविष्यति ।
    आदिराजैः तथा देवैर्ऋषिभिः क्रियते कियत् ।
    बाहुल्यात् कर्मणस्तेषां दुःखसूचकमेव तत् ॥’
62. ‘सर्वस्वभावो नियतस्तेनैव किमुतापरम्(किमतः परम्)।’
63. ‘ऋतं सत्यं तथा धर्मः सुकृतं चाभिधीयते’
64. ‘ऋतं तु मानसो धर्मः सत्यं स्यात् सम्प्रयोगगः’
65. ‘शारीरादात्मनः’
66. ‘तादात्म्यार्थे विकारार्थे प्राचुर्यार्थे मयट् त्रिधा’।
67. ‘स्वभावः प्रकृतिश्चैव संस्कारो वासनेति च’।
68. ‘सदसतः परम्’
69. ‘आनन्ददेहं पुरुषं मन्यन्ते गौणदेहिकम्’
70. ‘याथातथ्यमजानन्तः परं तस्य विमोहिताः’
71. ‘अव्यक्तं परमे व्योम्नि (व्योमन्) निष्क्रिये सम्प्रलीयते।’
72. ‘तस्मादव्यक्तमुत्पन्नं त्रिगुणं द्विजसत्तम।’
73. ‘भावना त्वतिवासना’
74. ‘तेजः स्वरूपं च गृहं प्राज्ञैर्धामेति गीयते’
75. ‘उद्दिश्य देवान् द्रव्याणां त्यागो यज्ञ इतीरितः’
76. ‘सदभिव्यक्तरूपत्वात् कार्यमित्युच्यते बुधैः ।
    असदव्यक्तरूपत्वात् कारणं चापि शब्दितम्॥’
77. ‘ज्ञानं प्रतीतिर्बुद्धिस्तु कार्याकार्यविनिश्चयः(विनिर्णयः)।’
78. ‘अलम्बुद्धिस्तथा तुष्टिः’
79. ‘प्रीतिः सुखं कम् आनन्दः’
80. ‘रागद्वेषौ यदि स्यातां तपसा किं प्रयोजनम् ।
    तावुभौ यदि न (रागद्वेषौ न चेत्) स्यातां तपसा किं प्रयोजनम् ॥’
81. ‘सर्वं समस्तं विश्वं च अनन्तं पूर्णमेव च।’
82. ‘अनाद्यनन्तं महतः परं ध्रुवम्’(काठकेऽपि.१.३.१५)
83. ‘परो हि देवः पुरुहूतो महत्तः’
84. ‘शरीररूपिका साऽशरीरस्य विष्णोः यतः प्रिया सा जगतः प्रसूतिः’
85. ‘श्रन्नामास्तिक्यमुच्यते’
86. ‘ज्ञात्वापि स्वात्मनोल्पत्वं डम्भो माहात्म्य(भावनम्)दर्शनम्’ इति ह्यभिधानम् ।
87. ‘स्नेहः सक्तिः स एवातिपक्वो(क्तो)भिष्वङ्ग उच्यते।’
88. ‘नैतद्विरुद्धा वाचो नैतद्विरुद्धा युक्तयः इति ह प्रजापतिरुवाच (प्रजापतिरुवाच)’
89. ‘स्वप्नो ह वा अयं चञ्चलत्वान्न च स्वप्नो न हि विच्छेद एतदिति।’
90. ‘ऐक्यं चापि प्रातिबिम्ब्येन विष्णोः जीवस्यैतद्ध्यृषयो वदन्ति’
91. ‘अहङ्ग्रहोपासकस्तस्य साम्यम् अभ्याशो ह वा अश्नुते नात्र शङ्का ।’
92. ‘तद्वशत्वात्तु सोऽस्मीति भृत्यैरेव न तु स्वतः’
93. ‘तं वै प्रपद्येत यं वै प्रपद्य न शोचति न हृष्यति न जायते न म्रियते तद् ब्रह्म मूलम्, तत् छित्सुः’
94. ‘ब्रह्मचर्यादिकं तपः’
95. ‘परोपद्रवहेतूनां दोषाणां पैशुनं वचः ।
    राजादेस्तु मदाद्भीतेरदृष्टिर्दर्प उच्यते ॥’
96. ‘रागो लौल्यं तथा रक्तिः’
97. ‘चपलश्चञ्चलोऽस्थिरः’
98. ‘तस्योपनिषत् सत्यस्य सत्यम् इति, एष ह्येवैतत् सादयति यामयति चेति’
99. ‘न कस्यचिद् विष्णुः कारयिता । यदि स्यान्मामपी(न्ममापी)दानीं कारयतु’
100. ‘अक्रूरः सौम्य उच्यते’
101. ‘देहो ब्रह्माथेन्द्रियाद्याः क्रियाश्च तथाऽदृष्टं पञ्चमं कर्महेतुः’
102. ‘एनं केवलमात्मानं निष्क्रियत्वाद् वदन्ति हि।’
103. परेण यः कृतो दोषो दीर्घकालकृतोऽपि वा ।
     यस्तस्य सूचको दोषाद् दीर्घसूत्री स उच्यते ॥’

Pramanashloka

5 उद्धरणानि

1. ‘ब्रह्मज्ञानेन वा मुक्तिः प्रयागमरणेन वा ।
   अथवा स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसन्निधौ ॥’
2. - ‘ब्रह्मज्ञानं विना मुक्तिर्न कथञ्चिदपीष्यते ।
   प्रयागादेस्तु या मुक्तिर्ज्ञानोपायत्वमेव हि ॥’
3. ‘शब्दाद्या इन्द्रियाद्याश्च सत्त्वाद्याश्च शुभानि च । अप्रधानानि च गुणा निगद्यन्ते निरुक्तिगैः ॥’
4. ‘संस्कारो बलवानेव ब्रह्माद्या अपि तद्वशाः । तथाऽपि सोऽन्यथाकर्तुं शक्यतेऽतिप्रयत्नतः ॥’ इति ॥ ३४ ॥
5. ‘ज्ञानस्य ब्रह्मणश्चाग्नेर्धूमो बुद्धेर्मलं तथा । आदर्शस्याथ जीवस्य गर्भोल्बोपि हि कामकः ॥’ इति ॥३९ ॥

