Jump to content

ब्रह्मसूत्रभाष्यम्/C03/S04/A084

From Anandamakaranda

अधिकाराधिकरणम् (असार्वत्रिकाधिकरणम्)

सर्वेषां पुरुषार्थापेक्षित्वाज्ज्ञानाधिकारतेत्यत आह –


ॐ असार्वत्रिकी ॐ ॥ 10-443 ॥


न सर्वेषामधिकारः ॥ 10 ॥


ॐ विभागः शतवत् ॐ ॥ 11-444 ॥


‘नवकोट्यो हि देवानां तेषां मध्ये शतस्य तु । सोमाधिकारो वेदोक्तो ब्रह्मणी द्वे शताधिके ॥


यथा तथैवा सङ्ख्येयाः प्रजास्तासु कियान् जनः । ज्ञानाधिकारी सम्प्रोक्तो विष्णुपादैकसंश्रयः’


इति वचनात् सुखापेक्षासाम्येऽपि विभाग इष्यतेऽधिकारार्थम् ॥ 11 ॥


ॐ अध्ययनमात्रवतः ॐ ॥ 12-445 ॥


कस्याधिकारः?

‘अवैष्णवस्य वेदेऽपि ह्यधिकारो न विद्यते ।

गुरुभक्तिविहीनस्य शमादिरहितस्य च ॥


न च वर्णावरस्यापि तस्मादध्ययनान्वितः । ब्रह्मज्ञाने तु वेदोक्तेऽप्यधिकारी सतां मतः’ इति ब्रह्मतर्के ॥


‘पठेद्वेदानथार्थानधीयीताथ विचार्यः ब्रह्म विन्देत्’ इति च कौषारवश्रुतिः ॥ 12 ॥