Rigveda

30 उद्धरणानि

1. ‘असतः सदजायत’ (ऋ.१०.७२.२)
2. ‘रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव’(ऋ.६.४७.१८)
3. ‘त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः’ (ऋ.२.१.३)
4. ‘विश्वस्माद् इन्द्र उत्तरः’(ऋ.१०.८६.१)
5. ‘सहस्रशीर्षा पुरुषः’(ऋ.सं,मं.१०.सू.९०.मं.१)
6. ‘वाचा विरूप नित्यया’(ऋ. ८.६४.६)
7. ‘न कुत्रचिच्छक्तिरनन्तरूपा विहन्यते तस्य महेश्वरस्य ।
   तथाऽपि मायामधिरुह्य देवः प्रवर्तते सृष्टिविलापनेषु ॥’
8. ‘विष्णोर्नु कं वीर्याणि प्रवोचं यः पार्थिवानि विममे रजांसि’(ऋ.मं.१.अनु.१५४.मं.१)
9. ‘न ते विष्णो जायमानो न जातो देव महिम्नः परमन्तमाप’(ऋ.मं.७.अनु.९९.मं.२)
10. ‘अपश्यमप्यये मायया विश्वकर्मण्यदो जगन्निहितं शुभ्रचक्षुः’
11. ‘न तत्प्रभावमृषयश्च देवा विदुः कुतोऽन्येऽल्पधृतिप्रमाणाः।’
12. ‘अज्ञात्वैनं सर्वविशेषयुक्तं देवं वरं को हि मुच्येत बन्धात्।’
13. ‘अनन्तशक्तिः परमोऽनन्तवीर्यः सोऽनन्ततेजाश्च ततस्ततोऽपि ।’
14. ‘विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् ।
    सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन् देव एकः ॥’
15. ‘असङ्ख्याता ज्ञानकास्तस्य देहाः सर्वे परीमाणविवर्जिताश्च’ ।
16. ‘मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात्’,(ऋ.मं.५.सू.४२.मं.१६)
17. ‘मधु द्यौरस्तु नः पिता’(ऋ.मं.१.सू.९०.मं.७)
18. ‘ऋतं च सत्यं चाभीद्धात्’(ऋ.मं.१०.सू.१९०.मं.१)
19. ‘प्र विष्णुरस्तु तवसस्तवीयान् त्वेषं ह्यस्य स्थविरस्य नाम’(ऋ.मं.७.सू.१००.मं.३)
20. ‘श्रियं वसाना अमृतत्वमायन् भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ’
21. ‘चतुष्कपर्दा युवतिः सुपेशा घृतप्रतीका वयुनानि वस्ते ।
    तस्यां सुपर्णा वृषणा निषेदतुः यत्र देवा दधिरे भागधेयम् ’(ऋ.मं.१०.सू.११४.मं.३)
22. ‘अहं रुद्रेभिर्वसुभिश्चराम्यहमादित्यैरुत विश्वदेवैः’
23. ‘अहं राष्ट्री सङ्गमनी वसूनां चिकितुषी प्रथमा यज्ञियानाम् ।
    तां मा देवा व्यदधुः पुरुत्रा भूरिस्थात्रां भूर्यावेशयन्तीम् ।
    मया सो अन्नमत्ति यो वि पश्यति यः प्राणिति य ईं शृणोत्युक्तम् ।
    अमन्तवो मां त उप क्षियन्ति श्रुधि श्रुत श्रद्धिवं ते वदामि।
    यं कामये तं तमुग्रं कृणोमि तं ब्रह्माणं तमृषिं तं सुमेधाम् ।
    अहं रुद्राय धनुरातनोमि ब्रह्मद्विषे शरवे हन्त वाउ।
    अहं सुवे पितरमस्य मूर्धन् मम योनिरप्स्वान्तः समुद्रे ।
    परो दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिना सं बभूव’(ऋ.मं.१०.सू.१२४.मं.१-८)
24. ‘सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात्’(तै.आ.३.१२.१,श्वे.उ.३.१४,ऋ.सं.मं.१०.सू.९०.मं.१)
25. ‘तमेवं विद्वानमृत इह भवति नान्यः पन्था अयनाय विद्यते’(तै.आ.३.१२.७,चित्त्युपनिषत्)
26. ‘(आकाशसंस्थिता) आकाशे संस्थिता त्वेषा ततः कूटस्थिता मता’
27. ‘सुवर्णवर्णां पद्मकरां च देवीं सर्वेश्वरीं व्याप्तजडां च बुद्‍ध्वा ।
    सैवेति वै सुव्रतानां तु मासान्महाभूतिं श्रीस्तु दद्यान्न देवः॥’
28. ‘ओतं जगद् यत्र स्वयं च पूर्णो वेदोक्तरूपोऽनुपचारतश्च ।
    सर्वैः शुभैश्चाभियुतो नचान्यैः ओम् तत् सत् इत्येनमतो वदन्ति ॥’
29. ‘ओं यज्ञाद्या निष्फलं कर्म तत् स्यात् सद् वै तदर्थं कर्म वदन्ति वेदाः । तच्छब्दानां सन्निधेर्ब्रह्मप्रीतेः तद्रूपत्वाज्जनितं ब्रह्म तस्य ॥’
30. ‘ज्ञानं ज्ञेयं ज्ञानिनं चाप्यपेक्ष्य विधिरुत्थितः ।
    करणं चैव कर्ता च कर्मकारणसङ्ग्रहः ॥’

Rugveda

1 उद्धरणानि

1. ‘चन्द्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्योऽजायत’ ।(ऋ.मं.१०.सू.९०.मं.१६)

Samaveda

21 उद्धरणानि

1. ‘स प्रत्यक्षः, प्रति प्रति हि सोऽक्षेष्वक्षवान् स भवति हि, य एवं विद्वान् प्रत्यक्षं वेद’
2. ‘धर्मो वा इदमग्र आसीन्न पृथिवी न वायुर्नाकाशो न ब्रह्मा न रुद्रो (नेन्द्रो) न देवा न ऋषयः सोऽध्यायत्’
3. ‘अनाद्यनन्तं परिपूर्णरूपम् ईशं वराणामपि देववीर्यम्।’
4. ‘सर्वोत्कृष्टो(ष्टे) ज्ञानभक्ती ह(हि) यस्य नारायणे पुष्करविष्टराद्ये ।
   सर्वावमो(मे) द्वेषयुतश्च तस्मिन् भ्रूणानन्तघ्नोऽ(प्य)स्य समो न चैव ॥’
5. ‘अथ कस्मादुच्यते गतिरिति । ब्रह्मैव गतिः, तद्धि गम्यते पापविमुक्तैः’
6. ‘नाविरतो दुश्चरितान्नाभक्तो नासमाहितः ।
   सम्यग् भक्तो भवेत् कश्चिद् वासुदेवेऽमलाशयः ।
   देवर्षयस्तदंशाश्च भवन्ति क्व च ज्ञानतः ॥’
7. ‘विना ज्ञानं कुतो भक्तिः कुतो भक्तिं विना च तत्।’
8. ‘स भूतः स जनार्दन इति स ह्यासीत् स नासीत् सोऽर्दयति’
9. ‘ऋषिं प्रसूतं कपिलं यस्तमग्रे ज्ञानैर्बिभर्ति जायमानं च पश्येत् ।
   सुखादनन्तात् पालना(ल्लीयनाच्च)ल्लापनाच्च यं वै देवं कपिलमुदाहरन्ति॥’
10. ‘आनन्दरूपो निष्परीमाण एष लोकश्चैतस्माद् रमते तेन रामः ।’
11. ‘अनन्तबाहुमनन्तपादम् अनन्तरूपं पुरुवक्त्रमेकम् ॥’
12. ‘उपास्य तां श्रियमव्यक्तसञ्ज्ञां भक्त्या मर्त्यो मुच्यते सर्वबन्धैः’ ।
13. ‘‘स्थाणुर्ह वै प्राजापत्यः स प्रजापतिं पितरमेत्य उवाच-
    ‘(मुमुक्षुभी राधुभिः) मुमुक्षुभिः साधुभिः पूतपापैः किमु ह वै तारकं तारवाच्यम् ।
    ध्यानं च तस्याप्तरुचेः कथं स्याद् ध्येयश्च कः पुरुषोऽलोमपादः॥’ इति ।
    तं होवाच-
    ‘एष वै विष्णुस्तारकोऽलोमपादो ध्यानं च तस्याप्तरुचेर्वदामि ।
    सोऽनन्तशीर्षो बहुवर्णः सुवर्णो ध्येयः स वै लोहितादित्यवर्णः ॥
    श्यामोऽथ वा हृदये सोऽष्टबाहुः अनन्तवीर्योऽनन्तबलः पुराणः।’ ’’
14. ‘नासदासीन्नो सदासीत् तदानीम्’ (ऋ.मं.१०.सू.१२९. मं.१,शत.ब्रा.१०.५.३.२, तै.ब्रा.२.८९.३)
15. ‘सा सर्वगा निश्चला लोकयोनिः सा चाक्षरा विश्वगा (वी)विरजस्का’
16. ‘भक्ताश्च येऽतीव विष्णावतीव जितेन्द्रियाः सम्यगाचारयुक्ताः ।
    उपासते तां समबुद्धयश्च तेषां देवी दृश्यते नेतरेषाम् ।
    दृष्टा च सा भक्तिमतीव विष्णौ दत्वोपास्तौ सर्वविघ्नान् छिनत्ति । उपास्य तं वासुदेवं विदित्वा ततस्ततः शान्तिमत्यन्तमेति ॥’
17. ‘प्रसन्नो भविता देवः सोऽव्यक्तेन सहैव तु ।
    यावता तत्प्रसादो हि तावतैव न संशयः ।
    न तत्प्रसादमात्रेण प्रीयते स महेश्वरः ।
    तस्मिन् प्रीते तु सर्वस्य प्रीतिस्तु भवति ध्रुवम् ।
    यद्यप्युपासनाधिक्यं तथाऽपि गुणदो हि सः ।
    मुक्तिदश्च स एवैको नाव्यक्तादि(दे)स्तु कश्चन ॥’
18. ‘अधिकं केवलाभ्यासाद् ज्ञानं तत्सहितं ततः ।
    ध्यानं ततश्चापरोक्ष्यं(क्षं) ततः शान्तिर्भविष्यति ॥’
19. ‘सर्वाधिकं (ज्ञानं)ध्यानमुदाहरन्ति ध्यानाधिके ज्ञानभक्ती परात्मन् ।
    कर्माफलाकाङ्क्षमथो विरागः त्यागश्च न ध्यानकलाफलार्हः ॥’
20. ‘रजस्तमःसत्त्वगुणान् प्रवृत्तान् प्रायो न च द्वेष्टि न चापि काङ्क्षते ।
    तथाऽपि सूक्ष्मं सत्त्वगुणं च काङ्क्षेद् यदि प्रविष्टं सुतमश्च जह्यात् ॥’
21. ‘ईश्वरो यदि सर्वस्य कारकः कारयीत माम् ।
    अद्येति वादिनं ब्रूयात् सदाऽधो यास्यसीति तु ॥’

Shandilya

1 उद्धरणानि

1. ‘स विश्वरूपोऽनूनरूपोऽतोऽयं सोऽनन्तरूपो न हि नाशोऽस्ति तस्य’

Shvetashvatara

2 उद्धरणानि

1. ‘न तस्य कार्यम्(श्वे.उ.६,८)’
2. ‘अपाणिपादः’(श्वे.उ.३,१९)

Shvetashvataropanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘केवलो निर्गुणश्च’(श्वे.६.११)

Shwetashwataropanishat

1 उद्धरणानि

1. ‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च’ ( श्वे.उ.६.८)

Shwetashwatropanishat

4 उद्धरणानि

1. ‘आदित्यवर्णं तमसः परस्तात्’(श्वे.उ.३.८)
2. ‘सर्वतः पाणिपादं तत्’(श्वे.उ.३.१६)
3. ‘विश्वतश्चक्षुरुत’(श्वे.उ.३.३)
4. ‘पराऽस्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च।’(श्वे.उ.६.८)

Smriti

1 उद्धरणानि

1. ‘ब्रह्मचारी गृहस्थो वा वानप्रस्थो यतिस्तथा ।
   यदीच्छेत् मोक्षमास्थातुम् उत्तमाश्रममाश्रयेत् ॥’

Sruti

1 उद्धरणानि

1. ‘न तस्य प्राकृता मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसम्भवा ।
   न योगित्वादीश्वरत्वात् सत्यरूपाच्युतो विभुः ॥’,
   ‘सद्देहः सुखगन्धश्च ज्ञानभाः सत्पराक्रमः ।
   ज्ञानज्ञानः सुखसुखः स विष्णुः परमोऽक्षरः ॥’

Sutra

1 उद्धरणानि

1. ‘ब्रह्मजिज्ञासा’(ब्र,सू.१.१.१)

Taittareeya

1 उद्धरणानि

1. ‘ओम् इति ब्रह्म’(तै.उ.१.८.१)

Taittareeyaranyaka

1 उद्धरणानि

1. ‘भर्ता सन् भ्रियमाणो बिभर्ति’(तै.आ.३.१४)

Taittariya Aranyaka

2 उद्धरणानि

1. ‘तमेवं विद्वान्’ (तै.आ. ३.१२)
2. ‘नान्यः पन्थाः’ (तै.आ.३.१२)

TaittariyaBrahmana

1 उद्धरणानि

1. ‘को अद्धा वेद क इह प्रवोचत् कुत आ जाता कुत इयं विसृष्टिः ।
   अर्वाग् देवा अस्य विसर्जनेन अथा को वेद यत आ बभूव ॥’(तै.ब्रा.२.८९.५,ऋ.म.१०.सू.१२९.मं.६)

Taittariyopanishat

4 उद्धरणानि

1. ‘कामान्नी कामरूप्यनुसञ्जरन्’(तै.उ. ३.१०.५)
2. ‘एतमानन्दमयमात्मानमुपसङ्क्रम्य’(तै.उ. ३.१०.५)
3. ‘सोऽकामयत’ (तै. २.११)
4. ‘सोऽकामयत बहु स्यां प्रजायेय’(तै.उ.२.६.)

Taittiriyopanishat

5 उद्धरणानि

1. ‘सुवर्णज्योतीः’(भृगुवल्लि.१५,तै.उ.३.१०.६)
2. ‘आनन्दं ब्रह्मणः’(तै.उ.ब्रह्मवल्लि.९)
3. ‘आनन्दो ब्रह्मेति व्यजानात्’(तै.उ.३.६.१,भृगुवल्लि.२)
4. ‘सत्यं ज्ञानमनन्तं ब्रह्म’(तै.उ.२.१,ब्रह्मवल्लि.२)
5. ‘समा भग प्रविश स्वाहा’(तै.उ.१.४.२,शिक्षावल्लि.११)

Upanarada

1 उद्धरणानि

1. ‘ब्रह्माऽपि तन्न जानाति ईषत् सर्वोऽपि जानति(ते)।
   बह्वर्थमृषयस्तत्तु भारतं प्रवदन्ति हि ॥’ इत्युपनारदीये।

Vamanapurana

1 उद्धरणानि

1. ‘तदीयोऽहमिति ज्ञानम् अहङ्ग्रह इतीरितः ।’

Vishnu

1 उद्धरणानि

1. ‘अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण योजयेत्’ ।

Vishnupurana

3 उद्धरणानि

1. ‘वासुदेवमनाराध्य को मोक्षं समवाप्नुयात्।’(विष्णु.१.४.१८)
2. ‘तथैव सर्वशास्त्रेषु महाभारतमुत्तमम् ।
   को ह्यन्यः पुण्डरीकाक्षान्महाभारतकृद् भवेत् ॥’(वि.पु.३.४.५)
3. ‘मन एव मनुष्याणां कारणं बन्धमोक्षयोः।’(वि.पु.६.७.२८)

Vishupurana

2 उद्धरणानि

1. ‘शठमतिरुपयाति योऽर्थतृष्णां तमधमचेष्टमवैहि नास्य(भक्तम्)भक्तिः’।
2. ‘सा श्रद्दधानस्य विवर्धमाना विरक्तिमन्यत्र करोति पुंसाम्’

Vyasayoga

8 उद्धरणानि

1. ‘मनसश्चञ्चलत्वाद्धि स्थितिर्योगस्य वै स्थिरा ।
   विनाऽभ्यासं न शक्या स्याद् वैराग्याद्वा न संशयः ॥’
2. ‘तादात्म्यं कार्यधर्मादेः संयोगो भिन्नवस्तुनोः’ ।
3. ‘गौणान् ब्रह्मादिदेहादीन् दृष्ट्वा विष्णोरपीदृशः ।
   देहादिरिति मन्वानो मोहितोऽज्ञो जनो भृशम् ॥’ इति ।
4. ‘श्रीर्भूर्दुर्गेति या भिन्ना महामाया तु वैष्णवी ।
   तच्छक्त्यनन्तांशहीनाऽथापि तस्याश्रयात् प्रभोः ।
   अनन्तब्रह्मरुद्रादेर्नास्याः शक्तिकलाऽपि हि ।
   तेषां दुरत्ययाऽप्येषा विना विष्णुप्रसादतः ॥’
5. ‘ज्ञानं स्वभावो जीवानां मायया ह्यभिभूयते’।
6. ‘सम्पूर्णानां भवेन्मोक्षो विरक्तिज्ञानभक्तिभिः ।
   नियमेन तथाऽपीरजयादियुतयोगिनाम् ।
   वश्यत्वान्मनसस्त्वीषत् पूर्वमप्याप्यते ध्रुवम् ॥’
7. ‘निर्गच्छन् चक्षुषा सूर्यं दिशः श्रोत्रेण चैव हि’ इत्यादिवचनात् व्यासयोगे, मोक्षधर्मे च ।
8. ‘यत्र प्राणो मनस्तत्र तत्र जीवः परस्तथा।’

Yajurveda

2 उद्धरणानि

1. ‘विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोहस्त उत विश्वतस्पात् ।
   सं बाहुभ्यां नमति सं पतत्रैर्द्यावापृथिवी जनयन् देव एकः ॥’
2. ‘यदेकमव्यक्तमनन्तरूपम्’(तै.आ.१०.१.१)

bhagavata

2 उद्धरणानि

1. ‘त्वमादिरन्तो जगतोऽस्य मध्यम्’(भा.ग.८.३.१०)
2. ‘ज्ञानासिनोपासनया शितेन’(भाग.११.२८.१८)

brahma

1 उद्धरणानि

1. ‘त्वं कविः सर्ववेदनात्’

bruhadaranyaka

4 उद्धरणानि

1. ‘एतस्य वा अक्षरस्य प्रशासने गार्गि ददतो मनुष्याः प्रशंसन्ति यजमानं देवाः।’(बृ.५.८.९)
2. ‘तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते ।
   तेन प्रद्योतेनैष आत्मा निष्क्रामति॥’(बृ.६.४.२)
3. ‘स वा अयं पुरुषः सर्वासु पूर्षु पुरिशयो।
   नैनेन किञ्चनानावृतं नैनेन किञ्चनासंवृतम् ॥’(बृ.४.५.१८)
4. मृत्युर्वै ज्योतिरमृतम्’(बृ.३.३.२९)

kalkipurana

1 उद्धरणानि

1. ‘वेदे रामायणे चैव पुराणे भारते तथा ।
   आदावन्ते च मध्ये च विष्णुः सर्वत्र गीयते॥’(कल्कि.३५.३२),

taitiriyopanishat

2 उद्धरणानि

1. ‘असद्वा’ (तै.उ.२.७)
2. ‘तं त्वा भग’( तै. उ.१.४)

vyasasmruti

1 उद्धरणानि

1. ‘शुद्धात्मतत्त्वविज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते॥’

ऋग्वेद

6 उद्धरणानि

1. ‘पूर्णोऽयमस्यात्र न किञ्चिदाप्यं तथाऽपि सर्वाः कुरुते प्रवृत्तीः ।
   अतो विरुद्धेषुमिमं वदन्ति परावरज्ञा मुनयः प्रशान्ताः ॥’
2. ‘यो देवानां नामधा एक एव’(ऋ.सं.८ अ.३ अ.१७ व,६ अनु)
3. ‘अजस्य नाभावध्येकमर्पितम्’(ऋ.सं.८ अ.३ अ.१७ व)
4. ‘विश्वकर्मा विमनाः...’(ऋ.सं.८ अ.३ अ.१५ व,८२ सू)
5. ‘यज्ञेन यज्ञम्.....’(ऋ.८अ.४अ.१९व. ९०सू.१६मं)
6. ‘तं यज्ञम्....’(ऋ.८अ.४अ.१८व.)

ऐतरेय

2 उद्धरणानि

1. ‘सर्वं तत्प्रज्ञानेत्रम्’ (ऐत.२.५.३)
2. ‘एतं ह्येव बह्वृचाः..’(ऐत.२.७.३.७)

काठकोपनिषत्

1 उद्धरणानि

1. ‘यच्छेद् वाङ्मनसी प्राज्ञः’(काठ.१.७.१३)

गारुडपुराणम्

12 उद्धरणानि

1. ‘स्थितप्रज्ञोऽपि यस्तूर्ध्वः प्राप्य रुद्रपदं ततः ।
   साङ्कर्षणं ततो मुक्तिम् अगाद् विष्णुप्रसादतः‍॥’
2. ‘ज्ञानिनां कर्मयुक्तानां कायत्यागक्षणो यदा ।
   विष्णुमाया तदा तेषां मनो बाह्यं करोति हि ॥’
3. ‘नास्ति नारायणसमं न भूतं न भविष्यति’(गरुड.३,१.१८)
4. ‘परिपूर्णानि रूपाणि समान्यखिलरूपतः ।
   तथाऽप्यपेक्ष्य मन्दानां दृष्टिं त्वाम् ऋषयोऽपि हि ।
   परावरं वदन्त्येव ह्यभक्तानां विमोहनम् (ने) ॥’
5. ‘अपौरुषेयवेदेषु विष्णुवेदेषु चैव हि ।
   सर्वत्र ये गुणाः प्रोक्ताः सम्प्रदायागताश्च ये ॥
   सर्वैस्तैः सह विज्ञाय ये पश्यन्ति परं हरिम् ।
   तेषामेव भवेन्मुक्तिर्नान्यथा तु कथञ्चन ॥’
6. ‘यथा सुहृत्सु कर्तव्यं पितृशत्रुसुतेषु च ।
   तथा करोति पूजादि समबुद्धिः स उच्यते ॥’ इति गारुडे
7. ‘सर्वदा सर्वभूतेषु समं मां यः प्रपश्यति ।
   अचला तस्य भक्तिस्स्याद् योगक्षेमवहोप्यहम्’
8. ‘कृच्छ्रादेरपि यज्ञादेर्ध्यानयोगो विशिष्यते ।
   तत्रापि शेषश्रीब्रह्मशिवादिध्यानतो हरेः ।
   ध्यानं कोटिगुणं प्रोक्तमधिकं वा मुमुक्षुणाम् ॥’
9. ‘शारीरस्तु त्रिधा भिन्नो जाग्रदादिष्ववस्थितेः’
10. ‘मय्येव भक्तिर्नान्यत्र एकभक्तिः स उच्यते।’
11. ‘अव्यक्तं परमं विष्णुः’
12. ‘पूजितस्त्वयनेनासौ मासैः परिवृतेन हि’

छान्दोग्य

1 उद्धरणानि

1. ‘तस्मात्ते धनसनयः’(छा.१.३.९)

नारदीयपुराणम्

10 उद्धरणानि

1. पुनश्चानन्तधा तस्य पुनश्चापि ह्यनन्तधा ।
   नैकांशसममाहात्म्याः श्रीशेषब्रह्मशङ्कराः ॥’
2. ‘महादेव परे जन्मंस्तव मुक्तिर्निरूप्यते’।
3. ‘कुत्सितानि च मिश्राणि रुद्रो विष्णुप्रचोदितः ।
   चकार शास्त्राणि विभुर्ऋषयस्तत्प्रचोदिताः ।
   दधीच्याद्याः पुराणानि तच्छास्त्रसमयेन तु ।
   चक्रुर्वेदैस्तु ब्राह्माणि वैष्णवान् विष्णुवेदतः ।
   पञ्चरात्रं भारतं च मूलरामायणं तथा ।
   तथा पुराणं भागवतं विष्णुवेद इतीरितः ।
   अतः शैवपुराणानि योग्यान्यन्याविरोधतः॥‌’
4. ‘कृष्णरामादिरूपाणि परिपूर्णानि सर्वदा ।
   न चाणुमात्रं भिन्नानि तथाऽप्यस्मान् विमोहसि ॥’
5. ‘यानि तीर्थादिवाक्यानि कर्मादिविषयाणि च ।
   
   स्तावकान्येव तानि स्युरज्ञानां मोहकानि वा ।
   भवेन्मोक्षस्तु मद्दृष्टेर्नान्यतस्तु कथञ्चन ॥’
6. ‘दर्शनस्पर्शसम्भाषाद् यत् सुखं जायते नृणाम् ।
   आरामः स तु विज्ञेयः सुखं कामक्षयोदितम् ॥’
7. ‘अतीव श्रद्धया युक्तो जिज्ञासुर्विष्णुतत्परः ।
   ज्ञात्वा ध्यात्वा तथा दृष्ट्वा जन्मभिर्बहुभिः पुमान् ।
   विशेन्नारायणं देवं नान्यथा तु कथञ्चन॥’
8. ‘प्रकृती द्वे तु देवस्य जडा चैवाजडा तथा ।
   अव्यक्ताख्या जडा सा च सृष्ट्या भिन्नाऽष्टधा पुनः ।
   महान् बुद्धिर्मनश्चैव पञ्चभूतानि चेति हि ।
   अव(प)रा सा जडा श्रीश्च परेयं धार्यते तया ।
   चिद्रूपा सा त्वनन्ता च अनादिनिधना परा ।
   यत्समं तु प्रियं किञ्चिन्नास्ति विष्णोर्महात्मनः ।
   नारायणस्य महिषी माता सा ब्रह्मणोऽपि हि ।
   ता(आ)भ्यामिदं जगत् सर्वं हरिः सृजति भूतरा ॥’ इति
9. ‘स्रष्टा पाता च संहर्ता नियन्ता च प्रकाशिता ।
   यतः सर्वस्य तेनाहं सर्वोऽसीत्यृषिभिः स्तुतः ।
   सुखरूपस्य भोक्तृत्वान्न तु सर्वस्वरूपतः ।
   आगमिष्यत् सुखं चापि तस्यास्त्येव सदाऽपि तु ।
   तथाऽप्यचिन्त्यशक्तित्वाज्जातं सुखमि(म)तीव च’
10. ‘गीयसे पदमित्येव मुनिभिः पद्यसे यतः।’

पद्मपुराणम्

7 उद्धरणानि

1. ‘न च गर्भेऽवसद् देव्या न चापि वसुदेवतः ।
   न चापि राघवाज्जातो न चापि जमदग्नितः ।
   नित्यानन्दोऽव्ययोऽप्येवं क्रीडतेऽमोघदर्शनः ॥’
2. ‘देवादीनामादिराज्ञां महोद्योगेऽपि नो मनः ।
   विष्णोश्चलति तद्भोगोऽप्यतीव हरितोष(णम्)णः॥’
3. ‘त्वदधीनं यतः सर्वमतः सर्वो भवानिति ।
   वदन्ति मुनयः सर्वे न तु सर्वस्वरूपतः ॥’
4. ‘विना मोक्षफलं यत्तु न तत्फलमुदीर्यते’ ।
5. ‘आत्मनः प्रावृतिं चैव लोकचित्तस्य बन्धनम् ।
   स्वसामर्थ्येन देव्या च कुरुते स महेश्वरः ॥’
6. ‘ह्रियते त्वया जगद् यस्माद्धृदित्येव प्रभाष्यसे’
7. ‘बद्धा वाऽपि तु मुक्ता वा न रमावत् प्रिया हरेः’ ।

ब्रह्मपुराणम्

6 उद्धरणानि

1. ‘यत्र गत्वा न शोचति’(ब्राह्म.२३७.११)
2. ‘जीवंश्चतुर्दशादूर्ध्वं पुरुषो नियमेन तु ।
   स्त्री वाऽप्यनूनदशकं देहं मानुषमार्जते ॥
   चतुर्दशोर्ध्वजीवीनि संसारश्चादिवर्जितः।
   अतोऽवित्त्वा परं देवं मोक्षाशा का महामुने ॥’
3. ‘स्वतः सर्वेऽपि चिद्रूपाः सर्वदोषविवर्जिताः ।
   जीवास्तेषां तु ये दोषास्त उपाधिकृता मताः ॥
   सर्वं चेश्वरतस्तेषां न किञ्चित् स्वत एव तु ।
   समा एव ह्यतः सर्वे वैषम्यं भ्रान्तिसम्भवम् ॥
   एवं समा नृजीवास्तु विशेषो देवतादिषु ।
   स्वाभाविकस्तु नियमादत एव सनातनः (नियमाद्धरेरेव सदा(ना)तनः) ॥
   असुरादेस्तथा दोषा नित्याः स्वाभाविका अपि ।
   गुणदोषौ मनुष्याणां (मानुषाणां) नित्यौ स्वाभाविकौ मतौ ।
   गुणैकमात्ररूपास्तु देवा एव सदा मताः ॥’
4. ‘समानां विषमा पूजा विषमाणां समा तथा ।
   क्रियते येन देवोऽपि स पदाद् भ्रश्यते पुमान् ॥’ इति ब्राह्मे (पाद्मे) ।
5. ‘शुभेच्छारहितानां च द्वेषिणां च रमापतौ ।
   नास्तिकानां च वै पुंसां सदा मुक्तिर्न जायते ॥’
6. ‘जन्मभिर्बहुभिः ज्ञात्वा ततो मां प्रतिपद्यते’।

ब्रह्मवैवर्तपुराणम्

2 उद्धरणानि

1. ‘बहुजन्मविपाकेन भक्तिज्ञानेन ये हरिम् ।
   भजन्ति तत्स्मृतिं त्वन्ते देवो याति न चान्यथा ॥’
2. ‘ईशेभ्यो ब्रह्मरुद्रश्रीशेषादिभ्यो यतो भवान् ।
   वरोऽत ईश्वराख्या ते मुख्या नान्यस्य कस्यचित् ॥’

ब्रह्माण्डपुराणम्

1 उद्धरणानि

1. भारतं सर्ववेदाश्च तुलामारोपिताः पुरा ।
   देवैर्ब्रह्मादिभिः सर्वैः ऋषिभिश्च समन्वितैः ।
   व्यासस्यैवाज्ञया तत्र त्वत्यरिच्यत भारतम् ॥(ब्रह्माण्डपुराणे)

ब्राह्मपुराणम्

2 उद्धरणानि

1. ‘संन्यासे तु तुरीये वै प्रीतिर्मम गरीयसी (महीयसी) ।
   येषामत्राधिकारो न, तेषां कर्मेति निश्चयः ॥’
2. ‘दिवादिदेवताभिस्तु पूजितो ब्रह्म याति हि।’

भगवद्गीता

1 उद्धरणानि

1. ‘प्रतिपत्तौ विमोक्षस्य नित्योपाध्या स्वरूपया ।
   चिद्रूपया युतो जीवः केशवप्रतिबिम्बकः ॥’

भागवत

1 उद्धरणानि

1. ‘.....अरिभयादिव स्वयं पुराद् व्यवात्सीद् यदनन्तवीर्यः’ (भाग.३.२.१६)।

भागवतम्

1 उद्धरणानि

1. ‘नासौ जजान न मरिष्यति नैधतेऽसौ।’(भाग.११.३.३९)

महाकूर्मपुराणम्

1 उद्धरणानि

1. महाकौर्मे च - ‘अध्यात्मं देहपर्यन्तं केवलात्मोपकारकम् ।
   
   ‘सदेहजीवभूतानि यत् तेषामुपकारकृत् ।
   अधिभूतं तु मायान्तं देवानामधिदैवतम् ॥’

महाकौर्म

2 उद्धरणानि

1. ‘वेदाद्युक्तं तु सर्वं यो ज्ञात्वोपास्ते सदा हि माम् ।
   तस्यैव दर्शनपथं यामि नान्यस्य कस्यचित् ॥’
2. ‘यतः कर्षसि देवेश नियम्य सकलं जगत् ।
   अतो वदन्ति मुनयः कृष्णं त्वां ब्रह्मवादिनः ॥’ इति महाकौर्मे ।

महाभारत

1 उद्धरणानि

1. ‘यच्चाऽप्नोति’(म.भा)

माण्डूक्योपनिषत्

1 उद्धरणानि

1. ‘देवस्यैष स्वभावोऽयम्’।

वाराहपुराणम्

1 उद्धरणानि

1. ‘एष मोहं सृजाम्याशु यो जनान् मोहयिष्यति ।
   त्वं च रुद्र महाबाहो मोहशास्त्राणि कारय ।
   अतथ्यानि वितथ्यानि दर्शयस्व महाभुज ।
   प्रकाशं कुरु चात्मानम् अप्रकाशं च मां कुरु ॥’

विष्णुपुराण

1 उद्धरणानि

1. ‘क्रीडतो बालकस्येव चेष्टां तस्य निशामय’ ।(विष्णुपुराण.१.२.१८)

श्रुतिः

6 उद्धरणानि

1. ‘ध्यायतीव’ (बृ.उ.६.३.७)
2. ‘तदैक्षत’ (छां.उ.६.२.३)
3. ‘अव्यक्तात् पुरुषः परः’
4. ‘सा विश्वरूपस्य रजनी’
5. ‘न कर्मणा वर्धते नो कनीयान्’
6. ‘यतः प्रसूता जगतः प्रसूती तोयेन जीवान् व्यससर्ज भूम्याम्।’(म.ना.१.४)

श्रुतिः

51 उद्धरणानि

1. ‘तमेवं विद्वान्.....’
2. ‘स्वर्गकामो यजेत’
3. ‘वसन्ते वसन्ते ज्योतिषा यजेत’
4. ‘अशारीतीँ.... तच्छरीरमभवद्’
5. ‘ज्ञात्वा तमेवं मनसा हृदा च भूयो न मृत्युमुपयाति विद्वान्’
6. ‘कथं वा इति, अनन्ता वा इत्यनन्तवत् इति होवाच’
7. ‘एतन्महद्भूतम्’
8. ‘धाता विधाता परमोत सन्दृक्’(कृ.य.का.५.प्र.७.अनु.४)
9. अव्यक्तं वै तमः, परस्ताद्धि स ततः’
10. ‘मृत्युर्वा व तमः’
11. ‘तद् विष्णोः परमं पदम्’(ऋ.मं.१.सू.२२.मं.७)
12. ‘त्वमेवैतत्सर्जने सर्वकर्मण्यनन्तशक्तोऽपि स्वमाययैव ।
    मायावशं चावशं लोकमेतत् तस्मात् स्रक्ष्यस्यत्सि पासीश विष्णो ॥’
13. ‘स साक्षादिदमद्राक्षीद् यदद्राक्षीत् तत् साक्षिणः साक्षित्वम्’
14. ‘सर्वं परित्यज्य मनोगतं यद् विना देवं केवलं शुद्धमाद्यम् ।
    ये चिन्तयन्तीह तमेव धीरा अनन्यास्ते देवमेवाविशन्ति ॥’
15. ‘ये वै भजन्ते परमं पुमांसं तेषां वशः स तु ते तद्वशाश्च ।’
16. ‘अबुद्धिपूर्वाद् यो वशस्तस्य ध्यानात् पुनर्वशो भवते बुद्धिपूर्वम्’
17. ‘स्वायम्भुवं स्वारोचिषं रैवतं च तथोत्तमम् । वेद यः स प्रजावान्’
18. ‘अथ कस्मादुच्यते परं ब्रह्म । बृहति(बृंहति) बृंहयति च’
19. ‘विभु प्रभु प्रथमं मेहनावत इति । स ह्येव प्राभवद् विविधोऽभवत्’
20. ‘स व्यासो वीति तमप् वै विः, सोऽधस्तात् स उत्तरतः स पश्चात् स पूर्वस्मात् स दक्षिणतः स उत्तरत इति।’
21. ‘विशेषका रुद्रवैन्येन्द्रदेवराजन्याद्या अंशयुतान्यजीवाः ।
    कृष्णव्यासौ रामकृष्णौ च रामः कपिलयज्ञप्रमुखाः स्वयं सः ॥’
22. ‘स एवैको भार्गवदाशरथिकृष्णाद्यास्तु अवंशयुता अन्यजीवाः’
23. ‘परात् परं यन्महतो महान्तम्’,
24. ‘गुणाः श्रुताः सुविरुद्धाश्च देवे सन्त्यश्रुता अपि नैवात्र शङ्का ।
    चिन्त्या अचिन्त्याश्च तथैव दोषाः श्रुताश्च नाज्ञैर्हि तथा प्रतीताः ॥ एवं परे, अन्यत्र श्रुताश्रुतानां गुणागुणानां च क्रमाद् व्यवस्था ॥’
25. ‘तदङ्गजाः सर्वसुरादयोऽपि तस्मात् तदङ्गेति ऋषिभिः स्तुतास्ते’ ।
26. ‘मातापित्रोरन्तरगः स एकरूपेण चान्यैः सर्वगतः स एकः’ ।
27. ‘प्रीयन्ति केचित् तस्य रूपस्य दृष्टौ बिभेति कश्चिदभ्यसे सर्वतृप्तिः’
28. ‘दृष्ट्वा देवं मोदमाना अदृष्ट्वाऽप्येतद्भयाद् बिभ्यतो दृष्टवत् ते ।
    पश्यन्ति ते न्यस्तचक्षुर्मुखांस्तु तस्मिन्नेवैते मनसो गतत्वात्’॥
29. ‘एतन्महद्भूतमनन्तम्’
30. ‘न महाभूतं नोपभूतं तदासीत्’
31. ‘तम आसीत् तमसा गूहमग्रे’
32. ‘तमो ह्यव्यक्तमजरम- निर्देश्यमेषा ह्येव प्रकृतिः’
33. ‘उपासते ये पुरुषं वासुदेवम् अव्यक्तादेरीप्सितं किं नु तेषाम् ।’
34. ‘ध्यानात्तु केवलात् त्यागयुक्तं तदधिकं भवेत्॥’
35. ‘कार्याकार्यगुणास्तिस्रः यतः स्वल्पोद्भवो जनौ’ ।
36. ‘अवाच्योत्कर्षे महत्त्वात् सर्ववाचां सर्वन्यायानां च महत्तत्परत्वम् ।
    विष्णोरनन्तस्य परात्परस्य तच्चापि ह्यस्त्येव न चात्र शङ्का ।
    अतो विरुद्धं तु यदत्र मानं तदक्षजादावथवाऽपि युक्तिः ।
    न तत् प्रमाणं कवयो वदन्ति न चापि युक्तिर्ह्यूनमतिर्हि दृष्टेः ॥’
37. ‘भृत्यश्चाहं प्रातिबिम्ब्येन सोऽस्मीत्येवं ह्युपास्यः परमः पुमान् सः ।’
38. ‘कर्मकृच्चापि तच्छ्रुत्वा ज्ञात्वा ध्यात्वाऽनुपश्यति ।
    श्रावकोऽपि तथा ज्ञात्वा ध्यात्वा ज्ञान्यपि पश्यति ।
    अन्यथा तस्य दृष्टिर्हि कथञ्चिन्नोपजायते ॥’
39. ‘श्रीर्भूमिर्दुर्गा महती तु माया सा लोकसूतिर्जगतो बन्धिक च ।
    उमावागाद्या अन्यजीवास्तदंशास्तदात्मना सर्ववेदेषु गीताः ॥’
40. ‘विष्णोर्योनिर्गर्भसन्धारणार्था महामाया सर्वदुःखैर्विहीना ।
    तथाऽप्यात्मानं दुःखिवन्मोहनार्थं (प्रदर्शयन्ती) प्रकाशयन्ती सह विष्णुना सा ॥’
41. ‘अन्या भूमिर्भूरियं तस्य छाया भूतावमा सा हि भूतैकयोनिः।’
42. ‘अवाप स्वेच्छया दास्यं जगतां प्रपितामही’
43. ‘रजसो ह्येव जायते मात्रया सुखं दुःखम्, तस्मात् तान् सुखिनो दुःखिन इत्याचक्षते ।’
44. ‘ब्रह्म वा अस्य पृथङ् मूलम्, प्रकृतिः समूलम्, सत्त्वादयो अर्वाचीनमूलम् । भूतानि शाखाः, छन्दांसि पर्णा(त्रा)णि, देवनृतिर्यञ्चश्च शाखाः । पत्रेभ्यो हि फलं जायते । मात्राः शिफाः । मुक्तिः फलम्, अमुक्तिः फलम् । मोक्षो रसः, अमोक्षो रसः । अव्यक्ते च शाखाः, व्यक्ते च शाखा । अव्यक्ते च मूलम्, व्यक्ते च मूलम् । एषोऽश्वत्थो गुणालोलपत्रो न स्थीयते न न स्थीयते ; न ह्येष कदाचनान्यथा जायते, नान्यथा जायते ’
45. ‘विमर्शो ह्यस्य च्छेदः । स तं न बध्नाति, बध्नाति चान्यान्’
46. ‘स वेदान्तकृत् स कालक इति । स ह्येव युक्तिसूत्रकृत् स कालक इति’
47. ‘प्रजापतिप्रमुखाः सर्वजीवाः क्षरोऽक्षरः पुरुषो वै प्रधानम् ।
    तदुत्तमं चान्यमुदाहरन्ति जालाजालं मातरिश्वानमेकम् ॥’
48. ‘यो वै महान्तं परमं पुमांसं नैवं द्रष्टा कर्शकः सोऽतिपापी’ ।
49. ‘देवास्तु सात्त्विकाः प्रोक्ताः दैत्या राजसतामसाः।’
50. ‘एतेन हीदं सर्वम् अनन्तं मतम् । यदनेनेदं सर्वं मतं तस्मान्मुनिस्तस्मान्मुनिरित्याचक्षते’ ।
51. ‘अनिच्छयाकर्मणा वापि काम्यकर्मन्यासो न्यासः, फलत्यागस्तु त्यागः।’

स्कान्दपुराणम्

9 उद्धरणानि

1. परोक्षार्थं तु सर्वत्र वेदादप्युत्तमं तु यत् ॥’
2. ‘यदन्तरं व्याघ्रहरीन्द्रयोर्वने यदन्तरं मेरुगिरीन्द्रविन्ध्ययोः ।
   यदन्तरं सूर्यसुरेड्यबिम्बयोस्तदन्तरं रुद्रमहेन्द्रयोरपि ॥
   यदन्तरं सिंहगजेन्द्रयोर्वने यदन्तरं सूर्यशशाङ्कयोर्दिवि ।
   यदन्तरं जाह्नविसूर्यकन्ययोः तदन्तरं ब्रह्मगिरीशयोरपि ॥
   यदन्तरं प्रलयजवारिविप्लुषोः यदन्तरं स्तम्बहिरण्यगर्भयोः ।
   स्फुलिङ्गसंवर्तकयोर्यदन्तरं तदन्तरं विष्णुहिरण्यगर्भयोः ॥
   अनन्तत्वान्महाविष्णोस्तदन्तरमनन्तकम् ।
   माहात्म्यसूचनार्थाय ह्युदारणमीरितम् ॥
   तत्समो ह्यधिको वाऽपि नास्ति कश्चित् कदाचन ।
   एतेन सत्यवाक्येन तमेव प्रविशाम्यहम् ॥’
3. ‘संसारार्णवनिर्मग्न इदानीं मुक्तिमेष्यसि।’
4. ‘पूर्तेरचिन्त्यवीर्यो यो यश्च दाशरथिः स्वयम् ।
   रुद्रवाक्यम् ऋतं कर्तुम् अजितो जितवत् स्थितः ॥
   योऽजितो विजितो भक्त्या गाङ्गेयं न जघान ह ।
   न चाम्बा ग्राहयामास करुणः कोऽपरस्ततः ॥’
5. ‘एकं च तत्त्वतो ज्ञातुं विना सर्वज्ञतां नरः ।
   न समर्थो महेन्द्रोऽपि तस्मात् सर्वत्र जिज्ञसेत्’
6. ‘विकारोऽव्यक्तजन्म हि’
7. ‘आत्माभिमानाधिकारस्थितमध्यात्ममुच्यते ।
   देहाद् बाह्यं विनाऽतीव बाह्यत्वादधिदैवतम् ।
   देवाधिकारगं सर्वं महाभूताधिकारगम् ।
   तत्कारणं तथा कार्यमधिभूतं तदन्तिकात्’॥
8. ‘त्यजन् देहं न कश्चित्तु मोहमाप्नोत्यसंशयम्’ ।
9. ‘सृती ज्ञात्वा तु सोपाये अनुष्ठाय च साधनम् ।
   न कश्चित् मोहमाप्नोति न चान्या तत्र वै गतिः ॥’

स्मृतिः

1 उद्धरणानि

1. ‘कामादयो न जायन्ते ह्यपि विक्षिप्तचेतसाम् ।
   ज्ञानिनां ज्ञाननिर्धूतमलानां देवसंश्रयात् ॥’

हरिवंशः

1 उद्धरणानि

1. ‘हिरण्यगर्भः कः प्रोक्त ईशः शङ्कर एव च ।
   सृष्ट्यादिना वर्तयति तौ यतः केशवो भवान् ॥’